تشییع جنازه اکبر هاشمی رفسنجانی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۸: خط ۱۸:


رهبر جمهوری اسلامی ایران نیز در پیام تسلیت خود، سابقه همکاری و همگامی با وی را پنجاه و نه سال تمام عنوان کرد و از او به عنوان تکیه‌گاهی مطمئن یاد نمود.<ref>[[#source7|«پیام تسلیت در پی ارتحال آیت‌الله هاشمی رفسنجانی»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری.]]</ref>
رهبر جمهوری اسلامی ایران نیز در پیام تسلیت خود، سابقه همکاری و همگامی با وی را پنجاه و نه سال تمام عنوان کرد و از او به عنوان تکیه‌گاهی مطمئن یاد نمود.<ref>[[#source7|«پیام تسلیت در پی ارتحال آیت‌الله هاشمی رفسنجانی»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری.]]</ref>
== پانویس ==
{{پانویس}}
'''تشییع جنازه اکبر هاشمی رفسنجانی'''، رئیس‌جمهور پیشین و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام ایران، در روز سه‌شنبه ۲۱ دی ۱۳۹۵ در تهران برگزار شد.<ref>{{پک/بن|صدای آمریکا|ک=«خاکسپاری هاشمی رفسنجانی؛ شعارهای حمایت از موسوی، کروبی و خاتمی در مراسم»، شبکه صدای آمریکا}}</ref> این مراسم با حضور گسترده و میلیونی اقشار مختلف مردم، فعالان سیاسی و مقامات عالی‌رتبه کشوری و لشکری همراه بود و بر اساس آمارهای اعلام شده از سوی استانداری تهران، جمعیت شرکت‌کننده در آن حدود دو و نیم میلیون نفر برآورد گردید.<ref>{{پک/بن|جمهوری|ک=«مراسم تشییع پیکر هاشمی رفسنجانی»، وب‌سایت جمهوری}}</ref> پیکر وی پس از اقامه نماز در دانشگاه تهران، به آرامگاه بنیان‌گذار جمهوری اسلامی منتقل و در کنار وی به خاک سپرده شد.<ref>{{پک/بن|صدای آمریکا|ک=«خاکسپاری هاشمی رفسنجانی؛ شعارهای حمایت از موسوی، کروبی و خاتمی در مراسم»، شبکه صدای آمریکا}}</ref>
== درگذشت و ابهامات ==
اکبر هاشمی رفسنجانی در غروب روز یکشنبه ۱۹ دی ۱۳۹۵ دچار عارضه قلبی گردید.<ref>{{پک/بن|صدای آمریکا|ک=«خاکسپاری هاشمی رفسنجانی؛ شعارهای حمایت از موسوی، کروبی و خاتمی در مراسم»، شبکه صدای آمریکا}}</ref> او در حالی که در استخر کوشک مشغول شنا بود، دچار این عارضه شد و با وجود انتقال سریع به بیمارستان شهدای تجریش در شرایط فقدان علائم حیاتی و تلاش ۹۰ دقیقه‌ای تیم پزشکی شامل متخصصان قلب، بیهوشی و طب اورژانس، اقدامات احیا بی‌نتیجه ماند و در ساعت ۱۹:۳۰ درگذشت او به‌طور رسمی اعلام شد.<ref>{{پک/بن|فرارو|ک=«خانواده هاشمی و معمای مرگ آیت‌الله»، پایگاه خبری فرارو}}</ref>
به گفته مقامات وزارت بهداشت، در زمان وقوع این حادثه تیم پزشکی همراه وی نبوده‌اند.<ref>{{پک/بن|فرارو|ک=«خانواده هاشمی و معمای مرگ آیت‌الله»، پایگاه خبری فرارو}}</ref> پس از این رویداد، ابهاماتی پیرامون علت دقیق مرگ وی مطرح شد. محمد هاشمی، برادر وی، مرگ او را ناگهانی و غیرعادی خواند و از عدم انجام کالبدشکافی انتقاد کرد.<ref>{{پک/بن|فرارو|ک=«خانواده هاشمی و معمای مرگ آیت‌الله»، پایگاه خبری فرارو}}</ref> فائزه هاشمی نیز بعدتر اعلام نمود که در بررسی‌های شورای عالی امنیت ملی، وجود مواد رادیواکتیو به میزان ۱۰ برابر حد مجاز در بدن پدرش تأیید شده است، هرچند به آن‌ها گفته شد که دلیل رسمی فوت همان ایست قلبی بوده است.<ref>{{پک/بن|فرارو|ک=«خانواده هاشمی و معمای مرگ آیت‌الله»، پایگاه خبری فرارو}}</ref>
== مراسم تشییع و خاکسپاری ==
=== اقامه نماز ===
مراسم بدرقه و تشییع از صبح روز سه‌شنبه ۲۱ دی از محدوده دانشگاه تهران آغاز شد.<ref>{{پک/بن|جماران|ک=«حاشیه‌های آیین تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی»، پایگاه خبری جماران}}</ref> نماز میت بر پیکر وی به امامت سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران اقامه گردید.<ref>{{پک/بن|صدای آمریکا|ک=«خاکسپاری هاشمی رفسنجانی؛ شعارهای حمایت از موسوی، کروبی و خاتمی در مراسم»، شبکه صدای آمریکا}}</ref> در اقامه این نماز، تغییراتی محسوس در عبارات مستحبی رخ داد؛ رهبر ایران به جای قرائت عبارت مرسوم «اللّٰهُمَّ اِنّا لٰا نَعْلَمُ مِنْهُ الّا خَیْراً» (خدایا ما جز خوبی از او ندیدیم)، از عبارت «اللّهُمَّ إنَّکَ قَبَضتَ رُوحَهُ وَ أنتَ غَنیٌّ عَن عَذابِه وَ هُوَ مُحتاجٌ إلی رَحمَتِک» استفاده کرد و در پایان نماز نیز ذکر «عَفوَکَ» را نُه مرتبه تکرار نمود.<ref>{{پک/بن|بلاغ نیوز|ک=«کدام فراز نماز میت را رهبر انقلاب نخواندند»، پایگاه خبری بلاغ نیوز}}</ref>
=== گستردگی جمعیت و تنوع اقشار ===
جمعیت حاضر در این مراسم از طیف‌ها و گرایش‌های بسیار متفاوتی تشکیل شده بود؛ روحانیون، دانشگاهیان، مردان و زنان با پوشش‌های گوناگون و افراد با دیدگاه‌های سیاسی متفاوت از جمله اصول‌گرا و اصلاح‌طلب در کنار یکدیگر حضور یافتند که نشان‌دهنده تکثر سلایق شرکت‌کنندگان بود.<ref>{{پک/بن|دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان|ک=«تشییعی از جنس هاشمی- حاشیه‌های بدرقه تاریخی آیت‌الله»، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان}}</ref> به دلیل ازدحام بی‌سابقه، تمامی مسیرهای منتهی به خیابان انقلاب تنها برای خودروهای دارای کارت ویژه باز بود و بسیاری از مردم برای مشاهده مراسم در پشت‌بام‌ها و بالکن‌های ساختمان‌های مجاور مستقر شدند.<ref>{{پک/بن|جماران|ک=«حاشیه‌های آیین تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی»، پایگاه خبری جماران}}</ref> بسیاری از شرکت‌کنندگان پلاکاردهایی با مضامین «بدرود امیرکبیر» و «خداحافظ پیر اعتدال» در دست داشتند و سران قوا به همراه شخصیت‌هایی همچون قاسم سلیمانی نیز در بخش جایگاه ویژه حضور یافتند.<ref>{{پک/بن|جماران|ک=«حاشیه‌های آیین تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی»، پایگاه خبری جماران}}</ref><ref>{{پک/بن|دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان|ک=«تشییعی از جنس هاشمی- حاشیه‌های بدرقه تاریخی آیت‌الله»، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان}}</ref>
=== تقابل شعارها و حاشیه‌ها ===
مراسم بدرقه پیکر هاشمی رفسنجانی با حاشیه‌های اعتراضی از سوی هواداران جنبش سبز همراه شد. همزمان با حرکت پیکر، گروه‌های کثیری از مردم اقدام به سر دادن شعارهایی در حمایت از سید محمد خاتمی، میرحسین موسوی و مهدی کروبی کردند.<ref>{{پک/بن|صدای آمریکا|ک=«خاکسپاری هاشمی رفسنجانی؛ شعارهای حمایت از موسوی، کروبی و خاتمی در مراسم»، شبکه صدای آمریکا}}</ref> شعارهایی چون «یاحسین، میرحسین»، «پیام ما روشنه، حصر باید بشکنه» و «وصیت هاشمی، حمایت از خاتمی» به صورت گسترده در خیابان‌ها طنین‌انداز شد.<ref>{{پک/بن|جمهوری|ک=«مراسم تشییع پیکر هاشمی رفسنجانی»، وب‌سایت جمهوری}}</ref>
همچنین گزارش شد که مأموران امنیتی مانع از حضور سید محمد خاتمی در مراسم شده بودند؛ موضوعی که با واکنش مردم و سر دادن شعار «خاتمی، خاتمی، جای تو خالی امروز» مواجه گردید.<ref>{{پک/بن|صدای آمریکا|ک=«خاکسپاری هاشمی رفسنجانی؛ شعارهای حمایت از موسوی، کروبی و خاتمی در مراسم»، شبکه صدای آمریکا}}</ref> برای مقابله با این فضا و تحت‌الشعاع قرار دادن شعارهای مردمی، خودروهای سازمان‌یافته مجهز به بلندگوهای بزرگ با پخش مداحی و شعارهای رسمی سعی در پوشش صدای معترضان داشتند. این وضعیت به یک رویارویی صوتی مستقیم میان بلندگوها و جمعیت تبدیل شد و حاضران در پاسخ، شعار «بلندگو مال تو، صدای حق مال ما» را فریاد زدند.<ref>{{پک/بن|جمهوری|ک=«مراسم تشییع پیکر هاشمی رفسنجانی»، وب‌سایت جمهوری}}</ref><ref>{{پک/بن|دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان|ک=«تشییعی از جنس هاشمی- حاشیه‌های بدرقه تاریخی آیت‌الله»، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان}}</ref>
در همین راستا، سازمان صدا و سیما برای جلوگیری از شنیده شدن شعارهای سیاسی از طریق گیرنده‌های تلویزیونی، تصاویر را در کادرهای بسته نمایش داد و صدای محیط را با موسیقی عزا پوشاند.<ref>{{پک/بن|جمهوری|ک=«مراسم تشییع پیکر هاشمی رفسنجانی»، وب‌سایت جمهوری}}</ref><ref>{{پک/بن|صدای آمریکا|ک=«خاکسپاری هاشمی رفسنجانی؛ شعارهای حمایت از موسوی، کروبی و خاتمی در مراسم»، شبکه صدای آمریکا}}</ref> خطوط تلفن همراه و اینترنت نیز در محدوده مراسم با اختلال جدی روبرو گردید که ارسال اخبار و ویدئوها را با دشواری مواجه کرد.<ref>{{پک/بن|جمهوری|ک=«مراسم تشییع پیکر هاشمی رفسنجانی»، وب‌سایت جمهوری}}</ref>
== بازتاب‌ها و واکنش‌ها ==
درگذشت هاشمی رفسنجانی بازتابی گسترده در داخل و خارج از ایران داشت. سید علی خامنه‌ای در پیام تسلیت خود با اشاره به پنجاه و نه سال رفاقت و همکاری مشترک، از هوش وافر و صمیمیت کم‌نظیر او در دوران مبارزات و پس از انقلاب تمجید کرد و تأکید نمود که اختلاف‌نظرها و اجتهادهای متفاوت در برهه‌هایی از این دوران طولانی، هرگز نتوانست پیوند رفاقتی آنان را به‌کلی بگسلد.<ref>{{پک/بن|Khamenei.ir|ک=«پیام تسلیت در پی ارتحال آیت‌الله هاشمی رفسنجانی»، وب‌سایت Khamenei.ir}}</ref>
در عرصه جهانی، این رویداد در صدر اخبار رسانه‌های بین‌المللی نظیر رویترز، آسوشیتد پرس، بی‌بی‌سی، فرانس۲۴ و سی‌ان‌ان قرار گرفت.<ref>{{پک/بن|فرادید|ک=«بازتاب تشییع آیت الله هاشمی در رسانه‌های خارجی»، پایگاه خبری فرادید}}</ref> کاخ سفید آمریکا با انتشار پیامی که از زمان وقوع انقلاب اسلامی بی‌سابقه ارزیابی گردید، درگذشت او را تسلیت گفت.<ref>{{پک/بن|فرادید|ک=«بازتاب تشییع آیت الله هاشمی در رسانه‌های خارجی»، پایگاه خبری فرادید}}</ref> رسانه‌های خارجی با پوشش حضور یکپارچه جامعه ایران در تکریم وی، از او به عنوان یک وزنه سنگین سیاسی، پدر معنوی اصلاح‌طلبان و شخصیتی تأثیرگذار برای پیشبرد اصلاحات اقتصادی و نزدیکی به غرب یاد کردند.<ref>{{پک/بن|فرادید|ک=«بازتاب تشییع آیت الله هاشمی در رسانه‌های خارجی»، پایگاه خبری فرادید}}</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۲۳: خط ۵۲:


== منابع ==
== منابع ==
* <span id="source1"></span>بدون نویسنده (۱۳۹۶). [https://fararu.com/fa/news/340678 «خانواده هاشمی و معمای مرگ آیت‌الله»]. پایگاه خبری فرارو. ۲۶ آذر ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۱۱ تیر ۱۴۰۵.
* {{یادکرد وب|عنوان=خانواده هاشمی و معمای مرگ آیت‌الله|ناشر=فرارو|نشانی=https://fararu.com/fa/news/340678|تاریخ=۲۶ آذر ۱۳۹۶|تاریخ بازبینی=۱۱ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|فرارو}}}}
* <span id="source2"></span>بدون نویسنده (۱۳۹۵). [https://ir.voanews.com/a/iran-government-hashemi-death/3670132.html «خاکسپاری هاشمی رفسنجانی؛ شعارهای حمایت از موسوی، کروبی و خاتمی در مراسم»]. صدای آمریکا. ۲۱ دی ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۱۱ تیر ۱۴۰۵.
* {{یادکرد وب|عنوان=خاکسپاری هاشمی رفسنجانی؛ شعارهای حمایت از موسوی، کروبی و خاتمی در مراسم|ناشر=صدای آمریکا|نشانی=https://ir.voanews.com/a/iran-government-hashemi-death/3670132.html|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۱ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|صدای آمریکا}}}}
* <span id="source3"></span>بدون نویسنده (۱۳۹۵). [https://www.bloghnews.com/news/259049 «کدام فراز نماز میت را رهبر انقلاب نخواندند»]. پایگاه خبری بلاغ نیوز. ۲۱ دی ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۱۱ تیر ۱۴۰۵.
* {{یادکرد وب|عنوان=مراسم تشییع پیکر هاشمی رفسنجانی|ناشر=جمهوری|نشانی=http://jomhouri.com/jomhouri/archives/23840|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۱ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|جمهوری}}}}
* <span id="source4"></span>بدون نویسنده (۱۳۹۵). [http://jomhouri.com/jomhouri/archives/23840 «مراسم تشییع پیکر هاشمی رفسنجانی»]. سایت جمهوری. ۲۱ دی ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۱۱ تیر ۱۴۰۵.
* {{یادکرد وب|عنوان=حاشیه‌های آیین تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی|ناشر=جماران|نشانی=https://www.jamaran.news/fa/tiny/news-563329|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۱ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|جماران}}}}
* <span id="source5"></span>بدون نویسنده (۱۳۹۵). [https://kerman.iau.ir/stu-art/fa/news/10369 «تشییعی از جنس هاشمی- حاشیه‌های بدرقه تاریخی آیت‌الله»]. دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان. ۲۱ دی ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۱۱ تیر ۱۴۰۵.
* {{یادکرد وب|عنوان=تشییعی از جنس هاشمی- حاشیه‌های بدرقه تاریخی آیت‌الله|ناشر=دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان|نشانی=https://kerman.iau.ir/stu-art/fa/news/10369|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۱ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان}}}}
* <span id="source6"></span>بدون نویسنده (۱۳۹۵). [https://faradeed.ir/fa/tiny/news-32151 «بازتاب تشییع آیت الله هاشمی در رسانه‌های خارجی»]. پایگاه خبری فرادید. ۲۱ دی ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۱۱ تیر ۱۴۰۵.
* {{یادکرد وب|عنوان=کدام فراز نماز میت را رهبر انقلاب نخواندند|ناشر=بلاغ نیوز|نشانی=https://www.bloghnews.com/news/259049|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۱ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|بلاغ نیوز}}}}
* <span id="source7"></span>سید علی خامنه‌ای (۱۳۹۵). [https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=35364 «پیام تسلیت در پی ارتحال آیت‌الله هاشمی رفسنجانی»]. پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری. ۱۹ دی ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۱۱ تیر ۱۴۰۵.
* {{یادکرد وب|عنوان=بازتاب تشییع آیت الله هاشمی در رسانه‌های خارجی|ناشر=فرادید|نشانی=https://faradeed.ir/fa/tiny/news-32151|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۱ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|فرادید}}}}
* {{یادکرد وب|عنوان=پیام تسلیت در پی ارتحال آیت‌الله هاشمی رفسنجانی|ناشر=Khamenei.ir|نشانی=https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=35364|تاریخ=۱۹ دی ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۱ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|Khamenei.ir}}}}