بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
== اهمیت == | == اهمیت == | ||
'''اهمیت راهبردی''': این تنگه کوتاهترین و مستقیمترین مسیر تجاری میان مدیترانه، اقیانوس هند و شرق آسیا است که اروپا، آفریقا و آسیا را به یکدیگر متصل میکند. عبور از این آبراه در امتداد کانال سوئز، مسافت میان بنادر آسیایی و اروپایی را تا حدود دوسوم کاهش میدهد.<ref>[https://irlip.um.ac.ir/article_46082.html فتحی و همکاران، «مطالعه و تبیین نگاه راهبردی چین به تنگه بابالمندب»، 1403ش، ص309-310.]</ref> کشورهای حاشیه دریای سرخ اردن، یمن، اتیوپی، سودان، سومالی، جیبوتی و اریتره برای دسترسی به آبهای آزاد و اقیانوسها، وابستگی حیاتی به این آبراه دارند. تنگههای هرمز، بابالمندب و کانال سوئز تأثیر متقابل و پیوستهای بر یکدیگر دارند؛ بهطوریکه بسیاری از کشتیهای خروجی از هرمز بهمقصد اروپا، ناگزیر به عبور از بابالمندب هستند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1836626/%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%81%DA%A9%D8%B1-%DA%98%DB%8C%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%88%D9%86%D9%88%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C وریج کاظمی، «اهمیت تنگه بابالمندب در تفکر ژئواکونومی بازیگران منطقهای و فرامنطقهای»، 1400ش، ص35.]</ref> | |||
'''اهمیت اقتصادی:''' در مجموع، حدود ۹درصد از کل تجارت دریایی نفت جهان از این تنگه عبور میکند. بر اساس آمار سال ۲۰۲۰م، روزانه نزدیک به ۶٫۲ میلیون بشکه نفت خام، میعانات گازی و فرآوردههای پالایشی از این مسیر بهسمت اروپا، آمریکا و آسیا جریان داشته است.<ref>[https://irlip.um.ac.ir/article_46082.html فتحی و همکاران، «مطالعه و تبیین نگاه راهبردی چین به تنگه بابالمندب»، 1403ش، ص310.]</ref> ایران، عراق و کویت از بابالمندب، کانال سوئز و خطلوله سومد برای ترانزیت و صادرات نفت خود به بازارهای غربی استفاده میکنند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1836626/%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%81%DA%A9%D8%B1-%DA%98%DB%8C%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%88%D9%86%D9%88%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C وریج کاظمی، «اهمیت تنگه بابالمندب در تفکر ژئواکونومی بازیگران منطقهای و فرامنطقهای»، 1400ش، ص35.]</ref> عرض و عمق مناسب تنگه، امکان عبور کشتیها و نفتکشهای غولپیکر را فراهم کرده است. بسته شدن آن موجب تغییر مسیر اجباری بهسمت دماغه جنوب آفریقا شده و تأخیرهای شدید و پرهزینهای در زنجیرۀ تأمین جهانی ایجاد میکند. تقریباً تمامی تجارت دریایی میان اروپا و آسیا، با ارزشی بالغ بر ۷۰۰ میلیارد دلار در سال، از این مسیر انجام میشود.<ref>[https://irlip.um.ac.ir/article_46082.html فتحی و همکاران، «مطالعه و تبیین نگاه راهبردی چین به تنگه بابالمندب»، 1403ش، ص309-310.]</ref> | |||
== '''بحرانهای امنیتی''' == | |||
شاخ آفریقا و شبهجزیره عربستان کانون رقابت قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای برای گسترش نفوذ و تسلط بر کریدورهای ترانزیتی انرژی است. در جریان جنگ یمن، گروه انصارالله با درک اهمیت استراتژیک تنگه، از آن بهعنوان اهرم فشاری علیه ائتلاف غربی-عربی استفاده کردهاند تا هزینههای اقتصادی و نظامی رقبا را افزایش داده و دستاوردهای خود را تثبیت کنند. حوثیها با بهرهگیری از توان موشکی و پهپادی، کشتیهای تجاری و نظامی مرتبط با رژیم صهیونیستی، آمریکا و متحدانشان را هدف قرار داده و امنیت دریایی منطقه را دگرگون ساختهاند. عملیات حوثیها در بابالمندب، واکنش قدرتهای جهانی و منطقهای را در پی داشته است. آمریکا که همواره حامی امنیت دریایی در این منطقه بوده، با تشکیل ائتلافهای دریایی و افزایش حضور نظامی در دریای سرخ، درصدد مقابله با این تهدیدات برآمده است. همزمان، رژیم صهیونیستی نیز که بخشی از تجارت دریایی خود را از این مسیر انجام میدهد، در همکاری با متحدان غربی، به تقویت امنیت این آبراه حیاتی پرداخته است.<ref>[https://www.dpiq.ir/article_228557.html رنجبر حیدری و همکاران، «کریدور باب المندب و دیپلماسی قدرت جدید در غرب آسیا»، ۱۴۰۴ش، ص145-146.]</ref> | |||
عملیات حوثیها در بابالمندب، واکنش قدرتهای جهانی و منطقهای را در پی داشته است. آمریکا که همواره حامی امنیت دریایی در این منطقه بوده، با تشکیل ائتلافهای دریایی و افزایش حضور نظامی در دریای سرخ، درصدد مقابله با این تهدیدات برآمده است. همزمان، رژیم صهیونیستی نیز که بخشی از تجارت دریایی خود را از این مسیر انجام میدهد، در همکاری با متحدان غربی، به تقویت امنیت این آبراه حیاتی پرداخته است. <ref>[https://www.dpiq.ir/article_228557.html رنجبر حیدری و همکاران، «کریدور باب المندب و دیپلماسی قدرت جدید در غرب آسیا»، ۱۴۰۴ش، | |||
== جایگاه ژئواکونومیک تنگه بابالمندب == | == جایگاه ژئواکونومیک تنگه بابالمندب == | ||
| خط ۳۹: | خط ۳۴: | ||
=== نقش انصارالله یمن === | === نقش انصارالله یمن === | ||
یمن، از طریق تسلط | یمن، از طریق تسلط بر بابالمندب، نقشی کلیدی در تجارت جهانی ایفا میکند. افزون بر این، کنترل جزیره میون در بابالمندب، این توان را به یمن میدهد تا در صورت لزوم، این شاهراه حیاتی دریایی را مسدود کند.<ref>[https://www.dpiq.ir/article_228557.html رنجبر حیدری و همکاران، «کریدور باب المندب و دیپلماسی قدرت جدید در غرب آسیا»، ۱۴۰۴ش، ص۱۵۰.]</ref> انصارالله با ارتقای توانمندیهای موشکی پیشرفته خود شامل موشکهای بالستیک و پهپادهای تهاجمی و اجرای عملیات پیچیده دریایی، تهدیدی راهبردی علیه منافع غرب و متحدان منطقهای آن ایجاد کرده است. این توانمندیها به محور مقاومت این امکان را داده تا کنترل تنگه بابالمندب یکی از حیاتیترین گذرگاههای دریایی جهان را به چالش بکشد.<ref>[https://www.dpiq.ir/article_228557.html رنجبر حیدری و همکاران، «کریدور باب المندب و دیپلماسی قدرت جدید در غرب آسیا»، ۱۴۰۴ش، ص۱۵۴.]</ref> | ||
=== تهدیدهای موجود در بابالمندب === | === تهدیدهای موجود در بابالمندب === | ||
