پیش‌نویس:سازمان مجاهدین خلق ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

= '''<big>سازمان مجاهدین خلق ایران</big>'''<ref group="دیدگاه">شناسه و هندسه را اضافه کنید.</ref><ref group="دیدگاه">مقاله خیلی شبیه به مقاله ویکی شیعه و ویکی خمینی شده است. شما باید ساختار و ادبیات را به شکلی تغییر بدهید که خواننده حس نکند این همان مقاله است. عناوین، واژگان مورد استفاده، حتی سیر و نظام مباحث باید متفاوت باشد.

 

 

آیا مطالب مندرج در ویکی ها را چک کردید و بعد از اطمینان از صحت مطلب در اینجا آوردید یا اعتماد کردید به آنها؟</ref> =

رهبری این سازمان بر عهده مسعود رجوی و مریم رجوی است و از ۱۵ شهریور ۱۳۹۶، دبیرکل آن زهرا مریخی می‌باشد.<ref>{{پک|احمدی|1384|ک=سازمان مجاهدین خلق ایران|ص=16|ج=1}}</ref><ref>{{پک|جعفریان|1396|ک=جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی-سیاسی ایران|ص=753|ج=1}}</ref> شاخه نظامی سازمان «ارتش آزادیبخش ملی ایران» (NLA) نام دارد و تعداد اعضای ثبت‌نام‌کرده آن در سال ۲۰۱۱ بین ۵٬۰۰۰ تا ۱۳٬۵۰۰ نفر تخمین زده شده است. ستاد فرماندهی سازمان هم‌اکنون در کشور آلبانی مستقر است.<ref>{{پک|Schwartz|2014|ک=Penn State Journal of Law & International Affairs|ف=National Security and the Protection of Constitutional Liberties: How the Foreign Terrorist Organization List Satisfies Procedural Due Process|ص=292-323}}</ref><ref group="دیدگاه">این بند اگر هندسه است؛ باید تمام آدرسهای آن حذف شود.</ref>

== پیشینه و بنیان‌گذاری<ref group="دیدگاه">خوب است که ابتدا یک معرفی از سازمان و نام آن بشود.</ref> ==

سازمان مجاهدین خلق در اواسط دهه ۱۳۴۰ شمسی<ref group="دیدگاه">از حروف اختصاری ش ق م استفاده کنید</ref> و در واکنش به شرایط سیاسی و اجتماعی دوران محمدرضا پهلوی شکل گرفت. بنیانگذاران سازمان که ابتدا با شعار مبارزه با فقر و استثمار فعالیت می‌کردند، تحت تأثیر اقدامات سرکوبگرانه حکومت پهلوی و اندیشه‌های مارکسیستی، به مبارزه مسلحانه روی آوردند.<ref>{{پک|آبراهامیان|1382|ک=ایران بین دو انقلاب|ص=602-603|ج=1}}</ref> این سازمان به دست تعدادی از جوانان تندروی<ref group="دیدگاه">قضاوت و داوری نکنید. این متن نوعی برچسب زنی است که در ویکی نباید باشد، بی طرف گزارش کنید</ref> نهضت آزادی با تأثیرپذیری از جنبش‌های انقلابی-مارکسیستی در جهان با رویکرد مبارزه مسلحانه شکل گرفت.<ref>{{پک|جعفریان|1396|ک=جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی-سیاسی ایران|ص=680|ج=1}}</ref>  شکل‌گیری سازمان بر دو روند تاریخی در ایران متکی بوده است: نخست، محبوبیت اندیشه‌های انقلابی و ترقی‌خواه مارکسیستی در جهان؛ و دوم، پیدایش نگرشی نو به اسلام و تلاش برای ارائه تفسیری روزآمد از آن با اندیشه‌های مدرن غربی.<ref>{{پک|آبراهامیان|1382|ک=ایران بین دو انقلاب|ص=603|ج=1}}</ref>  

به گفته یکی از اعضای اولیه سازمان، آنان در پی نجات مردم از فقر و استثمار بودند و به همین دلیل به مطالعه پیرامون رفتار حکومت و تأثیر آن در وضع مردم پرداختند.<ref>{{پک|جعفریان|1396|ک=جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی-سیاسی ایران|ص=683|ج=1}}</ref> آنان نهایتاً تحت‌تأثیر سرکوب‌گری رژیم پهلوی و تجربیات جهانی چپ‌گرایان، مبارزه مسلحانه با حکومت در قالب چریک شهری را عامل نجات و اصلاح جامعه دانستند.<ref>{{پک|جعفریان|1396|ک=جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی-سیاسی ایران|ص=684|ج=1}}</ref><ref group="دیدگاه">قبلتر هم به این مطلب اشاره شد و اینجا تکرار است. البته این متن بهتر و کاملتر است به نظرم این را جایگزین کنید</ref>  

ایدئولوژی سازمان مجاهدین خلق در راستای تلفیق یافته‌های مارکسیستی با مفاهیم مذهبی دانسته شده است.<ref>{{پک|دارابی|1384|ک=جریان شناسی سیاسی در ایران|ص=404|ج=1}}</ref> تلفیق میان مارکسیسم و مذهب در نظام آموزشی سازمان نیز جریان داشت و حاصل آن ساختاری بود که نه کاملاً مذهبی بود و نه مادی‌گرایانه.<ref>{{پک|جعفریان|1396|ک=جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی-سیاسی ایران|ص=686|ج=1}}</ref> مجاهدین مارکسیست‌های غیرمادی‌گرا خوانده شده‌اند؛ آنان مهم‌ترین اصل مادی‌گرایی (تقدم ماده بر روح) را رد می‌کردند، ولی در باقی اصول بنیادی آن (از جمله مادی‌گرایی تاریخی) با مارکسیست‌ها هم‌نظر بودند.<ref>{{پک|آبراهامیان|1386|ک=اسلام رادیکال مجاهدین ایرانی|ص=127|ج=1}}</ref>  

یکی از اصول بنیادین سازمان مجاهدین، تحت تأثیر نظریه مهدی بازرگان، یکی بودن راه خدا و تکامل بشر به عنوان یک اصل مارکسیستی بوده است. بر اساس این نگرش، مجاهدین از یک‌سو با مخلوق‌دانستن این روند، آن را دینی تلقی می‌کردند و قیام‌های انبیا و امامان شیعه، مانند قیام عاشورا، را با استفاده از آن تبیین می‌کردند؛ و از سوی دیگر، افرادی مانند کارل مارکس و مائو در عین مادی‌گرابودن مؤمن تلقی می‌شدند؛ چون در راه تکامل بشر، که با راه خدا و دین یکی بود، گام می‌زدند.<ref>{{پک|جعفریان|1396|ک=جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی-سیاسی ایران|ص=687-688|ج=1}}</ref> امام خمینی معتقد بود این گروه به دین نگاه التقاطی و تک‌بعدی داشته‌است.<ref>{{پک|خمینی|1389|ک=صحیفه امام|ص=459-460|ج=10}}</ref>  

* '''متدولوژی شناخت''': نخستین اثر سازمان که تلاشی برای تبیین «شیوه و متد برخورد صحیح و علمی [مارکسیستی]<ref group="دیدگاه">عبارت در قلاب برای چه امده است؟ وجهی ندارد در ویکی عبارتی در قلاب بیاید.</ref> با پدیده‌ها و هماهنگی و انطباق آن با متد برخورد قرآن» بوده است.  این کتاب در سال ۱۳۵۱ به دست امام خمینی رسید و او آن را کتابی مارکسیستی با پوسته‌ای اسلامی برشمرد.

* '''سیمای یک مسلمان''' (یا امام حسین(ع) یا راه امام حسین(ع): نظام توحیدی موردنظر پیامبر اسلام را نوعی نظام بی‌طبقه توحیدی در راستای صلاح عامه معرفی می‌کرد.

سازمان مجاهدین خلق از سال ۱۳۵۱ دچار تغییرات ایدئولوژیک شد و در سال ۱۳۵۴ این تغییر ایدئولوژیک به طور رسمی اعلام شد.<ref>{{پک|حق بین|1393|ک=از مجاهدین تا منافقین|ص=346|ج=1}}</ref> در اعلامیه‌ای که سازمان برای تغییر ایدئولوژی خود از اسلام به مارکسیسم صادر کرد، چنین آمده است: «پس از سال‌ها تلاش برای تلفیق اسلام و مارکسیسم، به این نتیجه رسیدیم که مارکسیسم فلسفه مناسب‌تری برای رهایی طبقه کارگر است و اسلام، به عنوان ایدئولوژی طبقه متوسط، برای رسیدن به این هدف مناسب نیست».<ref>{{پک|جعفریان|1396|ک=جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی-سیاسی ایران|ص=700|ج=1}}</ref>  

این تغییرات ایدئولوژیک منجر به انشعاب و درگیری‌های داخلی شدید در سازمان شد؛ اقلیتی از پذیرش مارکسیستی‌شدن سازمان سر باز زدند که در تصفیه‌های داخلی متعدد ترور شدند.<ref>{{پک|کوشکی|1397|ک=تبار ترور|ص=102-105|ج=1}}</ref> ترور مجید شریف‌واقفی، مسئول شاخه کارگری سازمان و معاون او مرتضی صمدیه لباف در همین راستا گزارش شده است. گفته شده که ترورهای درون‌سازمانی، عامل دشمنی آشتی‌ناپذیر جناح مسلمان و مارکسیست سازمان مجاهدین بوده و رژیم پهلوی نیز از این شکاف ایجادشده در سازمان نهایت بهره‌برداری تبلیغاتی را کرده است. با اعلام تغییر ایدئولوژی سازمان، بسیاری از اعضای کادر مرکزی و قسمت عمده‌ای از اعضا به این تغییر پیوستند.<ref>{{پک|جعفریان|1396|ک=جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی-سیاسی ایران|ص=701-702|ج=1}}</ref>  مجاهدین مارکسیست‌شده، در آذر سال ۱۳۵۸، سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر را تشکیل دادند.<ref>{{پک|فوزی|1385|ک=تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در ایران|ص=405-406|ج=1}}</ref>  

به گفته رسول جعفریان، هرچند روحانیان در ابتدا از سازمان مجاهدین حمایت کردند، اما این‌که روحانیان پیش از انقلاب یکسره حامی آنان بودند خلاف واقعیت تاریخی است. پایه‌گذاران سازمان به صورت سازمانی با روحانیان سنتی شیعه ارتباطی نداشتند و با افکار مذهبی ولی ضدسِنّتی مهدی بازرگان همراه بودند. سازمان اسلام را تنها از قرآن و نهج‌البلاغه استخراج می‌کرد و برداشت مفسران رسمی (روحانیان) را قبول نداشت. مجاهدین نه تنها معتقد به تبعیت از روحانیان نبودند، بلکه معتقد بودند که آنان باید از پیشروان انقلابی مانند سازمان مجاهدین پیروی کنند. پس از تغییر ایدئولوژیک سازمان، بسیاری از روحانیان از حمایت خود از سازمان دست کشیدند و برخی از آنان، مانند مرتضی مطهری و عبدالرحیم ربانی شیرازی، به مبارزه جدی با آنان پرداختند. مطهری در نامه‌ای به امام خمینی، سازمان مجاهدین را همدست سایر دشمنان روحانیان (رژیم پهلوی، شریعتی<ref group="دیدگاه">شریعتی را در اینجا نیاورید</ref> و مارکسیست‌ها) برمی‌شمرد که به باور او، حمله به روحانیان را به قصد نابودی روحانیان و به این دلیل انجام می‌دهند که مذهب را به عنوان قدرتی توده‌ای مصادره کنند و در جهت مقاصد خود تفسیر کنند و به کار ببندند.<ref>{{پک|جعفریان|1396|ک=جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی-سیاسی ایران|ص=704-707|ج=1}}</ref>  

نخستین اقدام پس از بنیان‌گذاری سازمان، تشکیل کلاس‌های آموزشی از سوی محمد حنیف‌نژاد و سعید محسن با موضوع‌های ایدئولوژی، اقتصاد، سیاست و مسائل تشکیلات در تهران بود. <ref>{{پک|احمدی|1384|ک=سازمان مجاهدین خلق ایران|ص=26-35|ج=1}}</ref> سازمان در هیچ دوره‌ای اساس‌نامه مدون نداشت و بر تدوین آن نیز اصرارى نداشت. درباره شیوه سازماندهی نیز تا سال ۱۳۴۷، هیچ گروه تخصصی در سازمان وجود نداشت و از آن سال به تدریج، گروه‌های ایدئولوژی، سیاسی، اطلاعات، کارگری، روحانیت و بازار به وجود آمد.<ref>{{پک|احمدی|1384|ک=سازمان مجاهدین خلق ایران|ص=57-58|ج=1}}</ref>