ابرابزار
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۲۲: خط ۲۲:


=== در ایران ===
=== در ایران ===
پژهشگران معتقدند که امروز در جامعهٔ ایران خانوادهٔ هسته‌ای (چه در شهر و چه در روستا) از نظر کمی اکثریت دارد و در آداب‌ورسوم ازدواج مثل [[خواستگاری]]، [[نامزدی]]، عقد و عروسی، [[مهریه]] و سایر مراسم [[ازدواج]] نیز جای خانوادهٔ گسترده را گرفته است. برای مثال تا اواسط دورهٔ پهلوی اول، در مراحل مختلف ازدواج، زن و شوهر آینده، به‌صورت شخصی نمی‌توانستند دخالتی داشته باشند و حتی نمی‌توانستند یکدیگر را ملاقات کنند؛ اما امروزه با گسترش خانوادهٔ هسته‌ای نقش عشق و روابط عاطفی را در شکل‌گیری ازدواج نمی‌توان نادیده گرفت. این روند به‌معنی مشارکت والدین و جوانان در دو فرایند همسریابی و همسرگزینی است. امروزه احتمال ازدواج‌های از قبل تنظیم‌شده در جامعهٔ ایرانی به‌دلیل غلبهٔ نظام خانوادگی هسته‌ای کمتر است. در سال ۱۳۵۳ش در ایران، گرایش مسلط برای انتخاب همسر از بین قوم و خویش بوده در حالی‌که این روند از ۱۳۵۸ش به‌صورت عکس پیش می‌رود. با وجود این، خانوادهٔ هسته‌ای در ایران، در برخی ابعاد، مانند خانوادهٔ هسته‌ای غربی نیست، بلکه روابط خویشاوندی، بینش‌ها، ارزش‌ها و نگرش‌های خانوادگی بیشتر بر اساس آموزه‌های دینی شکل می‌گیرد و این خانواده را با مدل غربی آن متفاوت می‌کند. برای مثال در خانواده هسته‌ای ایرانی، فرزندان با پدربزرگ و مادربزرگ خود در یک [[خانه]] زندگی نمی‌کنند، اما به‌تمامی از پدربزرگ و مادربزرگ خود نگسسته‌اند و هنوز شکل‌هایی از همزیستی نسل‌های متوالی را می‌توان مشاهده کرد.
پژهشگران معتقدند که امروز در جامعۀ ایران خانوادۀ هسته‌اي (چه در شهر و چه در روستا) از نظر کمی اکثریت دارد<ref>اعزازي،  جامعه‌شناسی خانواده (با تأکید بر نقش، ساختار و کارکرد خانواده در دوران معاصر)، 1367ش، ص59.</ref> و در آداب‌ورسوم ازدواج مثل [[خواستگاری|خواستگاري]]، [[نامزدی|نامزدي]]، عقد و عروسی، [[مهریه]] و سایر مراسم [[ازدواج]] نیز جای خانوادۀ گسترده را گرفته است. برای مثال تا اواسط دورۀ پهلوي اول، در مراحل مختلف ازدواج، زن و شوهر آینده، به‌صورت شخصی نمی‌توانستند دخالتی داشته باشند و حتی نمی‌توانستند یکدیگر را ملاقات کنند؛<ref>مهرآبادي، زن ایرانی به روایت سفرنامه‌نویسان فرنگی، 1379ش، ص157-580.</ref> اما امروزه با گسترش خانوادۀ هسته‌ای نقش عشق و روابط عاطفی را در شکل‌گیري ازدواج نمی‌توان نادیده گرفت.<ref>جیگود، خانواده و جامعه، 1352ش، ص285.</ref> این روند به‌معنی مشارکت والدین و جوانان در دو فرآیند همسریابی و همسرگزینی است. امروزه احتمال ازدواج‌هاي از قبل تنظیم‌شده در جامعۀ ایرانی به‌دلیل غلبۀ نظام خانوادگی هسته‌اي کمتر است.<ref>لوکاس و میر، درآمدي بر مطالعات جمعیتی، 1384ش، ص116.</ref> در سال 1353ش در ایران، گرایش مسلط براي انتخاب همسر از بین قوم و خویش بوده در حالی‌که این روند از 1358ش به‌صورت عکس پیش می‌رود.<ref>محسنی و پور رضا انور، ازدواج و خانواده در ایران، 1382ش، ص204.</ref> با وجود این، خانوادۀ هسته‌ای در ایران، در برخی ابعاد، مانند خانوادۀ هسته‌ای غربی نیست، بلکه روابط خویشاوندی، بينش‌ها، ارزش‌ها و نگرش‌هاي خانوادگي بیشتر بر اساس آموزه‌های دینی شکل می‌گیرد و این خانواده را با مدل غربی آن متفاوت می‌کند. برای مثال در خانواده هسته‌ای ایرانی، فرزندان با پدربزرگ و مادربزرگ خود در یک [[خانه]] زندگی نمی‌کنند، اما به‌تمامی از پدربزرگ و مادربزرگ خود نگسسته‌اند و هنوز شکل‌هایی از همزیستی نسل‌های متوالی را می‌توان مشاهده کرد.<ref>جمشیدی‌ها و دیگران، «نگرش جامعه‌شناختي بر تأثير فرهنگ مدرن از منظر جنسيتي بر تحولات خانواده در تهران»، 1392ش، ص196.</ref>


=== در دیدگاه اسلام ===
=== در دیدگاه اسلام ===