بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۵۹: | خط ۵۹: | ||
=== قاجار === | === قاجار === | ||
در دوره قاجار، سید علیمحمد شیرازی (باب) در سال ۱۲۵۹ق خود را باب امام زمان و سپس مهدی موعود اعلام کرد.<ref>محمدی اشتهاردی، بابیگری و بهاییگری، ۱۳۸۳ش، ص۴۶.</ref> او زمان ظهور را دقیقاً سال ۱۲۶۰ق تعیین کرد. پیروان او، نشانههای روایی ظهور را بر شخص او و رویدادهای زمان خود تطبیق میدادند.<ref>آیتی، الکواکب الدریة، ۱۳۴۳ق، ج۱، ص۷۸.</ref> این جنبش ابتدا گسترش یافت، اما پس از سرکوب،<ref>آیتی، الکواکب الدریة، ۱۳۴۳ق، ج۱، ص۱۶۴.</ref> گروهی از پیروان او به رهبری میرزا حسینعلی نوری (بهاءالله) از اسلام خارج شدند و فرقه بهائیت را تشکیل دادند.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/12095 صدری، «بهائیت»، ۱۳۷۷ش، ص۷۳۳.]</ref> به باور برخی محققان، فتنه بهایی و بابی بزرگترین نمونه عینی تعیین زمان ظهور و تطبیق نشانهها در تاریخ معاصر ایران است.<ref>[https://s-hadith.kashanu.ac.ir/article_111154.html سبحانینیا، «تحلیل حدیثشناسانۀ تعیین وقت ظهور»، ۱۳۹۵ش، ص۱۰۵.]</ref> | در دوره قاجار، سید علیمحمد شیرازی (باب) در سال ۱۲۵۹ق خود را باب امام زمان و سپس مهدی موعود اعلام کرد.<ref>محمدی اشتهاردی، بابیگری و بهاییگری، ۱۳۸۳ش، ص۴۶.</ref> او زمان ظهور را دقیقاً سال ۱۲۶۰ق تعیین کرد. پیروان او، نشانههای روایی ظهور را بر شخص او و رویدادهای زمان خود تطبیق میدادند.<ref>آیتی، الکواکب الدریة، ۱۳۴۳ق، ج۱، ص۷۸.</ref> این جنبش ابتدا گسترش یافت، اما پس از سرکوب،<ref>آیتی، الکواکب الدریة، ۱۳۴۳ق، ج۱، ص۱۶۴.</ref> گروهی از پیروان او به رهبری میرزا حسینعلی نوری (بهاءالله) از اسلام خارج شدند و فرقه بهائیت را تشکیل دادند.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/12095 صدری، «بهائیت»، ۱۳۷۷ش، ص۷۳۳.]</ref> به باور برخی محققان، فتنه بهایی و بابی بزرگترین نمونه عینی تعیین زمان ظهور و تطبیق نشانهها در تاریخ معاصر ایران است.<ref>[https://s-hadith.kashanu.ac.ir/article_111154.html سبحانینیا، «تحلیل حدیثشناسانۀ تعیین وقت ظهور»، ۱۳۹۵ش، ص۱۰۵.]</ref> | ||
=== انقلاب اسلامی<ref group="دیدگاه">این بحث بسیار ناقص است. اصل پدیده انقلاب اسلامی و تطبیق آن بر مقدمات ظهور را متذکر نشده اید. همچنین برخی انگاره های عامیانه بر تطبیق ها. سؤالاتی که از علما درباره زمان ظهور میپرسیدن و میگفتن ظهور نزدیکه و... | === انقلاب اسلامی<ref group="دیدگاه">این بحث بسیار ناقص است. اصل پدیده انقلاب اسلامی و تطبیق آن بر مقدمات ظهور را متذکر نشده اید. همچنین برخی انگاره های عامیانه بر تطبیق ها. سؤالاتی که از علما درباره زمان ظهور میپرسیدن و میگفتن ظهور نزدیکه و... | ||
در | پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در میان برخی اقشار اجتماعی، این باور گسترش یافت که وقوعِ انقلاب اسلامی و برپایی حکومت اسلامی در ایران، زمینهساز حکومت مهدوی و مصداق نشانههای روایی ظهور یا خود مقدمه بیواسطه آن است.<ref>«پیشگویی قرآن و روایات از وقوع انقلاب اسلامی ایران قبل از ظهور امام زمان(عج)»، وبسایت پایگاه خبری آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه (سلاماللهعلیها).</ref> انقلاب اسلامی ایران باعث شد رویکرد اندیشوران مسلمان و غیرمسلمان در مورد امام مهدی تغییر کند.<ref>مهدوی و جعفرپور، «تأثیر انقلاب اسلامی در احیای آموزههای مهدویت»، ۱۳۹۸ش، ص۵۵۵.</ref> این رویکردهاها که بیشتر ریشه در باورها، رفتارها و نمادها و هیجانات اجتماعی و التهابات سیاسی داشت،<ref>«کاربست آموزه مهدویت در سپهر سیاسی انقلاب اسلامی ایران»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه.</ref> به تدریج در سطح جامعه رواج پیدا کرد و گاه به صورت پیامدهای انحرافی و فراگیر درباره نزدیکی ظهور ظاهر میشد.<ref>«پیامدهای تعیین وقت برای ظهور امام زمان(عج)»، وبسایت خبرگزاری تسنیم.</ref> همچنین در میان عموم مسلمانان، پرسشهای مکرری<ref>«علم زمان وقوع ظهور در اختیار برگزیدگان قرار می گیرد؟»، وبسایت پرسمان؛ «مباحث مهدوی (۱۶) | تعیینِ وقت برای ظهور»، وبسایت خبرگزاری رسمی حوزه.</ref> از علما و روحانیان درباره زمان دقیق ظهور مطرح میگردید<ref>«زمان ظهور با توجه به شواهد قرآنی و گفتار علما»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه.</ref> و برخی مدعیان نیز سالهای خاصی را برای تحقق آن اعلام میکردند.<ref>«بررسی پیشبینیهای برخی از عالمان اخلاق دربارۀ ظهور امام زمان در زمان»، وبسایت پرسمان قرآن.</ref> این فضای اجتماعی، گاه به سرخوردگی، یأس و ناامیدی در باورهای مهدوی میانجامید، بهویژه زمانی که زمانهای تعیینشده به نتیجه نمیرسید.<ref>سبحانینیا، «تحلیل حدیثشناسانۀ تعیین وقت ظهور»، ۱۳۹۵ش، ص۱۰۵.</ref> | ||
در سالهای | در مقابل، مراجع تقلید و علمای شیعه با وجود آگاهیهای علمی و نیز مقبولیت عمومی و اجتماعی در میان جامعه، به گونه تعیینی و مشخّص، همواره بر نهی از تعیین وقت دقیق تأکید داشتند و نسبت به تطبیقهای نادرست نشانهها هشدار میدادند.<ref>محمدی ریشهری و همکاران، دانشنامه امام مهدی(عج): بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ، ۱۳۹۸ش، ج۸، ص۱۵۸-۱۵۶.</ref> سید روحالله خمینی، هرگونه تعیین زمان برای ظهور را مردود دانستند.<ref>باقریزاده اشعری، کتاب از امام مهدی(عج) بیشتر بدانیم، ۱۴۰۲ش، ص۱۰۹-۱۰۸.</ref> به باور سید علی خامنهای، اتکا به روایات ضعیف و تطبیق مکرر و نامعتبر نشانههای ظهور بر اشخاص در دورههای مختلف تاریخی، زمینهساز انحرافات عقیدتی، مهجوریت حقیقت و پیدایش مدعیان دروغین است. از اینرو، پرهیز از ترویج شایعات و توهمات بیاساس، بهعنوان راهکاری اساسی برای حفظ اصالت این مفهوم و جلوگیری از گمراهی عمومی تلقی میگردد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=12889 خامنهای، «بیانات در دیدار اساتید و فارغالتحصیلان تخصصی مهدویت»، دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای.]</ref> | ||
در سالهای اخیر، مستند «ظهور بسیار نزدیک است» که چهرههای معاصر را مصداق روشن برخی روایات معرفی میکرد، با استقبال گسترده اجتماعی و پخش رایگان در شهرهای مختلف مواجه شد. این پدیده، واکنش شدید مراجعی چون ناصر مکارم شیرازی، سیدعلی حسینی سیستانی، جعفر سبحانی و عبدالله جوادی آملی و نیز مرکز تخصصی مهدویت حوزه علمیه قم را در پی داشت.<ref>سبحانینیا، «تحلیل حدیثشناسانۀ تعیین وقت ظهور»، ۱۳۹۵ش، ص۱۰۵.</ref> در همین چارچوب، محققان مسائل مهدویت هرگونه تطبیق علائم ظهور بر انقلاب اسلامی ایران را خطا دانسته و این وقایع و شکلگیری نظام جمهوری اسلامی ایران را صرفاً زمینهساز برای ظهور امام مهدی دانستهاند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/95392/انقلاب_اسلامی_آغاز_ظهور_یا_زمینه_ساز_ظهور آل نبی، «انقلاب اسلامی آغاز ظهور یا زمینهساز ظهور»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۸۱: | خط ۷۶: | ||
* آیتی، عبدالحسین، الکواکب الدریة، مصر، مطبعة السعادة بجوار محافظة مصر، ۱۳۴۳ش. | * آیتی، عبدالحسین، الکواکب الدریة، مصر، مطبعة السعادة بجوار محافظة مصر، ۱۳۴۳ش. | ||
* اشعری، سعد بن عبداللَّه، المقالات و الفرق، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۶۲ش. | * اشعری، سعد بن عبداللَّه، المقالات و الفرق، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۶۲ش. | ||
* «بررسی پیشبینیهای برخی از عالمان اخلاق دربارۀ ظهور امام زمان در زمان»، وبسایت پرسمان قرآن، تاریخ درج مطلب: ۲۱ فروردین ۱۴۰۵ش. | |||
* باقریزاده اشعری، محمد، کتاب از امام مهدی(عج) بیشتر بدانیم: 72 پرسش و پاسخ درباره امام مهدی(ع) بر اساس «دانشنامه امام مهدی(ع)»، قم، موسسه فرهنگی دارالحدیث، ۱۴۰۲ش. | |||
* «پیامدهای تعیین وقت برای ظهور امام زمان(عج)»، وبسایت خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 05 ارديبهشت 1404ش. | |||
* «پیشگویی قرآن و روایات از وقوع انقلاب اسلامی ایران قبل از ظهور امام زمان(عج)»، وبسایت پایگاه خبری آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه (سلاماللهعلیها)، تاریخ درج مطلب: ۲۲ بهمن ۱۴۰۱ش. | |||
* جعفریان، رسول، جریانها و سازمانهای مذهبی-سیاسی ایران؛ از روی کارآمدن محمدرضا شاه تا پیروزی انقلاب اسلامی (۱۳۲۰-۱۳۵۷)، تهران، علم، ۱۳۹۰ش. | * جعفریان، رسول، جریانها و سازمانهای مذهبی-سیاسی ایران؛ از روی کارآمدن محمدرضا شاه تا پیروزی انقلاب اسلامی (۱۳۲۰-۱۳۵۷)، تهران، علم، ۱۳۹۰ش. | ||
* حسینی شیرگ، سیدمرتضی، «عوامل گرایش کیسانیه به جعل و تحریف در مهدویت و گونهشناسی آن»، پژوهشنامه قرآن و حدیث، سال۱۶، شماره۳۳، ۱۴۰۲ش. | * حسینی شیرگ، سیدمرتضی، «عوامل گرایش کیسانیه به جعل و تحریف در مهدویت و گونهشناسی آن»، پژوهشنامه قرآن و حدیث، سال۱۶، شماره۳۳، ۱۴۰۲ش. | ||
* خامنهای، سید علی «بیانات در دیدار اساتید و فارغالتحصیلان تخصصی مهدویت»، دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۱۸ تیر ۱۳۹۰ش. | * خامنهای، سید علی «بیانات در دیدار اساتید و فارغالتحصیلان تخصصی مهدویت»، دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۱۸ تیر ۱۳۹۰ش. | ||
* رنجبری حیدرباغی، احمد، «گزارشی از توقیتها در گستره تاریخ»، پژوهشهای مهدوی، سال۲، شماره۵، ۱۳۹۲ش. | * رنجبری حیدرباغی، احمد، «گزارشی از توقیتها در گستره تاریخ»، پژوهشهای مهدوی، سال۲، شماره۵، ۱۳۹۲ش. | ||
* | * «زمان ظهور با توجه به شواهد قرآنی و گفتار علما»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب، ۱۲ خرداد ۱۳۹۰ش. | ||
* سبحانینیا، محمد، «تحلیل حدیثشناسانهٔ تعیین وقت ظهور»، حدیثپژوهی، سال۸، شماره۲، شماره پیاپی ۱۶، ۱۳۹۵ش. | * سبحانینیا، محمد، «تحلیل حدیثشناسانهٔ تعیین وقت ظهور»، حدیثپژوهی، سال۸، شماره۲، شماره پیاپی ۱۶، ۱۳۹۵ش. | ||
* سلیمیان، خدامراد، «تبارشناسی واژگانی «ظهور» مهدی (ع) در منابع اسلامی»، مشرق موعود، سال۱۰، شماره۳۸، ۱۳۹۵ش. | * سلیمیان، خدامراد، «تبارشناسی واژگانی «ظهور» مهدی (ع) در منابع اسلامی»، مشرق موعود، سال۱۰، شماره۳۸، ۱۳۹۵ش. | ||
| خط ۹۶: | خط ۹۵: | ||
* طوسی، محمد بن حسن، الغیبة، قم، مؤسسه المعارف الاسلامیه، ۱۴۱۷ق. | * طوسی، محمد بن حسن، الغیبة، قم، مؤسسه المعارف الاسلامیه، ۱۴۱۷ق. | ||
* طوسی، محمد بن حسن، الفهرست، قم، مؤسسة آل البیت، ۱۴۲۰ق. | * طوسی، محمد بن حسن، الفهرست، قم، مؤسسة آل البیت، ۱۴۲۰ق. | ||
* «علم زمان وقوع ظهور در اختیار برگزیدگان قرار می گیرد؟»، وبسایت پرسمان، تاریخ درج مطلب: ۱۹ شهریور ۱۳۹۳ش. | |||
* «کاربست آموزه مهدویت در سپهر سیاسی انقلاب اسلامی ایران»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۳۱ فروردین ۱۳۹۸ش. | |||
* گودرزی، مجتبی، «تعیین وقت برای ظهور (توقیت)»، مشرق موعود، سال۱۳، شماره۴۹، ۱۳۹۸ش. | * گودرزی، مجتبی، «تعیین وقت برای ظهور (توقیت)»، مشرق موعود، سال۱۳، شماره۴۹، ۱۳۹۸ش. | ||
* «مباحث مهدوی (۱۶) | تعیینِ وقت برای ظهور»، وبسایت خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۴ش. | |||
* محمدی اشتهاردی، محمد، بابیگری و بهاییگری، قم، گلستان ادب، ۱۳۸۳ش. | * محمدی اشتهاردی، محمد، بابیگری و بهاییگری، قم، گلستان ادب، ۱۳۸۳ش. | ||
* محمدی ریشهری، محمد و همکاران، دانشنامه امام مهدی(عج): بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ، ترجمه عبدالهادی مسعودی، قم، موسسه فرهنگی دارالحدیث، ۱۳۹۸ش. | |||
* منتظرالقائم، اصغر، تاریخ امامت، قم، دفتر نشر معارف، ۱۳۹۶ش. | * منتظرالقائم، اصغر، تاریخ امامت، قم، دفتر نشر معارف، ۱۳۹۶ش. | ||
* مهدوی، محمد؛ جعفرپور، صفیه، «تأثیر انقلاب اسلامی در احیای آموزههای مهدویت»، مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، سال۲۳، شماره۸۰، ۱۳۹۸ش. | |||
* «نظریه اتصال دولت صفویه با دولت صاحب الزمان(عج)»، وبسایت خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۷ تیر ۱۳۹۰ش. | * «نظریه اتصال دولت صفویه با دولت صاحب الزمان(عج)»، وبسایت خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۷ تیر ۱۳۹۰ش. | ||
* نعمانی، محمد بن ابراهیم، الغیبه، قم، انوار المهدی، ۱۴۲۲ق. | * نعمانی، محمد بن ابراهیم، الغیبه، قم، انوار المهدی، ۱۴۲۲ق. | ||
