ویرایش متن
ابرابزار
خط ۷: خط ۷:


== تاریخچه ==
== تاریخچه ==
پیشینۀ ادای احترام نظامی در ایران به [[دوره هخامنشیان]] بازمی‌گردد. در نقش‌برجسته بارِ عام [[داریوش]] بزرگ در [[تخت‌جمشید]]، یکی از مقامات [[مادها]] در حال ادای احترام به [[پادشاه]] تصویر شده است؛ در این آیین، فرد دست خود را به‌گونه‌ای مقابل دهان گرفته که کف دست رو به صورت است. این سنت در [[دوره ساسانی|دورۀ ساسانی]] تغییر شکل داد و به‌صورت نشان‌دادن انگشت سبابه درآمد؛ این حالت در نقش‌برجسته‌هایی مانند رَس شَمرا دیده می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20130515151229-9462-35.pdf معینی‌سام، «آیین احترام در زمان هخامنشیان و ساسانیان»، 1391ش، ص109 و 113.]</ref>
پیشینهٔ ادای احترام نظامی در ایران به [[دوره هخامنشیان]] بازمی‌گردد. در نقش‌برجسته بارِ عام [[داریوش]] بزرگ در [[تخت‌جمشید]]، یکی از مقامات [[مادها]] در حال ادای احترام به [[پادشاه]] تصویر شده است؛ در این آیین، فرد دست خود را به‌گونه‌ای مقابل دهان گرفته که کف دست رو به صورت است. این سنت در [[دوره ساسانی|دورهٔ ساسانی]] تغییر شکل داد و به‌صورت نشان‌دادن انگشت سبابه درآمد؛ این حالت در نقش‌برجسته‌هایی مانند رَس شَمرا دیده می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20130515151229-9462-35.pdf معینی‌سام، «آیین احترام در زمان هخامنشیان و ساسانیان»، 1391ش، ص109 و 113.]</ref>


دربارهٔ ریشه سلام نظامی به‌صورت دست کنار سر، گفته می‌شود [[شوالیه|شوالیه‌ها]] برای شناسایی یکدیگر یا ادای احترام به مقام بالاتر، نقاب کلاه‌خود را با دست راست بالا می‌زدند. این حرکت در قرن ۱۸ میلادی در ارتش‌های اروپایی به‌صورت تماس دست با لبه کلاه یا شقیقه، تثبیت شد.<ref>[https://www.tebyan.net/news/100045/سلام-نظامی-در-قرون-متفاوت «سلام نظامی در قرون متفاوت»، وب‌سایت تبیان.]</ref> این شکل از سلام نظامی، در [[دوره قاجار|دورۀ قاجار]] و هم‌زمان با تأسیس [[دارالفنون]] توسط مستشاران نظامی اتریشی و فرانسوی وارد آیین‌نامه‌های ارتش ایران شد.<ref>[https://mahfouzi-museum.com/تشکیل-ارتش-نوین-ایران/ زال‌پور، «تشکیل ارتش نوین ایران»، وب‌سایت موزه دکتر محفوظی.]</ref> این ساختار پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] نیز حفظ و در آیین‌نامه‌های انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران تثبیت شد.<ref>[https://shenasname.ir/defa/20714-آیین-نامه-انضباطی-نیروهای-مسلح «آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران»، وب‌سایت شناسنامه قانون.]</ref>
دربارهٔ ریشه سلام نظامی به‌صورت دست کنار سر، گفته می‌شود [[شوالیه]]‌ها برای شناسایی یکدیگر یا ادای احترام به مقام بالاتر، نقاب کلاه‌خود را با دست راست بالا می‌زدند. این حرکت در قرن ۱۸ میلادی در ارتش‌های اروپایی به‌صورت تماس دست با لبه کلاه یا شقیقه، تثبیت شد.<ref>[https://www.tebyan.net/news/100045/سلام-نظامی-در-قرون-متفاوت «سلام نظامی در قرون متفاوت»، وب‌سایت تبیان.]</ref> این شکل از سلام نظامی، در [[دوره قاجار|دورهٔ قاجار]] و هم‌زمان با تأسیس [[دارالفنون]] توسط مستشاران نظامی اتریشی و فرانسوی وارد آیین‌نامه‌های ارتش ایران شد.<ref>[https://mahfouzi-museum.com/تشکیل-ارتش-نوین-ایران/ زال‌پور، «تشکیل ارتش نوین ایران»، وب‌سایت موزه دکتر محفوظی.]</ref> این ساختار پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] نیز حفظ و در آیین‌نامه‌های انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران تثبیت شد.<ref>[https://shenasname.ir/defa/20714-آیین-نامه-انضباطی-نیروهای-مسلح «آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران»، وب‌سایت شناسنامه قانون.]</ref>


== انواع سلام نظامی در آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلح ایران ==
== انواع سلام نظامی در آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلح ایران ==
خط ۳۹: خط ۳۹:


=== دیدگاه‌ها و تفسیرها ===
=== دیدگاه‌ها و تفسیرها ===
دربارۀ انگیزه و پیامد این اقدام، دو رویکرد متفاوت در رسانه‌ها وجود دارد:
دربارهٔ انگیزه و پیامد این اقدام، دو رویکرد متفاوت در رسانه‌ها وجود دارد:
* '''رسانه‌های ایران:''' این اقدام را نشانه‌ای از [[انسجام ملی]]، [[وطن‌دوستی]]، صیانت از [[هویت ملی]]، [[امنیت ملی]]، [[عزت ملی]]، [[منافع ملی]] و ادای احترام به شهدای [[جنگ ۱۲ روزه]] توصیف می‌کنند. برخی تحلیل‌گران، این حرکت را نوعی [[دیپلماسی ورزشی]] می‌دانند که هدف آن نمایش [[اقتدار ملی|اقتدار]] [[اقتدار ملی|ملی]]، [[ثبات سیاسی]] و ایستادگی در برابر فشارهای بین‌المللی است.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/778070/%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%86%D8%B3-%D9%88%D8%B7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DB%8C «سلامی از جنس وطن‌پرستی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
* '''رسانه‌های ایران:''' این اقدام را نشانه‌ای از [[انسجام ملی]]، [[وطن‌دوستی]]، صیانت از [[هویت ملی]]، [[امنیت ملی]]، [[عزت ملی]]، [[منافع ملی]] و ادای احترام به شهدای [[جنگ ۱۲ روزه]] توصیف می‌کنند. برخی تحلیل‌گران، این حرکت را نوعی [[دیپلماسی ورزشی]] می‌دانند که هدف آن نمایش [[اقتدار ملی|اقتدار]] [[اقتدار ملی|ملی]]، [[ثبات سیاسی]] و ایستادگی در برابر فشارهای بین‌المللی است.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/778070/سلامی-از-جنس-وطن‌پرستی «سلامی از جنس وطن‌پرستی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
* '''منتقدان و رسانه‌های خارج از ایران:''' گروهی از منتقدان و رسانه‌هایی مانند ''[[ایران‌اینترنشنال]]'' و ''[[من‌وتو]]''، این اقدام را سیاسی‌کردن ورزش تلقی کرده‌اند. از نظر این گروه‌ها، [[سلام نظامی]] نشان‌دهندهٔ هم‌سویی سیاسی ورزشکار با ساختار حاکم است و با اصول منشور المپیک مبنی بر دوری ورزش از سیاست، ناسازگار است.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/778070/%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%86%D8%B3-%D9%88%D8%B7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DB%8C «سلامی از جنس وطن‌پرستی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
* '''منتقدان و رسانه‌های خارج از ایران:''' گروهی از منتقدان و رسانه‌هایی مانند ''[[ایران‌اینترنشنال]]'' و ''[[من‌وتو]]''، این اقدام را سیاسی‌کردن ورزش تلقی کرده‌اند. از نظر این گروه‌ها، [[سلام نظامی]] نشان‌دهندهٔ هم‌سویی سیاسی ورزشکار با ساختار حاکم است و با اصول منشور المپیک مبنی بر دوری ورزش از سیاست، ناسازگار است.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/778070/سلامی-از-جنس-وطن‌پرستی «سلامی از جنس وطن‌پرستی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>


== سلام نظامی دانشجویان ==
== سلام نظامی دانشجویان ==
خط ۵۲: خط ۵۲:


== منابع ==
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
* «آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران»، وب‌سایت شناسنامه قانون، تاریخ بازدید: ۲ دی ۱۴۰۴ش.
* «آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران»، وب‌سایت شناسنامه قانون، تاریخ بازدید: ۲ دی ۱۴۰۴ش.
* «دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس (دفاع‌پرس)، تاریخ درج مطلب: ۲۴ تیر ۱۴۰۴ش.
* «دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس (دفاع‌پرس)، تاریخ درج مطلب: ۲۴ تیر ۱۴۰۴ش.
خط ۶۳: خط ۶۴:
* معینی‌سام، بهزاد، «آیین احترام در زمان هخامنشیان و ساسانیان»، پژوهش‌های تاریخی، سال چهارم، شماره ۱۴، تابستان ۱۳۹۱ش.
* معینی‌سام، بهزاد، «آیین احترام در زمان هخامنشیان و ساسانیان»، پژوهش‌های تاریخی، سال چهارم، شماره ۱۴، تابستان ۱۳۹۱ش.
* «+ فیلم| احترام نظامی ۱۰۰۰ نفری دانشجویان به یاد و احترام شهدای جنگ ۱۲ روزه و پرچم مقدس ایران در مراسم گرامیداشت روز دانشجو»، وب‌سایت خبرنامهٔ دانشجویان ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۶ آذر ۱۴۰۴ش.
* «+ فیلم| احترام نظامی ۱۰۰۰ نفری دانشجویان به یاد و احترام شهدای جنگ ۱۲ روزه و پرچم مقدس ایران در مراسم گرامیداشت روز دانشجو»، وب‌سایت خبرنامهٔ دانشجویان ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۶ آذر ۱۴۰۴ش.
{{پایان منابع}}