تک‌همسری: تفاوت میان نسخه‌ها

<big>'''تک­‌همسری'''</big>؛ داشتن یک همسر در زمان واحد.  

واژه Monogamy به‌معنای تک‌همسری، از ریشه یونانی gamos به‌معنای عروسی، ازدواج یا مقاربت جنسی، گرفته شده است.<ref>. آریان‌پور کاشانی، فرهنگ دانشگاهی انگلیسی به فارسی، 1375ش، ج1، ص934؛ [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/93071d9b5b1890b04b4c91a571b5a4b4 وحدانی، «بررسی دیدگاه مستشرقان در مورد آیات تعدد زوجات»،  1395ش، ص13.]</ref><ref> [http://pajoohe.ir/%D8%AA%DA%A9-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-Monogamy--Polygamy__a-38680.aspx «تک‌همسری و چند‌همسری»، وب‌سایت پژوهه.]</ref> این شکل از ازدواج به‌معنای داشتن یک همسر در یک زمان است و در این نوع رابطه، یک زن و یک مرد به‌صورت انحصاری با یکدیگر ازدواج می‌کنند.<ref>. آبرکرامبی و همکاران، فرهنگ جامعه­شناسی، 1367ش، ص288.</ref> تک‌همسری به نوعی از ازدواج گفته می‌شود که بر اساس آن هر فرد در یک زمان تنها با یک همسر رسمی ارتباط جنسی و عاطفی دارد.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/369884/%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AA%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1 ایده‌هایی که جهان را تغییر دادند: تک‌همسری چگونه به وجود آمد و چه تاثیری بر جوامع بشری گذاشت؟،  وب‌سایت رویداد24.]</ref> تک‌همسری و انتخاب یک زن برای مرد در مقابل چند‌همسری قرار دارد و متعارف‌ترین شکل پیمان زناشویی است.<ref>[https://jwsps.alzahra.ac.ir/article_1300.html رفیعی، «بررسی جامعه‌شناختی ـ حقوقی تک‌همسری در ایران»،  1386ش، ص9.]</ref> فرد تک‌همسر همیشه دارای یک همسر است، اگر چه چندین ازدواج پی‌در‌پی کند. جامعه‌شناسان این پدیده را «تک‌همسری پی‌در‌پی» نامیده‌اند.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/369884/%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AA%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1 ایده‌هایی که جهان را تغییر دادند: تک‌همسری چگونه به وجود آمد و چه تاثیری بر جوامع بشری گذاشت؟،  وب‌سایت رویداد24.]</ref>

== انواع تک‌­همسری ==

تک­‌همسری بر اساس معیارهای مختلفی مانند مدت‌زمان رابطه، تعداد شرکای زندگی و الگوهای رفتاری دسته‌بندی می‌شود.<ref>. ساروخانی، مقدمه­ای بر جامعه­شناسی خانواده، 1375ش، ص24.</ref>

 

* تک‌همسری متوالی: در تک‌همسری متوالی (Serial Monogamy)، فرد در طول زندگی خود چندین رابطۀ تک‌همسری را تجربه می‌کند، اما در هر زمان، تنها با یک شریک زندگی رابطه دارد. این الگو در جوامع مدرن رایج است و معمولاً پس از پایان یک رابطه مانند [[طلاق]] یا مرگ همسر، فرد وارد رابطۀ جدیدی می‌شود.

* تک‌همسری اجتماعی: در تک‌همسری اجتماعی (Social Monogamy)، زوجین به‌عنوان یک واحد اجتماعی با هم زندگی می‌کنند و ممکن است فرزندان خود را با هم بزرگ کنند، اما لزوماً از نظر جنسی به یکدیگر وفادار نیستند. این الگو در برخی گونه‌های جانوری و همچنین در برخی جوامع انسانی دیده می‌شود.

* تک‌همسری جنسی: در تک‌همسری جنسی (Sexual Monogamy)، زوجین تنها با یکدیگر [[رابطه جنسی سالم|رابطه جنسی]] دارند و به یکدیگر از نظر جنسی وفادار هستند. این الگو در بسیاری از فرهنگ‌ها به‌عنوان بخشی از تعهدات زناشویی تلقی می‌شود.  

* تک‌همسری عاطفی: در تک‌همسری عاطفی (Emotional Monogamy)، زوجین تنها با یکدیگر رابطۀ عاطفی عمیق دارند و به یکدیگر از نظر عاطفی وفادار هستند. این الگو بر پایه عشق، احترام و تعهد استوار است.  

==در ادیان==

خاستگاه ازدواج بشر در شکل تک‌همسری به آدم و حوا نسبت داده می‌شود. همچنین گزارش‌های تاریخی گویای تک‌همسری برخی پیامبران مانند موسی است. حضرت محمد نیز تا 53 سالگی، تک‌همسری را اختیار کرده بود.<ref>[https://jwsps.alzahra.ac.ir/article_1300.html رفیعی، «بررسی جامعه‌شناختی ـ حقوقی تک‌همسری در ایران»،  1386ش، ص10.]</ref> از سوی دیگر، مطالعات تاریخی جوامع نشان می‌دهد روابط زن و مرد در هیچ دورۀ تاریخی انحصار در تک‌همسری نداشته و چند‌همسری قانون‌مند یا انتخاب شریک جنسی غیر قانونی نیز صورت گرفته است.<ref>[http://ensani.ir/file/download/article/20120329111356-2108-27.pdf عارف نظری و مظاهری، «سبک‌های دلبستگی و شیوه همسرگزینی (چندهمسری – تک‌همسری)»،  1384ش، ص394.]</ref> بر اساس پژوهشی در سال 2012م هنوز هم اکثریت خانواده‌ها در بسیاری از جوامع به صورت تک‌همسری شکل می‌گیرد.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/369884/%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AA%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1 ایده‌هایی که جهان را تغییر دادند: تک‌همسری چگونه به وجود آمد و چه تاثیری بر جوامع بشری گذاشت؟،  وب‌سایت رویداد24.]</ref> یک تحقیق دانشجویی در شهرستان ملکشاهی از توابع استان ایلام در اواخر دهه 1390ش نشان داد که 90 درصد پاسخ‌دهندگان بهترین شکل زندگی را زندگی یک مرد با یک زن تا پایان عمر می‌دانند.<ref> [https://www.isna.ir/news/98081609422/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%DB%8C-%D8%AA%DA%A9-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B7%D9%84%D9%88%D8%A8-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B4%DA%A9%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%25 «خانواده‌ تک‌همسری، مطلوب‌ترین شکل زندگی خانوادگی»،  وب‌سایت ایسنا.]</ref>

 

در هندوئیسم، مفهوم ازدواج و روابط زناشویی از دیرباز موضوعی پیچیده و چندوجهی بوده است. در متون باستانی هندوئیسم، مانند وداها، پوراناها و قوانین مانو، هم به تک‌همسری و هم به چندهمسری اشاره شده است. در قانون سنتی، به‌ویژه در متون حقوقی و دینی مانند مانوسمریتی (قانون‌نامه مانو)، به مردان اجازه داده می‌شد که تا چهار همسر اختیار کنند. در برخی مقاطع تاریخی، تعدد زوجات در جامعه هندو، به‌ویژه میان بزرگان، حاکمان و ثروتمندان، رواج داشته است، اما با گذشت زمان، این عمل به‌تدریج مذموم شمرده شد و در برخی موارد حتی ممنوع شد. در دوره وده‌ای (حدود ۱۵۰۰ تا ۵۰۰ پیش از میلاد)، تک‌همسری به‌عنوان الگوی غالب ازدواج در جامعه هندو رواج داشت. برای مثال، رابطه راما و سیتا در رامایانا به‌عنوان الگویی از تک‌همسری و وفاداری مطرح شده است.

===مسیحیت===

تک‌همسری به‌عنوان شکل اصلی [[ازدواج در مسیحیت]] ترویج شده است و بسیاری از جوامع غربی تحت ‌تاثیر این آموزه‌ها، تک‌همسری را به‌عنوان شکل اصلی و مشروع ازدواج پذیرفته‌اند. این شکل از ازدواج در حال حاضر در بسیاری از کشورهای جهان به‌عنوان شکل قانونی ازدواج شناخته می‌شود.<ref>. مور، دیباچه­ای بر جامعه­شناسی، 1376ش، ص33.</ref> کاتولیک‌ها معتقدند که تک‌همسری بیشترین هم‌خوانی را با تصویری از وحدانیت خدا دارد.<ref>[https://www.johnpaulii.edu/wp-content/uploads/2021-2023-Catalog.pdf . The Identity، The Mission، The Projects، The Pontifical John Paul II Institute، p. 6.]</ref> در الهیات مسیحی، ازدواج به‌عنوان یک پیوند مقدس و بازتاب‌دهندۀ‌ رابطه‌ مسیح و کلیسا در نظر گرفته می‌شود. تک‌همسری به‌عنوان الگویی از وفاداری، تعهد و وحدت تلقی می‌شود که با وحدانیت و یگانگی خداوند هم‌خوانی دارد و رابطه‌ بین زن و شوهر به‌عنوان نمادی از رابطه‌ مسیح با کلیسا توصیف شده است.<ref>[https://sites.google.com/view/biblefarsi/%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%84-%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF/%D8%A7%D9%81%D8%B3%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86/%D8%A7%D9%81%D8%B3%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-5 . عهد جدید، رساله افسسیان، باب5، آیه22 تا 33.]</ref> در عهد عتیق به‌ویژه در کلیسای مسیحی، چندهمسری به‌عنوان عملی غیراخلاقی و مغایر با تعالیم مسیحی معرفی شد.<ref>. جمعی از اساقفه مسیحی، تعالیم کلیسای کاتولیک، 1394ش، بند 2387؛ لحام، تعدد الازوجات، 1422م، ص29.</ref> در عهد جدید، مطلبی که آشکارا چندهمسری را حرام کرده باشد، وجود ندارد.<ref>. مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج19، ص325؛ دورانت، تاریخ تمدن، 1380ش، ج1، ص433-465.</ref> با این حال، برخی از متون عهد جدید به‌گونه‌ای تفسیر شده‌اند که می‌توانند حاوی اشاراتی به تک‌همسری به‌ویژه در مورد رهبران مذهبی مانند اسقف‌ها<ref>. عهد جدید، رساله تیتوس، باب1، آیه6.</ref> و خادمان کلیسا باشند.<ref>. عهد جدید، رساله اول تیموتائوس، باب3، آیه2 و 12.</ref> به گفته کشیش، اوجین هیلمان در کتاب «نگاهی دوباره به تعدد زوجات»، در کتاب انجیل دستور صریحی بر تک‌همسری و ممنوعیت چند‌همسری وجود ندارد.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/111420/%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%DB%8C%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D9%80-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C «زن در اسلام و در فرهنگ یهودی ـ مسیحی»،  وب‌سایت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.]</ref>

 

در دین یهود، موضوع تک‌همسری و [[چندهمسری]] به‌طور متفاوتی در طول تاریخ و بر اساس تفسیرهای مختلف فقهی و فرهنگی مورد توجه قرار گرفته است. تعدد ازدواج برای مرد هیچ محدودیتی نداشته و تنها شرطش این است که مرد بتواند [[نفقه]] همسران خود را تامین کند.<ref>[https://www.porseman.com/article/%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%8A%D9%86-%D9%8A%D9%87%D9%88%D8%AF/54945 . «زن در دین یهود»،  در وب‌سایت پرسمان دانشگاهیان.]</ref> در متون مقدس یهودی همانند تورات و تلمود چندهمسری به‌طور صریح تحریم نشده است<ref>. فرحات، تعدد الزوجات فی الادیان، 1422ق، ص11-13؛ عبدالحمید محمد، حقوق المراه بین الاسلام و الدیانات الاخری، 1406ق، ج1، ص150-151.</ref> و حتی تا قرن یازدهم میلادی در برخی جوامع یهودی به‌عنوان امری مباح شمرده شده بود.<ref>. لحام، تعدد الازوجات، 1422م، ص28.</ref> در دوران معاصر، تک‌همسری به‌عنوان هنجار غالب در جوامع یهودی پذیرفته شده است. پذیرش حکم تک‌همسری مردان یهودی، معروف به «تقانای ربی گرشوم بن یهودا»، در میان یهودیان اشکنازی -یهودیان اروپای مرکزی و شرقی- از تحولات مهم در تاریخ فقه و جامعۀ‌ یهودی بود. این حکم که در قرن یازدهم میلادی صادر شد، تاثیر عمیقی بر زندگی اجتماعی و خانوادگی یهودیان اشکنازی گذاشت و به‌تدریج به‌عنوان هنجار غالب در این جوامع پذیرفته شد.<ref>[https://kosherrivercruise.com/rabbenu-gershom-and-the-ban-on-polygamy-in-the-11th-century/ . Epstein، "The Takkanot of Rabbenu Gershom and the Evolution of Jewish Family Law"، 1919، pp. 143-198.]</ref>

در اسلام، ازدواج به‌عنوان یکی از سنت‌های مهم و پسندیده‌ پیامبران و اولیای الهی شناخته می‌شود. تعبیر ازدواج از سنت‌های پیامبران بوده و نشان‌دهنده‌ اهمیت و قداست این نهاد در دین اسلام است.<ref>. قمی، سفینه البحار و مدینة الحکم و الآثار، 1414ق، ج3، ص509.</ref> به‌طور کلی، آیات ۳ و ۱۲۹ سوره نساء، به موضوع [[تعدد زوجات]] اشاره دارند؛ هرچند غیر از این دو آیه، آیات ۶ ، ۲۸، ۳۰،۳۲ و ۵۰ سوره احزاب<ref>. عبدالمنعم، من افترائات المستشرقین علی الاصول العقدیه فی الاسلام، 1421ق، ص219.</ref> و آیات ۱ ، ۳ و ۵ سوره تحریم نیز راجع به تعدد زوجات است که به همسران پیامبر ارتباط دارد.<ref>. رضایی، تحلیلی از آیات تعدد زوجات، 1357ش، ج1، ص92؛ [https://lib.eshia.ir/23019/1/3619 میرسلیم، دانشنامه جهان اسلام، 1375ش، ج1، ص3619.]</ref> مفسران قرآن دربارۀ جواز تعدد زوجات، دیدگاه‌های متفاوتی دارند. تعدد زوجات نزد اعراب پیش از اسلام، شایع بود.<ref>. حکیم­پور، حقوق زن در کشاکش سنت و تجدد، 1382ش، ص282.</ref> در ایران نیز این امر به چشم می­‌خورد و رسم تعدد زوجات میان همۀ اقوام شرقی شایع بوده است؛ <ref>. لوبون، تمدن اسلام و عرب، 1385ش، ص71.</ref> اما با ظهور اسلام، تعدد زوجات شکلی قاعده­‌مند پیدا کرد و تحت ضوابط مشخصی در آمد.<ref>. طباطبایی، المیزان فی تفسیر القران، 1390ش، ج4، ص182؛ قرطبی، الجامع لاحکام القران، 1364ش، ج5، ص12.</ref> آموزه‌های اسلام به ازدواج دائمی مرد با حداکثر چهار زن، مشروعیت است. بر اساس روایات، یکی از حکمت‌های حلیت چهار همسر برای مرد و حرمت بیشتر از یک شوهر برای زن، پرهیز ار اختلاط نسل شمرده شده است.<ref>. مجلسی، بحار الانوار، 1363ش، ج2، ص103.</ref>

برخی محققان اصل اولی و رویکرد اسلام در موضوع ازدواج را تک‌همسری می‌دانند.<ref>[https://jwsps.alzahra.ac.ir/article_1300.html رفیعی، «بررسی جامعه‌شناختی ـ حقوقی تک‌همسری در ایران»،  1386ش، ص22، «آیا در اسلام اصل بر تک‌همسری است؟»،  وب‌سایت راسخون.]</ref> آن‌ها چندهمسری را پدیدۀ اجتماعی و واقعیت موجود در جامعه قلمداد کرده‌اند که دین اسلام آن را به شکل قانونمند و بر طبق مصالحی تایید کرد.<ref> [https://rasekhoon.net/faq/show/495675/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%DA%A9-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA/ «آیا در اسلام اصل بر تک‌همسری است؟»،  وب‌سایت راسخون.]</ref> شیخ طوسی از فقیهان شیعه اختیار یک زن برای مرد را مستحب دانسته و بر این حکم ادعای اجماع و اتفاق‌نظر فقیهان شیعه را دارد.<ref>[https://lib.eshia.ir/10015/5/111 شیخ طوسی، الخلاف، 1407ق، ج5، ص111.]</ref> مرتضی مطهری در تبیین جواز تعدد زوجات بر تعداد بیشتر زنان آماده ازدواج نسبت به مردان آماده ازدواج تاکید می­‌کند.<ref>. مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج19، ص325.</ref> البته وی معتقد است که تک‌همسری طبیعی­‌ترین فرم زناشویی است.<ref>. مطهری، نظام حقوق زن در اسلام، 1402ش، ص289.</ref> در تک‌همسری، روح اختصاص، یعنی مالکیت فردی و خصوصی حکم‌فرما است و زن و شوهر، احساسات و عواطف و منافع جنسی دیگری را از آن خود و مخصوص شخص خود می‌‌داند.<ref>. مطهری، مجموعه آثار، 1377ش، ج19، ص299.</ref>

برخی نویسندگان بر این باورند که غالبا خانواده‌های مسلمان طبق واقعیت میدانی تک‌همسر بوده‌اند.<ref>[https://jwsps.alzahra.ac.ir/article_1300.html رفیعی، «بررسی جامعه‌شناختی ـ حقوقی تک‌همسری در ایران»،  1386ش، ص22.]</ref> مرتضی مطهری تک‌همسری را بهتر از چند‌همسری توصیف می‌کند. وی در ارزیابی خود از جواز چندهمسری در اسلام آن را محصول ضرورت اجتماعی جوامع به‌ویژه در افزایش آماری تعداد زنان نیازمند ازدواج در مقایسه با مردان می‌داند. وی با کنارزدن گزینه معشوقه‌بازی در پاسخ به افزایش آماری زنان نیازمند ازدواج، گزینه چندهمسری و پذیرش مشروعیت آن را به نفع خود زنان می‌داند.<ref>[https://lib.eshia.ir/50013/1/423 مطهری، نظام حقوق زن در اسلام، بی‌تا، ص423-424.]</ref> وی با این نگاه، چند‌همسری را رهایی جنس زن از بازیچه‌شدن در دست مردان هوس‌باز و بزرگترین خدمت به آنان می‌داند که دارای ویژگی تعهد به زندگی است؛ علاوه بر اینکه مشخص می‌شود روگردانی چنین مردانی از چند‌همسری به دلیل گناه است، نه وفاداری.<ref>[https://lib.eshia.ir/50013/1/452 مطهری، نظام حقوق زن در اسلام، بی‌تا، ص452-453.]</ref> ازدواج در قالب چند‌همسری با حفظ شرایط آن، از سوی فقیهان شیعه بدون اختلاف نظر جایز است.<ref>[https://lib.eshia.ir/10015/5/111 شیخ طوسی، الخلاف، 1407ق، ج5، ص111.]</ref>

گسترده‌ترین نوع ازدواج در بسیاری از جوامع بشری بر تک‌همسری بنا نهاده شده است.<ref> [http://pajoohe.ir/%D8%AA%DA%A9-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-Monogamy--Polygamy__a-38680.aspx «تک‌همسری و چند‌همسری»، وب‌سایت پژوهه.]</ref> تک‌همسری طبیعی‌ترین شکل زناشویی است و در این چارچوب، هر یک از زن و شوهر، عواطف و منافع جنسی دیگری را از آن خود دانسته و در حصار شخص خود می‌یابد.<ref> [https://makarem.ir/maaref/fa/article/index/409675/%d9%85%d8%b9%d9%86%d8%a7%db%8c-%c2%ab%d8%b2%d9%88%d8%ac%db%8c%d9%91%d8%aa-%d8%a7%d8%b4%d8%aa%d8%b1%d8%a7%da%a9%db%8c%c2%bb-%d9%88-%d8%a7%d9%82%d8%b3%d8%a7%d9%85-%d8%a2%d9%86 «معنای زوجیّت اشتراکی و اقسام آن»،  وب‌سایت آئین رحمت.]</ref> این موضوع برای افرادی که معتقد به عشق رمانتیک هستند نقشی حیاتی داشته و گاه جایگاهی برابر با باورهای مقدس پیدا می‌کند.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/369884/%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AA%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1 ایده‌هایی که جهان را تغییر دادند: تک‌همسری چگونه به وجود آمد و چه تاثیری بر جوامع بشری گذاشت؟،  وب‌سایت رویداد24.]</ref> در فرهنگ عامیانه ایرانیان نیز ضرب‌المثل‌هایی رایج است که این انگاره را بازنمایی می‌کند، ازجمله «خدا یکی، زن یکی». <ref>[https://lib.eshia.ir/50013/1/432 مطهری، نظام حقوق زن در اسلام، بی‌تا، ص431.]</ref> تک‌همسری در ردیف مهم‌ترین عوامل رشد نسل بشر و گسترش توانایی‌ها قرار دارد. بر اساس پژوهشی در سال 2012م روشن شد بیشتر مردم بر تعهد و وفاداری پایدار در برقراری روابط عاطفی و جنسی اصرار دارند.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/369884/%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AA%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1 ایده‌هایی که جهان را تغییر دادند: تک‌همسری چگونه به وجود آمد و چه تاثیری بر جوامع بشری گذاشت؟،  وب‌سایت رویداد24.]</ref>

 

بر اساس مطالعات مختلف و تحقیقات میدانی پژوهشگران جامعه‌شناسی در خانواده‌های تک‌همسر سطح ارتباطات عاطفی، امنیت روانی، عاطفی و اقتصادی بهتری اتفاق می‌افتد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1541070/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D9%85%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%25A فرهمند و رضوانی، «نقش ساختار خانواده بر عملکرد آن در خانواده‌های تک‌همسری و چندهمسری»،  1398ش، ص136 و 137.]</ref> بر اساس مطالعه‌ای میان خانواده‌های عربستانی مشخص شد حتی فرزندان نوجوان در خانواده‌های تک‌همسر دارای سلامت روانی بالاتری در شاخص‌های عزت ‌نفس، افسردگی و رضایت از زندگی هستند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1541070/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8 فرهمند و رضوانی، «نقش ساختار خانواده بر عملکرد آن در خانواده‌های تک‌همسری و چندهمسری»،  1398ش، ص138.]</ref> از دیدگاه مرتضی مطهری هم خانوادۀ تک‌همسر نسبت به خانوادۀ چندهمسر برای بیشتر مردان آسایش و خوشی بیشتری به دنبال دارد.<ref>[https://lib.eshia.ir/50013/1/432 مطهری، نظام حقوق زن در اسلام، بی‌تا، ص432.]</ref> تحقیقات دانشمندان نشان می‌دهد رفتار جنسی انسان‌ها در تمایل به تک‌همسری یا چند‌همسری در اثر مجموعه عوامل ژنتیکی و مسائل فرهنگی و تجربیات اجتماعی است.<ref>[https://public-psychology.ir/1393/12/%D8%AA%DA%A9-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%DB%8C/ نوربخش، «تک‌همسری یا چند‌همسری»،  وب‌سایت دانشنامه روانشناسی مردمی.]</ref>

در‌ اندیشه مورگان، [[خانواده]] جزئی از کلیت جامعه است و بر این اساس تک‌همسری و چندهمسری را تحت تاثیر فرهنگ عمومی جامعه می‌داند. وی همچنین حرکت تاریخی خانواده و ازدواج را به‌سوی نظمی مشخص و به‌سوی ارتقا دانسته است. بر این اساس حرکت تاریخی به‌سمت تک­‌همسری، نشانه تکامل است.<ref>. ساروخانی، مقدمه­ای بر جامعه­شناسی خانواده، 1375ش، ص145.</ref>

از نظر دورکیم، خانواده و ازدواج در مسیری مشخص و عام حرکت می­‌کند و بدین ترتیب خط سیر تاریخی آن قابل تعمیم به جهان است. با توجه به این‌که اغلب جوامع کنونی از چندهمسری به تک‌همسری گرایش یافته­‌اند، می‌­توان آن را قاعده‌­ای عام برای بشریت دانست.<ref>. ساروخانی، مقدمه­ای بر جامعه­شناسی خانواده، 1375ش، ص149.</ref>

اندیشه اشتراوس اغلب با مفهوم منع زنای با محارم شناخته می­‌شود. طبق این نظریه، اولین شکل پدیداری ازدواج بر اساس قاعده منع ازدواج با محارم شکل گرفته است. می­‌توان طبق نظر اشتراوس قاعده­‌مندی چندهمسری را نتیجۀ قاعدۀ منع زنای با محارم دانست؛ زیرا این اصل سبب می‌­شود که چندهمسری نیز تابع قانون و قاعده شود و دست­‌کم ازدواج با محارم از چندهمسری استثنا شود.<ref>. ساروخانی، مقدمه­ای بر جامعه­شناسی خانواده، 1375ش، ص154</ref>

==منابع==

*Gottman، John and Silve، Nan، The Seven Principles for Making Marriage Work، Publisher، Three Rivers Press، 1999.

*Levi-Strauss، Claude، The Elementary Structures of Kinship. Boston، MA: Beacon Press، 1949.

*The Identity، The Mission، The Projects، The Pontifical John Paul II Institute.