تشییع جنازه قاسم سلیمانی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
تشییع جنازه قاسم سلیمانی در دیماه ۱۳۹۸ش یکی از گستردهترین آیینهای سوگ در تاریخ معاصر ایران بود که با حضور میلیونی مردم در شهرهای مختلف عراق و ایران و با حضور میلیونی از اقشار مختلف مردم از جمله مراجع تقلید، مقامات کشوری و لشکری و جوانانی از بیش از صد ملیت برگزار شد و به نظر تحلیلگران پیامهای متعددی در سطوح داخلی و بینالمللی به همراه داشت. این رویداد که از عراق آغاز و در شهرهای اهواز، مشهد، تهران، قم و کرمان ادامه یافت، با نشانههای نمادین عاشورایی و ملی، به بازنمایی همبستگی جمعی و بازتولید گفتمان مقاومت انجامید. بازتاب گستردۀ این مراسم در رسانههای جهانی و تأکید بر ابعاد سیاسی و اجتماعی آن، نشاندهندۀ تأثیر عمیق این رویداد بر معادلات منطقهای و داخلی بود. برآوردهای متفاوت از تعداد شرکتکنندگان، این رویداد را در شمار بزرگترین مراسم تشییع جهان قرار داده است. | تشییع جنازه قاسم سلیمانی در دیماه ۱۳۹۸ش یکی از گستردهترین آیینهای سوگ در تاریخ معاصر ایران بود که با حضور میلیونی مردم در شهرهای مختلف عراق و ایران و با حضور میلیونی از اقشار مختلف مردم از جمله مراجع تقلید، مقامات کشوری و لشکری و جوانانی از بیش از صد ملیت برگزار شد و به نظر تحلیلگران پیامهای متعددی در سطوح داخلی و بینالمللی به همراه داشت. این رویداد که از عراق آغاز و در شهرهای اهواز، مشهد، تهران، قم و کرمان ادامه یافت، با نشانههای نمادین عاشورایی و ملی، به بازنمایی همبستگی جمعی و بازتولید گفتمان مقاومت انجامید. بازتاب گستردۀ این مراسم در رسانههای جهانی و تأکید بر ابعاد سیاسی و اجتماعی آن، نشاندهندۀ تأثیر عمیق این رویداد بر معادلات منطقهای و داخلی بود. برآوردهای متفاوت از تعداد شرکتکنندگان، این رویداد را در شمار بزرگترین مراسم تشییع جهان قرار داده است. | ||
== معرفی | == معرفی == | ||
تشییع جنازه [[قاسم سلیمانی]] به رویدادی آیینی اشاره دارد که پس از ترور وی به همراه ابومهدی المهندس و جمعی از همرزمانش در حملۀ هوایی آمریکا به فرودگاه بغداد در بامداد ۱۳ دی ۱۳۹۸ش، به دستور [[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور وقت ایالات متحده، از روز ۱۴ دی در شهرهای عراق آغاز و تا ۱۸ دی در شهرهای ایران ادامه یافت.<ref>{{پک/بن|تشییع۱|ک=پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل|ف=روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر}}</ref> | |||
== روز شمار رویداد == | |||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
!کشور | !کشور | ||
| خط ۴۶: | خط ۱۴: | ||
|- | |- | ||
| rowspan="3" |'''عراق''' | | rowspan="3" |'''عراق''' | ||
|بغداد (کاظمین و جادریه) | |بغداد (کاظمین و جادریه)<ref>{{پک/بن|تشییع۳|ک=خبرگزاری فرارو|ف=جزئیات مراسم تشییع پیکر سردار قاسم سلیمانی در عراق}}</ref> | ||
|۱۴ دی ۱۳۹۸ | |۱۴ دی ۱۳۹۸ | ||
|شروع از فرودگاه المثنی، طواف در حرمین کاظمین و برگزاری مراسم در میدان الحسنین با حضور نخستوزیر وقت و مقامات سیاسی و نظامی. | |شروع از فرودگاه المثنی، طواف در حرمین کاظمین و برگزاری مراسم در میدان الحسنین با حضور نخستوزیر وقت و مقامات سیاسی و نظامی.<ref>{{پک/بن|۱۱|ک=پایگاه اطلاعرسانی حوزه|ف=خروش ملت در تشییع پیكر شهید حاج قاسم سلیمانی}}</ref> | ||
|- | |- | ||
|کربلا (بینالحرمین) | |کربلا (بینالحرمین) | ||
|۱۴ دی ۱۳۹۸ | |۱۴ دی ۱۳۹۸ | ||
|اقامه نماز میت توسط متولی شرعی حرم ابوالفضل العباس در بینالحرمین و تشییع در صحنهای حرم با حضور گسترده عزاداران. | |اقامه نماز میت توسط متولی شرعی حرم ابوالفضل العباس در بینالحرمین و تشییع در صحنهای حرم با حضور گسترده عزاداران.<ref>{{پک/بن|تشییع۳|ک=خبرگزاری فرارو|ف=جزئیات مراسم تشییع پیکر سردار قاسم سلیمانی در عراق}}</ref> | ||
|- | |- | ||
|نجف (شهر جف) | |نجف (شهر جف) | ||
|۱۴ دی ۱۳۹۸ | |۱۴ دی ۱۳۹۸ | ||
|طواف در حرم امام علی | |طواف در حرم امام علی و برگزاری مراسم با شعارهای مخالف حضور نظامی آمریکا در عراق، سپس انتقال به ایران.<ref>{{پک/بن|تشییع۲|ک=وبسایت تابناک|ف=تشییع باشکوه پیکر سردار سلیمانی در نجف}}</ref> | ||
|- | |- | ||
| rowspan="5" |'''ایران''' | | rowspan="5" |'''ایران''' | ||
|اهواز | |اهواز | ||
|۱۵ دی ۱۳۹۸ | |۱۵ دی ۱۳۹۸ | ||
|شروع از میدان مولوی و تشییع در خیابان سلمان فارسی با حضور مردم خوزستان؛ مراسم با توجه به تراکم جمعیت با تأخیر آغاز شد. | |شروع از میدان مولوی و تشییع در خیابان سلمان فارسی با حضور مردم خوزستان؛ مراسم با توجه به تراکم جمعیت با تأخیر آغاز شد.<ref>{{پک/بن|تشییع۱|ک=پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل|ف=روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر}}</ref> | ||
|- | |- | ||
|مشهد | |مشهد | ||
|۱۵ دی ۱۳۹۸ | |۱۵ دی ۱۳۹۸ | ||
|برگزاری مراسم با حضور جمعیت گسترده که موجب طولانی شدن زمان مراسم و لغو برنامههای پیشبینیشده در تهران شد. | |برگزاری مراسم با حضور جمعیت گسترده که موجب طولانی شدن زمان مراسم و لغو برنامههای پیشبینیشده در تهران شد.<ref>{{پک/بن|تشییع۱|ک=پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل|ف=روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر}}</ref> | ||
|- | |- | ||
|تهران | |تهران | ||
|۱۶ دی ۱۳۹۸ | |۱۶ دی ۱۳۹۸ | ||
|شروع از دانشگاه تهران، اقامه نماز میت توسط رهبری و حضور مقامات کشوری و شخصیتهای جبهه مقاومت (مانند اسماعیل هنیه)، تشییع تا میدان آزادی. | |شروع از دانشگاه تهران، اقامه نماز میت توسط رهبری و حضور مقامات کشوری و شخصیتهای جبهه مقاومت (مانند اسماعیل هنیه<ref>{{پک/بن|تشییع۸|ک=خبرگزاری فرارو|ف=تشییع باشکوه پیکر سردار شهید قاسم سلیمانی در تهران و قم}}</ref>)، تشییع تا میدان آزادی.<ref>{{پک/بن|تشییع۱|ک=پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل|ف=روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر}}</ref> | ||
|- | |- | ||
|قم | |قم | ||
|۱۶ دی ۱۳۹۸ | |۱۶ دی ۱۳۹۸ | ||
|برگزاری مراسم در حرم مطهر حضرت معصومه و مسجد جمکران با حضور مراجع تقلید و شخصیتهای کشوری. | |برگزاری مراسم در حرم مطهر حضرت معصومه و مسجد جمکران با حضور مراجع تقلید و شخصیتهای کشوری.<ref>{{پک/بن|تشییع۱|ک=پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل|ف=روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر}}</ref> | ||
|- | |- | ||
|کرمان | |کرمان | ||
|۱۷–۱۸ دی ۱۳۹۸ | |۱۷–۱۸ دی ۱۳۹۸ | ||
|شروع از میدان آزادی به سمت گلزار شهدا؛ بروز حوادث ناشی از ازدحام جمعیت منجر به مجروحیت ۲۱۳ نفر و جانباختن ۵۶ نفر شد؛ تدفین در بامداد ۱۸ دی در کنار مزار یوسف الهی. | |شروع از میدان آزادی به سمت گلزار شهدا؛<ref>{{پک/بن|تشییع۱|ک=پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل|ف=روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر}}</ref> بروز حوادث ناشی از ازدحام جمعیت منجر به مجروحیت ۲۱۳ نفر و جانباختن ۵۶ نفر شد؛<ref>{{پک/بن|تشییع۱۲|ک=خبرگزاری فارس|ف=تعداد جان باختگان مراسم تشییع سردار سلیمانی به 56 نفر رسید}}</ref> تدفین در بامداد ۱۸ دی در کنار مزار یوسف الهی.<ref>{{پک/بن|تشییع۱|ک=پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل|ف=روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر}}</ref> | ||
|} | |} | ||
| خط ۸۳: | خط ۵۱: | ||
در آیین تشییع پیکر قاسم سلیمانی در شهرهای مختلف عراق و ایران، طیفهای گستردهای از اقشار مختلف جامعه از جمله مراجع تقلید، علمای برجستۀ حوزه، دانشگاهیان مقامات عالیرتبۀ کشوری و لشکری<ref>{{پک/بن|تشییع۱۰|ک=خبرگزاری میزان|ف=خیزش دهها میلیون ایرانی و عراقی در مراسم تشییع پیکر مطهر حاج قاسم}}</ref> و نیز جوانانی از بیش از ۱۰۰ ملیت جهان حضور داشتند که با در دست داشتن پرچمهای کشورهای خود، بر ابعاد فراملی این رویداد تأکید میکردند.<ref>{{پک/بن|تشییع۸|ک=خبرگزاری فرارو|ف=تشییع باشکوه پیکر سردار شهید قاسم سلیمانی در تهران و قم}}</ref> اسماعیل هنیه، رئیس وقت دفتر سیاسی حماس طی سخنانی، سلیمانی را «شهید القدس» نامید و بر نقش او در حمایت از آرمان فلسطین تأکید کرد.<ref>{{پک/بن|تشییع۹|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=حاج قاسم، مردی از جنس مردم و انقلاب}}</ref> با این حال، به گزارش رسانهها، برآوردهای متفاوتی از تعداد شرکتکنندگان در مراسم تشییع پیکر قاسم سلیمانی ارائه شده است. <ref group="دیدگاه">در چنین آماری اصلا به روایت یک رسانه اعتماد نکنید. منابع مختلف را ببینید و گزارش کاملی ارائه دهید. در برخی منابع برای جمعیت تهران 2 میلیون گفته اند. به این جمله اکتفا نکنید و کمی با روایتها بازی کنید. </ref>برخی از گزارشها تعداد شرکتکنندگان در این مراسم را حدود ۲۵ میلیون نفر و تعداد شرکتکنندگان در مراسم تهران را حدود ۷ میلیون نفر برآورد کرده است. این مراسم در سطح جهانی از نظر تعداد شرکتکنندگان، پس از مراسم تشییع شخصیتهایی مانند آنا دورای در هند، امامخمینی در جمهوری اسلامی ایران و آبراهام لینکلن در آمریکا، در شمار یکی از بزرگترین مراسم تشییع جهان قرار گرفته است.<ref>{{پک/بن|تشییع۶|ک=خبرگزاری ایمنا|ف=تشییع پیکر امام خمینی(ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت ترین ها}}</ref> | در آیین تشییع پیکر قاسم سلیمانی در شهرهای مختلف عراق و ایران، طیفهای گستردهای از اقشار مختلف جامعه از جمله مراجع تقلید، علمای برجستۀ حوزه، دانشگاهیان مقامات عالیرتبۀ کشوری و لشکری<ref>{{پک/بن|تشییع۱۰|ک=خبرگزاری میزان|ف=خیزش دهها میلیون ایرانی و عراقی در مراسم تشییع پیکر مطهر حاج قاسم}}</ref> و نیز جوانانی از بیش از ۱۰۰ ملیت جهان حضور داشتند که با در دست داشتن پرچمهای کشورهای خود، بر ابعاد فراملی این رویداد تأکید میکردند.<ref>{{پک/بن|تشییع۸|ک=خبرگزاری فرارو|ف=تشییع باشکوه پیکر سردار شهید قاسم سلیمانی در تهران و قم}}</ref> اسماعیل هنیه، رئیس وقت دفتر سیاسی حماس طی سخنانی، سلیمانی را «شهید القدس» نامید و بر نقش او در حمایت از آرمان فلسطین تأکید کرد.<ref>{{پک/بن|تشییع۹|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=حاج قاسم، مردی از جنس مردم و انقلاب}}</ref> با این حال، به گزارش رسانهها، برآوردهای متفاوتی از تعداد شرکتکنندگان در مراسم تشییع پیکر قاسم سلیمانی ارائه شده است. <ref group="دیدگاه">در چنین آماری اصلا به روایت یک رسانه اعتماد نکنید. منابع مختلف را ببینید و گزارش کاملی ارائه دهید. در برخی منابع برای جمعیت تهران 2 میلیون گفته اند. به این جمله اکتفا نکنید و کمی با روایتها بازی کنید. </ref>برخی از گزارشها تعداد شرکتکنندگان در این مراسم را حدود ۲۵ میلیون نفر و تعداد شرکتکنندگان در مراسم تهران را حدود ۷ میلیون نفر برآورد کرده است. این مراسم در سطح جهانی از نظر تعداد شرکتکنندگان، پس از مراسم تشییع شخصیتهایی مانند آنا دورای در هند، امامخمینی در جمهوری اسلامی ایران و آبراهام لینکلن در آمریکا، در شمار یکی از بزرگترین مراسم تشییع جهان قرار گرفته است.<ref>{{پک/بن|تشییع۶|ک=خبرگزاری ایمنا|ف=تشییع پیکر امام خمینی(ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت ترین ها}}</ref> | ||
== نشانهها و آیینهای نمادین | == نشانهها و آیینهای نمادین == | ||
در طول مسیرهای تشییع پیکر قاسم سلیمانی، نشانهها و نمادهای متعددی به کار گرفته شد که بر غنای معنایی این رویداد افزود. استفاده گسترده از پرچمهای سهرنگ ایران، تصاویر سلیمانی با حالات و قابهای متفاوت، پرچمهای سیاه و سبز با عباراتی چون «یا منتقم»، پیشانیبندهای قرمز، و سرودهای ملی-حماسی و عاشورایی، از جلوههای دیداری و شنیداری این آیین بود. بهگواه گزارشهای میدانی، این نشانهها در سراسر مسیرهای تشییع بهوفور دیده میشد و هر گروه یا ایستگاه صلواتی، با انتخاب نماد و شعاری خاص، به بازتولید گفتمانی متفاوت از این رویداد میپرداخت. کاربرد عناصر عاشورایی، از جمله تشبیه تشییع سلیمانی به آیینهای سوگواری امام حسین، به دگرگونی معنایی مراسم انجامید. حضور سید علی خامنهای در مراسم و نماز بر پیکر سلیمانی، و گریۀ جمعی در لحظات نماز گزارش شد.<ref>{{پک/بن|۱۰|ک=وبسایت انصاف نیوز|ف=گزارش: مشاهدات میدانی تشییع پیکر قاسم سلیمانی}}</ref> | |||
در طول مسیرهای تشییع پیکر قاسم سلیمانی، نشانهها و نمادهای متعددی به کار گرفته شد که بر غنای معنایی این رویداد افزود. استفاده گسترده از پرچمهای سهرنگ ایران، تصاویر سلیمانی با حالات و قابهای متفاوت، پرچمهای سیاه و سبز با عباراتی چون «یا منتقم»، پیشانیبندهای قرمز، و سرودهای ملی-حماسی و عاشورایی، از جلوههای دیداری و شنیداری این آیین بود. بهگواه گزارشهای میدانی، این نشانهها در سراسر مسیرهای تشییع بهوفور دیده میشد و هر گروه یا ایستگاه صلواتی، با انتخاب نماد و شعاری خاص، به بازتولید گفتمانی متفاوت از این رویداد میپرداخت. کاربرد عناصر عاشورایی، از جمله تشبیه تشییع سلیمانی به آیینهای سوگواری امام حسین، به دگرگونی معنایی مراسم انجامید | |||
== بازتابهای رسانهای == | == بازتابهای رسانهای == | ||
| خط ۹۸: | خط ۵۸: | ||
== ابعاد رویداد از نگاه کارشناسان و تحلیلگران == | == ابعاد رویداد از نگاه کارشناسان و تحلیلگران == | ||
سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، این رویداد را «بزرگترین بدرقه جهان» توصیف | سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، این رویداد را «بزرگترین بدرقه جهان» توصیف کرده و آن را نماد برانگیختگی مقاومت در جهان اسلام و نشانهای از شکست استکبار در دو دورهٔ حیات و پس از شهادت سلیمانی دانسته است. از منظر وی، این تشییع، ژنرالهای جنگ نرم آمریکا را متحیر ساخت و غلبهٔ نرمافزاری بر هیمنهٔ استکبار را به نمایش گذاشت.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۴|ک=وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی خامنهای|ف=بیانات در دیدار دستاندرکاران مراسم سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی و خانواده شهید سلیمانی}}</ref> در کنار این نگاه، برخی تحلیلگران این رویداد را بهعنوان پدیدهای اجتماعی-فرهنگی و بازتابدهندهٔ پیوند میان مردم، نظام سیاسی و گفتمان مقاومت ارزیابی کردهاند. به باور آنان، تشییع میلیونی نشانهای از اعتماد عمومی به نظام، بازآفرینی همبستگی ملی و رویش معرفتیِ جدید در انقلاب اسلامی بوده که در آن، ترور سلیمانی به تقویت هویت ملی-مذهبی و بازتعریف جایگاه ایران در منطقه انجامید.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۵|ک=وبسایت دیگران|ف=تحلیل جامعهشناختیِ تشییع سردار سلیمانی: «بزرگترین بدرقهی جهان»؛ رویش معرفتی جدید در انقلاب}}</ref> همچنین این رویداد، بهعنوان پاسخی به نارضایتیهای انباشته و نمایشی از وفاداری جمعی به آرمانهای انقلاب، و نیز عاملی برای افول نفوذ آمریکا در منطقه تفسیر شده است.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۳|ک=وبسایت دیگران|ف=شهید سلیمانی، سمبل عقلانیت تشیع}}</ref> بهدلیل ابعاد گستردهٔ این رویداد، کتاب «آیت حق» با هدف تحلیل جامعهشناختی و سیاسی آن توسط مرکز پژوهشهای علوم انسانی اسلامی صدرا منتشر شده است که حاصل نشستهای علمی با حضور اساتید حوزه و دانشگاه بوده و به واکاوی چرایی حضور میلیونی مردم با سلایق گوناگون و بازتابهای اجتماعی و سیاسی آن پرداخته است.<ref>{{پک/بن|تشییع۵|ک=خبرگزاری فارس|ف=ایران برای سردار دلها گریست/ بررسی تشییع تاریخی حاج قاسم در آیت حق}}</ref> | ||
برخی تحلیلگران | |||
بهدلیل ابعاد | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
نسخهٔ ۹ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۱۲:۲۷
تشییع جنازه قاسم سلیمانی؛ آیینی ملی-مذهبی با حضور میلیونی در ایران و عراق، نماد همبستگی و بازتولید گفتمان مقاومت.
تشییع جنازه قاسم سلیمانی در دیماه ۱۳۹۸ش یکی از گستردهترین آیینهای سوگ در تاریخ معاصر ایران بود که با حضور میلیونی مردم در شهرهای مختلف عراق و ایران و با حضور میلیونی از اقشار مختلف مردم از جمله مراجع تقلید، مقامات کشوری و لشکری و جوانانی از بیش از صد ملیت برگزار شد و به نظر تحلیلگران پیامهای متعددی در سطوح داخلی و بینالمللی به همراه داشت. این رویداد که از عراق آغاز و در شهرهای اهواز، مشهد، تهران، قم و کرمان ادامه یافت، با نشانههای نمادین عاشورایی و ملی، به بازنمایی همبستگی جمعی و بازتولید گفتمان مقاومت انجامید. بازتاب گستردۀ این مراسم در رسانههای جهانی و تأکید بر ابعاد سیاسی و اجتماعی آن، نشاندهندۀ تأثیر عمیق این رویداد بر معادلات منطقهای و داخلی بود. برآوردهای متفاوت از تعداد شرکتکنندگان، این رویداد را در شمار بزرگترین مراسم تشییع جهان قرار داده است.
معرفی
تشییع جنازه قاسم سلیمانی به رویدادی آیینی اشاره دارد که پس از ترور وی به همراه ابومهدی المهندس و جمعی از همرزمانش در حملۀ هوایی آمریکا به فرودگاه بغداد در بامداد ۱۳ دی ۱۳۹۸ش، به دستور دونالد ترامپ، رئیسجمهور وقت ایالات متحده، از روز ۱۴ دی در شهرهای عراق آغاز و تا ۱۸ دی در شهرهای ایران ادامه یافت.[۱]
روز شمار رویداد
| کشور | شهر / مکان | تاریخ | جزئیات مراسم |
|---|---|---|---|
| عراق | بغداد (کاظمین و جادریه)[۲] | ۱۴ دی ۱۳۹۸ | شروع از فرودگاه المثنی، طواف در حرمین کاظمین و برگزاری مراسم در میدان الحسنین با حضور نخستوزیر وقت و مقامات سیاسی و نظامی.[۳] |
| کربلا (بینالحرمین) | ۱۴ دی ۱۳۹۸ | اقامه نماز میت توسط متولی شرعی حرم ابوالفضل العباس در بینالحرمین و تشییع در صحنهای حرم با حضور گسترده عزاداران.[۴] | |
| نجف (شهر جف) | ۱۴ دی ۱۳۹۸ | طواف در حرم امام علی و برگزاری مراسم با شعارهای مخالف حضور نظامی آمریکا در عراق، سپس انتقال به ایران.[۵] | |
| ایران | اهواز | ۱۵ دی ۱۳۹۸ | شروع از میدان مولوی و تشییع در خیابان سلمان فارسی با حضور مردم خوزستان؛ مراسم با توجه به تراکم جمعیت با تأخیر آغاز شد.[۶] |
| مشهد | ۱۵ دی ۱۳۹۸ | برگزاری مراسم با حضور جمعیت گسترده که موجب طولانی شدن زمان مراسم و لغو برنامههای پیشبینیشده در تهران شد.[۷] | |
| تهران | ۱۶ دی ۱۳۹۸ | شروع از دانشگاه تهران، اقامه نماز میت توسط رهبری و حضور مقامات کشوری و شخصیتهای جبهه مقاومت (مانند اسماعیل هنیه[۸])، تشییع تا میدان آزادی.[۹] | |
| قم | ۱۶ دی ۱۳۹۸ | برگزاری مراسم در حرم مطهر حضرت معصومه و مسجد جمکران با حضور مراجع تقلید و شخصیتهای کشوری.[۱۰] | |
| کرمان | ۱۷–۱۸ دی ۱۳۹۸ | شروع از میدان آزادی به سمت گلزار شهدا؛[۱۱] بروز حوادث ناشی از ازدحام جمعیت منجر به مجروحیت ۲۱۳ نفر و جانباختن ۵۶ نفر شد؛[۱۲] تدفین در بامداد ۱۸ دی در کنار مزار یوسف الهی.[۱۳] |
تشییعکنندگان
در آیین تشییع پیکر قاسم سلیمانی در شهرهای مختلف عراق و ایران، طیفهای گستردهای از اقشار مختلف جامعه از جمله مراجع تقلید، علمای برجستۀ حوزه، دانشگاهیان مقامات عالیرتبۀ کشوری و لشکری[۱۴] و نیز جوانانی از بیش از ۱۰۰ ملیت جهان حضور داشتند که با در دست داشتن پرچمهای کشورهای خود، بر ابعاد فراملی این رویداد تأکید میکردند.[۱۵] اسماعیل هنیه، رئیس وقت دفتر سیاسی حماس طی سخنانی، سلیمانی را «شهید القدس» نامید و بر نقش او در حمایت از آرمان فلسطین تأکید کرد.[۱۶] با این حال، به گزارش رسانهها، برآوردهای متفاوتی از تعداد شرکتکنندگان در مراسم تشییع پیکر قاسم سلیمانی ارائه شده است. [دیدگاه ۱]برخی از گزارشها تعداد شرکتکنندگان در این مراسم را حدود ۲۵ میلیون نفر و تعداد شرکتکنندگان در مراسم تهران را حدود ۷ میلیون نفر برآورد کرده است. این مراسم در سطح جهانی از نظر تعداد شرکتکنندگان، پس از مراسم تشییع شخصیتهایی مانند آنا دورای در هند، امامخمینی در جمهوری اسلامی ایران و آبراهام لینکلن در آمریکا، در شمار یکی از بزرگترین مراسم تشییع جهان قرار گرفته است.[۱۷]
نشانهها و آیینهای نمادین
در طول مسیرهای تشییع پیکر قاسم سلیمانی، نشانهها و نمادهای متعددی به کار گرفته شد که بر غنای معنایی این رویداد افزود. استفاده گسترده از پرچمهای سهرنگ ایران، تصاویر سلیمانی با حالات و قابهای متفاوت، پرچمهای سیاه و سبز با عباراتی چون «یا منتقم»، پیشانیبندهای قرمز، و سرودهای ملی-حماسی و عاشورایی، از جلوههای دیداری و شنیداری این آیین بود. بهگواه گزارشهای میدانی، این نشانهها در سراسر مسیرهای تشییع بهوفور دیده میشد و هر گروه یا ایستگاه صلواتی، با انتخاب نماد و شعاری خاص، به بازتولید گفتمانی متفاوت از این رویداد میپرداخت. کاربرد عناصر عاشورایی، از جمله تشبیه تشییع سلیمانی به آیینهای سوگواری امام حسین، به دگرگونی معنایی مراسم انجامید. حضور سید علی خامنهای در مراسم و نماز بر پیکر سلیمانی، و گریۀ جمعی در لحظات نماز گزارش شد.[۱۸]
بازتابهای رسانهای
مراسم تشییع پیکر قاسم سلیمانی در عراق و ایران، بازتاب گستردهای در رسانههای بینالمللی داشت و بسیاری از خبرگزاریها و شبکههای معتبر جهانی از جمله رویترز، بیبیسی، سیانان، فرانس ۲۴، گاردین، دیلیمیل و دویچهوله به پوشش این رویداد پرداختند. روزنامههای نیویورک تایمز، واشنگتن پست و والاستریت ژورنال نیز تصاویر و گزارشهایی از این مراسم را در صفحه اول خود منتشر کردند. رسانههای خارجی عمدتاً بر سه محور اصلی تمرکز داشتند: حجم گستردۀ جمعیت حاضر در مراسم، گریه رهبر جمهوری اسلامی ایران بر پیکر سلیمانی در هنگام نماز و اظهارات زینبت سلیمانی، دختر قاسم سلیمانی مبنی بر اینکه شهادت پدرش روزهای تاریکی را برای آمریکا رقم خواهد زد. الجزیره این رویداد را «بزرگترین مراسم تشییع در تاریخ ایران مدرن» خواند. همچنین برخی رسانهها به شعارهای ضدآمریکایی و ضداسرائیلی شرکتکنندگان و آتشزدن پرچمهای این کشورها در جریان مراسم اشاره کردند.[۱۹] خبرنگار شبکه اماسانبیسی نیز با انتشار تصاویر هوایی از جمعیت تهران، تصریح کرد که دستور ترامپ برای ترور سلیمانی، نتیجهای معکوس در پی داشته است. رسانههایی چون آسوشیتدپرس، رویترز و بیبیسی نیز با اشاره به شعارهای ضدآمریکایی و وعدههای انتقام، این رویداد را بهعنوان نقطهعطفی در تنشهای ایران و آمریکا تحلیل کردند.[۲۰]
ابعاد رویداد از نگاه کارشناسان و تحلیلگران
سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، این رویداد را «بزرگترین بدرقه جهان» توصیف کرده و آن را نماد برانگیختگی مقاومت در جهان اسلام و نشانهای از شکست استکبار در دو دورهٔ حیات و پس از شهادت سلیمانی دانسته است. از منظر وی، این تشییع، ژنرالهای جنگ نرم آمریکا را متحیر ساخت و غلبهٔ نرمافزاری بر هیمنهٔ استکبار را به نمایش گذاشت.[۲۱] در کنار این نگاه، برخی تحلیلگران این رویداد را بهعنوان پدیدهای اجتماعی-فرهنگی و بازتابدهندهٔ پیوند میان مردم، نظام سیاسی و گفتمان مقاومت ارزیابی کردهاند. به باور آنان، تشییع میلیونی نشانهای از اعتماد عمومی به نظام، بازآفرینی همبستگی ملی و رویش معرفتیِ جدید در انقلاب اسلامی بوده که در آن، ترور سلیمانی به تقویت هویت ملی-مذهبی و بازتعریف جایگاه ایران در منطقه انجامید.[۲۲] همچنین این رویداد، بهعنوان پاسخی به نارضایتیهای انباشته و نمایشی از وفاداری جمعی به آرمانهای انقلاب، و نیز عاملی برای افول نفوذ آمریکا در منطقه تفسیر شده است.[۲۳] بهدلیل ابعاد گستردهٔ این رویداد، کتاب «آیت حق» با هدف تحلیل جامعهشناختی و سیاسی آن توسط مرکز پژوهشهای علوم انسانی اسلامی صدرا منتشر شده است که حاصل نشستهای علمی با حضور اساتید حوزه و دانشگاه بوده و به واکاوی چرایی حضور میلیونی مردم با سلایق گوناگون و بازتابهای اجتماعی و سیاسی آن پرداخته است.[۲۴]
پانویس
- ↑ «روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر»، پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل.
- ↑ «جزئیات مراسم تشییع پیکر سردار قاسم سلیمانی در عراق»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «خروش ملت در تشییع پیكر شهید حاج قاسم سلیمانی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ «جزئیات مراسم تشییع پیکر سردار قاسم سلیمانی در عراق»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «تشییع باشکوه پیکر سردار سلیمانی در نجف»، وبسایت تابناک.
- ↑ «روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر»، پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل.
- ↑ «روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر»، پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل.
- ↑ «تشییع باشکوه پیکر سردار شهید قاسم سلیمانی در تهران و قم»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر»، پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل.
- ↑ «روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر»، پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل.
- ↑ «روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر»، پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل.
- ↑ «تعداد جان باختگان مراسم تشییع سردار سلیمانی به 56 نفر رسید»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر»، پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل.
- ↑ «خیزش دهها میلیون ایرانی و عراقی در مراسم تشییع پیکر مطهر حاج قاسم»، خبرگزاری میزان.
- ↑ «تشییع باشکوه پیکر سردار شهید قاسم سلیمانی در تهران و قم»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «حاج قاسم، مردی از جنس مردم و انقلاب»، خبرگزاری صدا و سیما.
- ↑ «تشییع پیکر امام خمینی(ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت ترین ها»، خبرگزاری ایمنا.
- ↑ «گزارش: مشاهدات میدانی تشییع پیکر قاسم سلیمانی»، وبسایت انصاف نیوز.
- ↑ «حضور گسترده مردم خارجیها را غافلگیر کرد»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «بازتاب تشییع سردار سلیمانی در رسانههای جهان»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «بیانات در دیدار دستاندرکاران مراسم سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی و خانواده شهید سلیمانی»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی خامنهای.
- ↑ «تحلیل جامعهشناختیِ تشییع سردار سلیمانی: «بزرگترین بدرقهی جهان»؛ رویش معرفتی جدید در انقلاب»، وبسایت دیگران.
- ↑ «شهید سلیمانی، سمبل عقلانیت تشیع»، وبسایت دیگران.
- ↑ «ایران برای سردار دلها گریست/ بررسی تشییع تاریخی حاج قاسم در آیت حق»، خبرگزاری فارس.
دیدگاههای ارزیابان
- ↑ در چنین آماری اصلا به روایت یک رسانه اعتماد نکنید. منابع مختلف را ببینید و گزارش کاملی ارائه دهید. در برخی منابع برای جمعیت تهران 2 میلیون گفته اند. به این جمله اکتفا نکنید و کمی با روایتها بازی کنید.
منابع
«ایران برای سردار دلها گریست/ بررسی تشییع تاریخی حاج قاسم در آیت حق». خبرگزاری فارس. ۸ دی ۱۳۹۹. دریافتشده در ۸ تیر ۱۴۰۵.
«بازتاب تشییع سردار سلیمانی در رسانههای جهان». خبرگزاری فرارو. ۱۶ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۸ تیر ۱۴۰۵.
«بزرگترین بدرقهی جهان؛ رویش معرفتی جدید در انقلاب». وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی خامنهای. ۲ اسفند ۱۳۹۸. دریافتشده در ۸ تیر ۱۴۰۵.
«بیانات در دیدار دستاندرکاران مراسم سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی و خانواده شهید سلیمانی». وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی خامنهای. ۲۶ آذر ۱۳۹۹. دریافتشده در ۹ تیر ۱۴۰۵.
«تشییع باشکوه پیکر سردار شهید قاسم سلیمانی در تهران و قم». خبرگزاری فرارو. ۱۶ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۸ تیر ۱۴۰۵.
«تشییع باشکوه پیکر سردار سلیمانی در نجف». وبسایت تابناک. ۱۵ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۸ تیر ۱۴۰۵.
«تشییع پیکر امام خمینی(ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت ترین ها». خبرگزاری ایمنا. ۱۷ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۸ تیر ۱۴۰۵.
«تعداد جان باختگان مراسم تشییع سردار سلیمانی به 56 نفر رسید». خبرگزاری فارس. ۱۷ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۹ تیر ۱۴۰۵.
«جزئیات مراسم تشییع پیکر سردار قاسم سلیمانی در عراق». خبرگزاری فرارو. ۱۴ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۸ تیر ۱۴۰۵.
«حضور گسترده مردم خارجیها را غافلگیر کرد». خبرگزاری فرارو. ۱۷ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۸ تیر ۱۴۰۵.
«خروش ملت در تشییع پیكر شهید حاج قاسم سلیمانی». وبسایت انصاف نیوز. ۱۷ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۸ خرداد ۱۴۰۵.
«خیزش دهها میلیون ایرانی و عراقی در مراسم تشییع پیکر مطهر حاج قاسم». خبرگزاری میزان. ۱ فروردین ۱۳۹۹. دریافتشده در ۸ تیر ۱۴۰۵.
«روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر». پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل. ۱۸ دی ۱۴۰۰. دریافتشده در ۸ تیر ۱۴۰۵.
«شهید سلیمانی، سمبل عقلانیت تشیع». وبسایت دیگران. ۲۱ دی ۱۳۹۹. دریافتشده در ۹ تیر ۱۴۰۵.
«گزارش: مشاهدات میدانی تشییع پیکر قاسم سلیمانی». وبسایت انصاف نیوز. ۱۶ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۸ خرداد ۱۴۰۵.