بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۲: خط ۲۲:
تمکین زن در خانوادۀ اسلامی بر مبنای تکوین و خواست الهی استوار است. بر این اساس، پژوهشگران تمکین زن را ذیل برنامۀ خلقت الهی انسان، اهداف و کارکردهای خانواده و ساختار جامعۀ مطلوب مطالعه می‌کنند. از این جهت خانواده در سبک زندگی دینی جایگاه رفیع و مقدسی دارد و هر چیز مؤثر در حفظ سلامت و استحکام آن از جمله تمکین زن بسیار مهم است. بر مبنای تطبیق تکوین و تشریع، ارضای غریزۀ جنسی فقط در چارچوب نهاد خانواده و روابط زناشویی مجاز بوده و رعایت [[حیا]]، [[عفت]] و پاکدامنی در جامعه، مربوط به آن است. تأکید بر اصل آسان‌گیری و همکاری طرفین در چارچوب برنامۀ تمکین، برای رسیدن به اهداف بزرگ‌تر و مصالح برتر مانند قرب الهی، استحکام خانواده، تولید و تربیت فرزندان صالح، جلوگیری از ابتلای جامعه به مفاسد اخلاقی و حقوقی نظیر برقراری روابط نامشروع مثل زنا، لواط، همجنس‌بازی، دوستی دو جنس مخالف، [[سقط جنین]]، پیدایش اطفال نامشروع و خَلط نَسَب است. زن و شوهر در فرهنگ اسلامی با نهاد تمکین، سعادت و آسایش همدیگر را تأمین کرده و از این گذشت و فداکاری خود لذت می‌برند.<ref>نبوی و مظفری، «تمکین زوجه، اشکالات و شرایط آن از منظر فقه امامیه، حقوق عرفی و حقوق افغانستان»، ۱۳۹9ش، ص34. </ref>
تمکین زن در خانوادۀ اسلامی بر مبنای تکوین و خواست الهی استوار است. بر این اساس، پژوهشگران تمکین زن را ذیل برنامۀ خلقت الهی انسان، اهداف و کارکردهای خانواده و ساختار جامعۀ مطلوب مطالعه می‌کنند. از این جهت خانواده در سبک زندگی دینی جایگاه رفیع و مقدسی دارد و هر چیز مؤثر در حفظ سلامت و استحکام آن از جمله تمکین زن بسیار مهم است. بر مبنای تطبیق تکوین و تشریع، ارضای غریزۀ جنسی فقط در چارچوب نهاد خانواده و روابط زناشویی مجاز بوده و رعایت [[حیا]]، [[عفت]] و پاکدامنی در جامعه، مربوط به آن است. تأکید بر اصل آسان‌گیری و همکاری طرفین در چارچوب برنامۀ تمکین، برای رسیدن به اهداف بزرگ‌تر و مصالح برتر مانند قرب الهی، استحکام خانواده، تولید و تربیت فرزندان صالح، جلوگیری از ابتلای جامعه به مفاسد اخلاقی و حقوقی نظیر برقراری روابط نامشروع مثل زنا، لواط، همجنس‌بازی، دوستی دو جنس مخالف، [[سقط جنین]]، پیدایش اطفال نامشروع و خَلط نَسَب است. زن و شوهر در فرهنگ اسلامی با نهاد تمکین، سعادت و آسایش همدیگر را تأمین کرده و از این گذشت و فداکاری خود لذت می‌برند.<ref>نبوی و مظفری، «تمکین زوجه، اشکالات و شرایط آن از منظر فقه امامیه، حقوق عرفی و حقوق افغانستان»، ۱۳۹9ش، ص34. </ref>


از عنوان تمكين در باب نكاح بحث شده و به مناسبت در باب‌هاى طهارت، صلات و تجارت نيز مطرح شده است. تمكين زوجه به این معناست که [[زن]] باید امکان بهره‌گیری جنسی را برای شوهرش بدون هیچ‌گونه محدودیت زمانی یا مکانی فراهم کند.<ref>شهید ثانی، مسالک الافهام،ج8، ص439.</ref> بنابر حکم شرعی تمکین در فقه [[شیعه]]، زن جهت‌لذت‌جویی، باید خود را در اختیار شوهر قرار دهد مگر این‌که مانعی وجود داشته باشد. گرچه حکم فقهی تمکین زن در متون فقهی به‌صورت مطلق آمده است، اما محققان معتقدند که مبانی دینی حکم به لزوم رعایت تمکین را فقط در حد متعارف می‌داند و دلیل‌های وجوب تمکین نیز رفتار جنسی نامتعارف از نظر کمی و کیفی را شامل نمی‌شود. به‌همین دلیل تقاضای تمکین نامتعارف یا ضرری و حرجی حتی موجب ضمان است. بر این اساس، در برخی مواضع تمکین زن واجب نیست، از جمله: زمان حیض، هنگام احرام، زمان [[اعتکاف]] و [[روزه]] واجب، هنگام سفری که با اجازۀ شوهر یا سفر واجب مانند سفر برای [[حج]] واجب باشد، بیماری‌های مقاربتی شوهر و بیماری‌های زن که مانع نزدیکی شود.
بنابر حکم شرعی تمکین در فقه [[شیعه]]، زن جهت‌لذت‌جویی، باید خود را در اختیار شوهر قرار دهد مگر این‌که مانعی وجود داشته باشد.<ref>نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲، ج۳۱، ص۳۰۳.</ref> گرچه حکم فقهی تمکین زن در متون فقهی به‌صورت مطلق آمده است، اما محققان معتقدند که مبانی دینی حکم به لزوم رعایت تمکین را فقط در حد متعارف می‌داند و دلیل‌های وجوب تمکین نیز رفتار جنسی نامتعارف از نظر کمی و کیفی را شامل نمی‌شود. به‌همین دلیل تقاضای تمکین نامتعارف یا ضرری و حرجی حتی موجب ضمان است.<ref>نبوی و علوی قزوینی، «بررسی مفهومی و مصداقی بدرفتاری جنسی زوجین از منظر فقه امامیه، حقوق عرفی و حقوق افغانستان»، 1399ش، ص88.</ref> بر این اساس، در برخی مواضع تمکین زن واجب نیست، از جمله: زمان حیض، هنگام احرام، زمان [[اعتکاف]] و [[روزه]] واجب، هنگام سفری که با اجازۀ شوهر یا سفر واجب مانند سفر برای [[حج]] واجب باشد،<ref>امام خمینی، تحریر الوسیله، ۱۳۹۰ق، ج۲، ص۳۱۴.</ref> بیماری‌های مقاربتی شوهر<ref>خویی، صراط النجاة 1417ق، ج‌۱، ص۵۴۷.</ref> و بیماری‌های زن که مانع نزدیکی شود.<ref>نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۳۱، ص۳۱۲.</ref>


تمكين از حقوق واجب شوهر بر زن است و در صورت خوددارى [[زن]] از آن بدون عذر، [[نفقه]] او به سبب تحقق نشوز بر شوهر واجب نخواهد بود.
تمكين از حقوق واجب شوهر بر زن است و در صورت خوددارى [[زن]] از آن بدون عذر، [[نفقه]] او به سبب تحقق نشوز بر شوهر واجب نخواهد بود.