زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳: خط ۳:
بی‌بی مریم عضو یکی از بانفوذترین خاندان‌های ایرانی در دوره قاجار به‌شمار می‌آمد. بی‌بی‌مریم از پیشگامان مطالبات حقوق زنان و از مدافعان ملّی سرزمین ایران در خلال جنگ جهانی اول به‌شمار می‌آمد.
بی‌بی مریم عضو یکی از بانفوذترین خاندان‌های ایرانی در دوره قاجار به‌شمار می‌آمد. بی‌بی‌مریم از پیشگامان مطالبات حقوق زنان و از مدافعان ملّی سرزمین ایران در خلال جنگ جهانی اول به‌شمار می‌آمد.


== زندگی‌نامه ==
== تولد و خانواده ==
بی‌بی‌مریم بختیاری (خاتون بختیاری)، در سال ۱۲۵۳ش در چهارمحال و بختیاری به دنیا آمد.<ref>[https://www.iribnews.ir/00DWMn «سردار بی‌بی مریم خاتون ایلخان بختیاری کیست؟»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب:26 شهریور 1400ش.]</ref> او دختر حسینقلی‌خان، بزرگ‌ترین حکمران منطقة بختیاری و تنها فرزند بی‌بی فاطمه، دختر علیرضا خان، رئیس ایل چهارلنگ بود. او شش برادر و یازده خواهر داشت. برادران او (اسفندیارخان سردار اسعد اول، نجف‌قلی خان صمصام السلطنه، امیرقلی خان، علی‌قلی خان سردار اسعد دوم، حاج خسروخان سردار ظفر و یوسف‌خان امیرمجاهد) به نحوی در تاریخ معاصر [[ایران]] نقش‌آفرین بوده‌اند.<ref>[http://takhtefoulad.ir/TakhteFoolad/Pages/Mashahir.aspx?ItemId=1665 «بی‌بی مریم سردار مریم بختیاری»، پایگاه مجموعۀ تخت فولاد اصفهان، تاریخ بازدید: 20 خرداد 1401ش.]</ref><ref>[https://namnamak.com/فرهنگ-و-هنر/چهره-ها/بیوگرافی-بی-بی-مریم «زندگی‌نامه بی بی مریم  بانوی سردار بختیاری و همسرش»، سایت نم نمک]</ref>
بی‌بی‌ مریم بختیاری (خاتون بختیاری)، در سال ۱۲۵۳ش در چهارمحال و بختیاری به دنیا آمد.<ref>[https://www.iribnews.ir/00DWMn «سردار بی‌بی مریم خاتون ایلخان بختیاری کیست؟»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> او دختر حسینقلی‌خان، بزرگ‌ترین حکمران منطقه بختیاری و تنها فرزند بی‌بی فاطمه، دختر علیرضا خان، رئیس ایل چهارلنگ بود. او شش برادر و یازده خواهر داشت. برادران او (اسفندیارخان سردار اسعد اول، نجف‌قلی خان صمصام السلطنه، امیرقلی خان، علی‌قلی خان سردار اسعد دوم، حاج خسروخان سردار ظفر و یوسف‌خان امیرمجاهد) به‌نحوی در تاریخ معاصر [[ایران]] نقش‌آفرین بوده‌اند.<ref>[http://takhtefoulad.ir/TakhteFoolad/Pages/Mashahir.aspx?ItemId=1665 «بی‌بی مریم سردار مریم بختیاری»، پایگاه مجموعۀ تخت فولاد اصفهان.]</ref><ref>[https://namnamak.com/فرهنگ-و-هنر/چهره-ها/بیوگرافی-بی-بی-مریم «زندگی‌نامه بی بی مریم  بانوی سردار بختیاری و همسرش»، وب‌سایت نم‌نمک]</ref>


=== ازدواج ===
== ازدواج ==
بی‌بی‌مریم دو بار [[ازدواج]] کرد. زمانی‌که بی‌بی‌مریم چهل روز داشت، پدرش او را به نامزدی علی‌قلی‌خان ۲۵ساله درآورد. بی‌بی‌مریم در پانزده سالگی به خانهٔ او رفت.<ref>[https://www.alef.ir/news/3980627037.html «بی‌بی مریم را بیشتر بشناسیم»، خبرگزاری الف، تاریخ درج مطلب: ۲۷ شهریور ۱۳۹۸.]</ref> این ازدواج علی‌رغم میل بی‌بی‌مریم و به صلاح‌دید پدرش برای مهار قیام محمدعلی‌خان چهارلنگ، علیه حاکمیت قاجار و به‌منظور همراهی ایل محمود صالح چهارلنگ شکل گرفته بود. این ازدواج چهار سال و شش ماه به طول انجامید و حاصل آن سه پسر به نام‌های محمدعلی‌خان، علیمردان خان و سهراب خان بود.<ref>[http://takhtefoulad.ir/TakhteFoolad/Pages/Mashahir.aspx?ItemId=1665 «بی‌بی مریم سردار مریم بختیاری»، پایگاه مجموعۀ تخت فولاد اصفهان، تاریخ بازدید: 20 خرداد 1401ش.]</ref>
بی‌بی‌مریم دو بار [[ازدواج]] کرد. زمانی‌که بی‌بی‌مریم چهل روز داشت، پدرش او را به نامزدی علی‌قلی‌خان ۲۵ساله درآورد. بی‌بی‌مریم در پانزده سالگی به خانهٔ او رفت.<ref>[https://www.alef.ir/news/3980627037.html «بی‌بی مریم را بیشتر بشناسیم»، خبرگزاری الف.]</ref> این ازدواج علی‌رغم میل بی‌بی‌مریم و به صلاح‌دید پدرش برای مهار قیام محمدعلی‌خان چهارلنگ، علیه حاکمیت قاجار و به‌منظور همراهی ایل محمود صالح چهارلنگ شکل گرفته بود. این ازدواج چهار سال و شش ماه به طول انجامید و حاصل آن سه پسر به نام‌های محمدعلی‌خان، علیمردان خان و سهراب خان بود.<ref>[http://takhtefoulad.ir/TakhteFoolad/Pages/Mashahir.aspx?ItemId=1665 «بی‌بی مریم سردار مریم بختیاری»، پایگاه مجموعۀ تخت فولاد اصفهان.]</ref>


بی‌بی‌مریم علی‌رغم اینکه مصمم بود دیگر ازدواج نکند، به‌دلیل فشارهای فراوان اطرافیان مجبور به [[ازدواج]] با فتح‌الله خان شد.<ref>[http://takhtefoulad.ir/TakhteFoolad/Pages/Mashahir.aspx?ItemId=1665 «بی‌بی مریم سردار مریم بختیاری»، پایگاه مجموعۀ تخت فولاد اصفهان، تاریخ بازدید: 20 خرداد 1401ش.]</ref> در این ازدواج نیز متحمل سختی‌های بسیاری شد. او در کتاب خاطرات خود نوشته است که مرد باید عقل و شرف داشته باشد، مال دنیا برای مرد همه‌وقت هست ولی فزونی ثروت نزد نامرد خاکستر است او در نوشته‌ای خطاب به زنان گفته است که فریفتهٔ جوانی و دارایی کسی نشوند و معتقد بود، مرد هرچند فقیر و زشت باشد؛ اما وجود او آراسته به علم، دانایی و شرافت باشد، آن مرد زندگی است.<ref>بختیاری، خاطرات، 1382ش، ص48.</ref>
بی‌بی‌مریم علی‌رغم اینکه مصمم بود دیگر ازدواج نکند، به‌دلیل فشارهای فراوان اطرافیان مجبور به [[ازدواج]] با فتح‌الله خان شد.<ref>[http://takhtefoulad.ir/TakhteFoolad/Pages/Mashahir.aspx?ItemId=1665 «بی‌بی مریم سردار مریم بختیاری»، پایگاه مجموعۀ تخت فولاد اصفهان.]</ref> در این ازدواج نیز متحمل سختی‌های بسیاری شد. او در کتاب خاطرات خود نوشته است که مرد باید عقل و شرف داشته باشد، مال دنیا برای مرد همه‌وقت هست ولی فزونی ثروت نزد نامرد خاکستر است او در نوشته‌ای خطاب به زنان گفته است که فریفتهٔ جوانی و دارایی کسی نشوند و معتقد بود، مرد هرچند فقیر و زشت باشد؛ اما وجود او آراسته به علم، دانایی و شرافت باشد، آن مرد زندگی است.<ref>بختیاری، خاطرات، 1382ش، ص48.</ref>


=== تحصیلات ===
== تحصیلات ==
بی بی مریم زنی باسواد و روشنفکر بود و از معدود [[زنان]] زمان خویش بود، که سواد خواندن و نوشتن داشت و حوادث عصر خویش را می‌نوشت. کتاب خاطرات بی بی مریم سال‌ها بعد از درگذشتش منتشر شد که در آن دربارهٔ دوران کودکی و نوجوانی، شرح زندگی و حوادث سیاسی تا پایان دوره مشروطیت را نوشته است.<ref>[https://www.irna.ir/news/84198192/پژوهشگر-تاریخ-بی-بی-مریم-بختیاری-سنت-و-مدرنیته-را-درهم-آمیخت جعفری نژاد، «پژوهشگر تاریخ: بی‌بی‌مریم بختیاری سنت و مدرنیته را درهم آمیخت»، خبرگذاری جمهوری اسلامی ایران، 6 یهمن 1399ش]</ref>
بی بی مریم زنی باسواد و روشنفکر بود و از معدود [[زنان]] زمان خویش بود، که سواد خواندن و نوشتن داشت و حوادث عصر خویش را می‌نوشت. کتاب خاطرات بی بی مریم سال‌ها بعد از درگذشتش منتشر شد که در آن دربارهٔ دوران کودکی و نوجوانی، شرح زندگی و حوادث سیاسی تا پایان دوره مشروطیت را نوشته است.<ref>[https://www.irna.ir/news/84198192/پژوهشگر-تاریخ-بی-بی-مریم-بختیاری-سنت-و-مدرنیته-را-درهم-آمیخت جعفری نژاد، «پژوهشگر تاریخ: بی‌بی‌مریم بختیاری سنت و مدرنیته را درهم آمیخت»، خبرگذاری جمهوری اسلامی ایران، 6 یهمن 1399ش]</ref>