ابرابزار
خط ۳۱: خط ۳۱:
پلیس زن، امروزه در نیروی انتظامی، همسان پلیس مرد، وظیفهٔ برقراری نظم و امنیت در جامعه و به‌ویژه امور مربوط به زنان را بر عهده دارد. به‌کارگیری زنان در پلیس ایران با هدف رعایت موازین شرعی و اخلاقی هنگام ایفای وظایف محول به [[فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران|نیروی انتظامی]] در مواجهه با زنان، رسمیت یافته است و [[پلیس]] می‌کوشد که از این طریق، [[زن در اسلام|کرامت و حرمت زنان]] حتی به‌عنوان مجرم یا متهم، حفظ شود.
پلیس زن، امروزه در نیروی انتظامی، همسان پلیس مرد، وظیفهٔ برقراری نظم و امنیت در جامعه و به‌ویژه امور مربوط به زنان را بر عهده دارد. به‌کارگیری زنان در پلیس ایران با هدف رعایت موازین شرعی و اخلاقی هنگام ایفای وظایف محول به [[فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران|نیروی انتظامی]] در مواجهه با زنان، رسمیت یافته است و [[پلیس]] می‌کوشد که از این طریق، [[زن در اسلام|کرامت و حرمت زنان]] حتی به‌عنوان مجرم یا متهم، حفظ شود.


== تعریف شغل انتظامی ==
<ref>" قوانین استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران". مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 20/12/1382</ref><ref>[https://www.vajehyab.com/moein/انتظامی فرهنگ معین ؛ذیل واژه "انتظامی ".در وب سایت واژه یاب]</ref><ref>"قوانین استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران". مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ .20/12/1382</ref><ref>" قوانین استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران". مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 20/12/1382</ref><ref>[https://www.vajehyab.com/moein/کارمند فرهنگ معین ؛ذیل واژه "کارمند"وب سایت واژه یاب]</ref>
شغل انتظامی - عبارت است از مجموعه وظایف و اختیارات مشخصی که در جداول سازمان برای کارکنان انتظامی پیش‌بینی شده است. مشاغل فرماندهی جزو مشاغل انتظامی محسوب می‌گردد.<ref>" قوانین استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران". مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 20/12/1382</ref> در لغت مشاغل انتظامی آندسته مشاغلی است که منسوب به انتظام (ارتش، ژاندارمری) است.<ref>[https://www.vajehyab.com/moein/انتظامی فرهنگ معین ؛ذیل واژه "انتظامی ".در وب سایت واژه یاب]</ref> کارکنان نیروی انتظامی کسانی هستند که برابر شرایط و مقررات مندرج در این قانون یا قانون خدمت وظیفه عمومی به خدمت پذیرفته می‌شوند و عبارتند از: پایور، پیمانی، وظیفه.<ref>"قوانین استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران". مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ .20/12/1382</ref> در فرهنگ لغت کارمند به معنای فردی است که در اداره یا موسسه‌ای به کار مشغول است.<ref>[https://www.vajehyab.com/moein/کارمند فرهنگ معین ؛ذیل واژه "کارمند"وب سایت واژه یاب]</ref> شغل کارمندی در قوانین نیروی انتظامی عبارت است از مجموعه وظایف و اختیارات مشخصی که در جداول سازمان برای کارمندان پیش‌بینی شده است.<ref>" قوانین استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران". مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 20/12/1382</ref>


== تاریخچه ==
== تاریخچه ==
پیشینهٔ استخدام نیروی پلیس زن، به قرن نوزدهم میلادی در آمریکا برمی‌گردد که به‌منظور کنترل زنان و کودکانی که در مراکز اصلاح و تربیت بودند، گروهی از زنان به‌عنوان پلیس به کار گرفته شدند. در سال ۱۹۰۸م، اولین بازرس پلیس زن در [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] در عرصهٔ پیشگیری از جرایم و امور اجتماعی مشغول به کار شد. در کشور [[انگلستان]]، اولین افسران پلیس زن، فعالیت خود را از سال ۱۹۱۹م آغاز کردند. فعالیت پلیس زن در چند دههٔ اخیر در [[کشورهای اسلامی]] مانند [[بنگلادش]]، [[اردن]]، [[مالزی]]، [[بحرین]]، [[پاکستان]] و [[ایران]] نیز پذیرفته شده است.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/436902/پلیس-زن-ایران-قبل-بعد-انقلاب «پلیس زن در ایران؛ قبل و بعد از انقلاب»، وب‌سایت جهان نیوز.]</ref>
پیشینهٔ استخدام نیروی پلیس زن، به قرن نوزدهم میلادی در آمریکا برمی‌گردد که به‌منظور کنترل زنان و کودکانی که در مراکز اصلاح و تربیت بودند، گروهی از زنان به‌عنوان پلیس به کار گرفته شدند. در سال ۱۹۰۸م، اولین بازرس پلیس زن در [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] در عرصهٔ پیشگیری از جرایم و امور اجتماعی مشغول به کار شد. در کشور [[انگلستان]]، اولین افسران پلیس زن، فعالیت خود را از سال ۱۹۱۹م آغاز کردند. فعالیت پلیس زن در چند دههٔ اخیر در [[کشورهای اسلامی]] مانند [[بنگلادش]]، [[اردن]]، [[مالزی]]، [[بحرین]]، [[پاکستان]] و [[ایران]] نیز پذیرفته شده است.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/436902/پلیس-زن-ایران-قبل-بعد-انقلاب «پلیس زن در ایران؛ قبل و بعد از انقلاب»، وب‌سایت جهان نیوز.]</ref>


فعالیت پلیس زن در ایران از سال ۱۳۴۵ش آغاز شد. قبل از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] تعداد پلیس زن، کم بود و آن‌ها فعالیت‌هایی مانند ایستادن سر چهارراه‌ها برای رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی را انجام می‌دادند. در آن دوره استفاده از پلیس زن، بیشتر جنبهٔ نمایشی داشت و برخی از [[موازین شرعی]] در نوع [[حجاب|پوشش]] و آموزش این زنان رعایت نمی‌شد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، نوع پوشش و عرصهٔ فعالیت پلیس زن تغییر کرد و زنان پلیس در مشاغل اداری شروع به فعالیت کردند. در سال ۱۳۷۷ش با تصویب [[مجلس شورای اسلامی]]، نیروی انتظامی اجازه یافت تا زنان را در جایگاه افسران نظامی و انتظامی به کار گیرد.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/436902/پلیس-زن-ایران-قبل-بعد-انقلاب «پلیس زن در ایران؛ قبل و بعد از انقلاب»، وب‌سایت جهان نیوز.]</ref>
فعالیت پلیس زن در ایران از سال ۱۳۴۵ش آغاز شد. قبل از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] تعداد پلیس زن، کم بود و آن‌ها فعالیت‌هایی مانند ایستادن سر چهارراه‌ها برای رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی را انجام می‌دادند. در آن دوره استفاده از پلیس زن، بیشتر جنبهٔ نمایشی داشت و برخی از [[موازین شرعی]] در نوع [[حجاب|پوشش]] و آموزش این زنان رعایت نمی‌شد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، نوع پوشش و عرصهٔ فعالیت پلیس زن تغییر کرد و زنان پلیس در مشاغل اداری شروع به فعالیت کردند.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/436902/%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3-%D8%B2%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8 «پلیس زن در ایران؛ قبل و بعد از انقلاب»، وب‌سایت جهان نیوز.]</ref>
 
در سال ۱۳۷۴ش، با تصویب قانون استخدامی نیروی انتظامی، به‌کارگیری زنان در مشاغلی که مستلزم حضور آنان بود، در دو قالب کارکنان انتظامی یا کارمند مجاز شناخته شد.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/92551 "قانون مقررات استخدامی نیروی انتظامی  جمهوری اسلامی ایران ".مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی .مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 27/04/1374]</ref>  در سال ۱۳۷۷ش با تصویب [[مجلس شورای اسلامی]]، نیروی انتظامی اجازه یافت تا زنان را در جایگاه افسران نظامی و انتظامی به کار گیرد.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/436902/پلیس-زن-ایران-قبل-بعد-انقلاب «پلیس زن در ایران؛ قبل و بعد از انقلاب»، وب‌سایت جهان نیوز.]</ref><ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/93175 "قانون اصلاح ماده 20قانون مقررات استخدامی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران  مصوب 27/04/1374و تبصره آن "مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 01/09/1377]</ref> همچنین در سال ۱۳۸۲، با تصویب تبصره‌ای جدید، به آن دسته از کارکنان زن که در سال‌های پیشین وضعیت انتظامی خود را از دست داده و به کارمند تبدیل شده بودند، اجازه داده شد تا در صورت تمایل، به وضعیت نظامی سابق بازگشته و درجات متناسب با سوابق خود را دریافت کنند.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/93175 "قانون اصلاح ماده 20قانون مقررات استخدامی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران  مصوب 27/04/1374و تبصره آن "مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 01/09/1377]</ref>


=== جذب و آموزش در ایران ===
=== جذب و آموزش در ایران ===
خط ۴۶: خط ۴۷:


بر اساس گزارشی که در اوایل دههٔ ۹۰ش منتشر شد، تمایل دختران جوان برای پلیس‌شدن، بیشتر شده است. جدید بودن رشتهٔ پلیسی، بازار کار، شرایط شغلی و تضمین استخدام، از دلایل استقبال دختران جوان از رشته و شغل پلیسی است. تقریباً ۹۴درصد از پذیرفته‌شدگان این رشته، کسانی هستند که در دانشگاه‌های دیگر قبول شده‌اند. سایر پذیرفته‌شدگان نیز انتخاب رشتهٔ پلیسی اولویت اول آنها بوده و از همان ابتدا به این رشته می‌آیند.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/448371/چند-درصد-پلیس-ایران-زنان-تشکیل-داده-اند «چند درصد پلیس ایران را زنان تشکیل داده‌اند؟»، وب‌سایت جهان‌نیوز.]</ref>
بر اساس گزارشی که در اوایل دههٔ ۹۰ش منتشر شد، تمایل دختران جوان برای پلیس‌شدن، بیشتر شده است. جدید بودن رشتهٔ پلیسی، بازار کار، شرایط شغلی و تضمین استخدام، از دلایل استقبال دختران جوان از رشته و شغل پلیسی است. تقریباً ۹۴درصد از پذیرفته‌شدگان این رشته، کسانی هستند که در دانشگاه‌های دیگر قبول شده‌اند. سایر پذیرفته‌شدگان نیز انتخاب رشتهٔ پلیسی اولویت اول آنها بوده و از همان ابتدا به این رشته می‌آیند.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/448371/چند-درصد-پلیس-ایران-زنان-تشکیل-داده-اند «چند درصد پلیس ایران را زنان تشکیل داده‌اند؟»، وب‌سایت جهان‌نیوز.]</ref>
== در نظامی حقوقی ایران ==
از آنجا که در بخش‌هایی از خدمات نظامی و انتظامی نیاز به استفاده از زنان احساس می‌شد استخدام آنان در قوانین مختلف وارد شد. ابتدابر اساس قانون ارتش جمهوری اسلامی مصوب مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۶۶ استخدام [[زنان]] صرفا در مشاغل درمانی مجاز شد.<ref>"قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران ". مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 7/7/1366</ref>بنا برماده ۱۹۶ این قانون استخدام زنان در دانشگاه افسری متوقف و صرفاً به عنوان کارمند به خدمت گرفته می‌شدند.<ref>"قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران ". مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 7/7/1366</ref>
بکارگیری کارمند زن در ماده ۲۰ قانون مقررات استخدامی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران سال ۱۳۷۴ نیز ذکر و تثبیت شد.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/92551 "قانون مقررات استخدامی نیروی انتظامی  جمهوری اسلامی ایران ".مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی .مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 27/04/1374]</ref> ماده ۲۰. نیروی انتظامی می‌تواند زنان را با حفظ موازین اسلامی در مشاغلی که مستلزم به‌کارگیری زنان است به صورت کارکنان انتظامی یا کارمند استخدام نماید.<ref>" قوانین استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران". مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 20/12/1382</ref>
# تبصره مشاغل خاص زنان و امور انضباطی آنان بنا به مورد در جداول سازمانی و آیین‌نامه انضباطی تعیین می‌شود.<ref>" قوانین استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران". مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 20/12/1382</ref>
# تبصره کلیه کارکنان زن که در اجرای ماده (۱۹۶)قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران - مصوب ۷/۷/۱۳۶۶از وضعیت انتظامی به کارمند معادل خود تبدیل شده‌اند،<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/91404 "قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران ".مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی .مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 7/7/1366]</ref> در صورت تمایل می‌توانند به وضعیت سابق اعاده شده و برابر مقررات این قانون به درجات متناسب نائل گردند.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/93999 " قانون مقررات استخدامی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران" .مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی .مصوب مجلس شورای اسلامی 20/12/1382]</ref>
اما در سال ۱۳۷۷ این ماده مورد اصلاح و بازنگری قرار گرفت و استخدام زنان در مشاغل انتظامی به صورت پرسنل انتظامی یا کارمند مجاز شناخته شد.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/93175 "قانون اصلاح ماده 20قانون مقررات استخدامی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران  مصوب 27/04/1374و تبصره آن "مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 01/09/1377]</ref> در تبصره این ماده مشاغل انتظامی مختص زنان نیز مشخص شده است. در سال ۱۳۸۲ به این ماده تبصره دیگری اضافه شد که کارمندان زن بر طبق ماده ۱۹۶ مصوب ۱۳۶۶ مجلس می‌توانند به وضعیت خود به عنوان کارکنان انتظامی بازگردند.<ref>" قانون مقررات استخدامی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران". مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 20/12/1382</ref>


== پوشش و درجه ==
== پوشش و درجه ==