زهرا فاضل (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
زهرا فاضل (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۵۲: خط ۵۲:
برای مهار این ریزش‌ها در افق‌های زمانی کوتاه‌مدت تا بلندمدت، تدابیر تنظیم‌گری مشخصی در ادبیات توسعه گزارش شده که بر پایداری اقتصادی تمرکز دارند.<ref>[https://isfahan.iqna.ir/fa/news/4351801/%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D9%BE%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8% «الزامات توسعۀ اقتصادی در شرایط پساجنگ؛ از تاب‌آوری تا مشارکت مردمی»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.]</ref>  این تدابیر شامل مدیریت توزیع عادلانۀ منابع کلیدی، اجرای سیاست‌های جبرانی برای دهک‌های کم‌درآمد جهت صیانت از قدرت خرید جامعه، پایش الکترونیکی زنجیرۀ تأمین برای کنترل بازارهای موازی و بازآرایی بودجۀ عمومی با هدف کاهش وابستگی‌های لجستیکی است.<ref>[https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-22/771541-%D9%87%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C «هشدار روزنامۀ اطلاعات نسبت به گرانی‌ها/ مردم تاب‌آوری بالایی دارند اما اگر دیر بجنبید تاب‌آوری آنان تمام می‌شود»، خبرگزاری اعتماد.]</ref>  از منظر اقتصاد سیاسی، موازنه در گلوگاه‌های راهبردی ترانزیتی و انباشت تجربه‌های صیانتی در مواجهه با ابزارهای فشار خارجی، زمان بازیابی سیستم را کاهش داده و به‌عنوان ابزاری موازنه‌گر در جهت ارتقای سطح تاب‌آوری اقتصادی عمل می‌کند.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1052914/%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AD%D9%85%D9%84-%D9%88%D9%86%D9%82%D9%84-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%A7 «خلیج فارس در کانون معادلات حمل‌ونقل جهانی/ تاب‌آوری اقتصاد دریامحور با مدیریت در تنگۀ هرمز»، خبرگزاری آنا.]</ref>
برای مهار این ریزش‌ها در افق‌های زمانی کوتاه‌مدت تا بلندمدت، تدابیر تنظیم‌گری مشخصی در ادبیات توسعه گزارش شده که بر پایداری اقتصادی تمرکز دارند.<ref>[https://isfahan.iqna.ir/fa/news/4351801/%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D9%BE%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8% «الزامات توسعۀ اقتصادی در شرایط پساجنگ؛ از تاب‌آوری تا مشارکت مردمی»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.]</ref>  این تدابیر شامل مدیریت توزیع عادلانۀ منابع کلیدی، اجرای سیاست‌های جبرانی برای دهک‌های کم‌درآمد جهت صیانت از قدرت خرید جامعه، پایش الکترونیکی زنجیرۀ تأمین برای کنترل بازارهای موازی و بازآرایی بودجۀ عمومی با هدف کاهش وابستگی‌های لجستیکی است.<ref>[https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-22/771541-%D9%87%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C «هشدار روزنامۀ اطلاعات نسبت به گرانی‌ها/ مردم تاب‌آوری بالایی دارند اما اگر دیر بجنبید تاب‌آوری آنان تمام می‌شود»، خبرگزاری اعتماد.]</ref>  از منظر اقتصاد سیاسی، موازنه در گلوگاه‌های راهبردی ترانزیتی و انباشت تجربه‌های صیانتی در مواجهه با ابزارهای فشار خارجی، زمان بازیابی سیستم را کاهش داده و به‌عنوان ابزاری موازنه‌گر در جهت ارتقای سطح تاب‌آوری اقتصادی عمل می‌کند.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1052914/%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AD%D9%85%D9%84-%D9%88%D9%86%D9%82%D9%84-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%A7 «خلیج فارس در کانون معادلات حمل‌ونقل جهانی/ تاب‌آوری اقتصاد دریامحور با مدیریت در تنگۀ هرمز»، خبرگزاری آنا.]</ref>


==اصلاحات نهادی، حکمرانی و دیپلماسی پایداری==
==اصلاحات نهادی و ساختار حاکمیتی==
صیانت از تاب‌آوری در لایۀ کلان، مشروط به خروج از مدل‌های دولتی رانتی و تقویت بخش خصوصی واقعی است.<ref>[https://www.journaldfrc.ir/article%20231484.html سعادت و دیگران، «تأثیر تاب‌آوری اقتصادی بر عملکرد تحریم‌های اقتصادی در اقتصاد ایران»، 1404ش، ص193-194.]</ref>  موفقیت این الگو بر چهار بستر کلان استوار است:
ارتقای تاب‌آوری اقتصادی در لایۀ کلان، با ویژگی‌های نهادی و ساختار حکمرانی نظام‌های اقتصادی پیوند دارد. موفقیت برنامه‌های صیانتی در این حوزه بر پایۀ بسترهای مشخصی گزارش شده است:<ref>[https://www.journaldfrc.ir/article%20231484.html سعادت و دیگران، «تأثیر تاب‌آوری اقتصادی بر عملکرد تحریم‌های اقتصادی در اقتصاد ایران»، 1404ش، ص193-194.]</ref>   
# حاکمیت قانون و استقلال نهادی: تضمین اجرای قوانین، مبارزۀ ساختاری با فساد و ایجاد امنیت حقوقی؛ در کنار افزایش استقلال بانک مرکزی جهت جلوگیری از تزریق شوک‌های ناشی از ناترازی بودجه به کل اقتصاد.
# حاکمیت قانون و استقلال نهادی: تضمین اجرای قوانین، کنترل ساختاری فساد و پایداری تصمیمات بانک مرکزی جهت جلوگیری از تزریق شوک‌های ناشی از ناترازی بودجه به کل اقتصاد.
# ارتقای شاخص‌های حکمرانی و سرمایۀ اجتماعی (وحدت ملی): افزایش مشارکت مردم در تصمیم‌گیری‌ها، تضمین حقوق شهروندی و پاسخ‌گویی نهادها که سرمایۀ اجتماعی را بازسازی کرده و هزینۀ اجتماعی اجرای اصلاحات اقتصادی را کاهش می‌دهد؛ در حالی‌که شکاف‌های اجتماعی کارایی برنامه‌ها را مخدوش می‌سازد.
# شاخص‌های حکمرانی و سرمایۀ اجتماعی: افزایش پاسخ‌گویی نهادها و مشارکت عمومی که هزینه‌های ساختاری اجرای اصلاحات اقتصادی را کاهش می‌دهد.
# دیپلماسی اقتصادی و جذب سرمایه‌گذاری خارجی: سیستم‌های تاب‌آور با اعطای مشوق‌های قانونی و امنیت حقوقی، بسترهای مهار اثر سرریزی تحریم‌ها را فراهم می‌سازند. در شرایط انسداد مالی، دیپلماسی فعال بر مکانیسم‌های تهاتر، صادرات غیرنفتی و پیمان‌های تجاری دوجانبه متمرکز می‌شود.
# دیپلماسی اقتصادی: ایجاد ثبات سیاسی، پیش‌بینی‌پذیری بازارهای داخلی و فعال‌سازی مکانیسم‌های تهاتر، توسعۀ صادرات غیرنفتی و پیمان‌های تجاری دو یا چندجانبه برای مهار اثر سرریزی تحریم‌ها و جذب سرمایه‌گذاری.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/26/3564183/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA%DB%8C-%DA%86%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%88%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AA%D8%A7%D8%A «اقتصاد مقاومتی چارچوبی برای افزایش تاب‌آوری اقتصادی است»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>
# پیوستگی امنیت ملی و پایداری اقتصادی: ثبات سیاسی و پیش‌بینی‌پذیری، پیش‌شرط رونق تولید داخلی است و در مقابل، تقویت توان داخلی (از طریق تنوع در درآمدها و توسعۀ اقتصاد دانش‌بنیان) وابستگی‌های آسیب‌زا را کاهش داده و امنیت ملی را ارتقا می‌دهد.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/26/3564183/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA%DB%8C-%DA%86%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%88%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AA%D8%A7%D8%A «اقتصاد مقاومتی چارچوبی برای افزایش تاب‌آوری اقتصادی است»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>  
 
==سطوح تحلیل و ساختارهای عملکردی تاب‌آور<ref group="دیدگاه">دو اشکال قبلی در این قسمت هم وجود دارد:
==سطوح تحلیل و ساختارهای عملکردی تاب‌آور<ref group="دیدگاه">دو اشکال قبلی در این قسمت هم وجود دارد: