برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
جز ویکی سازی و تمیزکاری |
||
| خط ۲۲۹: | خط ۲۲۹: | ||
در عرصه علم اجتهاد و مرجعیت دینی، مدارس و حوزههای علمیه شیعه در افغانستان تاریخچهای درخشان دارد. «ابو خالد کابلی» یکی از اصحاب امام زینالعابدین، نقش مهمی در بنیانگذاری این عرصه ایفا کرده است. باکوشش [[ملا|ملا]] محمدکاظم هروی خراسانی و با نگارش اثر ارزشمند «کفایة الأصول» توسط وی، این جهاد علمی ادامه پیدا کرد. خراسانی در دوران قتلعام مردم هزاره توسط امیرعبدالرحمان خان در عراق [[زندگی|زندگی]] میکرد و پس از درگشت میرزای شیرازی، مسئولیت زعامت حوزههای علمیه را بر عهده گرفت. | در عرصه علم اجتهاد و مرجعیت دینی، مدارس و حوزههای علمیه شیعه در افغانستان تاریخچهای درخشان دارد. «ابو خالد کابلی» یکی از اصحاب امام زینالعابدین، نقش مهمی در بنیانگذاری این عرصه ایفا کرده است. باکوشش [[ملا|ملا]] محمدکاظم هروی خراسانی و با نگارش اثر ارزشمند «کفایة الأصول» توسط وی، این جهاد علمی ادامه پیدا کرد. خراسانی در دوران قتلعام مردم هزاره توسط امیرعبدالرحمان خان در عراق [[زندگی|زندگی]] میکرد و پس از درگشت میرزای شیرازی، مسئولیت زعامت حوزههای علمیه را بر عهده گرفت. | ||
عالمان بزرگی مانند فیضمحمد کاتب هزاره بهعنوان عالم برجستۀ دینی با نگارش «سراج التواریخ»، هویت تاریخی مردم هزاره و شیعیان را احیاکردند و زحمات آنان در آموزش و ترویج علوم دینی منجر به تقویت و استحکام حوزههای علمیه شد. پس از کاتب هزاره، نسل جدیدی از جمله ملا محمدافضل ارزگانی و دهها عالم دیگر، برای تحصیل به نجف [[مهاجرت|مهاجرت]] کردند و بعد از چندین سال تحصیل و تحقیق، بیشتر این عالمان گواهی اجتهاد از مراجع بزرگ نجف را دریافت کردند اما اعلام مرجعیت نکردند.<ref>فیاض، «نقش شهید مزاری در احیای مرجعیت شیعه در افغانستان»، 1399ش، ص154.</ref> | |||
در دهه هفتاد شمسی، شیعیان افغانستان با اعتماد کامل به | در دهه هفتاد شمسی، شیعیان افغانستان با اعتماد کامل به [[اخلاص]]، [[صداقت]] و علم قربانعلی محقق کابلی، در شرایط حساس و نیازهای شرعی و ملی، از وی درخواست کردند که مرجعیت دینی شیعیان این کشور را بپذیرند. در پاسخ به این تقاضای جمعی و وظیفهای شرعی، وی در ۲۳ شهریور ۱۳۷۳ش وظیفۀ مرجعیت را به عهده گرفت. | ||
با اعلام مرجعیت دینی و علمی محقق کابلی، محبوبیت و مشروعیت مرجعیت در میان جامعۀ تشیع افغانستان تقویت شد. این رویداد بهعنوان نماد استقلال فکری و سیاسی علمای شیعه افغانستان شناخته شد و اتهامات گذشته مبنی بر وابستگی علمای شیعه به مراجع خارجی را رد کرد.<ref>حلیمی بلخابی، «نقش علما و مرجعیت در تحولات سیاسی و اجتماعی افغانستان»، 6 1399ش، ص143. </ref> | با اعلام مرجعیت دینی و علمی محقق کابلی، محبوبیت و مشروعیت مرجعیت در میان جامعۀ تشیع افغانستان تقویت شد. این رویداد بهعنوان نماد استقلال فکری و سیاسی علمای شیعه افغانستان شناخته شد و اتهامات گذشته مبنی بر وابستگی علمای شیعه به مراجع خارجی را رد کرد.<ref>حلیمی بلخابی، «نقش علما و مرجعیت در تحولات سیاسی و اجتماعی افغانستان»، 6 1399ش، ص143. </ref> | ||
اعلام مرجعیت از سوی محمداسحاق فیاض (متولد ۱۳۰۹ش و از شیعیان هزارۀ افغانستان)، مرجعیت دینی مدارس شیعیان افغانستان را پربارتر کرد. گرچه وی مرجعیت خود را در دوران زعامت خویی آغاز کرده بود اما به احترام استاد بزرگوار خود تا سالها از انتشار رسالۀ عملیه خودداری کرد و مقلدین را به خویی ارجاع میداد. پس از اصرار فراوان مردم، سرانجام رسالۀ عملیۀ خود را منتشر ساخت.<ref>ناصری، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج2، ص۵۰۵.</ref> وی از جمله مراجعی است که [[سید|سید]] محمدصدر به مقلدان خود توصیه کرده بود.<ref>خسرو شاهین، نشریه شهروند، ۱۳۸۶، ش۳۱.</ref> پس از سقوط نظام بعثی در عراق، دفاتر نمایندگی این مرجع تقلید در کشورهای ایران، افغانستان و پاکستان تأسیس شد.<ref>[https://fa.alfayadh.org/ «دفتر مرجع دینی آیة الله العظمی شیخ محمد اسحاق فیاض»، وبسایت دفتر مرجع دینی آیة الله العظمی شیخ محمد اسحاق فیاض.]</ref> | اعلام مرجعیت از سوی [[محمداسحاق فیاض]] (متولد ۱۳۰۹ش و از شیعیان هزارۀ افغانستان)، مرجعیت دینی مدارس شیعیان افغانستان را پربارتر کرد. گرچه وی مرجعیت خود را در دوران زعامت خویی آغاز کرده بود اما به احترام استاد بزرگوار خود تا سالها از انتشار رسالۀ عملیه خودداری کرد و مقلدین را به خویی ارجاع میداد. پس از اصرار فراوان مردم، سرانجام رسالۀ عملیۀ خود را منتشر ساخت.<ref>ناصری، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج2، ص۵۰۵.</ref> وی از جمله مراجعی است که [[سید|سید]] محمدصدر به مقلدان خود توصیه کرده بود.<ref>خسرو شاهین، نشریه شهروند، ۱۳۸۶، ش۳۱.</ref> پس از سقوط نظام بعثی در عراق، دفاتر نمایندگی این مرجع تقلید در کشورهای ایران، افغانستان و پاکستان تأسیس شد.<ref>[https://fa.alfayadh.org/ «دفتر مرجع دینی آیة الله العظمی شیخ محمد اسحاق فیاض»، وبسایت دفتر مرجع دینی آیة الله العظمی شیخ محمد اسحاق فیاض.]</ref> | ||
مرکز مطالعات استراتژیک سلطنتی اردن که هر سال ۵۰۰ شخصیت تأثیرگذار [[مسلمان|مسلمان]] را معرفی میکند، در گزارش ۲۰۲۲م، آیتالله فیاض را بهعنوان یکی از دو استاد برجستۀ حوزۀ علمۀ شیعه و از چهرههای سرشناس جهان اسلام معرفی کرده است. این نهاد بینالمللی بر نفوذ و احترام گسترده وی در میان شیعیان، بهویژه در منطقه جنوب آسیا تأکید کرده است. جایگاه علمی و مرجعیت دینی آیتالله فیاض در عراق و دیگر کشورهای اسلامی مورد توجه خاص محافل علمی و دینی قرار دارد.<ref>The Muslim 500, 2023, p114</ref> محمدباقر فاضلی بهسودی، مرجع و استاد درس خارج در حوزۀ علمیه قم<ref>[https://fazelibehsoodi.com/index.php/2018-06-22-04-53-06/315-2025-05-18-15-26-41 زندگینامه حضرت آیت الله العظمی فاضلی بهسودی»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حضرت آیت الله العظمی الحاج شیخ محمدباقر فاضلی بهسودی.]</ref> و غلامعباس واعظزاده بهسودی، مرجع و استاد درس خارج در حوزۀ علمیه کابل، از دیگر مراجع تقلید تأثیرگذاری مدارس شیعیان افغانستان محسوب میشوند که رسالۀ عملیه چاپ کردهاند.<ref>[https://behsoodi.com/fa-bio/ «اجمالی از زندگی نامه آیت الله العظمی واعظ زاده بهسودی(دام ظله العالی)»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر فقیه اهلبیت حضرت آیتالله العظمی واعظزاده بهسودی.]</ref> | مرکز مطالعات استراتژیک سلطنتی اردن که هر سال ۵۰۰ شخصیت تأثیرگذار [[مسلمان|مسلمان]] را معرفی میکند، در گزارش ۲۰۲۲م، آیتالله فیاض را بهعنوان یکی از دو استاد برجستۀ حوزۀ علمۀ شیعه و از چهرههای سرشناس جهان اسلام معرفی کرده است. این نهاد بینالمللی بر نفوذ و احترام گسترده وی در میان شیعیان، بهویژه در منطقه جنوب آسیا تأکید کرده است. جایگاه علمی و مرجعیت دینی آیتالله فیاض در عراق و دیگر کشورهای اسلامی مورد توجه خاص محافل علمی و دینی قرار دارد.<ref>The Muslim 500, 2023, p114</ref> محمدباقر فاضلی بهسودی، مرجع و استاد درس خارج در حوزۀ علمیه قم<ref>[https://fazelibehsoodi.com/index.php/2018-06-22-04-53-06/315-2025-05-18-15-26-41 زندگینامه حضرت آیت الله العظمی فاضلی بهسودی»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حضرت آیت الله العظمی الحاج شیخ محمدباقر فاضلی بهسودی.]</ref> و غلامعباس واعظزاده بهسودی، مرجع و استاد درس خارج در حوزۀ علمیه کابل، از دیگر مراجع تقلید تأثیرگذاری مدارس شیعیان افغانستان محسوب میشوند که رسالۀ عملیه چاپ کردهاند.<ref>[https://behsoodi.com/fa-bio/ «اجمالی از زندگی نامه آیت الله العظمی واعظ زاده بهسودی(دام ظله العالی)»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر فقیه اهلبیت حضرت آیتالله العظمی واعظزاده بهسودی.]</ref> | ||
