ابرابزار |
|||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
'''{{درشت|مذاکرات ایران و آمریکا}}؛''' روابط دیپلماتیک و گفتوگوهای سیاسی میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا. | '''{{درشت|مذاکرات ایران و آمریکا}}؛''' روابط دیپلماتیک و گفتوگوهای سیاسی میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا. | ||
مذاکرات ایران و آمریکا به مجموعهای از تعاملات دیپلماتیک میان [[جمهوری اسلامی ایران]] و [[ایالات متحده آمریکا]] پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] ۱۳۵۷ش اطلاق میشود که بهطور عمده بر [[برنامه هستهای ایران]] و رفع تحریمهای شورای امنیت و آمریکا تمرکز داشته است. روابط دو کشور که پس از [[کودتای ۲۸ مرداد]] ۱۳۳۲ش به سلطهٔ همهجانبهٔ آمریکا منجر شده بود، با وقوع انقلاب ۱۳۵۷ش و [[تسخیر سفارت آمریکا]] در ۱۳۵۸ش قطع شد. این گفتوگوها در دهههای اخیر نقاط عطفی چون [[عهدنامه الجزایر]]، [[مکفارلین|ماجرای مکفارلین]] و [[توافق برجام]] را پشت سر گذاشته، اما همواره با بیاعتمادی عمیق تاریخی و تضادهای هویتی روبهرو بوده است. این فرایند در ۱۴۰۴ش بهدنبال حملات نظامی به تأسیسات هستهای و وقوع درگیریهای مستقیم که منجر به شهادت مقامات عالیرتبه ایران از جمله [[سید علی خامنهای|آیتالله علی خامنهای]] [[رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران]] شد، به بنبست کامل و بحرانی بیسابقه منتهی شد. در نهایت پس از جنگ ۴۰ روزه آمریکا و اسرائیل با ایران، دور دیگری از مذاکرات در فرودین ۱۴۰۵ش با وساطت پاکستان و در پایتخت این کشور برگزار سپس یادداشت تفاهم در | مذاکرات ایران و آمریکا به مجموعهای از تعاملات دیپلماتیک میان [[جمهوری اسلامی ایران]] و [[ایالات متحده آمریکا]] پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] ۱۳۵۷ش اطلاق میشود که بهطور عمده بر [[برنامه هستهای ایران]] و رفع تحریمهای شورای امنیت و آمریکا تمرکز داشته است. روابط دو کشور که پس از [[کودتای ۲۸ مرداد]] ۱۳۳۲ش به سلطهٔ همهجانبهٔ آمریکا منجر شده بود، با وقوع انقلاب ۱۳۵۷ش و [[تسخیر سفارت آمریکا]] در ۱۳۵۸ش قطع شد. این گفتوگوها در دهههای اخیر نقاط عطفی چون [[عهدنامه الجزایر]]، [[مکفارلین|ماجرای مکفارلین]] و [[توافق برجام]] را پشت سر گذاشته، اما همواره با بیاعتمادی عمیق تاریخی و تضادهای هویتی روبهرو بوده است. این فرایند در ۱۴۰۴ش بهدنبال حملات نظامی به تأسیسات هستهای و وقوع درگیریهای مستقیم که منجر به شهادت مقامات عالیرتبه ایران از جمله [[سید علی خامنهای|آیتالله علی خامنهای]] [[رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران]] شد، به بنبست کامل و بحرانی بیسابقه منتهی شد. در نهایت پس از جنگ ۴۰ روزه آمریکا و اسرائیل با ایران، دور دیگری از مذاکرات در فرودین ۱۴۰۵ش با وساطت پاکستان و در پایتخت این کشور برگزار سپس یادداشت تفاهم در ۱۴ بند میان دو کشور، در ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ش امضاء شد. | ||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی == | ||
| خط ۱۳۶: | خط ۱۳۶: | ||
* توقف جنگ در همه جبههها از جمله علیه مقاومت اسلامی لبنان.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1154702/ترامپ-پیشنهاد-10-بندی-ایران-مبنای-مذاکرات-صلح-خواهد-بود-خلاصه-طرح-10-ماده-ای-ایران «ترامپ : پیشنهاد ۱۰ بندی ایران مبنای مذاکرات صلح خواهد بود+ خلاصه طرح 10 ماده ای ایران»، وبسایت عصر ایران.]</ref> | * توقف جنگ در همه جبههها از جمله علیه مقاومت اسلامی لبنان.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1154702/ترامپ-پیشنهاد-10-بندی-ایران-مبنای-مذاکرات-صلح-خواهد-بود-خلاصه-طرح-10-ماده-ای-ایران «ترامپ : پیشنهاد ۱۰ بندی ایران مبنای مذاکرات صلح خواهد بود+ خلاصه طرح 10 ماده ای ایران»، وبسایت عصر ایران.]</ref> | ||
در [[۲۲ فروردین]] ۱۴۰۵ش هیئت جمهوری اسلامی ایران، شامل [[محمد باقر قالیباف]]، سید عباس عراقچی و علی باقری کنی و هیئت آمریکایی شامل جی دی ونس، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، در اسلامآباد پاکستان بهصورت مستقیم مذاکره کردند.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/309221/مذاکرات-اسلام-آباد-پایان-یافت-؛-زیاده-خواهی-آمریکا-مانع-دست-یابی-به-توافق-شد «مذاکرات اسلامآباد پایان یافت؛ زیادهخواهی آمریکا مانع دست یابی به توافق شد»، وبسایت نورنیوز.]</ref> این مذاکرات از ظهر روز شنبه ۲۲ فروردین تا بامداد یکشنبه [[۲۳ فروردین]] ۱۴۰۵ش ادامه یافت اما بهدلیل آنچه رسانهها زیادهخواهی هیئت آمریکایی خواندند، به نتیجه نرسید و هیئتهای دو طرف به کشورهای خود برگشتند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1155367/مذاکرات-ایران-و-آمریکا-در-پاکستان «مذاکرات ایران و آمریکا در پاکستان»، وبسایت عصر ایران.]</ref> پس از آن نیز تلاشهای میانجیها قطع نشد و در نهایت ایران و آمریکا یاداشت تفاهمنامه حاوی چهار ماده بین توسط روئسای دو کشور به صورت الکترونیکی امضا شد.<ref>[https://farsnews.ir/akramsharifi/1781730955834519039/ | در [[۲۲ فروردین]] ۱۴۰۵ش هیئت جمهوری اسلامی ایران، شامل [[محمد باقر قالیباف]]، سید عباس عراقچی و علی باقری کنی و هیئت آمریکایی شامل جی دی ونس، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، در اسلامآباد پاکستان بهصورت مستقیم مذاکره کردند.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/309221/مذاکرات-اسلام-آباد-پایان-یافت-؛-زیاده-خواهی-آمریکا-مانع-دست-یابی-به-توافق-شد «مذاکرات اسلامآباد پایان یافت؛ زیادهخواهی آمریکا مانع دست یابی به توافق شد»، وبسایت نورنیوز.]</ref> این مذاکرات از ظهر روز شنبه ۲۲ فروردین تا بامداد یکشنبه [[۲۳ فروردین]] ۱۴۰۵ش ادامه یافت اما بهدلیل آنچه رسانهها زیادهخواهی هیئت آمریکایی خواندند، به نتیجه نرسید و هیئتهای دو طرف به کشورهای خود برگشتند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1155367/مذاکرات-ایران-و-آمریکا-در-پاکستان «مذاکرات ایران و آمریکا در پاکستان»، وبسایت عصر ایران.]</ref> پس از آن نیز تلاشهای میانجیها قطع نشد و در نهایت ایران و آمریکا یاداشت تفاهمنامه حاوی چهار ماده بین توسط روئسای دو کشور به صورت الکترونیکی امضا شد.<ref>[https://farsnews.ir/akramsharifi/1781730955834519039/یادداشت-تفاهم-اسلام-آباد-توسط-ترامپ-و-پزشکیان-امضا-شد «یادداشت تفاهم اسلامآباد توسط ترامپ و پزشکیان امضا شد»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
== تقویم مذاکرات هستهای ایران و آمریکا == | == تقویم مذاکرات هستهای ایران و آمریکا == | ||
| خط ۳۲۶: | خط ۳۲۶: | ||
|- | |- | ||
|۲۰۲۶م | |۲۰۲۶م | ||
| | |۱۹ فروردین ۱۴۰۵ش | ||
|آتشبس ۲ هفتهای بعد از ۴۰ روز جنگ آمریکا و اسراییل علیه ایران | |آتشبس ۲ هفتهای بعد از ۴۰ روز جنگ آمریکا و اسراییل علیه ایران | ||
|با وساطت شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، آتشبس ۲ هفتهای برقرار شد<ref name=":3">[https://parsi.euronews.com/2026/04/08/us-iran-2-week-ceasefire-begins-trump-victory-claim-negotiable-proposal-2026 «آغاز آتشبس دو هفتهای آمریکا و ایران؛ ترامپ: به همه اهداف جنگ رسیدیم، پیشنهاد ایران قابل مذاکره است»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> و هیئتهای جمهوری اسلامی ایران و آمریکا در اسلامآباد مذاکرات را آغاز کردند اما بهگفته مقامات ایرانی بهدلیل نادیدهگرفتن حقوق ایران از سوی هیئت آمریکایی موفقیتآمیز نبود.<ref name=":4">[https://www.asriran.com/fa/news/1155367/مذاکرات-ایران-و-آمریکا-در-پاکستان «مذاکرات ایران و آمریکا در پاکستان»، وبسایت عصر ایران.]</ref> | |با وساطت شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، آتشبس ۲ هفتهای برقرار شد<ref name=":3">[https://parsi.euronews.com/2026/04/08/us-iran-2-week-ceasefire-begins-trump-victory-claim-negotiable-proposal-2026 «آغاز آتشبس دو هفتهای آمریکا و ایران؛ ترامپ: به همه اهداف جنگ رسیدیم، پیشنهاد ایران قابل مذاکره است»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> و هیئتهای جمهوری اسلامی ایران و آمریکا در اسلامآباد مذاکرات را آغاز کردند اما بهگفته مقامات ایرانی بهدلیل نادیدهگرفتن حقوق ایران از سوی هیئت آمریکایی موفقیتآمیز نبود.<ref name=":4">[https://www.asriran.com/fa/news/1155367/مذاکرات-ایران-و-آمریکا-در-پاکستان «مذاکرات ایران و آمریکا در پاکستان»، وبسایت عصر ایران.]</ref> | ||
|- | |- | ||
| | |۲۰۲۶م | ||
| | |۲۸ خرداد ۱۴۰۵ش | ||
|امضای یادداشت تفاهم بین ایران و آمریکا | |امضای یادداشت تفاهم بین ایران و آمریکا | ||
|امضای متن یادداشت تفاهم در | |امضای متن یادداشت تفاهم در ۱۴ بند، بهصورت دیجیتال و غیرحضوری توسط مسعود پزشکان رئیسجمهور جمهوری اسلامی ایران و دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا.<ref>[https://farsnews.ir/akramsharifi/1781730955834519039/یادداشت-تفاهم-اسلام-آباد-توسط-ترامپ-و-پزشکیان-امضا-شد «یادداشت تفاهم اسلامآباد توسط ترامپ و پزشکیان امضا شد»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
|} | |} | ||
| خط ۴۷۰: | خط ۴۷۰: | ||
* «نگاهی به تاریخچه مذاکرات مستقیم و غیرمستقیم ایران و آمریکا از سال ۱۹۷۹»، مدیست نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۱ آوریل ۲۰۲۵م. | * «نگاهی به تاریخچه مذاکرات مستقیم و غیرمستقیم ایران و آمریکا از سال ۱۹۷۹»، مدیست نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۱ آوریل ۲۰۲۵م. | ||
* «وزیر خارجه عمان: مذاکرات ایران و آمریکا دوستانه بود / از همکاری شان برای رسیدن به صلح سپاسگزارم»، وبسایت تحلیلی-خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۴۰۴ش. | * «وزیر خارجه عمان: مذاکرات ایران و آمریکا دوستانه بود / از همکاری شان برای رسیدن به صلح سپاسگزارم»، وبسایت تحلیلی-خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۴۰۴ش. | ||
* «یادداشت تفاهم اسلامآباد توسط ترامپ و پزشکیان امضا شد»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: | * «یادداشت تفاهم اسلامآباد توسط ترامپ و پزشکیان امضا شد»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ش. | ||
* «۵ تاریخ مهم در مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا | هدیه خاص رئیسجمهور آمریکا برای سران سه قوه»، همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۰ فروردین ۱۴۰۴ش. | * «۵ تاریخ مهم در مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا | هدیه خاص رئیسجمهور آمریکا برای سران سه قوه»، همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۰ فروردین ۱۴۰۴ش. | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
