ایجاد لینک داخلی |
علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۵۶: | خط ۵۶: | ||
* صدمات بدنی که باعث سیاهی، کبودی یا جراحت بر بدن شود طبق قانون مجازات اسلامی، دیه یا آرش دارد. | * صدمات بدنی که باعث سیاهی، کبودی یا جراحت بر بدن شود طبق قانون مجازات اسلامی، دیه یا آرش دارد. | ||
== همسرآزاری در | == رویکردها == | ||
برای تبیین همسرآزاری، نظریههای گوناگونی با محوریت مفاهیمی مانند تقلید، یادگیری، گرایش به خشونت، سرمایه اجتماعی، قدرت و منابع در دسترس، انتقال، جامعهپذیری جنسیتی، ناسازگاری پایگاهی و محرومیت مطرح شدهاند.<ref>. طالبپور، «بررسی عوامل مؤثر برخشونت خانگی با تأکید بر همسرآزاری»، 1396ش، ص34-38.</ref> اسنل، روزنوالد و روبی (۱۹۶۴م)، بر این باور بودند که مهمترین علت خشونت علیه زنان، شخصیت آزاردوستی آنها است. ساختارگراها عوامل مؤثر بر خشونت علیه زنان را در ساختارهای پدرسالار جستوجو میکنند. نظریه یادگیری، بر این امر تأکید میکند که فرزندان، خشونت پدر علیه مادر خود را مشاهده میکنند و این الگوی رفتاری را در بزرگسالی به اجرا درمیآورند. نظریه کنترل، مجاز شمردن خشونت و عدم مداخله دیگری را موجب افزایش خشونت علیه زنان میداند. نظریه سرمایه اجتماعی، فقدان منابع نادر اجتماعی در شوهر را موجب بروز خشونت علیه همسر میداند. تانگ (۲۰۰۳م)، عوامل خشونت علیه زنان در کانادا را اختلال شخصیت، اعتیاد به الکل، نقصان در پایگاه اجتماعی و اقتصادی شوهر و فقدان رضایتمندی از زندگی زناشویی شمرده است؛ اما وی در معرض خشونت بودن در دوران کودکی را مهمترین عامل میداند.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_66225.html . نویدنیا و شاملو، «بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر همسرآزاری با تأکید بر نقش نظام مردسالاری در خانواده»، 1397ش، ص134-135.]</ref> باندورا بر این باور است که افراد، تحت تأثیر محیط، الگوهای رفتاری مشاهدهشده را درونی کرده و با نقشی فعال در موقعیتهای مشابه مطابق آن رفتار میکنند. از این منظر، جامعهپذیری عامل اساسی همسرآزاری است.<ref>. سیفربیعی و همکاران، «همسرآزاری و عوامل مؤثر بر آن»، 1381ش.</ref> | |||
۸۹ درصد از مردانی که [[زن دوستی]] را برگزیده و هرگز مرتکب همسرآزاری نشدهاند، بهانجام واجبات دینی پایبند بودهاند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55403/fa#pointx . نازپرور، «همسرآزاری»، 1381ش، ص34.]</ref> در ایران بهدلیل ویژگیهای فرهنگی و مذهبی، خشونت در خیابان، محیط کار و اجتماع علیه زنان بسیار کمتر از جوامع غربی است.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_66225.html . نویدنیا و شاملو، «بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر همسرآزاری با تأکید بر نقش نظام مردسالاری در خانواده»، 1397ش، ص133.]</ref> | |||
=== رویکردهای دینی === | |||
[[قرآن]]، همسر و نهاد [[خانواده]] را عامل ایجاد سکینه و آرامش بین اعضای خانواده و جامعه میداند و رعایت مصلحت خانواده را موجب خیر کثیر معرفی کرده است. در فرهنگ مسلمانی، بنیان خانواده بر پایهٔ روابط سالم، اخلاقی و رهایی از خودخواهی و رعایت احترام متقابل، فداکاری و دگرخواهی بنا شده است. [[پیامبر اکرم]]، بدرفتاری شوهر با همسرش را موجب عدم قبولی [[صدقه]] و [[عبادت|عبادات]] او میداند. [[امام صادق]] نیز زنان را به خوشرفتاری با همسرشان توصیه میکند و معتقد است در صورتی که حق همسرش پایمال شود، عبادات او مورد قبول خداوند نیست. | [[قرآن]]، همسر و نهاد [[خانواده]] را عامل ایجاد سکینه و آرامش بین اعضای خانواده و جامعه میداند و رعایت مصلحت خانواده را موجب خیر کثیر معرفی کرده است. در فرهنگ مسلمانی، بنیان خانواده بر پایهٔ روابط سالم، اخلاقی و رهایی از خودخواهی و رعایت احترام متقابل، فداکاری و دگرخواهی بنا شده است. [[پیامبر اکرم]]، بدرفتاری شوهر با همسرش را موجب عدم قبولی [[صدقه]] و [[عبادت|عبادات]] او میداند. [[امام صادق]] نیز زنان را به خوشرفتاری با همسرشان توصیه میکند و معتقد است در صورتی که حق همسرش پایمال شود، عبادات او مورد قبول خداوند نیست. | ||
| خط ۶۷: | خط ۷۲: | ||
[[پرونده:همسرآزاری۱.jpg|جایگزین=مستند تلویزیونی «گپگشت» از تولیدات شبکه سلامت صداوسیما|بندانگشتی|مستند تلویزیونی «گپگشت» از تولیدات شبکه سلامت صداوسیما]] | [[پرونده:همسرآزاری۱.jpg|جایگزین=مستند تلویزیونی «گپگشت» از تولیدات شبکه سلامت صداوسیما|بندانگشتی|مستند تلویزیونی «گپگشت» از تولیدات شبکه سلامت صداوسیما]] | ||
تهمینه میلانی از جمله کارگردانانی است که در فیلمهایش به بررسی حقوق زنان و جایگاه آنان در جامعه از طریق نشاندادن خشونت علیه زنان میپردازد. با همین دیدگاه فیلم سینمایی «ملی و راههای نرفتهاش» به چالشهای مسائل زنان بهویژه مسألهٔ همسرآزاری میپردازد. همچنین در شبکه سلامت صداوسیما برنامهٔ مستند گونهٔ «گپ گشت» به تبیین و تحلیل آسیبهای اجتماعی و انواع همسرآزاری میپردازد. در بین کتابهای انتشاریافته نیز کتابی با عنوان «همسرآزاری: برای زنان و برای آنهایی که قربانی خشونت هستند» به نویسندگی آقای بوالهری و خانم قهاری در دسترس همگان قرار گرفته است. | تهمینه میلانی از جمله کارگردانانی است که در فیلمهایش به بررسی حقوق زنان و جایگاه آنان در جامعه از طریق نشاندادن خشونت علیه زنان میپردازد. با همین دیدگاه فیلم سینمایی «ملی و راههای نرفتهاش» به چالشهای مسائل زنان بهویژه مسألهٔ همسرآزاری میپردازد. همچنین در شبکه سلامت صداوسیما برنامهٔ مستند گونهٔ «گپ گشت» به تبیین و تحلیل آسیبهای اجتماعی و انواع همسرآزاری میپردازد. در بین کتابهای انتشاریافته نیز کتابی با عنوان «همسرآزاری: برای زنان و برای آنهایی که قربانی خشونت هستند» به نویسندگی آقای بوالهری و خانم قهاری در دسترس همگان قرار گرفته است. | ||
== فراوانی گونههای همسرآزاری در ایران == | == فراوانی گونههای همسرآزاری در ایران == | ||
همسرآزاری، انواع گوناگونی دارد و میزان وقوع هر نوع از آن، در خرده فرهنگهای مختلف، متفاوت است؛ مثلاً در شهر میانه، بیشترین میزان همسرآزاری به ترتیب از نوع عاطفی، کلامی و روانی و کمترین آن اجتماعی بوده و آزارهای جنسی، جسمی و مالی در سطح متوسط قرار دارند.<ref>. دانش و همکاران، «تحلیل جامعهشناختی خشونت خانگی علیه زنان و رابطه آن با احساس امنیت در خانه، مطالعه موردی زنان 18-54 سال شهر میانه»، 1396ش، ص66.</ref> در استان اردبیل، همسرآزاری اقتصادی با ۳۳٫۲ درصد، جنسی با ۲۹٫۲ درصد، روانی با ۲۹ درصد و فیزیکی با ۲۷٫۲ درصد، بیشترین گونههای همسرآزاری هستند.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_2743.html . طالبپور، «بررسی انواع همسرآزاری در مناطق شهری و روستایی استان اردبیل و عوامل مؤثر بر آن»، 1392ش، ص55.]</ref> در تحقیقات صورت گرفته از میان خشونتهای عاطفی، جسمی، جنسی و اقتصادی در تهران، خشونت جنسی و عاطفی را دارای بیشترین فراوانی میدانند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55556/fa . اعظمزاده و دهقانفرد، «خشونت علیه زنان در تهران: نقش جامعه پذیری جنسیتی، منابع در دسترس زنان و روابط خانوادگی»، 1385ش، ص14.]</ref> بهطور کلی در ایران خشونتهای عاطفی، روانی و کلامی بیش از خشونتهای جسمی رواج دارد.<ref>. دانش و همکاران، «تحلیل جامعهشناختی خشونت خانگی علیه زنان و رابطه آن با احساس امنیت در خانه، مطالعه موردی زنان 18-54 سال شهر میانه»، 1396ش، ص66.</ref> قهر، بیتوجهی، تحقیر، سرزش و ناسزا بیشترین موارد همسرآزاری در دوره معاصر است.<ref>[https://www.sid.ir/fa/VEWSSID/J_PDF/61713810401.pdf . سیف ربیعی و همکاران، «همسرآزاری و عوامل مؤثر بر آن»، 1381ش، ص6.]</ref> | همسرآزاری، انواع گوناگونی دارد و میزان وقوع هر نوع از آن، در خرده فرهنگهای مختلف، متفاوت است؛ مثلاً در شهر میانه، بیشترین میزان همسرآزاری به ترتیب از نوع عاطفی، کلامی و روانی و کمترین آن اجتماعی بوده و آزارهای جنسی، جسمی و مالی در سطح متوسط قرار دارند.<ref>. دانش و همکاران، «تحلیل جامعهشناختی خشونت خانگی علیه زنان و رابطه آن با احساس امنیت در خانه، مطالعه موردی زنان 18-54 سال شهر میانه»، 1396ش، ص66.</ref> در استان اردبیل، همسرآزاری اقتصادی با ۳۳٫۲ درصد، جنسی با ۲۹٫۲ درصد، روانی با ۲۹ درصد و فیزیکی با ۲۷٫۲ درصد، بیشترین گونههای همسرآزاری هستند.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_2743.html . طالبپور، «بررسی انواع همسرآزاری در مناطق شهری و روستایی استان اردبیل و عوامل مؤثر بر آن»، 1392ش، ص55.]</ref> در تحقیقات صورت گرفته از میان خشونتهای عاطفی، جسمی، جنسی و اقتصادی در تهران، خشونت جنسی و عاطفی را دارای بیشترین فراوانی میدانند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55556/fa . اعظمزاده و دهقانفرد، «خشونت علیه زنان در تهران: نقش جامعه پذیری جنسیتی، منابع در دسترس زنان و روابط خانوادگی»، 1385ش، ص14.]</ref> بهطور کلی در ایران خشونتهای عاطفی، روانی و کلامی بیش از خشونتهای جسمی رواج دارد.<ref>. دانش و همکاران، «تحلیل جامعهشناختی خشونت خانگی علیه زنان و رابطه آن با احساس امنیت در خانه، مطالعه موردی زنان 18-54 سال شهر میانه»، 1396ش، ص66.</ref> قهر، بیتوجهی، تحقیر، سرزش و ناسزا بیشترین موارد همسرآزاری در دوره معاصر است.<ref>[https://www.sid.ir/fa/VEWSSID/J_PDF/61713810401.pdf . سیف ربیعی و همکاران، «همسرآزاری و عوامل مؤثر بر آن»، 1381ش، ص6.]</ref> | ||
| خط ۱۱۴: | خط ۱۱۱: | ||
ج) رابطه با نامحرم، از گفتوگوهای صمیمانه میان زن و مرد نامحرم تا روابط جنسی نامشروع، موجب آزار همسر است.<ref>ابراهیمیپور، شاخصهای خانواده مطلوب از دیدگاه اسلام، 1400ش، ص650.</ref> شوخی با نامحرم، از بین بردن حریمها است و هر کس با زن نامحرم مزاح کند، خداوند در مقابل هر کلمهای که به او گفته است هزار سال وی را حبس میکند.<ref>[http://lib.eshia.ir/11024/14/143#:~:text=ومن%20فاكه%20امرأة%20لا%20يملكها%20حبسه%20الله%20بكل%20كلمة%20%D9%83%D9% حر عاملی، وسائل الشیعه، 1424ق، ج14، ص143.]</ref> | ج) رابطه با نامحرم، از گفتوگوهای صمیمانه میان زن و مرد نامحرم تا روابط جنسی نامشروع، موجب آزار همسر است.<ref>ابراهیمیپور، شاخصهای خانواده مطلوب از دیدگاه اسلام، 1400ش، ص650.</ref> شوخی با نامحرم، از بین بردن حریمها است و هر کس با زن نامحرم مزاح کند، خداوند در مقابل هر کلمهای که به او گفته است هزار سال وی را حبس میکند.<ref>[http://lib.eshia.ir/11024/14/143#:~:text=ومن%20فاكه%20امرأة%20لا%20يملكها%20حبسه%20الله%20بكل%20كلمة%20%D9%83%D9% حر عاملی، وسائل الشیعه، 1424ق، ج14، ص143.]</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
