بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۴۰: | خط ۴۰: | ||
'''جایگاه ژئوپلیتیک و اهمیت جهانی دریای عمان:''' دریای عمان بهعنوان پیوندگاهی میان خلیج فارس و اقیانوس هند، از منظر اقتصادی، نظامی و راهبردی برای کشورهای ساحلی و تجارت جهانی اهمیت فوقالعادهای دارد. این دریا بهدلیل اینکه نزدیکترین مسیر برای خروج انرژی و کالای جهان از تنگه هرمز به مقصد اقیانوس هند، آسیای شرقی و اروپا است، به بخشی از امنیت انرژی جهان تبدیل شده است. علاوه بر این، ذخایر انرژی در بستر دریا و ظرفیتهای شیلاتی از مهمترین منافع اقتصادی این دریا بهشمار میآیند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/1189965/بررسی-فرایند-قلمرو-سازی-کشورهای-ساحلی-در-دریای-عمان-و-محاسبه-قلمروهای-دریایی راستی و اشرفی، «ببرسی فرایند قلمروسازی کشورهای ساحلی در دریای عمان و محاسبه قلمروهای دریایی»، 1395ش، ص121؛] [https://www.amnautical.com/blogs/the-mariners-blog/gulf-of-oman-facts?srsltid=AfmBOooRIUckUK3r7FQ157_RR2O4TvbyYmL5VEhwU5oeCLZ5QIoE6ipM .10key Facts About the Gulf of Oman", amnautical website"]</ref> | '''جایگاه ژئوپلیتیک و اهمیت جهانی دریای عمان:''' دریای عمان بهعنوان پیوندگاهی میان خلیج فارس و اقیانوس هند، از منظر اقتصادی، نظامی و راهبردی برای کشورهای ساحلی و تجارت جهانی اهمیت فوقالعادهای دارد. این دریا بهدلیل اینکه نزدیکترین مسیر برای خروج انرژی و کالای جهان از تنگه هرمز به مقصد اقیانوس هند، آسیای شرقی و اروپا است، به بخشی از امنیت انرژی جهان تبدیل شده است. علاوه بر این، ذخایر انرژی در بستر دریا و ظرفیتهای شیلاتی از مهمترین منافع اقتصادی این دریا بهشمار میآیند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/1189965/بررسی-فرایند-قلمرو-سازی-کشورهای-ساحلی-در-دریای-عمان-و-محاسبه-قلمروهای-دریایی راستی و اشرفی، «ببرسی فرایند قلمروسازی کشورهای ساحلی در دریای عمان و محاسبه قلمروهای دریایی»، 1395ش، ص121؛] [https://www.amnautical.com/blogs/the-mariners-blog/gulf-of-oman-facts?srsltid=AfmBOooRIUckUK3r7FQ157_RR2O4TvbyYmL5VEhwU5oeCLZ5QIoE6ipM .10key Facts About the Gulf of Oman", amnautical website"]</ref> | ||
'''ظرفیتهای ترانزیتی و اقتصادی برای ایران:''' | '''ظرفیتهای ترانزیتی و اقتصادی برای ایران:''' دسترسی اقیانوسی، پیامدهای ژئواستراتژیک گستردهای در زمینههای حملونقل، کشتیرانی و مدیریت منابع دریایی برای ایران دارد و این کشور را به عضوی مؤثر در سازمان همکاریهای اقتصادی کشورهای اقیانوس هند بدل کرده است. | ||
ایران با تکیه بر این مزیت و استفاده از کریدورهای حیاتی مانند «شمال-جنوب»، «مسیر ترانزیتی ایران» و «هند-ایران-افغانستان»، در پی تبدیل پتانسیلهای بالقوه به امکاناتی بالفعل است. با توجه به تردد روزانه میلیونها بشکه نفت و حجم عظیمی از کالا در این مسیر، حضور در آبهای اقیانوسی میتواند حجم مبادلات تجاری، درآمدهای گمرکی و قدرت کشتیرانی ایران را افزایش دهد. بدین ترتیب، سواحل مکران نه تنها دروازه ارتباطی کشورهای محصور در خشکی آسیای مرکزی، قفقاز و اروپا است، بلکه میتواند پس از نفت و گاز، به یکی از ستونهای اصلی درآمدی اقتصاد ایران بدل شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/2268858/تاثیر-جایگاه-دریای-عمان-بر-خط-مشی-های-امنیتی-و-اقتصادی-جمهوری-اسلامی-ایران معلومی و علیخانی، «تأثیر جایگاه دریای عمان بر خط مشیهای امنیتی و اقتصادی جمهوری اسلامی ایران»، ۱۴۰۳ش، ص۸۱-۸۳.]</ref> | ایران با تکیه بر این مزیت و استفاده از کریدورهای حیاتی مانند «شمال-جنوب»، «مسیر ترانزیتی ایران» و «هند-ایران-افغانستان»، در پی تبدیل پتانسیلهای بالقوه به امکاناتی بالفعل است. با توجه به تردد روزانه میلیونها بشکه نفت و حجم عظیمی از کالا در این مسیر، حضور در آبهای اقیانوسی میتواند حجم مبادلات تجاری، درآمدهای گمرکی و قدرت کشتیرانی ایران را افزایش دهد. بدین ترتیب، سواحل مکران نه تنها دروازه ارتباطی کشورهای محصور در خشکی آسیای مرکزی، قفقاز و اروپا است، بلکه میتواند پس از نفت و گاز، به یکی از ستونهای اصلی درآمدی اقتصاد ایران بدل شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/2268858/تاثیر-جایگاه-دریای-عمان-بر-خط-مشی-های-امنیتی-و-اقتصادی-جمهوری-اسلامی-ایران معلومی و علیخانی، «تأثیر جایگاه دریای عمان بر خط مشیهای امنیتی و اقتصادی جمهوری اسلامی ایران»، ۱۴۰۳ش، ص۸۱-۸۳.]</ref> | ||
| خط ۵۴: | خط ۵۴: | ||
== ملاحظات امنیتی == | == ملاحظات امنیتی == | ||
منطقۀ خلیج فارس و دریای عمان بهعنوان غنیترین و مهمترین مناطق اقیانوس هند از نظر دارا بودن ذخایر عظیم نفت و گاز و موقعیت ژئوپولیتیک و استراتژیک از اهمیت خاصی برای آمریکا برخوردار بوده است.<ref>[https://www.sid.ir/FileServer/SF/7701394h0933 حاکمی و سرابی، «حضور آمریکا در منطقه خلیج فارس و ترتیبات امنیتی در این منطقه»، ۱۳۹۲ش، ص۱۱۲ و ۱۱۳.]</ref> حضور نظامی آمریکا در سطح منطقه خلیجفارس زمینههایی برای مداخله یکجانبه در منطقه و ایجاد تنشها فراهم کرده است.<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/11427/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 عیوضی، «چالشهای سیستم امنیتی امریکا در خلیج فارس»، ۱۳۸۵ش.]</ref> این تنشها بههمراه تنشهای منطقهای بین ایران و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، نگرانیهای امنیتی برای کشتیرانی تجاری در این منطقه ایجاد میکند. اپراتورهای کشتی که از دریای عمان عبور میکنند باید توصیههای امنیتی را زیر نظر داشته باشند و اقدامات حفاظتی را در نظر بگیرند. این ملاحظات عبارت است از: | |||
* تشدید رویههای نگهبانی با استفاده از دیدبانهای اضافی؛ | * تشدید رویههای نگهبانی با استفاده از دیدبانهای اضافی؛ | ||
* رعایت کد ISPS در سطوح امنیتی بالاتر؛ | * رعایت کد ISPS در سطوح امنیتی بالاتر؛ | ||
