| خط ۵: | خط ۵: | ||
==پیشینه و بسترهای تاریخی شکلگیری== | ==پیشینه و بسترهای تاریخی شکلگیری== | ||
الگوی نوین مجالس مشورتی بر پایۀ نظریۀ تفکیک قوا و تقسیم ساختار قدرت به سه رکن مستقل قانونگذاری، اجرایی و قضایی استوار بوده که ریشه در تحولات سیاسی و فکری اروپا دارد.<ref>دورانت و آریل دورانت، تاریخ تمدن، عصر ناپلئون، 1380ش، ص11 و 462.</ref> در ایران پیش از مشروطه، از دهۀ ۱۲۷۰ق، دارالشورای کبرای دولتی با حضور رجال مملکتی تشکیل شد که در دورۀ صدارت میرزاحسینخان سپهسالار در سال ۱۲۹۸ق توسعه یافت. این نهاد فاقد حضور مردمی بود و بهعنوان تشکیلات مشورتی دربار و هیئت وزیران عمل میکرد و با مفهوم تفکیک قوا ارتباطی نداشت.<ref>[https://jamejamonline.ir/fa/news/724929/%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87%E2%80%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C «ریشۀ نام مجلس شورای ملی»، خبرگزاری جامجم آنلاین.]</ref><br> | الگوی نوین مجالس مشورتی بر پایۀ نظریۀ تفکیک قوا و تقسیم ساختار قدرت به سه رکن مستقل قانونگذاری، اجرایی و قضایی استوار بوده که ریشه در تحولات سیاسی و فکری اروپا دارد.<ref>دورانت و آریل دورانت، تاریخ تمدن، عصر ناپلئون، 1380ش، ص11 و 462.</ref> در ایران پیش از مشروطه، از دهۀ ۱۲۷۰ق، دارالشورای کبرای دولتی با حضور رجال مملکتی تشکیل شد که در دورۀ صدارت میرزاحسینخان سپهسالار در سال ۱۲۹۸ق توسعه یافت. هرچند، این نهاد فاقد حضور مردمی بود و بهعنوان تشکیلات مشورتی دربار و هیئت وزیران عمل میکرد و با مفهوم تفکیک قوا ارتباطی نداشت.<ref>[https://jamejamonline.ir/fa/news/724929/%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87%E2%80%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C «ریشۀ نام مجلس شورای ملی»، خبرگزاری جامجم آنلاین.]</ref><br> | ||
بستر اصلی شکلگیری پارلمان در ایران، وقوع نهضت مشروطه بود که بهعنوان جنبشی علیه استبداد دربار توسعه یافت. این جنبش تحت تأثیر ایدههای روشنگرانۀ غربی، انتشار روزنامهها و توسعۀ مدارس جدید شکل گرفت. روشنفکران با تکیه بر الگوهای نوین حکومتداری، شعار برقراری قانون و واگذاری حق قانونگذاری به نمایندگان مردم را همگانی کردند. تهران کانون اصلی این تحولات و بستر برگزاری نخستین دورۀ انتخابات شد.<ref>[https://tarikh.inoor.ir/fa/event/page/FD593F/%D8%AA%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D9%84_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C «تشکیل مجلس شورای ملی»، پایگاه جامع تاریخ.]</ref><br> | بستر اصلی شکلگیری پارلمان در ایران، وقوع نهضت مشروطه بود که بهعنوان جنبشی علیه استبداد دربار توسعه یافت. این جنبش تحت تأثیر ایدههای روشنگرانۀ غربی، انتشار روزنامهها و توسعۀ مدارس جدید شکل گرفت. روشنفکران با تکیه بر الگوهای نوین حکومتداری، شعار برقراری قانون و واگذاری حق قانونگذاری به نمایندگان مردم را همگانی کردند. تهران کانون اصلی این تحولات و بستر برگزاری نخستین دورۀ انتخابات شد.<ref>[https://tarikh.inoor.ir/fa/event/page/FD593F/%D8%AA%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D9%84_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C «تشکیل مجلس شورای ملی»، پایگاه جامع تاریخ.]</ref><br> | ||
