بدون خلاصۀ ویرایش
جز ویکی سازی و تمیزکاری
خط ۲۹: خط ۲۹:
| آثار مرتبط        =  
| آثار مرتبط        =  
}}
}}
{{درشت|'''امام موسی صدر؛'''}} فقیه نامدار ایرانی و بنیان‌گذار مجلس اعلای شیعیان و جنبش أمل در لبنان.
{{درشت|'''امام موسی صدر؛'''}} فقیه و بنیان‌گذار مجلس اعلای شیعیان و جنبش أمل در لبنان.


امام موسی صدر، عالم دینی برجسته و سیاستمدار مشهور ایرانی است که به لبنان هجرت کرد و با مطالعه و درک محرومیت همه‌جانبهٔ شیعیان [[شیعیان لبنان|لبنان]] و تأسیس مراکز مهم علمی، فرهنگی، درمانی و نظامی، تحولات مهمی در سبک زندگی جامعهٔ لبنان پدیدآورد. وی با کنش فرهنگی و سیاسی معتدل خود همه پیروان ادیان گوناگون را به همزیستی مسالمت‌آمیز هدایت و نقش برجسته‌ای را در صحنهٔ سیاست بین‌الملل [[خاورمیانه]] ایفا کرد. احیای اندیشهٔ دینی، بازسازی هویت و عزت تاریخی [[شیعیان لبنان]] و بنیان‌گذاری مقاومت اسلامی، از دست‌آوردهای مهم موسی صدر محسوب می‌شود.
امام موسی صدر، عالم دینی و سیاستمدار که به [[لبنان]] هجرت کرد و با مطالعه و درک محرومیت همه‌جانبهٔ [[شیعیان لبنان]] و تأسیس مراکز علمی، فرهنگی، درمانی و نظامی، تحولات مهمی در سبک زندگی جامعهٔ لبنان پدیدآورد. وی با کنش فرهنگی و سیاسی معتدل خود همه پیروان ادیان گوناگون را به همزیستی مسالمت‌آمیز هدایت و نقش برجسته‌ای را در صحنهٔ سیاست بین‌الملل [[خاورمیانه]] ایفا کرد. احیای اندیشهٔ دینی، بازسازی هویت و عزت تاریخی شیعیان لبنان و بنیان‌گذاری مقاومت اسلامی، از دست‌آوردهای مهم موسی صدر محسوب می‌شود.


==تولد و خانواده امام موسی صدر==
==تولد و خانواده امام موسی صدر==
[[پرونده:امام موسی صدر۱.jpg|جایگزین= سید موسی موسوی صدر، سید رضا موسوی صدر و صدرالدین موسوی صدر|بندانگشتی|از راست سید موسی موسوی صدر، سید رضا موسوی صدر و پدرش صدرالدین موسوی صدر]]
[[پرونده:امام موسی صدر۱.jpg|جایگزین= سید موسی موسوی صدر، سید رضا موسوی صدر و صدرالدین موسوی صدر|بندانگشتی|از راست سید موسی موسوی صدر، سید رضا موسوی صدر و پدرش صدرالدین موسوی صدر]]
سید موسی صدر در ۱۴ [[خرداد]] ۱۳۰۷ش در محلهٔ چهارمردان [[قم]] در خانواده‌ای از روحانیان مشهور به دنیا آمد.<ref>کمالیان، سرفصل‌هایی از زندگانی امام‌موسی صدر، 1394ش، ص۹.</ref> پدر وی سید صدرالدین از مراجع تقلید بود که پس از درگذشت عبدالکریم حائری یزدی، مؤسس [[حوزه علمیه قم|حوزهٔ علمیه قم]]، به همراه سیدمحمد حجت و سید محمدتقی خوانساری، مدیریت حوزه علمیه قم را بر عهده گرفتند و به مراجع ثلاث (سه‌گانه) مشهور شدند. مادر او «سیده‌صفیه قمی»، دختر سیدحسین قمی مرجع مبارز و مخالف حکومت استبدادی شاه بود.<ref>شرف‌الدین، امام‌موسی صدر، 1387ش، 27-29.</ref> سیدموسی صدر و «پروین خلیلی» در ۱۳۳۴ش با هم [[ازدواج]] کردند و صاحب چهار فرزند به نام‌های سید صدرالدین، سیدحمید، سیده‌حوراء و سیده‌ملیحه شدند.<ref>طباطبایی، خاطرات سیاسی- اجتماعی، 1387ش، ج۲، ص۲۶۴.</ref>
سید موسی صدر در ۱۴ [[خرداد]] ۱۳۰۷ش در محلهٔ چهارمردان [[قم]] در خانواده‌ای روحانی به دنیا آمد.<ref>کمالیان، سرفصل‌هایی از زندگانی امام‌موسی صدر، 1394ش، ص۹.</ref> پدر وی سید صدرالدین از مراجع تقلید بود که پس از درگذشت عبدالکریم حائری یزدی، مؤسس [[حوزه علمیه قم]]، به همراه سیدمحمد حجت و سید محمدتقی خوانساری، مدیریت حوزه علمیه قم را بر عهده گرفتند و به مراجع ثلاث مشهور شدند. مادر او «سیده‌صفیه قمی»، دختر سیدحسین قمی مرجع مبارز و مخالف حکومت استبدادی شاه بود.<ref>شرف‌الدین، امام‌موسی صدر، 1387ش، 27-29.</ref> سیدموسی صدر و «پروین خلیلی» در ۱۳۳۴ش با هم [[ازدواج]] کردند و صاحب چهار فرزند به نام‌های سید صدرالدین، سیدحمید، سیده‌حوراء و سیده‌ملیحه شدند.<ref>طباطبایی، خاطرات سیاسی- اجتماعی، 1387ش، ج۲، ص۲۶۴.</ref>


==تحصیلات امام موسی صدر==
==تحصیلات امام موسی صدر==
خط ۵۱: خط ۵۱:


===هجرت به لبنان===
===هجرت به لبنان===
امام موسی صدر در اواخر ۱۳۳۸ش بر اساس وصیت سیدعبدالحسین شرف‌الدین، رهبر [[شیعیان لبنان|شیعیان]] لبنان و توصیه‌های مراجع تقلید در قم از جلمه سیدحسین بروجردی به لبنان هجرت کرد و شرایط بد و عقب‌ماندگی شیعیان لبنان تأثیر عمیقی بر او گذاشت.<ref>عارفی میناآبادی، «آشنایی با پیشگامان بیداری اسلامی (2)؛ امام‌موسی صدر»، 1391ش، ص175.</ref>او در ۱۳۴۱ش تابعیت لبنانی خود را از دست رئیس‌جمهور وقت لبنان، دریافت کرد.<ref>[https://www.irna.ir/news/83807992/درباره-امام-موسی-صدر «درباره امام‌موسی صدر»،  خبرگزاری ایرنا.]</ref>
امام موسی صدر در اواخر ۱۳۳۸ش بر اساس وصیت سیدعبدالحسین شرف‌الدین، رهبر [[شیعیان لبنان]] و توصیه‌های مراجع تقلید در قم از جلمه [[سید حسین طباطبایی بروجردی]] به [[لبنان]] هجرت کرد و شرایط بد و عقب‌ماندگی شیعیان لبنان تأثیر عمیقی بر او گذاشت.<ref>عارفی میناآبادی، «آشنایی با پیشگامان بیداری اسلامی (2)؛ امام‌موسی صدر»، 1391ش، ص175.</ref>او در ۱۳۴۱ش تابعیت لبنانی خود را از دست رئیس‌جمهور وقت لبنان، دریافت کرد.<ref>[https://www.irna.ir/news/83807992/درباره-امام-موسی-صدر «درباره امام‌موسی صدر»،  خبرگزاری ایرنا.]</ref>


==ویژگی‌های شخصیتی امام موسی صدر==
==ویژگی‌های شخصیتی امام موسی صدر==
===بردباری===
===بردباری===
[[بردباری]] از ویژگی‌های مهم اخلاقی و تربیتی موسی صدر بود. این خصلت باعث شده است تا بسیاری از پژوهشگران رفتار امام موسی صدررا به اخلاق پیامبران تشبیه کنند؛ زیرا او اصلاح، اندرز و اثرگذاری را مبنای تعامل خود در جامعهٔ پیچیده‌ای مانند لبنان قرار داده بود.<ref>[http://www.imam-sadr.com/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/tabid/113/ArticleId/14890/%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B3%DB%8 سریع‌القلم، «اخلاق و سیاست در زندگی امام‌موسی صدر»، وب‌سایت مؤسسۀ فرهنگی-تحقیقاتی امام‌موسی صدر.]</ref>
[[بردباری]] از ویژگی‌های مهم اخلاقی و تربیتی موسی صدر بود. این خصلت باعث شده است تا بسیاری از پژوهشگران رفتار امام موسی صدر را به اخلاق پیامبران تشبیه کنند؛ زیرا او اصلاح، اندرز و اثرگذاری را مبنای تعامل خود در جامعهٔ پیچیده‌ای مانند لبنان قرار داده بود.<ref>[http://www.imam-sadr.com/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/tabid/113/ArticleId/14890/%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B3%DB%8 سریع‌القلم، «اخلاق و سیاست در زندگی امام‌موسی صدر»، وب‌سایت مؤسسۀ فرهنگی-تحقیقاتی امام‌موسی صدر.]</ref>


===میانه‌روی===
===میانه‌روی===
خط ۷۱: خط ۷۱:
امام موسی صدر فعالیت‌های علمی خود را با تدریس علوم حوزوی آغاز<ref>طباطبایی، خاطرات سیاسی- اجتماعی، ۱۳۸۷ش، ج۲، ص۲۸.</ref> و شاگردان زیادی را در راستای دیدگاه اجتماعی خود دربارهٔ دین [[تربیت]] کرد که «[[سید عباس موسوی|سیدعباس موسوی]]»، دبیرکل پیشین [[حزب‌الله لبنان]]، از شاگردان معروف وی بود.<ref>کمالیان، سرفصل‌هایی از زندگانی امام‌موسی صدر، ۹–۱۰.</ref> وی در نجف فضای ضد فلسفی حاکم بر محیط علمی و مخالفت برخی از علما با فلسفه و عرفان را با برخورد خردمندانهٔ خود تعدیل کرد.<ref>حکیم، گذارها و خاطره‌ها، ایران ـ نجف ـ لبنان، ۱۳۸۸ش، ص۱۲۵–۱۲۶.</ref>
امام موسی صدر فعالیت‌های علمی خود را با تدریس علوم حوزوی آغاز<ref>طباطبایی، خاطرات سیاسی- اجتماعی، ۱۳۸۷ش، ج۲، ص۲۸.</ref> و شاگردان زیادی را در راستای دیدگاه اجتماعی خود دربارهٔ دین [[تربیت]] کرد که «[[سید عباس موسوی|سیدعباس موسوی]]»، دبیرکل پیشین [[حزب‌الله لبنان]]، از شاگردان معروف وی بود.<ref>کمالیان، سرفصل‌هایی از زندگانی امام‌موسی صدر، ۹–۱۰.</ref> وی در نجف فضای ضد فلسفی حاکم بر محیط علمی و مخالفت برخی از علما با فلسفه و عرفان را با برخورد خردمندانهٔ خود تعدیل کرد.<ref>حکیم، گذارها و خاطره‌ها، ایران ـ نجف ـ لبنان، ۱۳۸۸ش، ص۱۲۵–۱۲۶.</ref>


موسی صدر در ۱۳۳۷ش در [[قم]]، دبیرستان صدر را بنیان نهاد و در پایه‌گذاری مجلهٔ «مکتب اسلام» و مبارزه با افکار کمونیستی با گروهی از فعالان فرهنگی و علمی نقش اساسی ایفا کرد. از مهم‌ترین فعالیت‌های علمی او در آخرین سال اقامت در شهر قم، تدوین طرحی برای اصلاح نظام آموزشی [[حوزه علمیه قم|حوزهٔ علمیهٔ قم]] بود که با همکاری [[سیدمحمد حسینی بهشتی]] و ناصر مکارم شیرازی صورت گرفت.<ref>کمالیان و رنجبر، عزّت شیعه، 1388ش، ج2، ص19-20.</ref>
موسی صدر در ۱۳۳۷ش در [[قم]]، دبیرستان صدر را بنیان نهاد و در پایه‌گذاری مجلهٔ «مکتب اسلام» و مبارزه با افکار کمونیستی با گروهی از فعالان فرهنگی و علمی نقش اساسی ایفا کرد. از مهم‌ترین فعالیت‌های علمی او در آخرین سال اقامت در شهر قم، تدوین طرحی برای اصلاح نظام آموزشی [[حوزه علمیه قم]] بود که با همکاری [[سیدمحمد حسینی بهشتی]] و ناصر مکارم شیرازی صورت گرفت.<ref>کمالیان و رنجبر، عزّت شیعه، 1388ش، ج2، ص19-20.</ref>


==فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی امام موسی صدر==
==فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی امام موسی صدر==
خط ۸۲: خط ۸۲:
==دست‌آوردهای امام موسی صدر==
==دست‌آوردهای امام موسی صدر==
===احیای اندیشهٔ اسلامی===
===احیای اندیشهٔ اسلامی===
زمانی که امام موسی صدر وارد لبنان شد، اندیشه در منطقهٔ خاورمیانه و جهان عرب به‌طور عمده هویت و اصالت خود را از سوسیالیسم و مارکسیسم می‌گرفت. افراد صاحب‌نظر در حوزه‌های اجتماعی و سیاسی به بنیان‌های مادی سوسیالیستی اعتقاد داشتند و در این رابطه متون بسیار گسترده‌ای از زبان‌های غربی به [[زبان عربی|عربی]] ترجمه و اندیشهٔ اسلامی به تدریج ضعیف شده بود. امام‌موسی صدر با تأسیس مرکز مطالعات اسلامی در لبنان، جوانان [[شیعه]] را از سوسیالیسم به‌سوی اسلام هدایت کرد و در کنار سایر اندیشمندان [[مسلمان]]، به احیای اندیشهٔ دینی، وسعت و سرعت بخشید.<ref>[http://www.imam-sadr.com/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/tabid/113/ArticleId/14890/%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B3%DB%8 سریع‌القلم، «اخلاق و سیاست در زندگی امام‌موسی صدر»، وب‌سایت مؤسسۀ فرهنگی-تحقیقاتی امام‌موسی صدر.]</ref>
زمانی که امام موسی صدر وارد [[لبنان]] شد، اندیشه در منطقهٔ خاورمیانه و جهان عرب به‌طور عمده هویت و اصالت خود را از سوسیالیسم و مارکسیسم می‌گرفت. افراد صاحب‌نظر در حوزه‌های اجتماعی و سیاسی به بنیان‌های مادی سوسیالیستی اعتقاد داشتند و در این رابطه متون بسیار گسترده‌ای از زبان‌های غربی به [[زبان عربی|عربی]] ترجمه و اندیشهٔ اسلامی به تدریج ضعیف شده بود. امام‌موسی صدر با تأسیس مرکز مطالعات اسلامی در لبنان، جوانان [[شیعه]] را از سوسیالیسم به‌سوی اسلام هدایت کرد و در کنار سایر اندیشمندان [[مسلمان]]، به احیای اندیشهٔ دینی، وسعت و سرعت بخشید.<ref>[http://www.imam-sadr.com/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/tabid/113/ArticleId/14890/%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B3%DB%8 سریع‌القلم، «اخلاق و سیاست در زندگی امام‌موسی صدر»، وب‌سایت مؤسسۀ فرهنگی-تحقیقاتی امام‌موسی صدر.]</ref>


===بازسازی هویت و انسجام تاریخی شیعیان لبنان===
===بازسازی هویت و انسجام تاریخی شیعیان لبنان===