بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
== '''مفهومشناسی''' == | == '''مفهومشناسی''' == | ||
زمینهسازی در لغت به معنای به وجود آوردن مقدمات انجام امری است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/318157/%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%DA%AF%DB%8C آیتی، «زمینهسازی ظهور؛ چیستی و چگونگی»، ۱۳۹۰ش، ص۲۱-۲۰.]</ref> مهیا ساختن و ایجاد مقدمات و اسباب و علل ظهور به گونهای که شرایط تحقق ظهور و خارج شدن امام از عالم غیب، مهیا و هموار باشد تا امام بتواند حرکت خود را آغاز و حاکمیت جهانیاش را تحقق بخشد.<ref>[https://search.isc.ac/dl/search/defaultta.aspx?DTC=8&DC=468079 پورسیدآقایی، «زمینهسازی ظهور»، ۱۳۸۸ش، ص۲۰.]</ref> از نظر | زمینهسازی در لغت به معنای به وجود آوردن مقدمات انجام امری است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/318157/%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%DA%AF%DB%8C آیتی، «زمینهسازی ظهور؛ چیستی و چگونگی»، ۱۳۹۰ش، ص۲۱-۲۰.]</ref> مهیا ساختن و ایجاد مقدمات و اسباب و علل ظهور به گونهای که شرایط تحقق ظهور و خارج شدن امام از عالم غیب، مهیا و هموار باشد تا امام بتواند حرکت خود را آغاز و حاکمیت جهانیاش را تحقق بخشد.<ref>[https://search.isc.ac/dl/search/defaultta.aspx?DTC=8&DC=468079 پورسیدآقایی، «زمینهسازی ظهور»، ۱۳۸۸ش، ص۲۰.]</ref> از نظر اصطلاحی، زمینهسازی ظهور به تلاش در جهت تربیت خود و دیگران و اهتمام به امور مسلمین، تعریف شده است.<ref>جهانکهن، «ویژگیهای اساسی اخلاق زمینهساز فردی ظهور امام زمان(ع)»، ۱۳۹۳ش، ص۳۵.</ref> | ||
== '''مراتب زمینهسازی ظهور''' == | == '''مراتب زمینهسازی ظهور''' == | ||
زمینهسازان ظهور سه گروه خدا، امام و مردم هستند و به همین نسبت، زمینهسازی ظهور دارای سه سطح اصلیِ زمینهسازی خدا برای ظهور، زمینهسازی امام مهدی برای ظهور خود و زمینهسازی مردم برای ظهور امام مهدی است. زمینهسازی منتظران نیز دارای مراتبی مانند دینمداری و اعمال خاص فردی و اجتماعی است.<ref>جاودانی عادل فخار، «بررسی سندی و متنی نقش ایرانیان در زمینهسازی ظهور»، ۱۴۰۱ش، ص۱۶.</ref> | |||
== ''' | == '''دیدگاهها دربارهٔ زمینهسازی ظهور''' == | ||
'''۱) نظارهگر:''' گروهی با استناد به آیات و روایات، ظهور را مانند قیامت میدانند که تنها وابسته به ارادۀ خدا است و انسانهاُ چه دوست چه دشمن تنها نقش نظارهگر را میتوانند داشته باشند. | |||
''' | '''۲) پذیرش ظلم:''' برخی دیگر با استناد به دسته دیگری از روایات، معتقدند برای تحقق ظهور، دنیا باید پر از ظلم و ستم و گناه شود. | ||
''' | '''۳) رفع علل غیبت:''' در دیدگاهی دیگر، باید علل غیبت را شناخت و پس از آن تکلیف جامعه برطرف کردن علل غیبت است. بر اساس این دیدگاه، لزومی ندارد که به زمینهسازی پرداخت و تنها برطرف کردن علل غیبت برای ظهور کافی است. | ||
''' | '''۴) نقشآفرینی مردم:''' مردم میتوانند از طریق دعاهایی که امامان معصوم از مسلمانان خواستهاند در زمینهسازی ظهور نقش داشته باشند و باعث تعجیل در ظهور شوند. همچینین نعمت امام و آشکار شدن ایشان از آن دسته از رحمتهای الهی است که همراه با لیاقت و شایستگی، نصیب مردم میشود.<ref>جهانکهن، «ویژگیهای اساسی اخلاق زمینهساز فردی ظهور امام زمان(ع)»، ۱۳۹۳ش، ص۳۸-۳۶.</ref> | ||
دانشمندان شیعه بر تأثیر رفتار انسانها در ظهور تأکید کردهاند. شیخ مفید ظهور را مشروط به فراهم شدن یاران، سیدمرتضی خروج امام از غیبت را در گرو اقدام مردم و شیخ طوسی غیبت را ناشی از سوءرفتار مردم میداند. سید روحالله خمینی انقلاب اسلامی را مقدمه ظهور، مرتضی مطهری مبارزه با موانع را وظیفه مردم و سید محمدباقر صدر ظهور را دگرگونی اجتماعی وابسته به فضای مناسب جهانی معرفی کرده است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/318157/%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%DA%AF%DB%8C آیتی، «زمینهسازی ظهور؛ چیستی و چگونگی»، ۱۳۹۰ش، ص۲۸-۲۴.]</ref> | |||
== '''ریشههای زمینهسازی ظهور''' == | == '''ریشههای زمینهسازی ظهور''' == | ||
زمینهسازی برای ظهور، ریشه در قرآن دارد. قرآن در چند آیه مانند آیه ۱۰۵ سوره انبیاء، آیه ۵ سوره قصص و آیه ۵۵ سوره نور وراثت صالحان را نسبت به زمین نوید داده و حکومت آینده زمین را، | زمینهسازی برای ظهور، ریشه در قرآن دارد. قرآن در چند آیه مانند آیه ۱۰۵ سوره انبیاء، آیه ۵ سوره قصص و آیه ۵۵ سوره نور وراثت صالحان را نسبت به زمین نوید داده و حکومت آینده زمین را، متلق به آنها دانسته است. پیامبر نیز مسلمانان را از حکومت جهانی فرزندش آگاه ساخت و امامان معصوم با تبیین مسائل بیشتری به تمام ابعاد آن پرداختهاند.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/880602/%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%B9%D8%B5%D8%B1-%D8%B9%D8%AC «راههای زمینهسازی ظهور حضرت ولی عصر (عج)»، وبسایت خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> | ||
== '''راههای زمینهسازی ظهور''' == | == '''راههای زمینهسازی ظهور''' == | ||
زمینهسازی برای امام مهدی وظیفهای | بر اساس دیدگاه دانشمندان شیعه که زمینهسازی برای ظهور امام مهدی را وظیفهای میدانند که بر عهده مردان و زنان منتظر قرار دارد؛ تحقق آن نیازمند انواع گوناگونی از آمادگیها است؛ ازجمله:.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3301/5654/55400/%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%B9%D8%B5%D8%B1-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 فاکر میبدی، «زمینهسازی ظهور حضرت ولی عصر علیهالسلام»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
'''آمادگی اجتماعی''': البته آمادگی اجتماعی بهعنوان یکی از ارکان زمینهسازی ظهور، ابعاد سهگانه رفتار اجتماعی، شناخت اجتماعی و احساس اجتماعی جمعی را در بر میگیرد. شناخت اجتماعی صحیح نسبت به امام و وظایف منتظران، احساس اجتماعی مبتنی بر همبستگی، برادری و وحدت، و رفتار اجتماعی در قالب امر به معروف، نهی از منکر و کنشهای جمعی اصلاحی است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2171302/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%81%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86 شاهنظری و طاهرهدایتی، «الگوی تربیت اخلاق فردی و اجتماعی زمینهساز ظهور (الگوی تعالی انسان)»، ۱۴۰۳ش، ص۸۲.]</ref> | * '''آمادگی فردی''': تهذیب نفس، دینداری و تقوا و دعا، معرفت و محبت به امام مهدی و رعایت اخلاق اسلامی.<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/432800/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1 ماسلایه و انصاری چشمه، «نقش زنان در زمینهسازی ظهور»، ۱۳۹۸ش، ص۶۴-۶۱.]</ref> | ||
* '''آمادگی فکری و فرهنگی:''' شناخت صحیح امام مهدی، تبیین معارف مهدوی، روشنگری و مبارزه با شبهات. | |||
* '''آمادگی تکنولوژیکی''': استفاده از ابزارهای نوین ارتباطی و فناوری برای تبلیغ و اشاعه فرهنگ انتظار.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3301/5654/55400/%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%B9%D8%B5%D8%B1-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 فاکر میبدی، «زمینهسازی ظهور حضرت ولی عصر علیهالسلام»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | |||
* '''آمادگی اجتماعی''': البته آمادگی اجتماعی بهعنوان یکی از ارکان زمینهسازی ظهور، ابعاد سهگانه رفتار اجتماعی، شناخت اجتماعی و احساس اجتماعی جمعی را در بر میگیرد. شناخت اجتماعی صحیح نسبت به امام و وظایف منتظران، احساس اجتماعی مبتنی بر همبستگی، برادری و وحدت، و رفتار اجتماعی در قالب امر به معروف، نهی از منکر و کنشهای جمعی اصلاحی است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2171302/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%81%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86 شاهنظری و طاهرهدایتی، «الگوی تربیت اخلاق فردی و اجتماعی زمینهساز ظهور (الگوی تعالی انسان)»، ۱۴۰۳ش، ص۸۲.]</ref> | |||
بر اساس آموزههای اسلامی، جامعه مؤمنان در صورتی میتواند بستری مناسب برای ظهور باشد که ویژگیهایی همچون خداباوری، کفر به طاغوت ها و مبارزه با قدرت های استکباری، عدالت مداری و عدالت گستری، تکریم مؤمنان و حفظ عزت و احترام انسان ها، ایثار و تعاون، وفای به عهد و امانت داری و نیز صبر و بردباری در آن فراهم آمده باشد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/96870/%D9%88%DB%8C%DA%98%DA%AF%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-%DB%8C%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C- ناصح، «ویژگیهای اخلاقی جامعه زمینهساز ظهور یا محورهای اساسی اخلاق زمینهساز در بعد اجتماعی»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | بر اساس آموزههای اسلامی، جامعه مؤمنان در صورتی میتواند بستری مناسب برای ظهور باشد که ویژگیهایی همچون خداباوری، کفر به طاغوت ها و مبارزه با قدرت های استکباری، عدالت مداری و عدالت گستری، تکریم مؤمنان و حفظ عزت و احترام انسان ها، ایثار و تعاون، وفای به عهد و امانت داری و نیز صبر و بردباری در آن فراهم آمده باشد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/96870/%D9%88%DB%8C%DA%98%DA%AF%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-%DB%8C%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C- ناصح، «ویژگیهای اخلاقی جامعه زمینهساز ظهور یا محورهای اساسی اخلاق زمینهساز در بعد اجتماعی»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref><ref group="دیدگاه">این قسمت جزء کدام دسته است؟ مستقل؟</ref> | ||
== '''اخلاق زمینهساز''' == | == '''اخلاق زمینهساز'''<ref group="دیدگاه">به نظرم مطالب این بخش فقط بند دوم مفید است که باید در بخش قبلی جایگذاری شود</ref> == | ||
صفات و الزامات اخلاقی خاصی است که برگرفته از آموزه انتظار و زمینهسازی ظهور امام مهدی است. اوصاف و افعال اخلاقی است که مقدماتی ایجاد میکند تا شرایط فردی و اجتماعی برای تحمل ولایت معصوم و ظهور او فراهم آید.<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/353228/%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%84%D9%85%D8%B1%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87 رامین، «اخلاق زمینهساز در قلمرو خانواده»، ۱۳۹۳ش، ص۱۶۰.]</ref> همچنین مجموعه ملکات و صفاتی که در انسان، برای ورود به شرایط ظهور و تشکیل جامعهای منتظر آمادگی روحی و باطنی را فراهم میکند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1235085/%D9%85%D9%88%D9%84%D9%81%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2 گودرزی، «مؤلفههای راهبردی اخلاق و سبک زندگی زمینهساز»، ۱۳۹۳ش، ص۸۹.]</ref> | صفات و الزامات اخلاقی خاصی است که برگرفته از آموزه انتظار و زمینهسازی ظهور امام مهدی است. اوصاف و افعال اخلاقی است که مقدماتی ایجاد میکند تا شرایط فردی و اجتماعی برای تحمل ولایت معصوم و ظهور او فراهم آید.<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/353228/%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%84%D9%85%D8%B1%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87 رامین، «اخلاق زمینهساز در قلمرو خانواده»، ۱۳۹۳ش، ص۱۶۰.]</ref> همچنین مجموعه ملکات و صفاتی که در انسان، برای ورود به شرایط ظهور و تشکیل جامعهای منتظر آمادگی روحی و باطنی را فراهم میکند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1235085/%D9%85%D9%88%D9%84%D9%81%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2 گودرزی، «مؤلفههای راهبردی اخلاق و سبک زندگی زمینهساز»، ۱۳۹۳ش، ص۸۹.]</ref> | ||
