| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''بنیامین نتانیاهو؛'''</big> سیاستمدار و نخستوزیر اسراییل. | <big>'''بنیامین نتانیاهو؛'''</big> سیاستمدار و نخستوزیر اسراییل. | ||
بنیامین نتانیاهو، رهبر حزب لیکود و نخستوزیر اسراییل، فعالیت سیاسی خود را از ۱۹۸۸م با عضویت در کنست و تصدی پستهایی همچون سفیر در سازمان ملل و معاون وزیر خارجه آغاز کرد. وی در سال ۱۹۹۶ برای نخستین بار به نخستوزیری رسید و پس از یک دوره کنارهگیری، از ۲۰۰۹م تا ۲۰۲۱م و مجدداً از ۲۰۲۲م به عنوان نخستوزیر فعالیت کرده است. سبک رهبری وی مبتنی بر عملگرایی، انعطافپذیری و توانایی در تشکیل ائتلاف توصیف شده و او طولانیترین دوره نخستوزیری در تاریخ اسرائیل را ثبت کرده است. از اقدامات مهم دوران نخستوزیری او میتوان به توسعۀ سیستم دفاع موشکی گنبد آهنین، عادیسازی روابط با چند کشور عربی از طریق توافقنامههای ابراهیم و تشدید درگیریها با فلسطینیان، حزبالله لبنان و ایران اشاره کرد. نتانیاهو همچنین با چندین پروندۀ فساد مالی در اسرائیل و حکم بازداشت دیوان کیفری بینالمللی به اتهام جنایات جنگی مواجه است. | |||
== زندگینامه == | == زندگینامه == | ||
| خط ۲۱: | خط ۲۳: | ||
به نظر پژوهشگران خانوادۀ نتانیاهو در کنار تأثیرات فرهنگی و سیاسی، نقشی تعیینکننده در شکلگیری شخصیت و نگرشهای بنیامین نتانیاهو ایفا کرد. او در فضایی رشد یافت که تاریخ، فرهنگ و سیاست یهودی در کانون توجه قرار داشت و از کودکی با مباحث سیاسی و گفتمانهای صهیونیستی آشنا شد. آموزههای پدرش، بنصیون نتانیاهو، که از مورخان برجسته صهیونیسم تجدیدنظرطلب بود، بر اهمیت اتحاد یهودیان، بازگشت به سرزمین موعود و تداوم دولت اسرائیل تأکید داشت. این ارزشها که در سخنرانیهای نتانیاهو بازتاب یافته، بخشی از هویت ملی و مبانی تصمیمگیری سیاسی او محسوب میشود. به گفته پژوهشگران، میراث خانوادگی و تربیت اولیه نتانیاهو، نه تنها به او درک عمیقی از تاریخ و چالشهای اسرائیل بخشید، بلکه مسیر او را به سوی رهبری یک دولت امنیتمحور هموار کرد. این زمینههای خانوادگی، در کنار تجربۀ زیستی او در اسرائیل و آمریکا، به شکلگیری شخصیتی سیاسی انجامید که همواره بر ضرورت بقا و امنیت اسرائیل تأکید داشته است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1267499/%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%85-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%87%DB%8C%D8%AA%D9%84%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D9%86-%D8%B4%D8%AF «همه چیز درباره بنیامین نتانیاهو؛ خاخام زادهای که هیتلر قرن شد!»، وبسایت تابناک.]</ref> | به نظر پژوهشگران خانوادۀ نتانیاهو در کنار تأثیرات فرهنگی و سیاسی، نقشی تعیینکننده در شکلگیری شخصیت و نگرشهای بنیامین نتانیاهو ایفا کرد. او در فضایی رشد یافت که تاریخ، فرهنگ و سیاست یهودی در کانون توجه قرار داشت و از کودکی با مباحث سیاسی و گفتمانهای صهیونیستی آشنا شد. آموزههای پدرش، بنصیون نتانیاهو، که از مورخان برجسته صهیونیسم تجدیدنظرطلب بود، بر اهمیت اتحاد یهودیان، بازگشت به سرزمین موعود و تداوم دولت اسرائیل تأکید داشت. این ارزشها که در سخنرانیهای نتانیاهو بازتاب یافته، بخشی از هویت ملی و مبانی تصمیمگیری سیاسی او محسوب میشود. به گفته پژوهشگران، میراث خانوادگی و تربیت اولیه نتانیاهو، نه تنها به او درک عمیقی از تاریخ و چالشهای اسرائیل بخشید، بلکه مسیر او را به سوی رهبری یک دولت امنیتمحور هموار کرد. این زمینههای خانوادگی، در کنار تجربۀ زیستی او در اسرائیل و آمریکا، به شکلگیری شخصیتی سیاسی انجامید که همواره بر ضرورت بقا و امنیت اسرائیل تأکید داشته است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1267499/%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%85-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%87%DB%8C%D8%AA%D9%84%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D9%86-%D8%B4%D8%AF «همه چیز درباره بنیامین نتانیاهو؛ خاخام زادهای که هیتلر قرن شد!»، وبسایت تابناک.]</ref> | ||
== فعالیتهای سیاسی == | |||
== فعالیتهای سیاسی | |||
بنیامین نتانیاهو فعالیت سیاسی خود را از ۱۹۸۸م با ورود به کنست از حزب راستگرای لیکود آغاز کرد و در دولتهای راستگرا به معاونت وزارت خارجه رسید. وی از ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۸ به عنوان سفیر اسرائیل در سازمان ملل متحد خدمت کرد. در۱۹۹۳م رهبری لیکود را به دست آورد و در ۱۹۹۶م برای نخستین بار به نخستوزیری اسرائیل رسید. او در این دوره، بخشی از خاک شهر الخلیل و برخی مناطق کرانه باختری را به حکومت خودگردان فلسطین واگذار کرد. نتانیاهو پس از شکست در انتخابات ۱۹۹۹م رهبری لیکود را به آریل شارون واگذار کرد و مدتی از سیاست کناره گرفت.<ref>[https://www.bbc.com/persian/world/2009/03/090331_pm_netanyahu_profile «شرح حال بنیامین نتانیاهو؛ نخست وزیر جدید اسرائیل»، وبسایت بی بی سی فارسی.]</ref> در ۲۰۰۲م بهعنوان وزیر امور خارجه و سپس در ۲۰۰۳م بهعنوان وزیر دارایی منصوب شد. در ۲۰۰۵م در اعتراض به طرح خروج از غزه و تخلیه شهرکها استعفا داد و بار دیگر رهبری لیکود را در دست گرفت. از ۲۰۰۹م تا ۲۰۲۱ مجدداً نخستوزیر بود و در ۲۰۲۲م بار دیگر به قدرت بازگشت.<ref>[https://www.bbc.com/persian/world-64117315 «تندروترین دولت تاریخ اسرائیل به نخستوزیری بنیامین نتانیاهو سوگند خورد»، وبسایت بی بی سی فارسی.]</ref> او با تشکیل ائتلافهای راستگرا و مذهبی، طولانیترین دورۀ نخستوزیری تاریخ اسرائیل را ثبت کرده است.<ref>[https://didebaneghtesad.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%88%DB%8C/ «بیوگرافی بنیامین نتانیاهو/ از کماندوی سایرت متکل تا طولانیترین نخستوزیر اسرائیل»، وبسایت دیدهبان اقتصاد.]</ref> | بنیامین نتانیاهو فعالیت سیاسی خود را از ۱۹۸۸م با ورود به کنست از حزب راستگرای لیکود آغاز کرد و در دولتهای راستگرا به معاونت وزارت خارجه رسید. وی از ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۸ به عنوان سفیر اسرائیل در سازمان ملل متحد خدمت کرد. در۱۹۹۳م رهبری لیکود را به دست آورد و در ۱۹۹۶م برای نخستین بار به نخستوزیری اسرائیل رسید. او در این دوره، بخشی از خاک شهر الخلیل و برخی مناطق کرانه باختری را به حکومت خودگردان فلسطین واگذار کرد. نتانیاهو پس از شکست در انتخابات ۱۹۹۹م رهبری لیکود را به آریل شارون واگذار کرد و مدتی از سیاست کناره گرفت.<ref>[https://www.bbc.com/persian/world/2009/03/090331_pm_netanyahu_profile «شرح حال بنیامین نتانیاهو؛ نخست وزیر جدید اسرائیل»، وبسایت بی بی سی فارسی.]</ref> در ۲۰۰۲م بهعنوان وزیر امور خارجه و سپس در ۲۰۰۳م بهعنوان وزیر دارایی منصوب شد. در ۲۰۰۵م در اعتراض به طرح خروج از غزه و تخلیه شهرکها استعفا داد و بار دیگر رهبری لیکود را در دست گرفت. از ۲۰۰۹م تا ۲۰۲۱ مجدداً نخستوزیر بود و در ۲۰۲۲م بار دیگر به قدرت بازگشت.<ref>[https://www.bbc.com/persian/world-64117315 «تندروترین دولت تاریخ اسرائیل به نخستوزیری بنیامین نتانیاهو سوگند خورد»، وبسایت بی بی سی فارسی.]</ref> او با تشکیل ائتلافهای راستگرا و مذهبی، طولانیترین دورۀ نخستوزیری تاریخ اسرائیل را ثبت کرده است.<ref>[https://didebaneghtesad.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%88%DB%8C/ «بیوگرافی بنیامین نتانیاهو/ از کماندوی سایرت متکل تا طولانیترین نخستوزیر اسرائیل»، وبسایت دیدهبان اقتصاد.]</ref> | ||
| خط ۴۱: | خط ۳۰: | ||
=== دستآوردها === | === دستآوردها === | ||
در حوزه نظامی و امنیتی، نتانیاهو در دوران نخستوزیری خود بر توسعه فناوریهای دفاعی پیشرفته متمرکز بوده است. از جمله مهمترین اقدامات وی، تقویت سیستم دفاع موشکی گنبد آهنین بوده که بهعنوان یکی از پیشرفتهترین سامانههای دفاع موشکی جهان شناخته میشود. همچنین به نظر برخی تحلیلگران اسرائیل تحت رهبری او در حوزۀ امنیت سایبری و جنگهای الکترونیکی به جایگاه پیشروی جهانی دست یافته است. در عرصۀ سیاست خارجی، او به عادیسازی روابط اسرائیل با چندین کشور عربی از جمله امارات متحده عربی، بحرین، سودان و مراکش از طریق توافقنامههای ابراهیم اقدام کرد که به تقویت روابط دیپلماتیک و اقتصادی اسرائیل | در حوزه نظامی و امنیتی، نتانیاهو در دوران نخستوزیری خود بر توسعه فناوریهای دفاعی پیشرفته متمرکز بوده است. از جمله مهمترین اقدامات وی، تقویت سیستم دفاع موشکی گنبد آهنین بوده که بهعنوان یکی از پیشرفتهترین سامانههای دفاع موشکی جهان شناخته میشود. همچنین به نظر برخی تحلیلگران اسرائیل تحت رهبری او در حوزۀ امنیت سایبری و جنگهای الکترونیکی به جایگاه پیشروی جهانی دست یافته است. در عرصۀ سیاست خارجی، او به عادیسازی روابط اسرائیل با چندین کشور عربی از جمله امارات متحده عربی، بحرین، سودان و مراکش از طریق توافقنامههای ابراهیم اقدام کرد که به تقویت روابط دیپلماتیک و اقتصادی اسرائیل انجامید؛<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1267499/%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%85-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%87%DB%8C%D8%AA%D9%84%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D9%86-%D8%B4%D8%AF «همه چیز درباره بنیامین نتانیاهو؛ خاخام زادهای که هیتلر قرن شد!»، وبسایت تابناک.]</ref> در مقال مخالفان به نقاط ضعف کارنامۀ او اشاره کرده و معتقدند که در دوران فعلی نخستوزیری بنیامین نتانیاهو شمار کشتهها به حدود ۲۲۰۰ نفر رسیده و نزدیک به ۲۰ هزار نفر نیز زخمی شدهاند. حدود ۱۴۳ هزار نفر از سکونتگاههای خود تخلیه شده و نزدیک به ۳۸ هزار موشک به سمت سرزمینهای اشغالی شلیک گردیده است. در حوزه اقتصادی، ۸۰ هزار شرکت با کمبود نیروی انسانی مواجه و ۱۰۰ هزار واحد تجاری تعطیل شده، همچنین بدهیهای رژیم به حدود ۱.۳۲۹ تریلیون و کسری بودجه به ۱۰۰ میلیارد افزایش یافته است. در بخش اجتماعی، حدود ۲۰۰ هزار نفر سرزمینهای اشغالی را ترک کرده و ۲.۶ میلیون نفر با ناامنی غذایی روبهرو هستند. همچنین ۲۸۰ نظامی اقدام به خودکشی کرده و ۷۰ نفر نیز جان خود را از دست دادهاند.<ref>[https://www.irna.ir/news/86158019/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D9%84%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C «انتشار کارنامه سیاه نتانیاهو؛ آمار سنگین تلفات و بحرانهای اقتصادی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
== رویدادهای خاورمیانه در دوران نخستوزیری نتانیاهو == | == رویدادهای خاورمیانه در دوران نخستوزیری نتانیاهو == | ||
بر اساس گزارش منبع در دوره نخستوزیری بنیامین نتانیاهو بهویژه از ۲۰۲۲م تاکنون رویدادهای متعددی در خاورمیانه رخ داده است. از جمله در ۷ اکتبر ۲۰۲۳م حماس حملاتی را بهنام [[طوفان الاقصی]] به جنوب اسرائیل انجام داد که طی آن نزدیک به ۱۲۰۰ نفر کشته و حدود ۲۴۰ نفر به گروگان گرفته شدند. اسرائیل در پاسخ، عملیات نظامی گستردهای را در [[نوار غزه]] آغاز کرد که با انتقادات بینالمللی به دلیل تلفات غیرنظامیان و بحران انسانی همراه بود. در جریان این جنگ، درگیریهای اسرائیل با حزبالله در لبنان نیز تشدید شد. همچنین جنبش [[انصارالله یمن]] در حمایت از مردم فلسطین، کشتیهای مرتبط با اسرائیل را در دریای سرخ هدف قرار داد که به مداخله نظامی ایالات متحده و در نهایت آتشبس در مه ۲۰۲۵م انجامید. به طور غیرمستقیم، این تحولات به تضعیف موقعیت بشار اسد در سوریه انجامید. همچنین در ژوئن ۲۰۲۵م درگیری مستقیمی میان اسرائیل و ایران روی داد که به آسیب به برخی تأسیسات نظامی و هستهای ایران انجامید.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Netanyahu Benjamin Netanyahu," Britannica website.]</ref> | بر اساس گزارش منبع در دوره نخستوزیری بنیامین نتانیاهو بهویژه از ۲۰۲۲م تاکنون رویدادهای متعددی در خاورمیانه رخ داده است. از جمله در ۷ اکتبر ۲۰۲۳م حماس حملاتی را بهنام [[طوفان الاقصی]] به جنوب اسرائیل انجام داد که طی آن نزدیک به ۱۲۰۰ نفر کشته و حدود ۲۴۰ نفر به گروگان گرفته شدند. اسرائیل در پاسخ، عملیات نظامی گستردهای را در [[نوار غزه]] آغاز کرد که با انتقادات بینالمللی به دلیل تلفات غیرنظامیان و بحران انسانی همراه بود. در جریان این جنگ، درگیریهای اسرائیل با حزبالله در لبنان نیز تشدید شد. همچنین جنبش [[انصارالله یمن]] در حمایت از مردم فلسطین، کشتیهای مرتبط با اسرائیل را در دریای سرخ هدف قرار داد که به مداخله نظامی ایالات متحده و در نهایت آتشبس در مه ۲۰۲۵م انجامید. به طور غیرمستقیم، این تحولات به تضعیف موقعیت بشار اسد در سوریه انجامید. همچنین در ژوئن ۲۰۲۵م درگیری مستقیمی میان اسرائیل و ایران روی داد که به آسیب به برخی تأسیسات نظامی و هستهای ایران انجامید.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Netanyahu Benjamin Netanyahu," Britannica website.]</ref> | ||
== مواضع | == مواضع در قبال فلسطین == | ||
نتانیاهو در دوره نخست نخستوزیری خود (۱۹۹۶-۱۹۹۹م) با روند صلح اسلو و گفتوگوهای اسرائیل و فلسطین با احتیاط و بدبینی برخورد کرد و نگاه کلی او به مسئله فلسطین امنیتی و محدودکننده بود. دولتهای او بهطور معمول ائتلافی و وابسته به احزاب راستگرا، مذهبی و شهرکنشین بودند که سیاستهای وی در قبال فلسطین، کرانه باختری و غزه را سختتر کرد. او بارها گفته است که امنیت اسرائیل بر هر توافق سیاسی مقدم است. منتقدان معتقدند سیاستهای نتانیاهو باعث گسترش شهرکسازی، تضعیف روند تشکیل کشور فلسطین و تشدید بحران غزه شده است. پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳م نتانیاهو اصرار داشت که حماس باید از میان برداشته شود، در حالی که منتقدان او را به ناتوانی در پیشگیری از حمله، طولانیکردن جنگ و بیتوجهی به هزینه انسانی متهم کردند.<ref>[https://didebaneghtesad.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%88%DB%8C/ «بیوگرافی بنیامین نتانیاهو/ از کماندوی سایرت متکل تا طولانیترین نخستوزیر اسرائیل»، وبسایت دیدهبان اقتصاد.]</ref> بر اساس گزارش دفتر اطلاعرسانی دولتی غزه، تا پانصد و شصتمین روز جنگ، بیش از ۶۲ هزار نفر کشته یا ناپدید شدهاند که شامل بیش از ۱۸ هزار کودک و ۱۲ هزار و ۴۰۰ زن است. همچنین بیش از ۲ هزار خانواده بهطور کامل از بین رفتهاند. ۱۱۶ هزار و ۵۰۵ نفر مجروح شدهاند و بیش از ۲ میلیون نفر نیز در نوار غزه آواره شدهاند. علاوهبر این، هزاران واحد مسکونی و زیرساختهای حیاتی تخریب شده و بحران شدید غذایی و دارویی در این منطقه به وجود آمده است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1052531/%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%84%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%AE%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DB%B5%DB%B6%DB%B0-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%86%DA%AF «آمار تلفات و خسارتهای غزه در ۵۶۰ روز جنگ»، وبسایت عصر ایران.]</ref> | نتانیاهو در دوره نخست نخستوزیری خود (۱۹۹۶-۱۹۹۹م) با روند صلح اسلو و گفتوگوهای اسرائیل و فلسطین با احتیاط و بدبینی برخورد کرد و نگاه کلی او به مسئله فلسطین امنیتی و محدودکننده بود. دولتهای او بهطور معمول ائتلافی و وابسته به احزاب راستگرا، مذهبی و شهرکنشین بودند که سیاستهای وی در قبال فلسطین، کرانه باختری و غزه را سختتر کرد. او بارها گفته است که امنیت اسرائیل بر هر توافق سیاسی مقدم است. منتقدان معتقدند سیاستهای نتانیاهو باعث گسترش شهرکسازی، تضعیف روند تشکیل کشور فلسطین و تشدید بحران غزه شده است. پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳م نتانیاهو اصرار داشت که حماس باید از میان برداشته شود، در حالی که منتقدان او را به ناتوانی در پیشگیری از حمله، طولانیکردن جنگ و بیتوجهی به هزینه انسانی متهم کردند.<ref>[https://didebaneghtesad.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%88%DB%8C/ «بیوگرافی بنیامین نتانیاهو/ از کماندوی سایرت متکل تا طولانیترین نخستوزیر اسرائیل»، وبسایت دیدهبان اقتصاد.]</ref> بر اساس گزارش دفتر اطلاعرسانی دولتی غزه، تا پانصد و شصتمین روز جنگ، بیش از ۶۲ هزار نفر کشته یا ناپدید شدهاند که شامل بیش از ۱۸ هزار کودک و ۱۲ هزار و ۴۰۰ زن است. همچنین بیش از ۲ هزار خانواده بهطور کامل از بین رفتهاند. ۱۱۶ هزار و ۵۰۵ نفر مجروح شدهاند و بیش از ۲ میلیون نفر نیز در نوار غزه آواره شدهاند. علاوهبر این، هزاران واحد مسکونی و زیرساختهای حیاتی تخریب شده و بحران شدید غذایی و دارویی در این منطقه به وجود آمده است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1052531/%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%84%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%AE%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DB%B5%DB%B6%DB%B0-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%86%DA%AF «آمار تلفات و خسارتهای غزه در ۵۶۰ روز جنگ»، وبسایت عصر ایران.]</ref> | ||
== | == مواضع در قبال جمهوری اسلامی ایران == | ||
بنیامین نتانیاهو همواره جمهوری اسلامی ایران را مهمترین تهدید موجودیتی برای اسرائیل معرفی کرده است.<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF/a-57175185 «بنیامین نتانیاهو ایران را جدیترین تهدید خاورمیانه خواند»، وبسایت دویچهوله.]</ref> برای مثال او در سخنرانی ۲۰۱۲م خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، با ارائه تصویری از یک بمب و کشیدن خط قرمز بر روی آن، خواستار تعیین حد نهایی برای برنامه هستهای ایران شد.<ref>[https://www.bbc.com/persian/world/2012/09/120927_u06_netanyahu_iran_un «نتانیاهو: باید برای برنامه هستهای ایران خط قرمز تعیین کرد»، وبسایت بی بی سی فارسی.] </ref> نتانیاهو که از مخالفان سرسخت توافق هستهای برجام بود، در ۲۰۱۵م با سخنرانی در کنگره آمریکا تلاش کرد دولت اوباما را از امضای این توافق منصرف کند.<ref>[https://farsnews.ir/Sedghi_b/1778716134954169685/%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D9%88-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%DB%B1%DB%B9%DB%B9%DB%B5-%D8%AA%D8%A7-%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B5?lang=fa صادقی، «بنیامین نتانیاهو و تهدید هستهای ایران از ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۵»، خبرگزاری فارس.]</ref> او در دوره نخستوزیری خود، بارها خواستار اقدام نظامی علیه تأسیسات هستهای ایران شد و سیاست «فشار حداکثری» را دنبال کرد.<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2242983/ «جان کری: نتانیاهو بارها روسای جمهور آمریکا را برای حمله به ایران تحت فشار قرار داده، اما فقط ترامپ با طرحهای او موافقت کرد»، خبرگزاری شفقنا.]</ref> در جنگ دوازدهروزه ژوئن ۲۰۲۵م اسرائیل به همراه ایالات متحده حملات مستقیمی را به تأسیسات هستهای ایران انجام داد. در ادامه، در [[جنگ رمضان]] (۹ اسفند ۱۴۰۴ش)، حملات هماهنگ اسرائیل و آمریکا ساختمان محل استقرار رهبری جمهوری اسلامی را هدف قرار داد<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، وبسایت دویچه وله.]»، </ref> که به [[شهادت سید علی خامنهای]]، رهبر وقت ایران، همراه با دهها تن از فرماندهان ارشد نظامی و امنیتی انجامید. نتانیاهو این حملات را «تغییر چهره خاورمیانه» و دستاوردی بزرگ برای امنیت اسرائیل توصیف کرد.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/03/04/khamenei-killed-in-surprise-operation-genesis-new-details-emerge «غافلگیری خامنهای در «عملیات پیدایش»؛ جزئیات تازه از حمله برای کشتن رهبر جمهوی اسلامی»، وبسایت یورونیوز فارسی.]</ref> | بنیامین نتانیاهو همواره جمهوری اسلامی ایران را مهمترین تهدید موجودیتی برای اسرائیل معرفی کرده است.<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF/a-57175185 «بنیامین نتانیاهو ایران را جدیترین تهدید خاورمیانه خواند»، وبسایت دویچهوله.]</ref> برای مثال او در سخنرانی ۲۰۱۲م خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، با ارائه تصویری از یک بمب و کشیدن خط قرمز بر روی آن، خواستار تعیین حد نهایی برای برنامه هستهای ایران شد.<ref>[https://www.bbc.com/persian/world/2012/09/120927_u06_netanyahu_iran_un «نتانیاهو: باید برای برنامه هستهای ایران خط قرمز تعیین کرد»، وبسایت بی بی سی فارسی.] </ref> نتانیاهو که از مخالفان سرسخت توافق هستهای برجام بود، در ۲۰۱۵م با سخنرانی در کنگره آمریکا تلاش کرد دولت اوباما را از امضای این توافق منصرف کند.<ref>[https://farsnews.ir/Sedghi_b/1778716134954169685/%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D9%88-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%DB%B1%DB%B9%DB%B9%DB%B5-%D8%AA%D8%A7-%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B5?lang=fa صادقی، «بنیامین نتانیاهو و تهدید هستهای ایران از ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۵»، خبرگزاری فارس.]</ref> او در دوره نخستوزیری خود، بارها خواستار اقدام نظامی علیه تأسیسات هستهای ایران شد و سیاست «فشار حداکثری» را دنبال کرد.<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2242983/ «جان کری: نتانیاهو بارها روسای جمهور آمریکا را برای حمله به ایران تحت فشار قرار داده، اما فقط ترامپ با طرحهای او موافقت کرد»، خبرگزاری شفقنا.]</ref> در جنگ دوازدهروزه ژوئن ۲۰۲۵م اسرائیل به همراه ایالات متحده حملات مستقیمی را به تأسیسات هستهای ایران انجام داد. در ادامه، در [[جنگ رمضان]] (۹ اسفند ۱۴۰۴ش)، حملات هماهنگ اسرائیل و آمریکا ساختمان محل استقرار رهبری جمهوری اسلامی را هدف قرار داد<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، وبسایت دویچه وله.]»، </ref> که به [[شهادت سید علی خامنهای]]، رهبر وقت ایران، همراه با دهها تن از فرماندهان ارشد نظامی و امنیتی انجامید. نتانیاهو این حملات را «تغییر چهره خاورمیانه» و دستاوردی بزرگ برای امنیت اسرائیل توصیف کرد.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/03/04/khamenei-killed-in-surprise-operation-genesis-new-details-emerge «غافلگیری خامنهای در «عملیات پیدایش»؛ جزئیات تازه از حمله برای کشتن رهبر جمهوی اسلامی»، وبسایت یورونیوز فارسی.]</ref> | ||
== | == مواضع در قبال حزبالله لبنان == | ||
بنیامین نتانیاهو در طول دوران نخستوزیری خود، حزبالله لبنان را یکی از مهمترین تهدیدات امنیتی اسرائیل معرفی کرده و بر ضرورت مقابله نظامی با آن تأکید داشته است. پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳، نتانیاهو با تشدید حملات علیه مواضع حزبالله در جنوب لبنان و بیروت، هدف خود را «تغییر معادلات امنیتی در شمال» و عقبراندن این گروه از مرزهای اسرائیل اعلام کرد. در جریان این حملات در سپتامبر ۲۰۲۴، حسن نصرالله، دبیرکل حزبالله، و شماری از فرماندهان ارشد این گروه کشته شدند. نتانیاهو پس از این حملات، حزبالله را «به شدت تضعیفشده» و «دههها به عقب رانده شده» توصیف کرد و ادعا نمود که توان موشکی و ساختار فرماندهی آن از بین رفته است. با این حال، بر اساس گزارشهای میدانی و تحلیلهای برخی ناظران، حزبالله در مدت کوتاهی پس از آتشبس نوامبر ۲۰۲۴، با بازسازی شبکههای ارتباطی، تغییر ساختار فرماندهی و تکیه بر روشهای غیرمتمرکز، توانست بخشی از توانمندیهای نظامی خود را بازیابد و در مارس ۲۰۲۶ مجدداً حملاتی را علیه مواضع اسرائیل انجام دهد. با وجود اظهارات نتانیاهو مبنی بر «نابودی قریبالوقوع» حزبالله، تحولات میدانی نشان داده است که این گروه همچنان توانایی هدفقراردادن عمق خاک اسرائیل را حفظ کرده است.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2196753/%D9%81%DA%A9%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA «فکر میکردند حزبالله را از بین بردهاند اما ... / چگونه مقاومت لبنان خود را بازسازی کرد؟ / نابودی حزبالله لبنان توهمی سادهلوحانه بود»، خبر آنلاین.]</ref> | بنیامین نتانیاهو در طول دوران نخستوزیری خود، حزبالله لبنان را یکی از مهمترین تهدیدات امنیتی اسرائیل معرفی کرده و بر ضرورت مقابله نظامی با آن تأکید داشته است. پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳، نتانیاهو با تشدید حملات علیه مواضع حزبالله در جنوب لبنان و بیروت، هدف خود را «تغییر معادلات امنیتی در شمال» و عقبراندن این گروه از مرزهای اسرائیل اعلام کرد. در جریان این حملات در سپتامبر ۲۰۲۴، حسن نصرالله، دبیرکل حزبالله، و شماری از فرماندهان ارشد این گروه کشته شدند. نتانیاهو پس از این حملات، حزبالله را «به شدت تضعیفشده» و «دههها به عقب رانده شده» توصیف کرد و ادعا نمود که توان موشکی و ساختار فرماندهی آن از بین رفته است. با این حال، بر اساس گزارشهای میدانی و تحلیلهای برخی ناظران، حزبالله در مدت کوتاهی پس از آتشبس نوامبر ۲۰۲۴، با بازسازی شبکههای ارتباطی، تغییر ساختار فرماندهی و تکیه بر روشهای غیرمتمرکز، توانست بخشی از توانمندیهای نظامی خود را بازیابد و در مارس ۲۰۲۶ مجدداً حملاتی را علیه مواضع اسرائیل انجام دهد. با وجود اظهارات نتانیاهو مبنی بر «نابودی قریبالوقوع» حزبالله، تحولات میدانی نشان داده است که این گروه همچنان توانایی هدفقراردادن عمق خاک اسرائیل را حفظ کرده است.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2196753/%D9%81%DA%A9%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA «فکر میکردند حزبالله را از بین بردهاند اما ... / چگونه مقاومت لبنان خود را بازسازی کرد؟ / نابودی حزبالله لبنان توهمی سادهلوحانه بود»، خبر آنلاین.]</ref> | ||
| خط ۶۱: | خط ۵۰: | ||
=== بینالمللی === | === بینالمللی === | ||
در ۲۰ مه | در ۲۰ مه ۲۰۲۴م کریم احمد خان، دادستان دیوان بینالمللی کیفری، اعلام کرد به اتهام ارتکاب جنایات جنگی در غزه و جنایت علیه بشریت، برای بنیامین نتانیاهو درخواست حکم بازداشت خواهد کرد. دیوان در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۴م حکم بازداشت نتانیاهو، یوآف گالانت و محمد ضیف را صادر کرد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/915426/%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D8%B4%D9%88%D8%AF%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1 «نتانیاهو، پروندههای گشوده و یک دور نخست وزیری دیگر!»، خبرگزاری فرارو.]</ref> مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا تأکید کرد این حکم سیاسی نیست و تمام ۲۷ کشور عضو باید آن را اجرا کنند. در میان متحدان غربی اسرائیل، به جز آلمان و مجارستان، کشورهای اروپایی از جمله هلند، سوئیس، ایتالیا، ایرلند، اسپانیا، بلژیک، اتریش، نروژ، سوئد و نیز کانادا پایبندی خود به این حکم را اعلام کرده و بهطور بالقوه نتانیاهو در صورت سفر به این کشورها قابل بازداشت است. بریتانیا نیز به طور تلویحی این موضع را تأیید کرد. در مقابل، دولت مجارستان ضمن رد حکم، نتانیاهو را به بوداپست دعوت کرد. دولت آمریکا که عضو دیوان نیست، این حکم را «شوکهکننده» و «غیرقابل قبول» خواند و تأکید کرد در کنار اسرائیل خواهد ماند. دولت چین نیز که عضو دیوان نیست، از تلاشهای بینالمللی برای اعمال قوانین بینالمللی حمایت کرد.<ref>[https://www.bbc.com/persian/articles/c748yym73k4o «حکم جلب دیوان کیفری بینالمللی؛ چه کشورهایی ممکن است نتانیاهو را بازداشت کنند؟»، وبسایت بی بی سی فارسی.]</ref> | ||
== افتخارات == | == افتخارات == | ||
