اصلاح عنوان مدخل |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳۹: | خط ۳۹: | ||
== انواع نقوش سوزندوزی == | == انواع نقوش سوزندوزی == | ||
بلوچدوزی حدود ۷۰ نقشمایه دارد که براساس [[هنر سنتی ایران|هنرهای سنتی ایران]] طبقهبندی شده و بهصورت تجریدی و با اشکال شکسته و هندسی دیده میشوند.<ref>رنجدوست، تاریخ لباس ایران، 1387ش، ص244.</ref> این نقوش شامل نقوش انسانی، جانوری، گیاهی، زیورآلات و اشیاء و نقوشی برگرفته از مکانها و اشیاء مصرفی زندگی هستند که از طبیعت منطقه الهام گرفته و واقعیت زندگی مردم بلوچ و اعتقادات و باورهای آنان را بدون استفاده از طرح و نقشه روی پارچه بهتصویر میکشند:<ref>[https://qjik.atu.ac.ir/article_15876.html میرزایی و مافیتبار،«تحلیل و طبقهبندی موضوعی انواع نقش در سوزندوزی بلوچ بر اساس اسلوب هنرهای سنتی»،1402ش، ص52.]</ref> | بلوچدوزی حدود ۷۰ نقشمایه دارد که براساس [[هنر سنتی ایران|هنرهای سنتی ایران]] طبقهبندی شده و بهصورت تجریدی و با اشکال شکسته و هندسی دیده میشوند.<ref>رنجدوست، تاریخ لباس ایران، 1387ش، ص244.</ref> این نقوش شامل نقوش انسانی، جانوری، گیاهی، ادوات جنگی، زیورآلات و اشیاء و نقوشی برگرفته از مکانها و اشیاء مصرفی زندگی هستند که از طبیعت منطقه الهام گرفته و واقعیت زندگی مردم بلوچ و اعتقادات و باورهای آنان را بدون استفاده از طرح و نقشه روی پارچه بهتصویر میکشند:<ref>[https://qjik.atu.ac.ir/article_15876.html میرزایی و مافیتبار،«تحلیل و طبقهبندی موضوعی انواع نقش در سوزندوزی بلوچ بر اساس اسلوب هنرهای سنتی»،1402ش، ص52.]</ref> | ||
=== نقوش انسانی === | === نقوش انسانی === | ||
| خط ۲۷۰: | خط ۲۷۰: | ||
|این نقش در منطقهٔ سراوان رایج است و اغلب در حاشیهٔ لباس دوخته میشود.<ref>[https://qjik.atu.ac.ir/article_15876.html میرزایی و مافیتبار،«تحلیل و طبقهبندی موضوعی انواع نقش در سوزندوزی بلوچ بر اساس اسلوب هنرهای سنتی»،1402ش، ص77-74.]</ref> | |این نقش در منطقهٔ سراوان رایج است و اغلب در حاشیهٔ لباس دوخته میشود.<ref>[https://qjik.atu.ac.ir/article_15876.html میرزایی و مافیتبار،«تحلیل و طبقهبندی موضوعی انواع نقش در سوزندوزی بلوچ بر اساس اسلوب هنرهای سنتی»،1402ش، ص77-74.]</ref> | ||
|} | |} | ||
== سوزندوزان معروف بلوچ == | |||
زرخاتون عظیمی ایرندگانی عضو مؤسسهٔ هنرمندان پیشکسوت<ref>[https://kesvat.ir/artists/%D8%B2%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86-%D8%B9%D8%B8%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C/ «زرخاتون عظیمی ایرندگانی»، وبسایت مؤسسۀ هنرمندان پیشکسوت.]</ref> و دارندهٔ مهر اصالت جهانی [[یونسکو]]، شهناز خلیلی ایرندگانی ملقب به مادر هنر بلوچدوزی، مهناز جمالزهی، مریم کریمی و مهتاب نوروزی از هنرمندان هستند که در زندهنگهداشتن هنر سوزندوزی بلوچ از طریق آموزش، خلق اثر و معرفی آن در بازارهای جهانی نقش اساسی داشتهاند.<ref>[https://ensafnews.com/443408/%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D8%B4%D9%87%D9%86%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7/ «به مناسبت سالمرگ شهناز خلیلی ایرندگانی مادر هنر بلوچدوزی»، پایگاه خبری تحلیلی انصاف.]</ref> | |||
== مواد و ابزار در سوزندوزی بلوچی == | == مواد و ابزار در سوزندوزی بلوچی == | ||
| خط ۲۹۱: | خط ۲۹۴: | ||
* آویشی، نگار و دیگران، «نقش صنایع دستی بر میزان اشتغالزایی بانوان بلوچ و پیشبرد اقتصاد منطقه (مطالعه موردی: سوزندوزی شهرستان ایرانشهر)»، فصلنامهٔ پژوهشهای ایرانشناسی، شمارهٔ ۳، پاییز ۱۴۰۲ش. | * آویشی، نگار و دیگران، «نقش صنایع دستی بر میزان اشتغالزایی بانوان بلوچ و پیشبرد اقتصاد منطقه (مطالعه موردی: سوزندوزی شهرستان ایرانشهر)»، فصلنامهٔ پژوهشهای ایرانشناسی، شمارهٔ ۳، پاییز ۱۴۰۲ش. | ||
* «اشتغالزایی بیش از ۵۰۰ بانوی فنوجی با سوزندوزی»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۵ مرداد ۱۴۰۲ش. | * «اشتغالزایی بیش از ۵۰۰ بانوی فنوجی با سوزندوزی»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۵ مرداد ۱۴۰۲ش. | ||
*«به مناسبت سالمرگ شهناز خلیلی ایرندگانی مادر هنر بلوچدوزی»، پایگاه خبری تحلیلی انصاف، تاریخ درج مطلب: ۳ مهر ۱۴۰۲ش. | |||
* جهاندیده، عبدالغفور، فرهنگ بلوچی-فارسی، ۱۳۹۶ش، تهران، معین. | * جهاندیده، عبدالغفور، فرهنگ بلوچی-فارسی، ۱۳۹۶ش، تهران، معین. | ||
* خاموشی، زهرا، «تحول کاربرد تزیین در سوزندوزی بلوچ و ترکمن»، فصلنامهٔ هنر اسلامی، شمارهٔ ۸، ۱۳۸۷ش. | * خاموشی، زهرا، «تحول کاربرد تزیین در سوزندوزی بلوچ و ترکمن»، فصلنامهٔ هنر اسلامی، شمارهٔ ۸، ۱۳۸۷ش. | ||
| خط ۲۹۶: | خط ۳۰۰: | ||
* رنجدوست، شبنم، تاریخ لباس ایران، تهران، جمالهنر، ۱۳۸۷ش. | * رنجدوست، شبنم، تاریخ لباس ایران، تهران، جمالهنر، ۱۳۸۷ش. | ||
* ریگی، زهرا و کاویانیپویا، بهرام، دایرةالمعارف بلوچدوزی و سایر ملل، زاهدان، کریم کاویانیپویا، ۱۳۹۶ش. | * ریگی، زهرا و کاویانیپویا، بهرام، دایرةالمعارف بلوچدوزی و سایر ملل، زاهدان، کریم کاویانیپویا، ۱۳۹۶ش. | ||
*«زرخاتون عظیمی ایرندگانی»، وبسایت مؤسسهٔ هنرمندان پیشکسوت، تاریخ بازدید: ۳ بهمن ۱۴۰۲ش. | |||
* «سوزندوزی زنان سیستان و بلوچستان؛ از میراث مادری تا برند جهانی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، تاریخ درج مطلب: ۲۶ شهریور ۱۴۰۴ش. | * «سوزندوزی زنان سیستان و بلوچستان؛ از میراث مادری تا برند جهانی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، تاریخ درج مطلب: ۲۶ شهریور ۱۴۰۴ش. | ||
* صادقی، حکیمه، «بررسی نقوش سوزندوزی بلوچ و بازآفرینی آنها در دکوراسیون داخلی»، کارشناسی ارشد، دانشکدهٔ هنر دانشگاه الزهرا (س)، شهریور ۱۳۹۴ش. | * صادقی، حکیمه، «بررسی نقوش سوزندوزی بلوچ و بازآفرینی آنها در دکوراسیون داخلی»، کارشناسی ارشد، دانشکدهٔ هنر دانشگاه الزهرا (س)، شهریور ۱۳۹۴ش. | ||
