جز ویکی سازی و تمیزکاری |
جز ویکی سازی |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''سلجوقیان'''</big>؛ از سلسله حکومتهای اسلامی در ایران. | <big>'''سلجوقیان'''</big>؛ از سلسله حکومتهای اسلامی در ایران. | ||
سلجوقیان، بعد از عصر طلایی اسلام، بزرگترین و وسیعترین امپراطوری را ایجاد کردند و برای اولینبار بعد از ساسانیان، مرزهای ایران را تا دریای مدیترانه بسط دادند. سلجوقیان بعد از نیم قرن اقتدار، بهدلیل نزاعهای داخلی به بخشهای مختلف سلجوقیان | سلجوقیان، بعد از عصر طلایی اسلام، بزرگترین و وسیعترین امپراطوری را ایجاد کردند و برای اولینبار بعد از ساسانیان، مرزهای ایران را تا دریای مدیترانه بسط دادند. سلجوقیان بعد از نیم قرن اقتدار، بهدلیل نزاعهای داخلی به بخشهای مختلف سلجوقیان [[خراسان]]، عراق، [[کرمان (استان)|کرمان]] و روم تجزیه شدند. در دورۀ سلجوقان، هنر، معماری و ادبیات فارسی گسترش پیدا کرد و گاهشمار ایرانی به نام جلالی ابداع شد و مراکز علمی به نام نظامیه گسترش یافت. | ||
==نامگذاری== | ==نامگذاری== | ||
سلجوقیان یا سلاجقه، سلسلۀ حکومتیِ ترکتباری بود که با نام سلجوق بن دقماق، جد بنیانگذاران خود، مشهور شدند. این سلسله، دومین سلسلۀ حکومتی ترکتبار در ایران بود. سلجوقیان بعد از شکست غزنویان (اولین سلسلۀ حکومتیِ ترکتبار در ایران) در نبرد داندانقان در سال 431ق توسط طغرل اولین سلطان و بنیانگذار آن تأسیس شد.<ref> سامانی، «سلجوقیان»، بیتا، ص545.</ref> | سلجوقیان یا سلاجقه، سلسلۀ حکومتیِ ترکتباری بود که با نام سلجوق بن دقماق، جد بنیانگذاران خود، مشهور شدند. این سلسله، دومین سلسلۀ حکومتی ترکتبار در ایران بود. سلجوقیان بعد از شکست غزنویان (اولین سلسلۀ حکومتیِ ترکتبار در ایران) در نبرد داندانقان در سال 431ق توسط طغرل اولین سلطان و بنیانگذار آن تأسیس شد.<ref> سامانی، «سلجوقیان»، بیتا، ص545.</ref> | ||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
===3. جایگاه عالمان دینی=== | ===3. جایگاه عالمان دینی=== | ||
علما در دوران سلجوقیان جایگاه بالایی داشتند و علاوهبر امور دیوانی مثل محتسب، قاضی و خطیب، بعضا ریاست شهرها را نیز به عهده داشند. خاندانهای آلصاعد و خجند از علمای سنیمذهب و نقبا و سادات از خاندانهای علوی و حسنی در همدان، خراسان و عراق از نفوذ زیادی برخوردار بودند.<ref> خلیفه، «سلجوقیان؛ اوضاع اقتصادی و اجتماعی»، بیتا، ص162.</ref> | علما در دوران سلجوقیان جایگاه بالایی داشتند و علاوهبر امور دیوانی مثل محتسب، قاضی و خطیب، بعضا ریاست شهرها را نیز به عهده داشند. خاندانهای آلصاعد و خجند از علمای سنیمذهب و نقبا و سادات از خاندانهای علوی و حسنی در همدان، [[خراسان]] و عراق از نفوذ زیادی برخوردار بودند.<ref> خلیفه، «سلجوقیان؛ اوضاع اقتصادی و اجتماعی»، بیتا، ص162.</ref> | ||
==دستآوردهای علمی== | ==دستآوردهای علمی== | ||
[[نظامالملک طوسی]] وزیر سلجوقی سلسله مدارسی را به نام نظامیه در بغداد و سراسر قلمرو سلجوقی تأسیس کرد و علمای بهنامی مثل ابوحامد غزالی و امام الحرمین جوینی را بهعنوان مدرس در آنها گماشت.<ref> الهامی و دادور آلانق، «مدیریت ایدئولوژیک افکار عمومی در عصر سلجوقیان با تأکید بر مشروعیت»، 1395ش، ص87 و 88.</ref> به گواه گزارشهای تاریخی، در دوران سلجوقی، در هر شهر حداقل یک مدرسه و یک کتابخانۀ عمومی وجود داشت؛ ضمن اینکه اکثر دانشمندان و درباریان هر کدام کتابخانههای شخصی نیز داشتند. علاوهبر این، [[مساجد]] نیز اکثرا دارای کتابخانه بودند. در این عصر، تنها در یکی از کتابخانههای وقفی در شهر مرو بیش از دوازده هزار جلد کتاب وجود داشته است.<ref> اسلامنیا، «دوران سلجوقیان عصر طلایی ایران و اوج تمدن اسلامی»، وبسایت نوگرا.</ref> | [[نظامالملک طوسی]] وزیر سلجوقی سلسله مدارسی را به نام نظامیه در بغداد و سراسر قلمرو سلجوقی تأسیس کرد و علمای بهنامی مثل ابوحامد غزالی و امام الحرمین جوینی را بهعنوان مدرس در آنها گماشت.<ref> الهامی و دادور آلانق، «مدیریت ایدئولوژیک افکار عمومی در عصر سلجوقیان با تأکید بر مشروعیت»، 1395ش، ص87 و 88.</ref> به گواه گزارشهای تاریخی، در دوران سلجوقی، در هر شهر حداقل یک مدرسه و یک کتابخانۀ عمومی وجود داشت؛ ضمن اینکه اکثر دانشمندان و درباریان هر کدام کتابخانههای شخصی نیز داشتند. علاوهبر این، [[مساجد]] نیز اکثرا دارای کتابخانه بودند. در این عصر، تنها در یکی از کتابخانههای وقفی در شهر مرو بیش از دوازده هزار جلد کتاب وجود داشته است.<ref> اسلامنیا، «دوران سلجوقیان عصر طلایی ایران و اوج تمدن اسلامی»، وبسایت نوگرا.</ref> | ||
