حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۱۷: خط ۱۷:
=== حق طلاق برای مردان و زنان ===
=== حق طلاق برای مردان و زنان ===
در دورهٔ قاجار، مرد حق داشت به دلایلی مانند بیماری، [[ناباروری]]، نابینایی و بی‌عفتی، زن را [[طلاق]] دهد. زن نیز می‌توانست در صورت تأمین نشدن [[نفقه]] از سوی شوهر و نیز انحراف یا ناتوانی جنسی همسر، درخواست طلاق کند.<ref>دروویل، سفرنامهٔ دروویل، 1348ش، ص126.</ref> هر چند در جامعهٔ ایرانی عصر قاجار، درخواست طلاق از سوی زن، بسیار اندک بود و امری ناشایست انگاشته می‌شد.<ref>دالمانی، سفرنامه از خراسان تا بختیاری، بی‌تا، ص270.</ref>
در دورهٔ قاجار، مرد حق داشت به دلایلی مانند بیماری، [[ناباروری]]، نابینایی و بی‌عفتی، زن را [[طلاق]] دهد. زن نیز می‌توانست در صورت تأمین نشدن [[نفقه]] از سوی شوهر و نیز انحراف یا ناتوانی جنسی همسر، درخواست طلاق کند.<ref>دروویل، سفرنامهٔ دروویل، 1348ش، ص126.</ref> هر چند در جامعهٔ ایرانی عصر قاجار، درخواست طلاق از سوی زن، بسیار اندک بود و امری ناشایست انگاشته می‌شد.<ref>دالمانی، سفرنامه از خراسان تا بختیاری، بی‌تا، ص270.</ref>
=== حجاب زنان در دوره قاجار ===
[[پرونده:قاجاریه۲.jpg|جایگزین=بانوان دوره قاجار با چادر و پوشیه|بندانگشتی|بانوان دوره قاجار با چادر و پوشیه]]
در اوائل دورهٔ قاجاریهٔ فرهنگ [[حجاب]] و [[عفاف]] متأثر از سبک زندگی ایرانی و اسلامی به‌عنوان یک ارزش به شدت رعایت می‌شد. همچنین حریم اجتماعی مردانه و زنانه به‌عنوان میراث فرهنگی و دینی، در فضاهای شهری، مکان‌های مذهبی و سبک معماری نمود عینی داشت. برای مثال زنان در فضای عمومی [[چادر|چادرهای]] بلند [[لباس مشکی در فرهنگ شیعیان|مشکی]] می‌پوشیدند.
روی چادر، پارچه‌ای سفید بود که زنان آن را روی صورت خود می‌انداختند و به‌وسیله چند شبکه‌ای که آن پارچه سفید در مقابل چشمان زن داشت، جلو خود را می‌دیدند؛ اما پس از مسافرت ناصرالدین شاه به روسیه و اروپا و دیدن پوشش زنان آنجا، شاه زنان [[حرم‌سرا|حرمسرا]] را واداشت تا شلوار بلند چین‌دار مخصوص زنان با نام [[چاقچور]] را کنار بگذارند، شال‌های کوتاه سر کنند و سر و موی خود را نیز با روسری‌های سفید ساده بپوشانند. این دگرگونی به بسیاری از زنان و دختران مقامات و نزدیکان شاه راه پیدا کرد؛ اما در میان مردم عادی، به‌دلیل فرهنگ و تربیت دینی جامعهٔ ایران، جایی پیدا نکرد. در زمان سلطنت مظفرالدین شاه، کت و دامن و لباس به شیوه غربی، به‌ویژه میان زنان طبقهٔ مرفه، افزایش یافت.<ref>مهرآبادی، زن ایرانی به روایت سفرنامه‌نویسان فرنگی، 1379، ص120.</ref>


== کنشگری‌ها در دوره قاجار ==
== کنشگری‌ها در دوره قاجار ==
خط ۵۶: خط ۵۰:
== پوشش زنان در دورهٔ قاجار ==
== پوشش زنان در دورهٔ قاجار ==
زنان در دورهٔ قاجار بسته به طبقه‌ای که در آن قرار داشتند، دارای پوششی متنوع در [[خانه]] بودند، اما در خارج از منزل همگان [[چادر]] به سر می‌کردند. زنان با پوشش خاصی در اجتماع حضور می‌یافتند که شامل [[چادر]] از سر تا پا بود. زنان شهری علاوه بر پوشیدن چادر، صورت خود را نیز با روبند می‌پوشاندند. زنان عادی چادرهایی از جنس کرباس با راه‌راه سفید و آبی می‌پوشیدند و با یک دست چادر را جمع می‌کردند که به زمین کشیده نشود و دست دیگر را به صورت، حایل می‌کردند.<ref>دیناری و علم، «بررسی وضعیت اجتماعی زنان در دوره قاجار با تکیه بر دیدگاه سفرنامه‌نویسان»، 1395ش، ص2-9.</ref>
زنان در دورهٔ قاجار بسته به طبقه‌ای که در آن قرار داشتند، دارای پوششی متنوع در [[خانه]] بودند، اما در خارج از منزل همگان [[چادر]] به سر می‌کردند. زنان با پوشش خاصی در اجتماع حضور می‌یافتند که شامل [[چادر]] از سر تا پا بود. زنان شهری علاوه بر پوشیدن چادر، صورت خود را نیز با روبند می‌پوشاندند. زنان عادی چادرهایی از جنس کرباس با راه‌راه سفید و آبی می‌پوشیدند و با یک دست چادر را جمع می‌کردند که به زمین کشیده نشود و دست دیگر را به صورت، حایل می‌کردند.<ref>دیناری و علم، «بررسی وضعیت اجتماعی زنان در دوره قاجار با تکیه بر دیدگاه سفرنامه‌نویسان»، 1395ش، ص2-9.</ref>
=== حجاب  زنان ===
[[پرونده:قاجاریه۲.jpg|جایگزین=بانوان دوره قاجار با چادر و پوشیه|بندانگشتی|بانوان دوره قاجار با چادر و پوشیه]]
در اوائل دورهٔ قاجاریهٔ فرهنگ [[حجاب]] و [[عفاف]] متأثر از سبک زندگی ایرانی و اسلامی به‌عنوان یک ارزش به شدت رعایت می‌شد. همچنین حریم اجتماعی مردانه و زنانه به‌عنوان میراث فرهنگی و دینی، در فضاهای شهری، مکان‌های مذهبی و سبک معماری نمود عینی داشت. برای مثال زنان در فضای عمومی [[چادر|چادرهای]] بلند [[لباس مشکی در فرهنگ شیعیان|مشکی]] می‌پوشیدند.
روی چادر، پارچه‌ای سفید بود که زنان آن را روی صورت خود می‌انداختند و به‌وسیله چند شبکه‌ای که آن پارچه سفید در مقابل چشمان زن داشت، جلو خود را می‌دیدند؛ اما پس از مسافرت ناصرالدین شاه به روسیه و اروپا و دیدن پوشش زنان آنجا، شاه زنان [[حرم‌سرا|حرمسرا]] را واداشت تا شلوار بلند چین‌دار مخصوص زنان با نام [[چاقچور]] را کنار بگذارند، شال‌های کوتاه سر کنند و سر و موی خود را نیز با روسری‌های سفید ساده بپوشانند. این دگرگونی به بسیاری از زنان و دختران مقامات و نزدیکان شاه راه پیدا کرد؛ اما در میان مردم عادی، به‌دلیل فرهنگ و تربیت دینی جامعهٔ ایران، جایی پیدا نکرد. در زمان سلطنت مظفرالدین شاه، کت و دامن و لباس به شیوه غربی، به‌ویژه میان زنان طبقهٔ مرفه، افزایش یافت.<ref>مهرآبادی، زن ایرانی به روایت سفرنامه‌نویسان فرنگی، 1379، ص120.</ref>


== تفریح زنان در دورهٔ قاجار ==
== تفریح زنان در دورهٔ قاجار ==