بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
| آثار مرتبط = | | آثار مرتبط = | ||
}} | }} | ||
<big>''' | <big>'''واژینسموس'''</big>؛ اختلال انقباض غیرارادی عضلات واژن. | ||
واژینیسموس یک اختلال جنسی است که با انقباضات غیرارادی ماهیچههای واژن در هنگام رابطه جنسی مشخص میشود و میتواند برای بسیاری از زنان مانعی جدی در مسیر تجربه رابطه جنسی سالم باشد. این اختلال خود را با علائمی چون درد شدید، تیر کشیدن واژن و دشواری در دخول نشان میدهد و در برخی موارد حتی ممکن است میل جنسی را کاهش دهد. عواملی از قبیل عفونتهای مجاری ادراری و تجربههای منفی جنسی میتوانند این مشکل را تشدید کنند؛ اما درمانهای مؤثری وجود دارد که میتواند به زنان مبتلا کمک کند تا با این اختلال مقابله کنند و کیفیت زندگی جنسی خود را بهبود بخشند. | واژینیسموس یک اختلال جنسی است که با انقباضات غیرارادی ماهیچههای واژن در هنگام رابطه جنسی مشخص میشود و میتواند برای بسیاری از زنان مانعی جدی در مسیر تجربه رابطه جنسی سالم باشد. این اختلال خود را با علائمی چون درد شدید، تیر کشیدن واژن و دشواری در دخول نشان میدهد و در برخی موارد حتی ممکن است میل جنسی را کاهش دهد. عواملی از قبیل عفونتهای مجاری ادراری و تجربههای منفی جنسی میتوانند این مشکل را تشدید کنند؛ اما درمانهای مؤثری وجود دارد که میتواند به زنان مبتلا کمک کند تا با این اختلال مقابله کنند و کیفیت زندگی جنسی خود را بهبود بخشند. | ||
==تعریف | == تعریف واژینسموس == | ||
اختلال [[ | اختلال واژینیسم یا [[واژینسموس]]<ref>-Vaginismus.</ref> یکی از کژکاریها و اختلالات جنسی است. طبق تعریف انجمن روانپزشکی آمریکا، به انقباض غیرارادی یکسوم خارجی واژن اطلاق میشود که مانع از انجام نزدیکی میشود.<ref> [https://www.sid.ir/fileserver/jf/65214007707.pdf -حیدریان و دیگران، «تجربه زیسته زنان مبتلا به دیسپارونیا و واژینیسموس: مطالعه کیفی»، 1400ش، ص164].</ref> در این وضعیت، ماهیچههای واژن شدیداً تنگ شده و مانع از دخول شیء خارجی از قبیل آلت تناسلی، تامپون یا دستگاههای معاینات پزشکی میشوند. در ضمن اختلال واژینسموس دارای درجات است و ممکن است در طیف خفیف، ناراحت کننده یا کاملا دردناک، باشد.<ref>[https://keyvanlab.com/blog/what-is-vaginismus-treatment/ رضایی، «واژینیسم، واژینیسموس یا دخول دردناک چیست؟ + درمان فوری»، وبسایت آزمایشگاه تخصصی ویروسشناسی کیوان.]</ref> | ||
==علائم | ==علائم == | ||
برخی از علائم شایع واژینیسموس شامل احساس درد و تیر کشیدن در ناحیه واژن هنگام رابطه جنسی است. در بسیاری از موارد، زنان مبتلا به این اختلال دچار اسپاسمهای عضلانی و مشکلات تنفسی نیز میشوند که میتواند رابطه جنسی را دشوار کند. دیگر نشانهها شامل دشواری در دخول، ترس از درد ناشی از رابطه جنسی و کاهش میل جنسی است.<ref>- [https://keyvanlab.com/blog/what-is-vaginismus-treatment/ رضایی، «واژینیسم، واژینیسموس یا دخول دردناک چیست؟ + درمان فوری»، وبسایت آزمایشگاه تخصصی ویروسشناسی کیوان.]</ref> | برخی از علائم شایع واژینیسموس شامل احساس درد و تیر کشیدن در ناحیه واژن هنگام رابطه جنسی است. در بسیاری از موارد، زنان مبتلا به این اختلال دچار اسپاسمهای عضلانی و مشکلات تنفسی نیز میشوند که میتواند رابطه جنسی را دشوار کند. دیگر نشانهها شامل دشواری در دخول، ترس از درد ناشی از رابطه جنسی و کاهش میل جنسی است.<ref>- [https://keyvanlab.com/blog/what-is-vaginismus-treatment/ رضایی، «واژینیسم، واژینیسموس یا دخول دردناک چیست؟ + درمان فوری»، وبسایت آزمایشگاه تخصصی ویروسشناسی کیوان.]</ref> | ||
==انواع | |||
== انواع واژینسموس == | |||
این اختلال دو نوع اصلی دارد: | این اختلال دو نوع اصلی دارد: | ||
#واژینیسموس اولیه: اگر یک زن همیشه رابطه جنسی دردناک داشته باشد یعنی هر وقت که دخولی صورت میگیرد احساس درد میکند، دارای واژینسموس اولیه است. | #واژینیسموس اولیه: اگر یک زن همیشه رابطه جنسی دردناک داشته باشد یعنی هر وقت که دخولی صورت میگیرد احساس درد میکند، دارای واژینسموس اولیه است. | ||
#واژینیسموس ثانویه: اگر زنی قبلاً رابطه جنسی بدون درد داشته است؛ ولی بعد از مدتی، مقاربت جنسی برای او دشوار یا ناممکن میشود، در این حالت گفته میشود که واژینیسموس ثانویه دارد.<ref>- [https://keyvanlab.com/blog/what-is-vaginismus-treatment/ رضایی، «واژینیسم، واژینیسموس یا دخول دردناک چیست؟ + درمان فوری»، وبسایت آزمایشگاه تخصصی ویروسشناسی کیوان.]</ref> | #واژینیسموس ثانویه: اگر زنی قبلاً رابطه جنسی بدون درد داشته است؛ ولی بعد از مدتی، مقاربت جنسی برای او دشوار یا ناممکن میشود، در این حالت گفته میشود که واژینیسموس ثانویه دارد.<ref>- [https://keyvanlab.com/blog/what-is-vaginismus-treatment/ رضایی، «واژینیسم، واژینیسموس یا دخول دردناک چیست؟ + درمان فوری»، وبسایت آزمایشگاه تخصصی ویروسشناسی کیوان.]</ref> | ||
==شیوع | == شیوع واژینسموس == | ||
در مطالعات متعدد شیوع متفاوتی برای | در مطالعات متعدد شیوع متفاوتی برای واژینسموس گزارش شده است. در مطالعات متعدد، شیوع واژینسموس در جمعیت زنان ۴ الی ۸درصد گزارش شده است. اﯾﻦ اختلاف ممکن است بهخاطر متفاوت بودن ابزارهای هر مطالعه، تفاوتهای فرهنگی جوامع مختلف و یا تفاوت زمانی هر کدام از مطالعات باشد.<ref>- [https://www.sid.ir/paper/59592/fa ثابتقدم و دیگران، «مرور نظام مند مطالعات گزارش شیوع واژینیسموس»، 1398ش، ص268 و 269.]</ref> | ||
==زمینهها و دلایل | ==زمینهها و دلایل== | ||
اگرچه علت دقیق اختلال واژینیسموس هنوز به طور کامل مشخص نشده است؛ اما برخی عوامل میتوانند در بروز آن تأثیرگذار باشند.<ref>[https://gynqi.com/vaginismus/ -"Vaginismus",GYNAECOLOGY QUALITY IMPROVEMENT COLLABORATION website.]</ref> این عوامل عبارتند از: | اگرچه علت دقیق اختلال واژینیسموس هنوز به طور کامل مشخص نشده است؛ اما برخی عوامل میتوانند در بروز آن تأثیرگذار باشند.<ref>[https://gynqi.com/vaginismus/ -"Vaginismus",GYNAECOLOGY QUALITY IMPROVEMENT COLLABORATION website.]</ref> این عوامل عبارتند از: | ||
#'''محرکهای جسمی؛''' برخی محرکهای جسمی مانند کمبود ترشحات طبیعی واژن،<ref>[https://a-teb.com/%D9%88%D8%A7%DA%98%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85%D9%88%D8%B3/ -«واژینیسموس | علت ها، علائم، تشخیص، پیشگیری و درمان در منزل»، وبسایت آرین طب.]</ref> عفونتهای مجاری ادراری، ابتلا به سرطانها، یائسگی، آسیبهای زایمان و انواع جراحیها میتوانند در ایجاد | #'''محرکهای جسمی؛''' برخی محرکهای جسمی مانند کمبود ترشحات طبیعی واژن،<ref>[https://a-teb.com/%D9%88%D8%A7%DA%98%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85%D9%88%D8%B3/ -«واژینیسموس | علت ها، علائم، تشخیص، پیشگیری و درمان در منزل»، وبسایت آرین طب.]</ref> عفونتهای مجاری ادراری، ابتلا به سرطانها، یائسگی، آسیبهای زایمان و انواع جراحیها میتوانند در ایجاد واژینسموس نقش داشته باشند. <ref>[https://doctoreto.com/blog/vaginismus/ مسعودیفر، «واژینیسموس چیست؟ علائم و علت های شایع آن»، وبسایت دکترتو].</ref> | ||
#'''سوءاستفاده جنسی؛''' طبق پژوهشهای متعددی تجربه ضربه جنسی یا مشاهده آسیب جنسی از عوامل بروز این اختلال محسوب میشود. تجربه سوءاستفاده جنسی همراه با ایجاد شرم و احساس گناه، طرحوارههای منفی در ذهن فرد ایجاد میکند. این طرحوارهها نهتنها مانع برقراری رابطه صمیمی و اعتمادآمیز با دیگران میشود؛ بلکه تصویر آسیبزننده، غیرقابل اعتماد و پرخاشگر از مردان ایجاد میکند و رابطۀ جنسی را در ذهن فرد رابطهای تهاجمی نشان میدهد. | #'''سوءاستفاده جنسی؛''' طبق پژوهشهای متعددی تجربه ضربه جنسی یا مشاهده آسیب جنسی از عوامل بروز این اختلال محسوب میشود. تجربه سوءاستفاده جنسی همراه با ایجاد شرم و احساس گناه، طرحوارههای منفی در ذهن فرد ایجاد میکند. این طرحوارهها نهتنها مانع برقراری رابطه صمیمی و اعتمادآمیز با دیگران میشود؛ بلکه تصویر آسیبزننده، غیرقابل اعتماد و پرخاشگر از مردان ایجاد میکند و رابطۀ جنسی را در ذهن فرد رابطهای تهاجمی نشان میدهد. | ||
#'''خستگی؛''' یکی از عواملی که گروهی از پژوهشگران در بررسی تجربه زنان مبتلا به | #'''خستگی؛''' یکی از عواملی که گروهی از پژوهشگران در بررسی تجربه زنان مبتلا به واژینسموس کشف کردهاند، خستگی است. برخی از این زنان اظهار کردند که دوست ندارند بعد از یک روز پر از مشغله، رابطه جنسی داشته باشند؛ بلکه تمایل دارند وقتی که آسودگی بیشتری دارند این کار را انجام دهند. | ||
#'''دیدن تصاویر پورن؛''' از دیگر عواملی که در بررسی زنان مبتلا | #'''دیدن تصاویر پورن؛''' از دیگر عواملی که در بررسی زنان مبتلا واژینسموس کشف شده است، دیدن تصاویر پورن است. تصاویر و فیلمهای پورن بهخاطر ارائه تصاویر غیرواقعی، تحقیرکننده و [[خشونت علیه زنان|خشونتآمیز]] موجب نوعی تداخل و چالش در باورهای جنسی فرد میشود. تماشای تصاویر پورن نهتنها آسیبهای جدی به روابط زناشویی میزند؛ بلکه موجب [[دلزدگی جنسی|دلزدگی]] و بروز هیجانهای کاذب نیز میشوند.<ref>-[https://www.sid.ir/fileserver/jf/52514000605.pdf حیدریان و دیگران، «تبیین پیشایندهای اختلال واژینیسم و دیسپارونی در زنان مبتلا : یک مطالعه کیفی»، 1400ش، ص545، 548، 549 و550.]</ref> | ||
#'''باورهای منفی؛''' در پژوهشی که بر روی زنان مبتلا به واژینیسموس انجام شد، مشخص شد که بسیاری از این افراد نگرشهای نادرست و اضطرابزا نسبت به رابطه جنسی دارند. برخی از آنان بر این باور بودند که واژنشان بیش از حد تنگ است و با اندازه آلت همسرشان سازگاری ندارد؛ یا تصور میکردند تنها برخی زنان توانایی تحمل دخول را دارند. همچنین باورهایی چون دردناک و هولناک بودن دخول، بیفایده بودن رابطه جنسی، و نگاه ابزاری مردان به زنان در این رابطه، در میان برخی از این زنان شایع بود. این برداشتهای نادرست نقش مهمی در تشدید اختلال جنسی ایفا میکنند.<ref>- [https://www.sid.ir/fileserver/jf/65613981004.pdf یگانه و دیگران، «بررسی عوامل مرتبط با اختلال واژینیسموس در زنان متأهل سال 1397: یک مطالعه کیفی»، 1398ش، ص1003، 1004، 1005، 1006، 1007 و 1008].</ref> | #'''باورهای منفی؛''' در پژوهشی که بر روی زنان مبتلا به واژینیسموس انجام شد، مشخص شد که بسیاری از این افراد نگرشهای نادرست و اضطرابزا نسبت به رابطه جنسی دارند. برخی از آنان بر این باور بودند که واژنشان بیش از حد تنگ است و با اندازه آلت همسرشان سازگاری ندارد؛ یا تصور میکردند تنها برخی زنان توانایی تحمل دخول را دارند. همچنین باورهایی چون دردناک و هولناک بودن دخول، بیفایده بودن رابطه جنسی، و نگاه ابزاری مردان به زنان در این رابطه، در میان برخی از این زنان شایع بود. این برداشتهای نادرست نقش مهمی در تشدید اختلال جنسی ایفا میکنند.<ref>- [https://www.sid.ir/fileserver/jf/65613981004.pdf یگانه و دیگران، «بررسی عوامل مرتبط با اختلال واژینیسموس در زنان متأهل سال 1397: یک مطالعه کیفی»، 1398ش، ص1003، 1004، 1005، 1006، 1007 و 1008].</ref> | ||
#'''هیجانهای منفی؛''' اظهارات برخی از زنان مبتلا به | #'''هیجانهای منفی؛''' اظهارات برخی از زنان مبتلا به واژینسموس نشان میدهد که در روابط جنسی هیجانهایی از قبیل نفرت، ترس و خشم را تجربه میکنند.<ref>- [https://www.sid.ir/fileserver/jf/65613981004.pdf یگانه و دیگران، «بررسی عوامل مرتبط با اختلال واژینیسموس در زنان متأهل سال 1397: یک مطالعه کیفی»، 1398ش، ص1003، 1004، 1005، 1006، 1007 و 1008].</ref> | ||
#'''سبک تربیتی غلط والدین؛''' در یک پژوهش، اغلب زنان شرکتکننده بر این باور بودند که شیوه تربیتی نادرست خانواده، بهویژه در زمینۀ مسائل جنسی، در شکلگیری | #'''سبک تربیتی غلط والدین؛''' در یک پژوهش، اغلب زنان شرکتکننده بر این باور بودند که شیوه تربیتی نادرست خانواده، بهویژه در زمینۀ مسائل جنسی، در شکلگیری واژینسموس نقش داشته است. آنها توضیح دادند که والدینشان برای محافظت از دختران، تحت تأثیر باورهای فرهنگی (و نه الزاماً مذهبی)، هرگونه گفتوگوی جنسی بین مادر و دختر را ممنوع میدانستند. این ممنوعیت باعث میشد دختران از همان کودکی، مسائل جنسی را شرمآور یا ناپسند تلقی کنند. پس از ازدواج، این زنان با دوگانگی روبهرو میشدند: از یک سو انتظار داشتند بهعنوان همسر رابطهای عاطفی و جنسی مثبت داشته باشند، و از سوی دیگر، باورهای بازدارندۀ دوران کودکی همچنان با احساس گناه، ترس یا شرم همراه بود. این تعارض درونی میتوانست خود را در قالب اختلالات جنسی مانند واژینسموس نشان دهد.<ref>- [https://www.sid.ir/fileserver/jf/65613981004.pdf یگانه و دیگران، «بررسی عوامل مرتبط با اختلال واژینیسموس در زنان متأهل سال 1397: یک مطالعه کیفی»، 1398ش، ص1003، 1004، 1005، 1006، 1007 و 1008].</ref> | ||
#'''مشکلات مربوط به همسر؛''' برخی از زنان مبتلا به | #'''مشکلات مربوط به همسر؛''' برخی از زنان مبتلا به واژینسموس، دلایلی را که به همسرشان مربوط میشود، عامل بروز مشکل خود میدانند. این دلایل شامل اختلالات جنسی مانند [[انزال زودرس|زودانزالی]] و اختلال نعوظ، مشکلات روانی مانند بیثباتی هیجانی و پرخاشگری، و همچنین نبود ارتباط عاطفی و جسمی مناسب پیش از رابطه جنسی است.<ref> [https://www.sid.ir/fileserver/jf/52514000605.pdf حیدریان و دیگران، «تبیین پیشایندهای اختلال واژینیسم و دیسپارونی در زنان مبتلا : یک مطالعه کیفی»، 1400ش، ص 547 و 550.]</ref> | ||
== | ==پیامدها== | ||
برخی از پیامدهای این اختلال عبارتند از: | برخی از پیامدهای این اختلال عبارتند از: | ||
| خط ۷۵: | خط ۷۵: | ||
#'''طلاق عاطفی؛''' [[طلاق عاطفی]] و عدم صمیمیت جنسی بین زوجین از دیگر عوارض واژینسم است. | #'''طلاق عاطفی؛''' [[طلاق عاطفی]] و عدم صمیمیت جنسی بین زوجین از دیگر عوارض واژینسم است. | ||
#'''درد لگن؛''' این مشکل میتواند منجر به احساس درد مداوم در ناحیه لگن شود. | #'''درد لگن؛''' این مشکل میتواند منجر به احساس درد مداوم در ناحیه لگن شود. | ||
#'''دشوار شدن بارداری؛''' | #'''دشوار شدن بارداری؛''' واژینسموس ممکن است بارداری را برای فرد سخت کند. <ref>-[https://doctoreto.com/blog/vaginismus/ مسعودیفر، «واژینیسموس چیست؟ علائم و علت های شایع آن»، وبسایت دکترتو].</ref> | ||
#'''پشیمانی از ازدواج؛''' برخی از زنان دارای اختلال بهدلیل رنج، درد و هیجانات منفی که در روابط زناشویی تجربه میکنند از ازدواج خود پشیمان شده و آرزوی بازگشت به زمان قبل از تأهل را میکنند.<ref> -[https://www.sid.ir/fileserver/jf/65214007707.pdf حیدریان، و دیگران، «تجربه زیسته زنان مبتال به دیسپارونیا و واژینیسموس: مطالعه کیفی»، 1400ش، ص191.]</ref> | #'''پشیمانی از ازدواج؛''' برخی از زنان دارای اختلال بهدلیل رنج، درد و هیجانات منفی که در روابط زناشویی تجربه میکنند از ازدواج خود پشیمان شده و آرزوی بازگشت به زمان قبل از تأهل را میکنند.<ref> -[https://www.sid.ir/fileserver/jf/65214007707.pdf حیدریان، و دیگران، «تجربه زیسته زنان مبتال به دیسپارونیا و واژینیسموس: مطالعه کیفی»، 1400ش، ص191.]</ref> | ||
==درمان | == درمان واژینسموس == | ||
برخی از درمانهای | برخی از درمانهای واژینسموس عبارتند از: | ||
'''درمان با هیگز (RF)؛''' در این روش درمانی، از انرژی رادیوفرکانس (RF) استفاده میشود که در ابتدا بهصورت سطحی و با تماس ملایم بر ناحیه تناسلی اعمال میشود. با پیشرفت جلسات و با توجه به وضعیت فرد، این انرژی بهتدریج تا عمق حدود ۵ سانتیمتری عضلات ورودی واژن نفوذ میکند و با شلکردن عضلات، به کاهش انقباض و بهبود عملکرد آنها کمک مینماید.<ref>[https://drramezaninezhad.com/treatment-of-vaginismus/#%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6_%D9%88%D8%A7%DA%98%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85%D9%88%D8%B3 -«درمان واژینیسموس» وبسایت دکتر ریحانه رمضانینژاد.]</ref> | '''درمان با هیگز (RF)؛''' در این روش درمانی، از انرژی رادیوفرکانس (RF) استفاده میشود که در ابتدا بهصورت سطحی و با تماس ملایم بر ناحیه تناسلی اعمال میشود. با پیشرفت جلسات و با توجه به وضعیت فرد، این انرژی بهتدریج تا عمق حدود ۵ سانتیمتری عضلات ورودی واژن نفوذ میکند و با شلکردن عضلات، به کاهش انقباض و بهبود عملکرد آنها کمک مینماید.<ref>[https://drramezaninezhad.com/treatment-of-vaginismus/#%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6_%D9%88%D8%A7%DA%98%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85%D9%88%D8%B3 -«درمان واژینیسموس» وبسایت دکتر ریحانه رمضانینژاد.]</ref> | ||
| خط ۱۰۰: | خط ۱۰۰: | ||
'''طرحواره درمانی هیجانی؛''' این روش حالت گسترشیافته درمان شناختی رفتاری است. در طرحواره درمانی هیجانی از طریق کنترل هیجانات و واکنشهایهای مناسب میتوان تا حد زیادی بر تغییر ادراک افراد تأثیر گذاشت. در پژوهشی با اجرای این روش بر گروه ۱۵ نفره به این نتیجه رسیدند که این سبک درمانی در کاهش علایم واژینیسموس و افزایش [[رضایت زناشویی]] مؤثر است.<ref>[https://www.sid.ir/fileserver/jf/3005614013609.pdf -اخلاقی و رسولی، «اثربخشی طرحواره درمانی هیجانی برکاهش علائم واژینیسموس و افزایش رضایت جنسی در زنان خانه دار»، 1401ش، ص89 و90].</ref> | '''طرحواره درمانی هیجانی؛''' این روش حالت گسترشیافته درمان شناختی رفتاری است. در طرحواره درمانی هیجانی از طریق کنترل هیجانات و واکنشهایهای مناسب میتوان تا حد زیادی بر تغییر ادراک افراد تأثیر گذاشت. در پژوهشی با اجرای این روش بر گروه ۱۵ نفره به این نتیجه رسیدند که این سبک درمانی در کاهش علایم واژینیسموس و افزایش [[رضایت زناشویی]] مؤثر است.<ref>[https://www.sid.ir/fileserver/jf/3005614013609.pdf -اخلاقی و رسولی، «اثربخشی طرحواره درمانی هیجانی برکاهش علائم واژینیسموس و افزایش رضایت جنسی در زنان خانه دار»، 1401ش، ص89 و90].</ref> | ||
== | == واژینسموسو فسخ نکاح == | ||
برخی از محققین معتقدند بهخاطر اﻳﻦ اﺧﺘﻼل ﻧمیﺗﻮان ﺣﻜﻢ ﺑﻪ ﺧﻴﺎر ﻓﺴﺦ ﻧﻜﺎح ﻛﺮد. البته اگر فرد برای درمان اقدام کند و نتواند اختلالش را درمان کند، این اختلال ﻣﺎﻧﻨﺪ دیگر ﺑﻴﻤﺎریﻫﺎی ﻣﺨﺘﻞﻛﻨﻨﺪه راﺑﻄﻪ ﺟﻨسی، میﺗﻮاﻧﺪ موجب جواز ﻓﺴﺦ ﻧﻜﺎح شود.<ref>- [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1167447/%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%88%D8%A7%DA%98%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85%D9%88%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B3%D8%AE-%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%AD ﻣﺮﻗﺎﺗﻲﺧﻮﻳﻲ و ﻣﺮﻗﺎﺗﻲ، «ﺗﺄﺛﻴﺮ اﺧﺘﻼل واژﻳﻨﻴﺴﻤﻮس در ﻓﺴﺦ ﻧﻜﺎح»، 1389ش، ص36.]</ref> | برخی از محققین معتقدند بهخاطر اﻳﻦ اﺧﺘﻼل ﻧمیﺗﻮان ﺣﻜﻢ ﺑﻪ ﺧﻴﺎر ﻓﺴﺦ ﻧﻜﺎح ﻛﺮد. البته اگر فرد برای درمان اقدام کند و نتواند اختلالش را درمان کند، این اختلال ﻣﺎﻧﻨﺪ دیگر ﺑﻴﻤﺎریﻫﺎی ﻣﺨﺘﻞﻛﻨﻨﺪه راﺑﻄﻪ ﺟﻨسی، میﺗﻮاﻧﺪ موجب جواز ﻓﺴﺦ ﻧﻜﺎح شود.<ref>- [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1167447/%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%88%D8%A7%DA%98%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85%D9%88%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B3%D8%AE-%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%AD ﻣﺮﻗﺎﺗﻲﺧﻮﻳﻲ و ﻣﺮﻗﺎﺗﻲ، «ﺗﺄﺛﻴﺮ اﺧﺘﻼل واژﻳﻨﻴﺴﻤﻮس در ﻓﺴﺦ ﻧﻜﺎح»، 1389ش، ص36.]</ref> | ||
