پرش به محتوا

مردپرهیزی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌ترتفاوت با ویرایش جدیدتر ←
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
مردپرهیزی؛ یک ترند فرهنگی و اجتماعی برای پرهیز آگاهانه و موقت از قرار عاشقانه و روابط عاطفی با مردان.  
'''<big>مردپرهیزی</big>'''؛ ترند فرهنگی و اجتماعی برای پرهیز آگاهانه و موقت از قرار عاشقانه و روابط عاطفی با مردان.  


مردپرهیزی (Boysober) یک ترند فرهنگی است که به‌طور مشخص به پرهیز آگاهانه و داوطلبانه از قرار عاشقانه، روابط عاطفی و جنسی با مردان یا در معنای گسترده‌تر، هر گونه رابطه عاشقانه و جنسی برای یک دورهٔ مشخص اشاره دارد. این اصطلاح، که ترکیبی از واژه‌های انگلیسی ''Boy'' (پسر/مرد) و ''Sober'' (هوشیار/پرهیزکار) است، در میان زنان جوان، به ویژه '''نسل زِد'''، در شبکه‌های اجتماعی مانند تیک‌تاک وایرال شده است. هدف اصلی این جنبش، فاصله گرفتن از فرهنگ روابط سطحی و پرتنش مدرن به منظور تمرکز بر '''خودشناسی، رشد فردی، و سلامت روان''' است.
'''مردپرهیزی''' یک ترند فرهنگی است که به‌طور مشخص به پرهیز آگاهانه و داوطلبانه از قرار عاشقانه، روابط عاطفی و جنسی با مردان یا در معنای گسترده‌تر، هر گونه رابطه عاشقانه و جنسی برای یک دورهٔ مشخص اشاره دارد. این اصطلاح در میان زنان جوان، به‌ویژه نسل زِد، در شبکه‌های اجتماعی مانند تیک‌تاک وایرال شده است. هدف اصلی این جنبش، فاصله گرفتن از فرهنگ روابط سطحی و پرتنش مدرن به‌منظور تمرکز بر خودشناسی، رشد فردی و سلامت روان است.


== تعریف و ریشه‌شناسی ==
== مفهوم‌شناسی مردپرهیزی ==
واژۀ '''مردپرهیزی''' در زبان‌فارسی از ترکیب دو جزء «مرد» و «پرهیز» (به معنای دوری جستن یا اجتناب) ساخته شده است. این اصطلاح بسته به بستر استفاده (روان‌شناسی، جامعه‌شناسی یا فرهنگ عامه)، مفاهیم متفاوتی را در بر می‌گیرد.
واژۀ '''مردپرهیزی''' (Boysober) در زبان‌فارسی از ترکیب دو واژۀ مرد و پرهیز (به‌معنای دوری جستن یا اجتناب) ساخته شده است. در سال‌های اخیر و با گسترش شبکه‌های اجتماعی، مفاهیم جدیدی وارد ادبیات این حوزه شده‌اند که '''مردپرهیزی''' را از یک حالت دفاعی به یک انتخاب سبک زندگی تغییر داده‌اند. اصطلاح Boysober که در سال ۲۰۲۴م ابداع شد، ترکیبی از واژه Boy (پسر) و ''Sober'' (هوشیار یا پاک در ادبیاتِ ترک اعتیاد) است. بوی‌سوبر به‌معنای سم‌زدایی عاطفی است؛ یعنی فرد برای مدتی مشخص، تعاملات رمانتیک، اپلیکیشن‌های دوستیابی و روابط عاطفی با مردان را متوقف می‌کند تا بر سلامت روان و رشد فردی خود تمرکز کند.<ref>[https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2024/dec/30/dating-culture-celibacy-boysober “Going boysober: the women who turned to celibacy in 2024”, theguardian website.]</ref> '''مردپرهیزی''' بیشتر به‌عنوان یک بازسازی عاطفی مطرح می‌شود تا یک نفی دائمی روابط. در این ترند، فرد به‌معنای واقعی پرهیزکار نمی‌شود، بلکه تصمیم می‌گیرد آگاهانه انرژی خود را از پیگیری روابط به‌سمت خودمراقبتی و اهداف شخصی هدایت کند.<ref>[https://www.mamamia.com.au/boysober-movement/ “No dating, no sex, no men: Why women in their 20s are going 'boysober'”, mamamia website.]</ref>


=== ریشه‌های کلاسیک و علمی ===
== '''تفاوت''' '''مردپرهیزی با مفاهیم مشابه''' ==
در ادبیات علمی و آکادمیک، این مفهوم با واژگانی که ریشه یونانی دارند شناخته می‌شود:  
'''خویشتن‌داری جنسی: مردپرهیزی''' با مفاهیمی مانند خویشتن‌داری جنسی تفاوت دارد. خویشتن‌داری جنسی معمولاً بر پرهیز از عمل جنسی تمرکز دارد و می‌تواند ریشه‌های مذهبی، اخلاقی یا پزشکی داشته باشد؛<ref>[https://bamdadc.com/%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C/ «نقش خویشتن‌داری جنسی در سلامت روانی و جسمی»، وب‌سایت بامدادان.]</ref> اما '''مردپرهیزی''' بیشتر یک رویکرد روانی–عاطفی است و تمرکز آن بر قطع تمرکز از جنسیت مذکر است؛ نه صرفاً رابطهٔ جنسی.<ref>[https://dayan-co.com/%D9%BE%D8%B3%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D9%BE%D8%B1%D9%87%DB%8C%D8%B2%DB%8C-man-boysober-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%82%D8%A8/ «پسر/مرد پرهیزی (Man/Boysober): ترند جهانی خودمراقبتی زنان»، وب‌سایت خانه رشد دایان.]</ref>


'''Androphobia (مردهراسی):''' متشکل از واژه یونانی ''Andros'' (مرد) و ''Phobos'' (هراس). این اصطلاح در روان‌پزشکی برای توصیف یک فوبیای خاص و ترس غیرارادی از مردان به کار می‌رود.<ref>[https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21987-androphobia .Androphobia», website cleveland clinic»]</ref>
'''مردهراسی:''' در ادبیات علمی و آکادمیک، Androphobia به‌معنای مردهراسی دارد که متشکل از واژه‌های یونانی ''Andros'' (مرد) و ''Phobos'' (هراس) است. این اصطلاح در روان‌پزشکی برای توصیف یک فوبیای خاص و ترس غیرارادی از مردان به کار می‌رود.<ref>[https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21987-androphobia “Androphobia", cleveland clinic website.] </ref>  


=== اصطلاحات نوپدید و فرهنگ عامه ===
'''مردبی‌زاری:''' '''مردپرهیزی''' با مردبی‌زاری (Misandry) متمایز است. در '''مردپرهیزی'''، لزوماً تنفر از جنس مذکر وجود ندارد؛ بلکه تمرکز بر دوری گزیدن برای حفظ آرامش، امنیت یا استقلال فردی است.<!-- پانویس درج شود. -->
در سال‌های اخیر و با گسترش شبکه‌های اجتماعی، مفاهیم جدیدی وارد ادبیات این حوزه شده‌اند که مردپرهیزی را از یک حالت «دفاعی» به یک «انتخاب سبک زندگی» تغییر داده‌اند. '''بوی‌سوبر (Boysober)''' که در سال ۲۰۲۴ توسط هوپ وودوارد (Hope Woodard) ابداع شد، ترکیبی از واژه Boy (پسر) و ''Sober'' (هوشیار/پاک - در ادبیاتِ ترک اعتیاد) است. بوی‌سوبر به معنای «سم‌زدایی عاطفی» است؛ یعنی فرد برای مدتی مشخص، تعاملات رمانتیک، اپلیکیشن‌های دوستیابی و روابط عاطفی با مردان را متوقف می‌کند تا بر سلامت روان و رشد فردی خود تمرکز کند.<ref>[https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2024/dec/30/dating-culture-celibacy-boysober Going boysober: the women who turned to celibacy in 2024, website theguardian.]</ref>


=== تفاوت مفهومی ===
== قوانین غیررسمی مردپرهیزی ==
باید میان «مردپرهیزی» به عنوان یک رفتار اجتنابی با '''«مردبیزاری» (Misandry)''' تمایز قائل شد. در مردپرهیزی، لزوماً تنفر از جنس مذکر وجود ندارد، بلکه تمرکز بر «دوری گزیدن» برای حفظ آرامش، امنیت یا استقلال فردی است.
اغلبِ افرادِ مردپرهیز، از مجموعه‌ای از قوانین غیررسمی پیروی می‌کنند که ممکن است بسته به فرد متفاوت باشد، اما عموماً از موارد زیر '''پرهیز''' می‌کنند:


== مفهوم و قوانین غیررسمی مردپرهیزی ==
# قرار عاشقانه؛
مردپرهیزی بیشتر به عنوان یک '''بازسازی عاطفی''' مطرح می‌شود تا یک نفی دائمی روابط. در این ترند، فرد به معنای واقعی «پرهیزکار» نمی‌شود، بلکه تصمیم می‌گیرد '''آگاهانه''' انرژی خود را از پیگیری روابط به سمت '''خودمراقبتی''' و '''اهداف شخصی''' هدایت کند.<ref>[https://www.mamamia.com.au/boysober-movement/ «No dating, no sex, no men: Why women in their 20s are going 'boysober'.»,website mamamia.]</ref> شرکت‌کنندگان اغلب از مجموعه‌ای از '''قوانین غیررسمی''' پیروی می‌کنند که ممکن است بسته به فرد متفاوت باشد، اما عموماً شامل موارد زیر است:
# اپلیکیشن‌های دوستیابی؛
 
# روابط خاکستری؛
# '''بدون قرار عاشقانه'''
# ارتباط مجدد با شرکای عاطفی سابق؛
# '''بدون اپلیکیشن‌های دوستیابی'''
# تماس فیزیکی عاشقانه.<ref>[https://kolbehsargarmi.ir/%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4-boysober-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%B3%D9%84-z/24618/ «جنبش Boysober و معنای جدید تجرد در دختران نسل Z»، وب‌سایت کلبه سرگرمی.]</ref>
# '''بدون روابط خاکستری'''
# '''بدون ارتباط مجدد با شرکای عاطفی سابق'''
# '''پرهیز از تماس فیزیکی عاشقانه'''<ref>[https://kolbehsargarmi.ir/%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4-boysober-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%B3%D9%84-z/24618/ «جنبش Boysober و معنای جدید تجرد در دختران نسل Z»، وب‌سایت کلبه سرگرمی.]</ref>
 
== '''تفاوت''' '''مردپرهیزی با خویشتن‌داری جنسی''' ==
مردپرهیزی با مفاهیمی مانند '''خویشتن‌داری جنسی''' تفاوت دارد. خویشتن‌داری جنسی معمولاً بر '''پرهیز از عمل جنسی''' تمرکز دارد و می‌تواند ریشه‌های مذهبی، اخلاقی یا پزشکی داشته باشد.<ref>[https://bamdadc.com/%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C/ «نقش خویشتن‌داری جنسی در سلامت روانی و جسمی»، وب‌سایت بامدادان.]</ref> اما مردپرهیزی بیشتر یک '''رویکرد روانی–عاطفی''' است و تمرکز آن بر '''قطع تمرکز از جنسیت مذکر''' است، نه صرفاً رابطهٔ جنسی.<ref>[https://dayan-co.com/%D9%BE%D8%B3%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D9%BE%D8%B1%D9%87%DB%8C%D8%B2%DB%8C-man-boysober-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%82%D8%A8/ «پسر/مرد پرهیزی (Man/Boysober): ترند جهانی خودمراقبتی زنان»، وب‌سایت خانه رشد دایان.]</ref>


== '''جایگاه در فرهنگ معاصر''' ==
== '''جایگاه در فرهنگ معاصر''' ==
مردپرهیزی در دنیای امروز، دیگر تنها یک موضوع روان‌شناختی نیست، بلکه به بخشی از گفتگوی روزمره درباره '''سلامت روان''' و '''استقلال فردی''' تبدیل شده است. این مفهوم در واقع واکنشی به خستگیِ ناشی از ساختارهای مدرنِ دوستیابی و تلاش برای بازتعریف روابط عاطفی در قرن ۲۱ است.<ref>[https://dayan-co.com/%D9%BE%D8%B3%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D9%BE%D8%B1%D9%87%DB%8C%D8%B2%DB%8C-man-boysober-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%82%D8%A8/ «پسر/مرد پرهیزی (Man/Boysober): ترند جهانی خودمراقبتی زنان»، وب‌سایت خانه رشد دایان.]</ref> هرچند این اصطلاح هنوز به کتاب‌های درسی و دانشگاهی راه نیافته، اما در رسانه‌های جمعی و تحلیل‌های اجتماعی، به عنوان یک «سبک زندگی جدید» شناخته می‌شود؛ سبک زندگی‌ای که در آن فرد ترجیح می‌دهد به جای حضور در روابط بی‌سرانجام، انرژی خود را صرف خودشناسی و تقویت پیوندهای اجتماعی غیرعاطفی کند.
'''مردپرهیزی''' در دنیای امروز، تنها یک موضوع روان‌شناختی نیست، بلکه به بخشی از گفت‌وگوی روزمره درباره سلامت روان و استقلال فردی تبدیل شده است. این مفهوم واکنشی به خستگیِ ناشی از ساختارهای مدرنِ دوستیابی و تلاش برای بازتعریف روابط عاطفی در قرن ۲۱ است.<ref>[https://dayan-co.com/%D9%BE%D8%B3%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D9%BE%D8%B1%D9%87%DB%8C%D8%B2%DB%8C-man-boysober-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%82%D8%A8/ «پسر/مرد پرهیزی (Man/Boysober): ترند جهانی خودمراقبتی زنان»، وب‌سایت خانه رشد دایان.]</ref> هرچند این اصطلاح هنوز به کتاب‌های درسی و دانشگاهی راه نیافته، اما در رسانه‌های جمعی و تحلیل‌های اجتماعی، به‌عنوان یک سبک زندگی جدید شناخته می‌شود؛ سبک زندگی‌ای که در آن فرد ترجیح می‌دهد به‌جای حضور در روابط بی‌سرانجام، انرژی خود را صرف خودشناسی و تقویت پیوندهای اجتماعی غیرعاطفی کند.<!-- اگر پانویس دارد، درج شود. -->


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۴۰: خط ۳۳:
* «جنبش Boysober و معنای جدید تجرد در دختران نسل Z»، وب‌سایت کلبه سرگرمی، تاریخ درج مطلب: 23 آبان 1404ش.
* «جنبش Boysober و معنای جدید تجرد در دختران نسل Z»، وب‌سایت کلبه سرگرمی، تاریخ درج مطلب: 23 آبان 1404ش.
* «نقش خویشتن‌داری جنسی در سلامت روانی و جسمی»، وب‌سایت بامدادان، تاریخ درج مطلب: 19 دی 1403ش.
* «نقش خویشتن‌داری جنسی در سلامت روانی و جسمی»، وب‌سایت بامدادان، تاریخ درج مطلب: 19 دی 1403ش.
* '''"'''Androphobia'''"''', website ''Cleveland Clinic''., Date of Upload: 25 october 2021
* '''.'''Androphobia'''"''', ''Cleveland Clinic website'', Date of Upload: 25 october 2021"
* '''"'''Going boysober: the women who turned to celibacy in 2024'''"''', website ''The Guardian,'' Date of Upload: 30 december 2024
* '''.'''Going boysober: the women who turned to celibacy in 2024'''"''', ''The Guardian website,'' Date of Upload: 30 december 2024"
* '''"'''No dating, no sex, no men: Why women in their 20s are going 'boysober'''<nowiki/>'"''', website ''Mamamia,'' Date of Upload: 6 November 2024
* '''.'''No dating, no sex, no men: Why women in their 20s are going 'boysober'''<nowiki/>'''''''"''', ''Mamamia website,'' Date of Upload: 6 November 2024"

نسخهٔ ۸ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۱:۲۶

مردپرهیزی؛ ترند فرهنگی و اجتماعی برای پرهیز آگاهانه و موقت از قرار عاشقانه و روابط عاطفی با مردان.

مردپرهیزی یک ترند فرهنگی است که به‌طور مشخص به پرهیز آگاهانه و داوطلبانه از قرار عاشقانه، روابط عاطفی و جنسی با مردان یا در معنای گسترده‌تر، هر گونه رابطه عاشقانه و جنسی برای یک دورهٔ مشخص اشاره دارد. این اصطلاح در میان زنان جوان، به‌ویژه نسل زِد، در شبکه‌های اجتماعی مانند تیک‌تاک وایرال شده است. هدف اصلی این جنبش، فاصله گرفتن از فرهنگ روابط سطحی و پرتنش مدرن به‌منظور تمرکز بر خودشناسی، رشد فردی و سلامت روان است.

مفهوم‌شناسی مردپرهیزی

واژۀ مردپرهیزی (Boysober) در زبان‌فارسی از ترکیب دو واژۀ مرد و پرهیز (به‌معنای دوری جستن یا اجتناب) ساخته شده است. در سال‌های اخیر و با گسترش شبکه‌های اجتماعی، مفاهیم جدیدی وارد ادبیات این حوزه شده‌اند که مردپرهیزی را از یک حالت دفاعی به یک انتخاب سبک زندگی تغییر داده‌اند. اصطلاح Boysober که در سال ۲۰۲۴م ابداع شد، ترکیبی از واژه Boy (پسر) و Sober (هوشیار یا پاک در ادبیاتِ ترک اعتیاد) است. بوی‌سوبر به‌معنای سم‌زدایی عاطفی است؛ یعنی فرد برای مدتی مشخص، تعاملات رمانتیک، اپلیکیشن‌های دوستیابی و روابط عاطفی با مردان را متوقف می‌کند تا بر سلامت روان و رشد فردی خود تمرکز کند.[۱] مردپرهیزی بیشتر به‌عنوان یک بازسازی عاطفی مطرح می‌شود تا یک نفی دائمی روابط. در این ترند، فرد به‌معنای واقعی پرهیزکار نمی‌شود، بلکه تصمیم می‌گیرد آگاهانه انرژی خود را از پیگیری روابط به‌سمت خودمراقبتی و اهداف شخصی هدایت کند.[۲]

تفاوت مردپرهیزی با مفاهیم مشابه

خویشتن‌داری جنسی: مردپرهیزی با مفاهیمی مانند خویشتن‌داری جنسی تفاوت دارد. خویشتن‌داری جنسی معمولاً بر پرهیز از عمل جنسی تمرکز دارد و می‌تواند ریشه‌های مذهبی، اخلاقی یا پزشکی داشته باشد؛[۳] اما مردپرهیزی بیشتر یک رویکرد روانی–عاطفی است و تمرکز آن بر قطع تمرکز از جنسیت مذکر است؛ نه صرفاً رابطهٔ جنسی.[۴]

مردهراسی: در ادبیات علمی و آکادمیک، Androphobia به‌معنای مردهراسی دارد که متشکل از واژه‌های یونانی Andros (مرد) و Phobos (هراس) است. این اصطلاح در روان‌پزشکی برای توصیف یک فوبیای خاص و ترس غیرارادی از مردان به کار می‌رود.[۵]

مردبی‌زاری: مردپرهیزی با مردبی‌زاری (Misandry) متمایز است. در مردپرهیزی، لزوماً تنفر از جنس مذکر وجود ندارد؛ بلکه تمرکز بر دوری گزیدن برای حفظ آرامش، امنیت یا استقلال فردی است.

قوانین غیررسمی مردپرهیزی

اغلبِ افرادِ مردپرهیز، از مجموعه‌ای از قوانین غیررسمی پیروی می‌کنند که ممکن است بسته به فرد متفاوت باشد، اما عموماً از موارد زیر پرهیز می‌کنند:

  1. قرار عاشقانه؛
  2. اپلیکیشن‌های دوستیابی؛
  3. روابط خاکستری؛
  4. ارتباط مجدد با شرکای عاطفی سابق؛
  5. تماس فیزیکی عاشقانه.[۶]

جایگاه در فرهنگ معاصر

مردپرهیزی در دنیای امروز، تنها یک موضوع روان‌شناختی نیست، بلکه به بخشی از گفت‌وگوی روزمره درباره سلامت روان و استقلال فردی تبدیل شده است. این مفهوم واکنشی به خستگیِ ناشی از ساختارهای مدرنِ دوستیابی و تلاش برای بازتعریف روابط عاطفی در قرن ۲۱ است.[۷] هرچند این اصطلاح هنوز به کتاب‌های درسی و دانشگاهی راه نیافته، اما در رسانه‌های جمعی و تحلیل‌های اجتماعی، به‌عنوان یک سبک زندگی جدید شناخته می‌شود؛ سبک زندگی‌ای که در آن فرد ترجیح می‌دهد به‌جای حضور در روابط بی‌سرانجام، انرژی خود را صرف خودشناسی و تقویت پیوندهای اجتماعی غیرعاطفی کند.

پانویس

منابع

  • «پسر/مرد پرهیزی (Man/Boysober): ترند جهانی خودمراقبتی زنان»، وب‌سایت خانه رشد دایان، تاریخ بازدید: 7 دی 1404ش.
  • «جنبش Boysober و معنای جدید تجرد در دختران نسل Z»، وب‌سایت کلبه سرگرمی، تاریخ درج مطلب: 23 آبان 1404ش.
  • «نقش خویشتن‌داری جنسی در سلامت روانی و جسمی»، وب‌سایت بامدادان، تاریخ درج مطلب: 19 دی 1403ش.
  • .Androphobia", Cleveland Clinic website, Date of Upload: 25 october 2021"
  • .Going boysober: the women who turned to celibacy in 2024", The Guardian website, Date of Upload: 30 december 2024"
  • .'No dating, no sex, no men: Why women in their 20s are going 'boysober''", Mamamia website, Date of Upload: 6 November 2024"
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=مردپرهیزی&oldid=5614»