| خط ۵۵: | خط ۵۵: | ||
== فعالیتهای سیاسی و اجرایی == | == فعالیتهای سیاسی و اجرایی == | ||
[[پرونده:علی لاریجانی۲.jpg|جایگزین=عکس قدیمی علی لاریجانی|بندانگشتی|عکس یادگاری کابینهٔ اکبر هاشمی رفسنجانی در کنار [[آیتالله خامنهای]]؛ علی لاریجانی نفر اول از سمت چپ در ردیف نخست.]] | [[پرونده:علی لاریجانی۲.jpg|جایگزین=عکس قدیمی علی لاریجانی|بندانگشتی|عکس یادگاری کابینهٔ اکبر هاشمی رفسنجانی در کنار [[آیتالله خامنهای]]؛ علی لاریجانی نفر اول از سمت چپ در ردیف نخست.]]برخی فعالیتهای علی لاریجانی به شرح زیر گزارش شده است: | ||
* '''حضور در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی''' (۱۳۶۱–۱۳۷۱ش): لاریجانی در ۱۳۶۱ش و در دوران جنگ عراق با ایران به [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] پیوست و تا ۱۳۷۱ش در این نهاد فعالیت کرد. بر اساس گزارشها، او در این دوره مسئولیتهایی از جمله معاونت سپاه و جانشینی ستاد کل سپاه پاسداران را بر عهده داشت.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6552516/بازگشت-چهره-کهنه-کار-سیاست-به-قلب-امنیت-ملی-علی-لاریجانی-کیست «بازگشت چهره کهنهکار سیاست به قلب امنیت ملی؛ علی لاریجانی کیست؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> | * '''حضور در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی''' (۱۳۶۱–۱۳۷۱ش): لاریجانی در ۱۳۶۱ش و در دوران جنگ عراق با ایران به [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] پیوست و تا ۱۳۷۱ش در این نهاد فعالیت کرد. بر اساس گزارشها، او در این دوره مسئولیتهایی از جمله معاونت سپاه و جانشینی ستاد کل سپاه پاسداران را بر عهده داشت.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6552516/بازگشت-چهره-کهنه-کار-سیاست-به-قلب-امنیت-ملی-علی-لاریجانی-کیست «بازگشت چهره کهنهکار سیاست به قلب امنیت ملی؛ علی لاریجانی کیست؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
* '''وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی''' (۱۳۷۱–۱۳۷۲ش): در زمان ریاستجمهوری [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]، لاریجانی بهعنوان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی انتخاب شد. این مسئولیت پس از استعفای [[سیدمحمد خاتمی|سید محمد خاتمی]] از این سمت به او واگذار شد و حدود یک سال به طول انجامید.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-سیاسی-59/3201439-تایید-رسمی-خبر-شهادت-دکتر-علی-لاریجانی-دبیر-شورای-عالی-امنیت-ملی-همراه-فرزندش-ترور-شد «تأیید رسمی خبر شهادت دکتر علی لاریجانی / دبیر شورای عالی امنیت ملی همراه فرزندش ترور شد»، وبسایت خبر فوری.]</ref> | * '''وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی''' (۱۳۷۱–۱۳۷۲ش): در زمان ریاستجمهوری [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]، لاریجانی بهعنوان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی انتخاب شد. این مسئولیت پس از استعفای [[سیدمحمد خاتمی|سید محمد خاتمی]] از این سمت به او واگذار شد و حدود یک سال به طول انجامید.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-سیاسی-59/3201439-تایید-رسمی-خبر-شهادت-دکتر-علی-لاریجانی-دبیر-شورای-عالی-امنیت-ملی-همراه-فرزندش-ترور-شد «تأیید رسمی خبر شهادت دکتر علی لاریجانی / دبیر شورای عالی امنیت ملی همراه فرزندش ترور شد»، وبسایت خبر فوری.]</ref> | ||
| خط ۶۹: | خط ۶۹: | ||
از نظر گرایش سیاسی، علی لاریجانی در دولت پنجم بهعنوان عضو [[جمعیت مؤتلفه اسلامی]] فعالیت داشت. به نظر برخی پژوهشگران لاریجانی در کنار [[سیدمحمود هاشمی شاهرودی|سید محمود هاشمی شاهرودی]] و [[محمدرضا مهدوی کنی]] از چهرههای شاخص جناح راست مذهبی بهشمار میرفت. وی از رهبران ائتلاف فراگیر اصولگرایان در انتخابات مجلس هشتم و جبههٔ متحد اصولگرایان در انتخابات مجلس نهم بود و در مجلس نهم، هدایت فراکسیون رهروان ولایت را بر عهده داشت. در انتخابات مجلس دهم، [[جامعه مدرسین حوزه علمیه قم]] از او حمایت کرد، اما نامش در فهرست ائتلاف بزرگ اصولگرایان قرار نگرفت و خود را مستقل معرفی نمود.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/1681/1/علی-لاریجانی «علی لاریجانی»، وبسایت تابناک.]</ref> به گفته برخی از فعالان سیاسی، حمایت لاریجانی از دولت [[حسن روحانی]] و برجام باعث تضعیف جایگاه وی نزد اصولگرایان شد، هرچند او خود را همچنان اصولگرا میدانست. در برخی مقاطع، از وی با تعابیری همچون اصولگرای اعتدالی و سیاستمدار راستِ میانه که بهتدریج از اردوگاه اصولگرایان فاصله گرفته نیز یاد میشد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/376487/ترور-شخصیت-علی-لاریجانی «ترور شخصیت علی لاریجانی»، خبرگزاری فرارو.]</ref> | از نظر گرایش سیاسی، علی لاریجانی در دولت پنجم بهعنوان عضو [[جمعیت مؤتلفه اسلامی]] فعالیت داشت. به نظر برخی پژوهشگران لاریجانی در کنار [[سیدمحمود هاشمی شاهرودی|سید محمود هاشمی شاهرودی]] و [[محمدرضا مهدوی کنی]] از چهرههای شاخص جناح راست مذهبی بهشمار میرفت. وی از رهبران ائتلاف فراگیر اصولگرایان در انتخابات مجلس هشتم و جبههٔ متحد اصولگرایان در انتخابات مجلس نهم بود و در مجلس نهم، هدایت فراکسیون رهروان ولایت را بر عهده داشت. در انتخابات مجلس دهم، [[جامعه مدرسین حوزه علمیه قم]] از او حمایت کرد، اما نامش در فهرست ائتلاف بزرگ اصولگرایان قرار نگرفت و خود را مستقل معرفی نمود.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/1681/1/علی-لاریجانی «علی لاریجانی»، وبسایت تابناک.]</ref> به گفته برخی از فعالان سیاسی، حمایت لاریجانی از دولت [[حسن روحانی]] و برجام باعث تضعیف جایگاه وی نزد اصولگرایان شد، هرچند او خود را همچنان اصولگرا میدانست. در برخی مقاطع، از وی با تعابیری همچون اصولگرای اعتدالی و سیاستمدار راستِ میانه که بهتدریج از اردوگاه اصولگرایان فاصله گرفته نیز یاد میشد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/376487/ترور-شخصیت-علی-لاریجانی «ترور شخصیت علی لاریجانی»، خبرگزاری فرارو.]</ref> | ||
== دیدگاهها | == دیدگاهها دربارۀ علی لاریجانی == | ||
در میان انتقادات مطرحشده درباره علی لاریجانی، به مواضع سیاسی وی در مقاطع مختلف از جمله اظهار نظر وی دربارهٔ انتخابات ۱۳۸۸ش، حمایت از افراد ردصلاحیتشده و بهکارگیری آنان در برخی مناصب تحت امر خود اشاره شده است. همچنین مداخله یکی از فرزندان او در قراردادهای خدماتی و ساختمانی مجلس، اقامت و ادامه تحصیل برخی از نزدیکان درجه یک در انگلستان، سفرهای متعدد اعضای خانواده به خارج از کشور از جمله اروپا و آمریکا و اقامت فرزند دیگر وی در آمریکا از دیگر مواردی است که مورد نقد قرار گرفته است. به این موارد، عدم رعایت اصل [[سادهزیستی]] و سهیم بودن در بخشی از نابسامانیهای دولت حسن روحانی نیز افزوده شده است. برخی تحلیلگران، همین نگاههای انتقادی را ازجمله دلایل رد صلاحیت وی در انتخابات ریاستجمهوری دانستهاند.<ref>[https://fararu.com/fa/news/892165/سوال-بزرگ-پس-از-بازگشت-لاریجانی-دلایل-رد-صلاحیت-رفع-شد «سؤال بزرگ پس از بازگشت لاریجانی؛ دلایل رد صلاحیت رفع شد؟»، خبرگزاری فرارو.]</ref> | در میان انتقادات مطرحشده درباره علی لاریجانی، به مواضع سیاسی وی در مقاطع مختلف از جمله اظهار نظر وی دربارهٔ انتخابات ۱۳۸۸ش، حمایت از افراد ردصلاحیتشده و بهکارگیری آنان در برخی مناصب تحت امر خود اشاره شده است. همچنین مداخله یکی از فرزندان او در قراردادهای خدماتی و ساختمانی مجلس، اقامت و ادامه تحصیل برخی از نزدیکان درجه یک در انگلستان، سفرهای متعدد اعضای خانواده به خارج از کشور از جمله اروپا و آمریکا و اقامت فرزند دیگر وی در آمریکا از دیگر مواردی است که مورد نقد قرار گرفته است. به این موارد، عدم رعایت اصل [[سادهزیستی]] و سهیم بودن در بخشی از نابسامانیهای دولت حسن روحانی نیز افزوده شده است. برخی تحلیلگران، همین نگاههای انتقادی را ازجمله دلایل رد صلاحیت وی در انتخابات ریاستجمهوری دانستهاند.<ref>[https://fararu.com/fa/news/892165/سوال-بزرگ-پس-از-بازگشت-لاریجانی-دلایل-رد-صلاحیت-رفع-شد «سؤال بزرگ پس از بازگشت لاریجانی؛ دلایل رد صلاحیت رفع شد؟»، خبرگزاری فرارو.]</ref> | ||
| خط ۱۱۶: | خط ۱۱۶: | ||
== میراث و تأثیر تاریخی == | == میراث و تأثیر تاریخی == | ||
از منظر برخی پژوهشگران، علی لاریجانی در تاریخ سیاسی | از منظر برخی پژوهشگران، علی لاریجانی در [[تاریخ سیاسی ایران]]، تجلیگر سنت دولت مقاوم ایرانی توصیف شده است؛ سنتی که در آن عقلانیت سیاسی با روح مقاومت پیوند میخورد و ایران را در بحرانهای تاریخی شکستناپذیر ساخته است. به اعتقاد این تحلیلگران، او در جنگهای تحمیلی پایانی عمر خود، با احیای میراث چهرههایی چون قوامالسلطنه، در تبدیل تهدید مطلق به بحران قابلمدیریت و امیرکبیر در بازسازی قدرت درونی و حفظ بازدارندگی، نقش محوری در مدیریت راهبردی بحران و جلوگیری از فروپاشی روانی و سیاسی کشور ایفا کرد. پژوهشگران بر این باورند که لاریجانی با پرهیز از دوگانۀ سازش یا هیجان، راه مقاومت هوشمند را برگزید و با حرکت در چارچوب نهادهای رسمی و اجماعسازی درونساختاری، از تبدیل شکافهای سیاسی داخلی به ابزار فشار دشمن جلوگیری کرد. از نگاه آنان، او در امتداد سنت فکری نظریهپردازان [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] مانند مرتضی مطهری و [[سید محمد حسینی بهشتی|سید محمد حسین بهشتی]] قرار میگیرد و نماد عقلانیت راهبردی انقلاب در عصر جنگهای ترکیبی محسوب میشود. به گزارش این دسته از تحلیلگران، نزدیکی گفتمانی او با سید علی خامنهای، دومین [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]] در تأکید بر مقاومت بدون انفعال، عقلانیت بدون غربزدگی و دیپلماسی بدون اعتماد به دشمن و نیز شهادت او در اوج کارآمدی و در متن نبرد، خون او را یادآور این حقیقت تاریخی دانستهاند که ایران هرگاه عقل سیاسی و روح مقاومت را در کنار هم قرار داده، شکستناپذیر بوده است.<ref> [https://www.mehrnews.com/news/6838349/%D8%AA%D8%A3%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8 شاهپری طرئی، «تأملی بر میراث شهید علی لاریجانی در آیینه تاریخ ایران و انقلاب اسلامی»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
== تشییع و خاکسپاری == | == تشییع و خاکسپاری == | ||
