اقوام ایرانی: تفاوت میان نسخه‌ها

=== مازنی ===

[[مازندران]] یا طبرستان که امروز در شمال ایران قرار دارد<ref>[https://vista.ir/article/258464 «موقعیت جغرافیایی مازندران»، وب‌سایت ویستا.]</ref> در گذشته تاریخی خود، با مردمان جنگ‌جویی شناخته می‌شد که در برابر امپراتوری‌های [[آشوریان]]، [[مادها]]، [[هخامنشیان]]، [[سلوکیان]] و [[ساسانیان]] ایستادگی کرده‌اند. با ورود [[اسلام]] به [[ایران]]، مازندران به‌دلیل جغرافیای کوهستانی و مسیر دشوار، دیرتر از سایر مناطق به اسلام گروید. با حکومت [[علویان طبرستان]]، [[مذهب شیعه]] به‌تدریج در مازندران ریشه دواند.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/08/15/3193389/مازندران-سرزمین-افسانه-ای-شیعه-با-تاریخ-مقاومت «مازندران؛ سرزمین افسانه‌ای شیعه با تاریخ مقاومت»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> [[زبان مازندرانی]] که با نام‌های مازنی، مازِرونی، تبری و گِلِکی شناخته می‌شود، دارای گویش‌های شهمیرزادی، گویش گرگانی‌کهن، گویش طبری استرآبادی، گویش کتولی، گویش طبری رویانی، گویش طبری کجوری، گویش طبری کلارستاقی و گویش قصرانی شمیرانی است.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/486220/آشنایی-با-گویش-های-مازندران «آشنایی با گویش‌های مازندران»، وب‌سایت همشهری‌آنلاین.]</ref>

* [[ورف چال|ورف‌چال]] در اواسط [[اردیبهشت]]، مراسم [[تیرماه سیزده شو|تِرما سِزدِ شو]] در اواسط [[آبان]]، جشن مردگان در ۲۸ [[تیر]]، مراسم [[شیلوون|شِیلوون]] که یک آیین [[باران‌خواهی]] است، مراسم [[آفتاب‌خواهی]]، مراسم گِوارِ دَبِستِنه ئی یا گهواره‌بندی در روز دهم تولد نوزاد، از سنت‌های مردم مازندران است.<ref>[https://www.karnaval.ir/blog/iranian-customs-mores-mazandaran افشاری، «آداب و رسوم اقوام ایرانی | مازندران»، وب‌سایت کارناوال.]</ref>

=== آیین‌ها ===

[[نوروز]]، جشن نوروز<ref>[https://www.mehrnews.com/news/3933641/آیین-های-نوروزی-از-منظر-اسلام-ریشه-های-مذهبی-و-دینی-عید-نوروز «آیین‌های نوروزی از منظر اسلام/ ریشه‌های مذهبی و دینی عید نوروز»، خبرگزاری مهر.]</ref> و سنت‌های نوروزی،<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-ویژه-نامه-63/3281404-نوروز-در-اقوام-ایرانی «نوروز در اقوام ایرانی»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref> [[سیزده‌به‌در]] با رفتن به دامن دشت و صحرا،<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/5550117/سیزده-بدر-رسم-مشترک-همه-ایرانیان «سیزده بدر رسم مشترک همه ایرانیان»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> [[شب یلدا]] و [[شب‌نشینی]] در [[جشن شب یلدا]]،<ref>[https://www.irna.ir/news/85329214/شب-چله-آیینی-ایرانی-با-آوازه-جهانی «شب‌چله؛ آیینی ایرانی با آوازه جهانی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> چهارشنبه‌سوری<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240619/چهارشنبه-سوری مجتهدپور، «چهارشنبه سوری»، 1398ش.]</ref> و سنت‌های آن ازجمله آیین‌ها و نمادهای فرهنگی مشترک میان اقوام ایرانی است.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/چارشنبه-سوری دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه چهارشنبه سوری.]</ref> اعیاد اسلامی مانند عید فطر<ref>[https://www.shabestan.news/news/1758315/آیین-های-عید-فطر-در-ایران-از-آش-حضرت-عباس-س-تا-کیسه-ی-برکت «آیین‌های عید فطر در ایران؛ از آش حضرت‌عباس (س) تا کیسۀ برکت»، خبرگزاری شبستان.]</ref> و عید قربان،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/1193536/عید-قربان-در-آینه-اقوام-ایرانی-و-جهان-اسلام «عید قربان در آینه اقوام ایرانی و جهان اسلام»، خبرگزاری مهر.]</ref> [[روزه‌داری]] در [[رمضان|ماه رمضان]] و سنت‌های آن مانند [[افطاری]] و [[سحری]]، از آیین‌های دینی مشترک میان اقوام مسلمان در ایران است که بخش اصلی جمعیت را در این کشور تشکیل داده‌اند.<ref>[https://www.shabestan.news/news/56525/آداب-و-رسوم-ماه-رمضان-در-مناطق-مختلف-ایران «آداب و رسوم ماه رمضان در مناطق مختلف ایران»، خبرگزاری شبستان.]</ref> [[عزاداری]] به‌مناسبت شهادت [[امام حسین]] در [[ماه محرم]] نیز اگرچه از آیین‌های مذهبی ویژه [[شیعیان]] است، اما بسیاری از ایرانیان غیرشیعه و غیرمسلمان نیز در این سوگواری آیینی با شیعیان، همراهی می‌کنند.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/214614 «محرم در میان اقوام ایرانی»، وب‌سایت راسخون.]</ref>