|
|
| خط ۷۰: |
خط ۷۰: |
| * ميرباقري، سید ابراهیم، ترجمۀ مكارم الاخلاق حسن بن فضل طبرسى، تهران، فراهانی، 1365ش. | | * ميرباقري، سید ابراهیم، ترجمۀ مكارم الاخلاق حسن بن فضل طبرسى، تهران، فراهانی، 1365ش. |
| {{پایان منابع}} | | {{پایان منابع}} |
|
| |
| +++++
| |
|
| |
| '''<big>لباس شهرت از دیدگاه فقها</big>'''؛ لباسی زننده، غیرمعمول و سبب انگشتنما شدن.
| |
|
| |
| لباس شهرت، موجب مشهور و شناخته شدنِ نامتعارف فرد شده و جایگاه پوشندۀ این نوع لباس از نظر فردی و اجتماعی تضعیف میشود.
| |
| ==مفهومشناسی==
| |
| لباسی که از نظر جنس، رنگ، دوخت، مدل و هر چیز دیگری مانند گرانقیمتی یا کهنه بودن، موجب انگشتنما شدن انسان است، لباس شهرت نامیده میشود.<ref>[https://hawzah.net/fa/SpecialTopics/View/74626/2872/%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%86-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D8%B3%D8%A8%D8%A7%D9%86 «پوشیدن لباس شهرت و چسبان»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref>
| |
| ==معیار لباس شهرت==
| |
| لباس شهرت بر اساس آدابورسوم هر [[جامعه]] تعریف میشود. معیار لباس شهرت با توجه به زمان و مکان متفاوت است، چه اینکه برخی لباسهای محلی اگر در مکان و زمان خودش پوشیده شوند کاملاً مرسوم هستند؛ اما اگر در زمان و مکان مناسبی پوشیده نشوند مصداقی از لباس شهرت هستند.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84%20%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%8A%D8%B9%D9%87%20%D8%A7%D9%84%D9%8A%20%D8%AA%D8%AD%D8%B5%D9%8A%D9%84%20%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84%20%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%D9%8A%D8%B9%D9%87%20%D8%AC%D9%84%D8%AF%205&option=com_dbook&task=readonline&book_id=1010384005&page=17&chkhashk=311A1DA22E&Itemid=218&lang=fa&tmpl=component حرعاملی، وسائل الشیعه، 1412ق، ج5، ص17.]</ref>
| |
| در آموزههای دینی، شاخصهایی برای لباس شهرت تعیین شده است:
| |
|
| |
| لباس شهرت از سر خودخواهی و با قصد خودنمایی انتخاب شده است،<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=%D9%BE%D9%8A%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1%20%D9%88%20%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%20%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13534&page=60&chkhashk=7CDACC2A04&sword=%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3%20%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA&tmpl=component&lang=fa پورامینی، پیامبر و جوان امروز، 1388ش، ص60.]</ref> خلاف عرف بوده و بهشکلی غیرمعمول است که نظیر آن را کسی نپوشیده<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%20%D9%88%20%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9&option=com_dbook&task=readonline&book_id=838&page=1474&chkhashk=5639A9D5F1&sword=%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3%20%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA&tmpl=component&lang=fa فرهنگ و اجتماع، بیتا، ص1474.]</ref> و بهقصد مشهور شدن پوشیده میشود.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA «لباس شهرت»، دانشنامۀ ویکیفقه.]</ref>
| |
| ==لباس شهرت در روايات==
| |
| آموزههای دینی، شهرت يافتن و انگشتنما شدن بهواسطۀ پوشیدن لباس غیرِمعمول و نامتعارف را امری ناپسند میدانند. رسول خدا چنین پوششی را مورد غضب الهی و موجب خواری فرد دانسته<ref>[http://lib.eshia.ir/80765/1/90/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA خمینی، آداب نماز، 1413ق، ج1، ص90.]</ref> و همچنین پوشیدن لباس شهرت در دنیا را موجب پوشاندن لباس ذلت در آخرت میدانند.<ref> [http://lib.eshia.ir/12736/1/219/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA ميرباقري، ترجمۀ مكارم الاخلاق حسن بن فضل طبرسى، 1365ش، ج1، ص219.]</ref> پوشیدن لباس خیرهکننده، گرانقیمت، غیرمعمول و کهنه که برای ریاکاری و جلب توجه باشد، مطلوب [[دین]] نیست. این نوع پوشش همراه با حس خودبرتربینی و انگشتنما شدن است که موجب ارتکاب گناه میشود.<ref>[http://lib.eshia.ir/26376/1/67/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA رکنی لموکی، احكام آراستگى ظاهرى، 1386ش، ج1، ص67.]</ref> [[حضرت علی]] پوششی را توصیه کردهاند که مانعِ عیبدار شدن و موجب رغبت مردم باشد.<ref> [https://www.ghbook.ir/index.php?name=%D8%B9%D9%84%DB%8C%20%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%87%20%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%20%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13952&page=171&chkhashk=454B06CD14&sword=%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3%20%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa اسحاقی، علی علیه السلام محور وحدت، 1386ش، ص171.]</ref> [[امام صادق]] نیز دراینباره بهترین لباس برای مردم هر زمانه را لباس اهل آن زمان دانستهاند.<ref>[https://lib.eshia.ir/11024/3/348/%D9%8A%D9%8E%D9%84%D9%92%D8%A8%D9%8E%D8%B3%D9%8F_%D8%A7%D9%8E%D9%84%D9%92%D8%AE%D9%8E%D8%B4%D9%90%D9%86%D9%8E_%D9%8A%D9%8E%D9%84%D9%92%D8%A8%D9%8E%D8%B3%D9%8F_%D8%A7%D9%8E%D9%84%D9%92%D9%82%D9%8E%D9%85%D9%90%D9%8A%D8%B5%D9%8E حرّ عاملی، وسائل الشیعه، 1412ق، ج3، ص348.]</ref>
| |
| ==لباس شهرت در دیدگاه امام خمینی==
| |
| از نظر [[امام خمینی]]، پوشیدن لباس شهرت، در افزایشِ میل نفسانی و تمایل قلبی انسان به دنیا، اثر گذاشته و فخرفروشی، [[تکبر]]، [[ریا]] و دلبستگی به دنیا و تعصب جاهلانه را در انسان تقویت و یا ایجاد میکند. ایشان از پوشش فاخرِ برخلافِ حد معمول و متعارف نهی کردهاند.<ref>[https://lib.eshia.ir/11143/1/88/%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D9%84%D9%87 خمینی، آداب الصلاة، 1388ش، ص89-88.]</ref>
| |
| ==حکم شرعی پوشیدن لباس شهرت==
| |
| زمانی که پوشيدن لباس شهرت همراه با هتک حرمت و خوارى شخص در دیدِ مردم باشد، پوشيدن آن [[حرام]] است و در صورتی که هتک حرمت نداشته و فقط در حد انگشتنما شدن فرد باشد، نظر مراجع در حرمت یا [[کراهت|کراهتِ]] پوشش آن متفاوت است.<ref>[http://lib.eshia.ir/10369/1/467/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA خمینی، رساله توضیح المسایل (مراجع)، بیتا، ج1، ص467.]</ref> اگر چه فقها اختلافی در حرمت پوشیدن لباس شهرت ندارند، اما معنا و مصداق لباس شهرت بین فقها اختلافی است.<ref>[http://neshasteasatid.com/taxonomy/term/2439 «مصداق و مفهوم صحیح لباس شهرت»، پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید.] </ref>
| |
| ==نماز خواندن با لباس شهرت==
| |
| در نمازخواندن با لباس شهرت بین مراجع تقلید، اختلاف نظر وجود دارد. برخی نماز خواندن با لباس شهرت را موجب باطل شدن نماز و برخی آن را صحیح میدانند. برخی از مراجع نیز پوشش لباس شهرت در مواضع ضروریِ نماز مثل عورت را موجب باطل شدن نماز دانستهاند.<ref>[http://lib.eshia.ir/10369/1/467/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA خمینی، رساله توضیح المسایل (مراجع)، بیتا، ج1، ص467.]</ref>
| |
|
| |
| ==پانویس==
| |
| {{پانویس}}
| |
|
| |
| ==منابع==
| |
| * اسحاقی، سید حسین، علی علیهالسلام محور وحدت، قم، دفتر عقل، 1386ش.
| |
| * «بیان قرآن کریم پیرامون لباس»، پایگاه خبری تحلیلی صراط، تاریخ درج مطلب: 25 اردیبهشت 1390ش.
| |
| * پورامینی، محمدباقر، پیامبر و جوان امروز، قم، کتاب طه، 1388ش.
| |
| * «پوشیدن لباس شهرت و چسبان»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 26 اسفند 1398ش.
| |
| * حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، بیروت، دار احياء التراث، 1412ق.
| |
| * خمینی، روحالله و سایر مراجع، رساله توضیح المسائل (مراجع)، جامعه مدرسین حوزۀ علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی، بیتا.
| |
| * خمینی، روحالله، آداب الصلاة، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۸ش.
| |
| * خمینی، روحالله، آداب نماز، قم، عروج مؤسسة تنظيم ونشر آثار الإمام الخميني، 1413ق.
| |
| * رکنی لموکی، محمد تقی، احكام آراستگى ظاهرى، قم، نمایندگی ولی فقیه ادارۀ آموزشهای عقيدتی سياسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، 1386ش.
| |
| * صافی گلپایگانی، لطفالله، پاسخ کوتاه به 570 پرسش از احکام، قم، دفتر تنظیم و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی حاج شیخ لطفالله صافی گلپایگانی، 1394ش.
| |
| * فصلنامۀ پژوهشی پرسشها و پاسخهای دينی صباح، مركز مطالعات و پاسخگو به شبهات حوزههای علمیه، سال چهارم، شماره 17-18 پاييز و زمستان 1384ش.
| |
| * «لباس شهرت»، دانشنامۀ ویکی فقه، تاریخ بازدید: 4 آذر 1401ش.
| |
| * «لباس شهرت و استثناهای آن»، پایگاه اطلاعرسانی آیتالله شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی، تاریخ درج مطلب: 30 آذر 1392ش.
| |
| * «معیار لباس شهرت چیست؟»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 26 اسفند 1398ش.
| |
| * «مصداق و مفهوم صحیح لباس شهرت»، پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، تاریخ درج مطلب: 4 اسفند 1399ش.
| |
| * ميرباقري، سید ابراهیم، ترجمۀ مكارم الاخلاق حسن بن فضل طبرسى، تهران، فراهانی، 1365ش.
| |
لباس شهرت از دیدگاه فقها؛ لباسی زننده، غیرمعمول و سبب انگشتنما شدن.
لباس شهرت، موجب مشهور و شناخته شدنِ نامتعارف فرد شده و جایگاه پوشندۀ این نوع لباس از نظر فردی و اجتماعی تضعیف میشود.
مفهومشناسی
لباسی که از نظر جنس، رنگ، دوخت، مدل و هر چیز دیگری مانند گرانقیمتی یا کهنه بودن، موجب انگشتنما شدن انسان است، لباس شهرت نامیده میشود.[۱]
معیار لباس شهرت
لباس شهرت بر اساس آدابورسوم هر جامعه تعریف میشود. معیار لباس شهرت با توجه به زمان و مکان متفاوت است، چه اینکه برخی لباسهای محلی اگر در مکان و زمان خودش پوشیده شوند کاملاً مرسوم هستند؛ اما اگر در زمان و مکان مناسبی پوشیده نشوند مصداقی از لباس شهرت هستند.[۲]
در آموزههای دینی، شاخصهایی برای لباس شهرت تعیین شده است:
لباس شهرت از سر خودخواهی و با قصد خودنمایی انتخاب شده است،[۳] خلاف عرف بوده و بهشکلی غیرمعمول است که نظیر آن را کسی نپوشیده[۴] و بهقصد مشهور شدن پوشیده میشود.[۵]
لباس شهرت در روايات
آموزههای دینی، شهرت يافتن و انگشتنما شدن بهواسطۀ پوشیدن لباس غیرِمعمول و نامتعارف را امری ناپسند میدانند. رسول خدا چنین پوششی را مورد غضب الهی و موجب خواری فرد دانسته[۶] و همچنین پوشیدن لباس شهرت در دنیا را موجب پوشاندن لباس ذلت در آخرت میدانند.[۷] پوشیدن لباس خیرهکننده، گرانقیمت، غیرمعمول و کهنه که برای ریاکاری و جلب توجه باشد، مطلوب دین نیست. این نوع پوشش همراه با حس خودبرتربینی و انگشتنما شدن است که موجب ارتکاب گناه میشود.[۸] حضرت علی پوششی را توصیه کردهاند که مانعِ عیبدار شدن و موجب رغبت مردم باشد.[۹] امام صادق نیز دراینباره بهترین لباس برای مردم هر زمانه را لباس اهل آن زمان دانستهاند.[۱۰]
لباس شهرت در دیدگاه امام خمینی
از نظر امام خمینی، پوشیدن لباس شهرت، در افزایشِ میل نفسانی و تمایل قلبی انسان به دنیا، اثر گذاشته و فخرفروشی، تکبر، ریا و دلبستگی به دنیا و تعصب جاهلانه را در انسان تقویت و یا ایجاد میکند. ایشان از پوشش فاخرِ برخلافِ حد معمول و متعارف نهی کردهاند.[۱۱]
حکم شرعی پوشیدن لباس شهرت
زمانی که پوشيدن لباس شهرت همراه با هتک حرمت و خوارى شخص در دیدِ مردم باشد، پوشيدن آن حرام است و در صورتی که هتک حرمت نداشته و فقط در حد انگشتنما شدن فرد باشد، نظر مراجع در حرمت یا کراهتِ پوشش آن متفاوت است.[۱۲] اگر چه فقها اختلافی در حرمت پوشیدن لباس شهرت ندارند، اما معنا و مصداق لباس شهرت بین فقها اختلافی است.[۱۳]
نماز خواندن با لباس شهرت
در نمازخواندن با لباس شهرت بین مراجع تقلید، اختلاف نظر وجود دارد. برخی نماز خواندن با لباس شهرت را موجب باطل شدن نماز و برخی آن را صحیح میدانند. برخی از مراجع نیز پوشش لباس شهرت در مواضع ضروریِ نماز مثل عورت را موجب باطل شدن نماز دانستهاند.[۱۴]
پانویس
منابع
- اسحاقی، سید حسین، علی علیهالسلام محور وحدت، قم، دفتر عقل، 1386ش.
- «بیان قرآن کریم پیرامون لباس»، پایگاه خبری تحلیلی صراط، تاریخ درج مطلب: 25 اردیبهشت 1390ش.
- پورامینی، محمدباقر، پیامبر و جوان امروز، قم، کتاب طه، 1388ش.
- «پوشیدن لباس شهرت و چسبان»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 26 اسفند 1398ش.
- حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، بیروت، دار احياء التراث، 1412ق.
- خمینی، روحالله و سایر مراجع، رساله توضیح المسائل (مراجع)، جامعه مدرسین حوزۀ علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی، بیتا.
- خمینی، روحالله، آداب الصلاة، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۸ش.
- خمینی، روحالله، آداب نماز، قم، عروج مؤسسة تنظيم ونشر آثار الإمام الخميني، 1413ق.
- رکنی لموکی، محمد تقی، احكام آراستگى ظاهرى، قم، نمایندگی ولی فقیه ادارۀ آموزشهای عقيدتی سياسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، 1386ش.
- صافی گلپایگانی، لطفالله، پاسخ کوتاه به 570 پرسش از احکام، قم، دفتر تنظیم و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی حاج شیخ لطفالله صافی گلپایگانی، 1394ش.
- فصلنامۀ پژوهشی پرسشها و پاسخهای دينی صباح، مركز مطالعات و پاسخگو به شبهات حوزههای علمیه، سال چهارم، شماره 17-18 پاييز و زمستان 1384ش.
- «لباس شهرت»، دانشنامۀ ویکی فقه، تاریخ بازدید: 4 آذر 1401ش.
- «لباس شهرت و استثناهای آن»، پایگاه اطلاعرسانی آیتالله شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی، تاریخ درج مطلب: 30 آذر 1392ش.
- «معیار لباس شهرت چیست؟»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 26 اسفند 1398ش.
- «مصداق و مفهوم صحیح لباس شهرت»، پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، تاریخ درج مطلب: 4 اسفند 1399ش.
- ميرباقري، سید ابراهیم، ترجمۀ مكارم الاخلاق حسن بن فضل طبرسى، تهران، فراهانی، 1365ش.
