ایران در دوران قاجاریه: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۳۱: / خط ۳۱: @@
 ==فرهنگ ==
-===آشفتگی فرهنگی===
+=== زندگی روزمره ===
-محققان دورهٔ قاجاریه را دورهٔ پیدایش نابسامانی‌های فرهنگی، جدال بین دو سبک زندگی ایرانی و غربی و رواج تدریجی فرهنگ مدرن و تغییرات اساسی در سبک زندگی ایرانی توصیف کرده‌اند. گرایش به سبک زندگی غربی سبب شد که ایران دست‌خوش بحران هویتی و عقب‌ماندگی شود. در این دوره، بر خلاف دوران صفویه، توجه به علوم نقلی کمتر و گرایش به علوم غربی بیشتر شد و به نظر محقان این ناسازگاری فرهنگی به عقب‌ماندگی ایران منجر شد.<ref>شریفی شکوه، «وضعیت فکری و فرهنگی ایران در عصر قاجار»، 1397ش، ص128-129.</ref>
+زندگی روزمره در دوره قاجار با ویژگی‌های خاصی در سبد مصرف خانوار، آداب مذهبی و شیوهٔ تغذیه همراه بود. خانه‌های ایرانی با وجود اتاق‌های متعدد، کاربردهای چندمنظوره داشتند و نشستن بر روی زمین (روی فرش و پشتی) و غذا خوردن بر روی سفره، از سنت‌های رایج آن دوران بود. اثاثیه خانه‌ها بسیار مختصر و شامل قالی، تشک، پشتی، گنجه و سماور بود و از میز و صندلی خبری نبود؛ روشنایی با چراغ نفتی و گرمایش با کرسی در اندرونی و منقل در بیرونی تأمین می‌شد. غذاهای اصلی شامل برنج (به‌صورت پلو، چلو و آش)، سبزیجات، میوه و لبنیات بود و قاشق و چنگال معمول نبود و غذا با دست صرف می‌شد.
+=== دست‌دادن ===
+به نظر پژوهشگران، دست‌دادن در فرهنگ ایرانی قبل از قاجار کنشی تشریفاتی و ویژهٔ مناسبت‌های خاص بود که عمدتاً میان نخبگان رواج داشت و معانی‌ای چون احترام، عهد و پیمان یا خداحافظی را دربرمی‌گرفت؛ اما از دوره ناصری به‌تدریج و تحت تأثیر تعاملات با اروپاییان، این کنش به رفتاری همگانی در دیدارها و احوال‌پرسی‌های روزمره تبدیل شد و به نمادی از فرنگی‌مآبی و گرایش به مدرنیته در فرهنگ ایرانی مبدل گردید.<ref>[https://scj.sbu.ac.ir/article_103983_aedfdffdad637e3c62f7d8e80e7b06ea.pdf بیگدلو و احمدوند، «دگرگونی در آداب و رسوم معاشرتی ایرانیان در دوره قاجار (مطالعه موردی؛ دست دادن به سبک جدید)»، ۱۴۰۲ش، ص۳۰۶-۳۰۷.]</ref>
 === زبان رسمی و گویش‌ها ===
@@ خط ۲۳۱: / خط ۲۳۴: @@
 *اکبری، محمدعلی وشناسی‌آذری، لاله، «نخستین آشنایی‌های ایرانیان با علوم جدید (عصر فتح‌علی شاه قاجار)»، مجلهٔ مسکویه، شمارهٔ ۱۰، ۱۳۸۸ش.
 *«بیانات در ارتباط تصویری با نمایندگان تشکل‌های دانشجویی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹ش.
+* بیگدلو، احمد و زینب احمدوند، «دگرگونی در آداب و رسوم معاشرتی ایرانیان در دوره قاجار (مطالعه موردی؛ دست دادن به سبک جدید)»، مجلۀ تاریخ ایران، شمارۀ ۲، ۱۴۰۲ش.
 * پوربختیار، غفار، «پوشاک و نقش آن در انعکاس تمایزات اجتماعی عصر قاجار براساس نظریۀ تمایز بوردیو»، مجلۀ جامعه‌شناسی تاریخی، شماره 1، شهریور 1402ش.
 * پورعلی، سیدمرتضی، «مطالعه تطبیقی مراسم و اعیاد ملی و مذهبی نزد مذهب شیعه در دربار صفوی و قاجار و مقایسه آنها با رسوم اهل تسنن»، پژوهش‌های مطالعات اسلامی معاصر، سال ۱، شماره ۳، ۱۴۰۲ش.