زن در دیدگاه سید علی خامنه‌ای: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴۲۸: خط ۴۲۸:
# «بیانات در دیدار جمعی از پرستاران»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ انتشار: ۲۲ آبان ۱۳۷۰ش.
# «بیانات در دیدار جمعی از پرستاران»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ انتشار: ۲۲ آبان ۱۳۷۰ش.
# «بیانات در دیدار مداحان اهل بیت»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ انتشار: ۲۹ اسفند ۱۳۹۵ش.
# «بیانات در دیدار مداحان اهل بیت»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ انتشار: ۲۹ اسفند ۱۳۹۵ش.
# کربلایی نظر، محسن و جمعی از محققین، زن و بازیابی هویت حقیقی، انقلاب اسلامی، چاپ اول، زمستان ۱۳۹۰ش.
'''نقش خانوادگی زن در اندیشهٔ آیت‌الله خامنه‌ای؛''' بررسی وظایف و جایگاه زن در خانه از منظر آیت‌الله خامنه‌ای.
خانواده بستر تربیت انسان و اساس بقا و رشد جامعه است. [[زن]] و [[مرد]] به‌عنوان ارکان اصلی خانواده، هر کدام جایگاه و نقش‌های معینی در خانواده دارند؛ اما نقش زن در تحکیم بنیان خانواده، نقش ویژه‌ای است. زن، محور کانون خانواده است و با ایفای نقش همسری، مادری و مدیریت امور داخل خانه، موجب حفظ آرامش و نشاط میان اعضای خانواده شده و به آن رشد و تعالی می‌بخشد.
==جایگاه خانوادگی زن==
آیت‌الله خامنه‌ای معتقد است طبق آموزه‌های اسلامی، [[زن]] در خانه مانند گل و مایهٔ زینت خانه است و زیاده خواهی، توقعات بی‌جا و تحمیل کارهای زندگی بر زن، ظلم به او است. تکریم مقام زن در خانه توسط همسر، فرزندان، پدران و برادران موجب حل بسیاری از مشکلات اجتماعی است. <ref>بانکی‌پور فرد، نقش و رسالت زن۳ (زن و خانواده)، ۱۳۹۷ش، ص۶۰ و ۶۱.</ref>
در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای [[زن]] مسلمان، رکن اصلی خانواده است.  <ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=7284 «بیانات در اجتماع زنان خوزستان»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> خانواده باید مبنای تمام برنامه‌ریزی‌ها و طرح‌های مرتبط با زن قرار گیرد. <ref>بانکی‌پور فرد، نقش و رسالت زن۳ (زن و خانواده)، ۱۳۹۷ش، ص۴۸.</ref> زن محور حفظ خانواده است و بدون حضور مؤثر او خانواده معنایی ندارد. این مسئولیت بزرگ‌ترین امتیازی است که اسلام برای زن قرار داده، زیرا اساس حفظ جامعه، حفاظت از کانون خانواده است و این کار طبق فطرت و طبیعت زن، تنها از عهدهٔ او برمی‌آید. <ref>بانکی‌پور فرد، نقش و رسالت زن۳ (زن و خانواده)، ۱۳۹۷ش، ص۴۹.
</ref>
از نظر آیت‌الله خامنه‌ای نقش زن در خانواده از تمام نقش‌های او در عرصه‌های مختلف مهم‌تر است. اما این به‌معنای محدود کردن زن به خانه و خانواده و ممانعت از فعالیت‌های اجتماعی او نیست، بلکه زن و مرد هر دو در سرنوشت جامعه سهیم هستند. <ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=7284 «بیانات در اجتماع زنان خوزستان»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>
==نقش خانه‌داری==
در اندیشهٔ آیت‌الله خامنه‌ای خانه‌داری نخستین و اصلی‌ترین شغل [[زن]] است و برای او ارزش محسوب می‌شود، زیرا خانه محل رشد انسان است و مدیریت این محیط بر عهدهٔ زن است. <ref>بانکی‌پور فرد، نقش و رسالت زن۳ (زن و خانواده)، ۱۳۹۷ش، ص۵۰.</ref>
زنان در نقش دختری، همسری و مادری موظف به ادارهٔ خانه هستند. <ref>بانکی‌پور فرد، نقش و رسالت زن۳ (زن و خانواده)، ۱۳۹۷ش، ص۵۳.</ref> آنان حق دارند در زمینهٔ اجتماعی به کارهایی که استعدادش را دارند بپردازند <ref>بانکی‌پور فرد، نقش و رسالت زن۳ (زن و خانواده)، ۱۳۹۷ش، ص۵۰.</ref> و چنانچه زمان حضور زنان در خانه به‌دلیل مسئولیت‌های اجتماعی کم شود، باید کیفیت حضورشان افزایش یابد. آیت‌الله خامنه‌ای معتقد است خانه‌داری کاری بسیار ظریف و سخت است و زنان برای ادارهٔ داخل خانه متحمل زحمات بسیاری می‌شوند. به‌همین دلیل مسئولین جامعه باید با طرح‌های مناسب مانند بیمهٔ زنان خانه‌دار به‌طور ویژه قدردان این قشر باشند. <ref>بانکی‌پور فرد، نقش و رسالت زن۳ (زن و خانواده)، ۱۳۹۷ش، ص۵۴ و ۵۵.
</ref>
==نقش همسری==
در اندیشهٔ آیت‌الله خامنه‌ای همسری از مهم‌ترین وظایف [[زن]] است. زن با ایفای هنرمندانهٔ نقش همسری در مقابل تلاطم‌ها و ناملایمات زندگی می‌ایستد و با ایجاد آرامش در خانه موجب حفظ سلامت خانه و جامعه می‌شود. <ref>بانکی‌پور فرد، نقش و رسالت زن۳ (زن و خانواده)، ۱۳۹۷ش، ص۵۳. ا</ref> و معتقد است یکی از اسرار طبیعت و زیبایی‌های خلقت این است که زنان به‌طور فطری و طبیعی قدرت روحی و نفوذ معنوی بیش‌تری نسبت به مردان دارند و می‌توانند با تدبیر، ظرافت فکری و اقتدار معنوی، مردان خود را از گمراهی از مسیر الهی بازدارند.  <ref>بانکی‌پور فرد، نقش و رسالت زن۳ (زن و خانواده)، ۱۳۹۷ش، ص۵۷ و ۵۹.
</ref>
آیت‌الله خامنه‌ای شوهرداری نیکو را در همراهی و صبوری [[زن]] مقابل خستگی‌ها و بداخلاقی‌های حاصل از بیرون مرد دانسته و سازگاری با این زحمات را طبق روایت، جهاد در راه خدا عنوان کرده است. <ref>بانکی‌پور فرد، نقش و رسالت زن۳ (زن و خانواده)، ۱۳۹۷ش، ص۵۸.</ref> از نظر او همراهی زنان با شوهران خود و تقویت روحی آنان در مسیر کار و جهاد از برترین کارهاست و اجر و پاداش آن پیش خدا محفوظ است. او معتقد است اگرچه نقش زنان در موفقیت‌های همسران از نظر ظاهری قابل دیدن نیست، اما سهم و اجرشان بیشتر است.  <ref>بانکی‌پور فرد، نقش و رسالت زن۳ (زن و خانواده)، ۱۳۹۷ش، ص۶۲ و ۶۳.</ref>
==نقش مادری==
از نظر آیت‌الله خامنه‌ای فرزند‌آوری و پرورش فرزندان جهادی بزرگ برای زنان <ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=22443 «بیانات در دیدار با مداحان»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> و کوتاهی در آن خلاف قوانین خلقت و رضای الهی است. <ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=7284 «بیانات در اجتماع زنان خوزستان»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> اهمیت نقش مادری و همسری به‌حدی است که [[زنان]] در هر سطحی از سواد و معنویت که باشند کاری مهم‌تر و با ارزش‌تر از آن ندارند. تولید نسل، جوانی جامعه، رشد بشر و پیشرفت فرهنگ جامعه وابسته به مادر است. <ref>بانکی‌پور فرد، نقش و رسالت زن۳ (زن و خانواده)، ۱۳۹۷ش، ص۶۶ و ۶۷.</ref>
تربیت فرزندان فقط از عهدهٔ مادر برمی‌آید و جایگزینی برای آن نیست. از این جهت مادری، کاری بی‌مانند است. تنها مادران هستند که با استفاده از توانایی که خداوند به آن‌ها عطا کرده، می‌توانند با عواطف لطیف کودک ارتباط برقرار کرده و آنان را پرورش دهند. <ref>بانکی‌پور فرد، نقش و رسالت زن۳ (زن و خانواده)، ۱۳۹۷ش، ص۶۴.
</ref> فرزندان در هر سنی که باشند تحت تأثیر عواطف و رفتار مادران خود هستند. اگر مادر سطح معرفت و معلومات بالاتری داشته باشد، این اثرگذاری بیش‌تر است.<ref>بانکی‌پور فرد، نقش و رسالت زن۳ (زن و خانواده)، ۱۳۹۷ش، ص۶۶ و ۶۷.</ref> بنابراین مادران باید نسبت به وظایف و تکالیف خود آگاهی داشته باشند. زنی که دین‌داری و عقلانیت بالاتری دارد، در تربیت فرزندان موفق‌تر است. از این رو برنامه‌ریزی برای افزایش سطح علمی و دینی زنان ضروری است. <ref>بانکی‌پور فرد، نقش و رسالت زن۳ (زن و خانواده)، ۱۳۹۷ش، ص۶۵.</ref>
==نقش زن در رشد معنوی خانواده==
آیت‌الله خامنه‌ای معتقد است [[زنان]] مؤمن می‌توانند با الگوگیری از زنان نمونهٔ تاریخ و با بهره‌گیری از عواطف خدادادی خود کانون خانواده را مملو از معنویت کنند. زنان می‌توانند محیط خانه را محل رسیدن به معارف و مقامات معنوی کنند. آنان علاوه بر مشارکت مستقیم در امور اجتماعی با هدایت همسر و فرزندان خود به مسیر درست، نقش مضاعفی در رشد و تعالی جامعه دارند. <ref>بانکی‌پور فرد، نقش و رسالت زن۳ (زن و خانواده)، ۱۳۹۷ش، ص۵۵ و ۵۶.</ref> وی انس مادران با قرآن را عامل مهمی در انتقال مفاهیم قرآنی به فرزندان و تمایل آنان به قرآن ذکر کرده و آن را در حل مشکلات جامعه بسیار مؤثر دانسته است. <ref>بانکی‌پور فرد، نقش و رسالت زن۳ (زن و خانواده)، ۱۳۹۷ش، ص۶۹.</ref>
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* بانکی‌پور فرد، امیرحسین، نقش و رسالت زن۳ (زن و خانواده)، تهران، انقلاب اسلامی، چاپ هفتم، ۱۳۹۷ش.
* «بیانات در دیدار جمعی از مداحان»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ انتشار: ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۲ش.
* «بیانات در اجتماع زنان خوزستان»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ انتشار: ۲۰ اسفند ۱۳۷۵ش.
'''تحصیل زنان در اندیشهٔ آیت‌الله خامنه‌ای؛''' دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای دربارهٔ آموزش و تحصیل زنان.
[[زنان]] بخش مهمی از نیروی انسانی جامعه و انتقال دهندهٔ فرهنگ و دانش به نسل‌های بعدی هستند. افزایش سطح علم و معرفت زنان ثمرات فراوانی در ابعاد فردی، خانوادگی و اجتماعی دارد. بنابراین فراهم کردن بستر مناسب برای آموزش [[بانوان]] ضروری است. آموزش و تحصیل زنان با وقوع انقلاب اسلامی جان تازه‌ای گرفت و دختران و زنان توانستند به پیشرفت‌های علمی چشم‌گیری در همهٔ زمینه‌ها دست یابند. رشد علمی زنان، نیازمند توجه به ضرورت آموزش زنان، ملزومات، عرصه‌‌ها و دستاوردهای آن است.
==اهمیت و ضرورت==
از نگاه آیت‌الله خامنه‌ای زنان باید همچون [[مردان]] با کسب علم برای سازندگی کشور تلاش کنند. جامعه نیازمند تحصیلات دختران است و از همین رو تحصیل علم و کسب تخصص در برخی از زمینه‌ها برای آنان تکلیف شرعی و فریضهٔ اجتماعی است. <ref>کربلایی نظر و جمعی از محققین، زن و بازیابی هویت حقیقی، ۱۳۹۰ش، ص۲۷۰-۲۷۱.</ref> او بر لزوم تحصیلات عالیهٔ دختران تأکید ویژه‌ای داشته و با توصیهٔ خانواده‌ها به حمایت از تحصیل دختران، ممانعت از روی تعصبات دینی را اشتباه دانسته ‌است؛ زیرا  در اسلام از جهت تحصیل علم، تفاوتی میان دختر و پسر نیست.  <ref>کربلایی نظر و جمعی از محققین، زن و بازیابی هویت حقیقی، ۱۳۹۰ش ، ص۲۶۹.</ref>
آیت‌الله خامنه‌ای ریشهٔ دورماندن زنان از معارف اسلامی و دانش‌های بشری را سنت‌های غلط گذشته عنوان کرده و کمبود سواد سیاسی و عقب‌ماندگی زنان در میدان مبارزه را از پیامدهای آن ذکر کرده است. از این نگاه، استعداد زنان ایرانی هم‌سطح مردان ایرانی است و باید این استعدادها پرورش یابد، عقب‌ماندگی‌ها جبران شود و زنان با کسب معارف، قدرت تحلیل عمیق‌تری پیدا کنند.  <ref>دفتر خواهران کانون دانش‌پژوهان نخبه، مطالبات رهبری از بانوان، ۱۴۰۰ش، ص۲۲۱-۲۲۳.</ref> در عصر مدرن نیز زنان به‌دلایل دیگر از آموزش و تحصیل عقب رانده می‌شوند. گرایش به تجملات و تقلید کورکورانه از الگوهای غربی یکی از این علت‌ها است که به‌علت کمبود معلومات است.  <ref>دفتر خواهران کانون دانش‌پژوهان نخبه، مطالبات رهبری از بانوان، ۱۴۰۰ش، ص۲۲۵.</ref> دختران می‌توانند با کسب معلومات، رفتارهای خود را با حقیقت تطبیق دهند و به شأن خود و پوچ بودن تبلیغات غرب در خصوص [[زن]] آگاهی یابند.  <ref>کربلایی نظر و جمعی از محققین، زن و بازیابی هویت حقیقی، ۱۳۹۰ش، ص۲۷۱.
</ref>
==الزامات آموزش و تحصیل زنان==
لازمهٔ آموزش و تحصیل، امنیت فکری و اخلاقی است. از این رو آیت‌الله خامنه‌ای معتقد است محیط دانشگاه‌ها باید منطبق با فرهنگ اسلامی بوده و بستری برای رشد انسان طراز اسلام باشد. دانشجویان و اساتید [[خانم]] باید با الگوگیری از فاطمه ‌زهرا محیط دانشگاه را اسلامی کنند. وی از دایرشدن دانشگاه‌های مخصوص [[زنان]] استقبال کرده و آن را در راستای تحقق اهداف ارزشی حرکت زنان در جامعه دانسته است.  <ref>کربلایی نظر و جمعی از محققین، زن و بازیابی هویت حقیقی، ۱۳۹۰ش، ص۲۷۲.</ref>
==عرصه‌های آموزش و تحصیل زنان==
از نگاه آیت‌الله خامنه‌ای ورود [[زنان]] به عرصه‌های مختلف متناسب با علاقهٔ آنان و نیاز جامعه محدودیتی ندارد. [[بانوان]] باید از نیرو و استعداد خود در تمام سطوح فردی، خانوادگی و بین‌المللی استفاده کنند.  <ref>دفتر خواهران کانون دانش‌پژوهان نخبه، مطالبات رهبری از بانوان، 1400ش، ص232-۲۳۳.</ref>
وی برخی از عرصه‌های آموزشی برای زن را چنین معرفی کرده است:
1. کتاب‌خوان کردن [[زنان]] خانه‌دار: آیت‌الله خامنه‌ای در بیانات خود، جامعهٔ  زنان به‌ویژه زنان خانه‌دار را به انس‌گرفتن با کتاب دعوت کرده‌ و بیان می‌کند زنان باید با معارف و مهارت‌ها آشنا شوند تا بتوانند مشکلات درون [[خانواده]] را حل نموده و حافظ حقوق خود باشند. <ref> دفتر خواهران کانون دانش‌پژوهان نخبه، مطالبات رهبری از بانوان، ۱۴۰۰ش، ص۳۱۴ و ص۲۳۶؛ کربلایی نظر و جمعی از محققین، زن و بازیابی هویت حقیقی، ۱۳۹۰ش ، ص296.</ref>
2. تربیت [[بانوان]] متخصص دینی: آیت‌الله خامنه‌ای تربیت بانوان مجتهد و عالم در امور دینی را بسیار مهم دانسته و از وظایف بانوان متخصص حوزوی، تبلیغ احکام و معارف دینی با استدلال و روش‌های علمی برای دختران جوان در مدارس و دانشگاه‌ها را ذکر کرده است.  <ref>دفتر خواهران کانون دانش‌پژوهان نخبه، مطالبات رهبری از بانوان، ۱۴۰۰ش، ص234-۲۳۵.</ref>
3. وی تربیت فقهای [[زن]] را  از این جهت ضروری می‌داند که در زمینهٔ احکام مخصوص [[بانوان]] تشخیص صحیح، توسط خود آنان صورت گیرد و مشکلات فرهنگی زنان توسط بانوان مسلط به معارف دینی بررسی شده و راه‌کارهای مناسب پیدا شود.  <ref>دفتر خواهران کانون دانش‌پژوهان نخبه، مطالبات رهبری از بانوان، ۱۴۰۰ش، ص۲۴۱-۲۴۲.</ref>
4. پرورش پزشکان [[زن]] متخصص: کسب تخصص در تمامی رشته‌های پزشکی برای زنان فریضه است.  <ref>کربلایی نظر و جمعی از محققین، زن و بازیابی هویت حقیقی، ۱۳۹۰ش ، ص۲۶۴.</ref>
5. ورود جدی [[زنان]] به امور فرهنگی، آموزش و پرورش نیز بسیار مهم است. <ref>[https://farsi.khamenei.ir/photo-album?id=45474 «شربت ایمان»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>
6. آموزش [[زنان]] در زمینهٔ آمادگی نظامی. <ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2385 «بیانات در مراسم ویژۀ روز بسیج در پادگان امام حسن مجتبی»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>
==دستاوردهای آموزش و تحصیل زنان==
دستاوردهای تحصیل زنان از نظر آیت‌الله خامنه‌ای عبارت است از:
1. افزایش سطح فکری [[زنان]]: هدف از آموزش و تحصیل زنان، لزوماً اشتغال نیست، بلکه هدف اصلی، رشد فکری و بالارفتن سطح خردمندی زنان است.  <ref>دفتر خواهران کانون دانش‌پژوهان نخبه، مطالبات رهبری از بانوان، ۱۴۰۰ش، ص۲۲۷.</ref>
2. دوری از ابتذال: از آفات بی‌سوادی ابتذال است و بانوانی که سواد بالاتری دارند کمتر دچار ابتذال می‌شوند.  <ref>کربلایی نظر و جمعی از محققین، زن و بازیابی هویت حقیقی، ۱۳۹۰ش، ص۲۷۳.</ref>
3. تربیت فرزندان: افزایش علم در [[زنان]] سبب تربیت بهتر فرزندان، گرم‌شدن محیط [[خانواده]] و پیشرفت جامعه است. مادر فرهنگ و اخلاق را به فرزندان منتقل می‌کند به همین دلیل ارتقای سطح دانش مادران بسیار حائز اهمیت است. <ref>دفتر خواهران کانون دانش‌پژوهان نخبه، مطالبات رهبری از بانوان، ۱۴۰۰ش، ص230.</ref>
4. پیشرفت علمی: [[زنان]] ایرانی توانستند با رعایت کامل موازین اخلاقی به تحصیل علم و کسب مدارج بالای علمی بپردازند و مایهٔ افتخار نظام اسلامی باشند.  <ref>کربلایی نظر و جمعی از محققین، زن و بازیابی هویت حقیقی، ۱۳۹۰ش، ص۲۷۳-۲۷۴.</ref>
5. صدور فرهنگ اسلامی: [[زنان]] باسواد و مومن ایرانی باید این پیام را عملاً به دنیا تفهیم کنند که لازمهٔ تحصیل علم، بی‌بندوباری نیست.  <ref>کربلایی نظر و جمعی از محققین، زن و بازیابی هویت حقیقی، ۱۳۹۰ش، ص۲۷۳-۲۷۴.
</ref>
6. آبروی انقلاب و نظام اسلامی: وی حضور [[بانوان]] دانشمند و متدین دانشگاهی و حوزوی در عرصه‌های گوناگون را مایه‌ٔ آبروی انقلاب اسلامی می‌دانند.  <ref>دفتر خواهران کانون دانش‌پژوهان نخبه، مطالبات رهبری از بانوان، ۱۴۰۰ش، ص۲۳۱.
</ref>
7. حل مسائل [[زنان]]: وجود زنان فرزانهٔ دانشگاهی و حوزوی، نویسندگان، شاعران و پژوهشگران زن ایرانی همه از برکات اسلام و نظام اسلامی است که می‌توان از ظرفیت‌های ایجاد شده توسط آنان برای حل مسائل مربوط به زنان بهره گرفت. <ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=26147 «دیدار جمعی از بانوان برگزیدهٔ کشور با رهبر انقلاب»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
# «بیانات در مراسم ویژۀ روز بسیج در پادگان امام حسن مجتبی»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ انتشار: ۵ آذر ۱۳۶۹ش.
# دفتر خواهران کانون دانش‌پژوهان نخبه، مطالبات رهبری از بانوان، تراث، چاپ اول، تیر ۱۴۰۰ش.
# «دیدار جمعی از بانوان برگزیدهٔ کشور با رهبر انقلاب»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ انتشار: ۳۰ فروردین ۱۳۹۳ش.
# «شربت ایمان»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ انتشار: ۷ بهمن ۱۳۶۳ش.
# کربلایی نظر، محسن و جمعی از محققین، زن و بازیابی هویت حقیقی، انقلاب اسلامی، چاپ اول، زمستان ۱۳۹۰ش.
# کربلایی نظر، محسن و جمعی از محققین، زن و بازیابی هویت حقیقی، انقلاب اسلامی، چاپ اول، زمستان ۱۳۹۰ش.