امان الله فصیحی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۱: خط ۱:
'''اپلیکه‌دوزی؛''' چسباندن یا دوختن قطعات کوچکی از پارچه با رنگ‌ها و طرح‌های متفاوت روی یک پارچۀ دیگر به‌منظور ایجاد طرح و تزیین.  
'''اپلیکه‌دوزی؛''' چسباندن یا دوختن قطعات کوچکی از پارچه با رنگ‌ها و طرح‌های متفاوت روی یک پارچۀ دیگر به‌منظور ایجاد طرح و تزیین.<ref group="دیدگاه">نویسنده گرامی لطفا نکات زیر را اعمال کنید:
 
1. عناوین مقاله تداخل دارد و در عین حال دقیق نیست. موارد در متن مشخص شده است.
 
2. ادبیات شما خیلی استنتاجی است. در حالیکه مقالات ویکی باید گزارشی و توصیفی باشد.
 
3. در قسمت منابع از کتاب استفاده نشده است. اگر در این زمینه کتاب است به کتاب هم مراجعه کنید یا مقالات عملی پژوهشی. </ref>


اپلیکه شامل قطعات سه بعدی و برجسته‌ای از پارچه است که روی انواع لباس‌ها دوخته می‌شود. اپلیکه‌ها در انواع مختلف نمدی، گیپور، توری و سنتی در بازار موجود هستند. اجرای این تکنیک به‌دلیل آزادی در ایجاد طرح‌های متنوع جزء مهم‌ترین ابزارها در خیاطی به‌شمار می‌رود. از اپلیکه‌دوزی در لباس‌های شب و عروس، مانتو‌ها و کیف و کفش‌های مجلسی، تزیین جهاز و سیسمونی کودک، طراحی دکوراسیون منزل و دیگر موارد به کار می‌رود.
اپلیکه شامل قطعات سه بعدی و برجسته‌ای از پارچه است که روی انواع لباس‌ها دوخته می‌شود. اپلیکه‌ها در انواع مختلف نمدی، گیپور، توری و سنتی در بازار موجود هستند. اجرای این تکنیک به‌دلیل آزادی در ایجاد طرح‌های متنوع جزء مهم‌ترین ابزارها در خیاطی به‌شمار می‌رود. از اپلیکه‌دوزی در لباس‌های شب و عروس، مانتو‌ها و کیف و کفش‌های مجلسی، تزیین جهاز و سیسمونی کودک، طراحی دکوراسیون منزل و دیگر موارد به کار می‌رود.


== '''تعریف لغوی اپلیکه''' ==
== '''تعریف اپلیکه''' ==
'''اپلیکه (Applique)''' از نظر لغوی به معنای قرار دادن یک قطعه پارچه بر روی پارچه‌ای دیگر است. این تکنیک نوعی تکه‌دوزی به‌شمار می‌آید که در آن یک یا چند قطعه پارچه بر روی زمینه‌ای بزرگ‌تر دوخته یا متصل می‌شود. واژه‌ی «اپلیکه» ریشۀ فرانسوی دارد و معنای آن «به‌کار رفتن بر روی ماده‌ای دیگر» است. طرح‌های برجسته و سه‌بعدی نیز در دسته‌ی اپلیکه قرار می‌گیرند.<ref>[https://mag.sarak-co.com/applique-art/#:~:text=%D8%A7%D9%BE%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%87%20(Applique)%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81%20%D9%84%D8%BA%D9%88%DB%8C,%D8%AF%D8%B1%20%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%20%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%20%D9%85%D8%AA%D8%B5%D9%84%20%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF. حاجی‌بابایی،«اپلیکه (Applique) چیست؟»، مجله مد سارک.]</ref>
'''اپلیکه (Applique)''' از نظر لغوی به معنای قرار دادن یک قطعه پارچه بر روی پارچه‌ای دیگر است<ref group="دیدگاه">اپلیکه صرفا گذاشتن یک پارچه روی پارچه است یا مهارت دوخت پارچه؟ روی این موضوع دقت کنید</ref>. این تکنیک نوعی تکه‌دوزی به‌شمار می‌آید که در آن یک یا چند قطعه پارچه بر روی زمینه‌ای بزرگ‌تر دوخته یا متصل می‌شود. واژه‌ی «اپلیکه» ریشۀ فرانسوی دارد و معنای آن «به‌کار رفتن بر روی ماده‌ای دیگر» است. طرح‌های برجسته و سه‌بعدی نیز در دسته‌ی اپلیکه قرار می‌گیرند<ref group="دیدگاه">در تعریف مقداری آشفتگی وجود دارد. خوب ست که براساس سیر تاریخی تعریف نگارش شود. معنی فرانسوی، بعد معنوی لغوی و بعد اصلاحی در فارسی</ref>.<ref>[https://mag.sarak-co.com/applique-art/#:~:text=%D8%A7%D9%BE%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%87%20(Applique)%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81%20%D9%84%D8%BA%D9%88%DB%8C,%D8%AF%D8%B1%20%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%20%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%20%D9%85%D8%AA%D8%B5%D9%84%20%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF. حاجی‌بابایی،«اپلیکه (Applique) چیست؟»، مجله مد سارک.]</ref>


== '''انواع جنس اپلیکه‌دوزی''' ==
== '''انواع جنس اپلیکه‌دوزی''' <ref group="دیدگاه">به نظرم به جای جنس خود انواع مهارت اپلیکه عنوان شود= انواع اپلیکه‌دوزی</ref> ==
اپلیکه‌دوزی بسته به نوع پارچه مورد استفاده، به شیوه‌ها و گونه‌های مختلفی اجرا می‌شود که هر یک کاربردها و ویژگی‌های خاص خود را دارند.
اپلیکه‌دوزی بسته به نوع پارچه مورد استفاده، به شیوه‌ها و گونه‌های مختلفی اجرا می‌شود که هر یک کاربردها و ویژگی‌های خاص خود را دارند.
=== '''اپلیکه‌دوزی نمد''' ===
=== '''اپلیکه‌دوزی نمد''' ===
خط ۱۴: خط ۲۰:
اپلیکه‌دوزی با استفاده از گیپور عمدتاً در دوخت لباس‌های مجلسی، لباس‌های عروس و لباس‌های شب کاربرد دارد. این رویکرد به لباس جلوه‌ای از درخشش (شاین) و زیبایی خیره‌کننده می‌بخشد.<ref>[https://olkabotik.com/%D8%A7%D9%BE%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref>
اپلیکه‌دوزی با استفاده از گیپور عمدتاً در دوخت لباس‌های مجلسی، لباس‌های عروس و لباس‌های شب کاربرد دارد. این رویکرد به لباس جلوه‌ای از درخشش (شاین) و زیبایی خیره‌کننده می‌بخشد.<ref>[https://olkabotik.com/%D8%A7%D9%BE%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref>


=== '''اپلیکه‌دوزی دست‌ساز''' ===
=== '''اپلیکه‌دوزی دست‌ساز''' <ref group="دیدگاه">این نوع اپلیکه براساس جنس نیست. بلکه براساس دست ساز بودن است. عنوان شما انواع جنس اپلیکه است که این عنوان با آن سازگار نیست</ref> ===
یکی از گران‌بهاترین روش‌های اجرای اپلیکه، اپلیکه‌دوزی دست‌دوز است که با تنوع طرح بسیار گسترده‌ای از جمله اشکال گل، گیاه، حیوانات و غیره، در دسترس قرار دارد. این سبک کار دست، که اغلب در تزئین مانتوها و سایر پوشاک به کار می‌رود، نشان‌دهنده اوج ظرافت و ارزش هنری این تکنیک است.<ref>[https://olkabotik.com/%D8%A7%D9%BE%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref>
یکی از گران‌بهاترین روش‌های اجرای اپلیکه، اپلیکه‌دوزی دست‌دوز است که با تنوع طرح بسیار گسترده‌ای از جمله اشکال گل، گیاه، حیوانات و غیره، در دسترس قرار دارد. این سبک کار دست، که اغلب در تزئین مانتوها و سایر پوشاک به کار می‌رود، نشان‌دهنده اوج ظرافت و ارزش هنری این تکنیک است.<ref>[https://olkabotik.com/%D8%A7%D9%BE%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref>


خط ۲۰: خط ۲۶:
اپلیکۀ توری معمولاً بر روی تی‌شرت‌های نخی زنانه و همچنین برای تزئین یقه تاپ‌ها و سایر لباس‌ها به کار می‌رود. استفاده از این تکنیک با توری، جلوه‌ای براق، شیک و متمایز به پوشاک می‌بخشد.<ref>[https://olkabotik.com/%D8%A7%D9%BE%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref>
اپلیکۀ توری معمولاً بر روی تی‌شرت‌های نخی زنانه و همچنین برای تزئین یقه تاپ‌ها و سایر لباس‌ها به کار می‌رود. استفاده از این تکنیک با توری، جلوه‌ای براق، شیک و متمایز به پوشاک می‌بخشد.<ref>[https://olkabotik.com/%D8%A7%D9%BE%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref>


=== '''اپلیکه‌دوزی سنتی''' ===
=== '''اپلیکه‌دوزی سنتی''' <ref group="دیدگاه">این هم تقسیم بندی براساس جنس نیست</ref> ===
همان‌طور که از ماهیت آن پیداست، اپلیکه‌دوزی سنتی با تکیه بر طرح‌ها و نقوش اصیل اجرا می‌شود. این تکنیک، کاربرد گسترده‌ای در تزئیناتی نظیر کیف، کفش، انواع پوشاک و حتی رومیزی‌ها دارد و با انتقال میراث بصری به اشیاء روزمره، اصالت خاصی به آن‌ها می‌بخشد.<ref>[https://olkabotik.com/%D8%A7%D9%BE%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref>
همان‌طور که از ماهیت آن پیداست، اپلیکه‌دوزی سنتی با تکیه بر طرح‌ها و نقوش اصیل اجرا می‌شود. این تکنیک، کاربرد گسترده‌ای در تزئیناتی نظیر کیف، کفش، انواع پوشاک و حتی رومیزی‌ها دارد و با انتقال میراث بصری به اشیاء روزمره، اصالت خاصی به آن‌ها می‌بخشد.<ref>[https://olkabotik.com/%D8%A7%D9%BE%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/ «اپلیکه‌دوزی چیست؟»، وب‌سایت الکا بوتیک.]</ref>


== '''مزایای استفاده از اپلیکه در طراحی لباس''' ==
== '''مزایای استفاده از اپلیکه در طراحی لباس''' ==
از ویژگی‌های مهم تکنیک خیاطی اپلیکه، می‌توان به آزادی در خلق طرح‌های متنوع اشاره کرد. در این روش، با برش دادن اشکال دلخواه و دوخت آن‌ها بر روی پارچه‌ای دیگر، امکان اجرای هر نوع طرحی فراهم می‌شود و مرزی برای خلاقیت وجود ندارد؛ با این حال، دوخت فرم‌های منحنی، موج‌دار یا دایره‌ای در اپلیکه ممکن است چالش‌برانگیز باشد؛ اما انتخاب طرح‌های ساده می‌تواند فرآیند کار را آسان‌تر کند. همچنین در دوخت لحاف‌ها از اپلیکه برای ایجاد عمق، بافت و جلوه‌ی بصری بیشتر استفاده می‌شود.<ref>[https://mag.sarak-co.com/applique-art/#:~:text=%D8%A7%D9%BE%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%87%20(Applique)%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81%20%D9%84%D8%BA%D9%88%DB%8C,%D8%AF%D8%B1%20%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%20%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%20%D9%85%D8%AA%D8%B5%D9%84%20%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF. حاجی‌بابایی،«اپلیکه (Applique) چیست؟»، مجله مد سارک.]</ref>
از ویژگی‌های مهم تکنیک خیاطی اپلیکه، می‌توان به آزادی در خلق طرح‌های متنوع اشاره کرد<ref group="دیدگاه">این تعبیر: می‌توان به آزادی در خلق طرح‌های متنوع اشاره کرد. بیانگر استنتاج است. در نگارش مقالات از زبان گزارشی استفاده کنید نه ابراز نظر. </ref>. در این روش، با برش دادن اشکال دلخواه و دوخت آن‌ها بر روی پارچه‌ای دیگر، امکان اجرای هر نوع طرحی فراهم می‌شود و مرزی برای خلاقیت وجود ندارد؛ با این حال، دوخت فرم‌های منحنی، موج‌دار یا دایره‌ای در اپلیکه ممکن است چالش‌برانگیز باشد؛ اما انتخاب طرح‌های ساده می‌تواند فرآیند کار را آسان‌تر کند. همچنین در دوخت لحاف‌ها از اپلیکه برای ایجاد عمق، بافت و جلوه‌ی بصری بیشتر استفاده می‌شود.<ref>[https://mag.sarak-co.com/applique-art/#:~:text=%D8%A7%D9%BE%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%87%20(Applique)%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81%20%D9%84%D8%BA%D9%88%DB%8C,%D8%AF%D8%B1%20%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%20%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%20%D9%85%D8%AA%D8%B5%D9%84%20%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF. حاجی‌بابایی،«اپلیکه (Applique) چیست؟»، مجله مد سارک.]</ref>


== '''کاربرد اپلیکه‌دوزی''' ==
== '''کاربرد اپلیکه‌دوزی''' ==
خط ۳۶: خط ۴۲:


== تکنیک‌های مشترک اپلیکه‌دوزی با سایر دوخت‌های تزیینی ==
== تکنیک‌های مشترک اپلیکه‌دوزی با سایر دوخت‌های تزیینی ==
اپلیکه‌دوزی یکی از انواع سوزن‌دوزی است که همراه سایر دوخت‌های تزیینی از جمله آجیده‌دوزی (پنبه‌دوزی)، لحاف‌دوزی، مطلسه‌دوزی، مرصع‌دوزی، خاتم‌دوزی و تکه‌دوزی آزاد به‌کار می‌رود. در این هنر، اگر قسمت‌هایی از طرح و نقش با پنبه حجیم شود، در واقع اپلیکه‌دوزی در کنار هنر آجیده‌دوزی قرار گرفته است.<ref>فخاری و امیدقائمی، آموزش تکه‌دوزی و چهل‌تکه باران، 1380ش، ص69.</ref> در مواقعی که نقوش سنتی و هندسی وجود داشته باشد و طرح‌ها با نظم خاصی کنار یک‌دیگر قرار گیرند، یک اثر چهل‌تکه‌دوزی به‌وجود می‌آید که در صورت تکرار اشکال هندسی از جمله مثلث به‌علت تشابه به خاتم، چهل‌تکۀ خاتمی شکل می‌گیرد.<ref>محمدی القار، چهل‌تکه‌دوزی با ماشین (مقدماتی)،1398ش، ص8.</ref> اگر یک اثر چهل‌تکه با پشم و شیشه به‌صورت منظم روی طرح چرخ‌کاری شود، مطلسه‌دوزی به‌وجود می‌آید. همچنین اگر اپلیکه یا چهل‌تکه با پولک، منجوق، مهره و سایر تزیینات همراه شود، مرصع‌دوزی شکل می‌گیرد.
اپلیکه‌دوزی یکی از انواع سوزن‌دوزی است که همراه سایر دوخت‌های تزیینی از جمله آجیده‌دوزی (پنبه‌دوزی)، لحاف‌دوزی، مطلسه‌دوزی، مرصع‌دوزی، خاتم‌دوزی و تکه‌دوزی آزاد به‌کار می‌رود. در این هنر، اگر قسمت‌هایی از طرح و نقش با پنبه حجیم شود، در واقع اپلیکه‌دوزی در کنار هنر آجیده‌دوزی قرار گرفته است<ref group="دیدگاه">این مربوط به تعریف است. در قسمت تعریف بیاید</ref>.<ref>فخاری و امیدقائمی، آموزش تکه‌دوزی و چهل‌تکه باران، 1380ش، ص69.</ref> در مواقعی که نقوش سنتی و هندسی وجود داشته باشد و طرح‌ها با نظم خاصی کنار یک‌دیگر قرار گیرند، یک اثر چهل‌تکه‌دوزی به‌وجود می‌آید که در صورت تکرار اشکال هندسی از جمله مثلث به‌علت تشابه به خاتم، چهل‌تکۀ خاتمی شکل می‌گیرد.<ref>محمدی القار، چهل‌تکه‌دوزی با ماشین (مقدماتی)،1398ش، ص8.</ref> اگر یک اثر چهل‌تکه با پشم و شیشه به‌صورت منظم روی طرح چرخ‌کاری شود، مطلسه‌دوزی به‌وجود می‌آید. همچنین اگر اپلیکه یا چهل‌تکه با پولک، منجوق، مهره و سایر تزیینات همراه شود، مرصع‌دوزی شکل می‌گیرد. هر یک از این هنرها اگر به‌صورت تکه‌های جدا کنار هنر اپلیکه یا سایر رودوزی‌ها قرار گیرد، به این تکه‌های جدا، تکه‌دوزی آزاد گویند.<ref>[https://civilica.com/doc/1371191/ حیدری، «اپلیکه‌دوزی»، 1399ش، ص4.]</ref>
 
هر یک از این هنرها اگر به‌صورت تکه‌های جدا کنار هنر اپلیکه یا سایر رودوزی‌ها قرار گیرد، به این تکه‌های جدا، تکه‌دوزی آزاد گویند.<ref>[https://civilica.com/doc/1371191/ حیدری، «اپلیکه‌دوزی»، 1399ش، ص4.]</ref>


== کاربرد و زیبایی‌شناسی اپلیکه‌دوزی در طراحی لباس‌های مجلسی ==
== کاربرد و زیبایی‌شناسی اپلیکه‌دوزی در طراحی لباس‌های مجلسی ==