پیش‌نویس:آخرالزمان: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ۱۳ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۲۲

آخرالزمان

باور به «آخرالزمان» و منجی موعود، یکی از پویاترین و سرنوشت‌سازترین مفاهیم در تاریخ ادیان و تمدن‌های بشری است. این مقاله با بررسی جامع این مفهوم، از یک سو نشانه‌های فتنه‌های اجتماعی، بحران‌های معیشتی و مختصات تمدن آرمانیِ عصر ظهور را در اندیشه اسلامی و مهدویت واکاوی می‌کند؛ از سوی دیگر، ایده منجی‌باوری را در آیین‌های زرتشت (سوشیانت)، مسیحیت (رجعت مسیح) و هندو (آواتار کلکی) پیش می‌کشد و در نهایت، به تحلیل چگونگی تبدیل این باورهای کهن دینی به ابزارهای رسانه‌ای، سیاسی و سینمایی در جهان معاصر غرب می‌پردازد.

اصطلاحی در فرهنگ ادیان و مذاهب مختلف است که به دوران پایانی جهان و رویدادهای منتهی به پایان تاریخ بشر اشاره دارد. این مقاله به بررسی ابعاد گوناگون این مفهوم می‌پردازد؛ در بخش نخست، باورهای اسلامی و مهدویت مورد واکاوی قرار می‌گیرد که شامل نشانه‌های فتنه‌های اجتماعی و اخلاقی، بحران‌های اقتصادی معیشتی و در نهایت، ویژگی‌های تمدنی و حکومتی عصر ظهور با همانندسازی به حکومت‌های آرمانی داوود و سلیمان است. در بخش دوم، دیدگاه دیگر ادیان آسمانی از جمله موعودهای سه‌گانه در آیین زرتشت و رجعت عیسی مسیح در کتاب مقدس مسیحیان بررسی می‌شود. بخش سوم به آخرالزمان در دین هندو، به ویژه ظهور آواتار «کلکی» به عنوان منجی نهایی اختصاص دارد. در پایان نیز رویکردهای معاصر غربی، به ویژه رسانه‌ای و سیاسیِ پیرامون مفاهیمی چون نبرد آرماگدون و پایان جهان صورت‌بندی می‌شود.

مهدویت و آخرالزمان در اسلام

در اندیشه اسلامی، به‌ویژه بر اساس منابع شیعه، آخرالزمان به دورانی اشاره دارد که با تحولات عظیم و نشانه‌های الهی همراه است و به ظهور حضرت مهدی و وقایع پس از آن منتهی می‌گردد^[۱]. روایات اسلامی اوضاع این دوران را در حوزه‌های گوناگون ترسیم کرده‌اند.

ویژگی‌های اجتماعی، اخلاقی و بروز فتنه‌ها

بر پایه روایات، یکی از مشخصه‌های اصلی آخرالزمان، آشفتگی‌های فکری، اخلاقی و فتنه‌های غبارآلود است؛ فتنه‌هایی که در آن‌ها حق و باطل با یکدیگر رو در رو می‌شوند تا یاران حقیقی هر جبهه مشخص و غربال شوند^[۲]. در این روزگار سخت، حفظ دینداری برای مردم با دشواری‌های فراوان همراه است و جامعه دچار انحراف اخلاقی و مادی‌گرایی شدید می‌شود^[۳]. همچنین بر اساس پیش‌گویی‌های اسلامی، پدیده‌های طبیعی و اجتماعی گوناگون همچون زلزله‌های پی‌درپی، شیوع بیماری‌های فراگیر و جنگ‌های گسترده پیش از ظهور رخ خواهد داد. یکی از پدیده‌های شگفت‌انگیز وعده‌داده‌شده در این دوران، مسخ یا دگرگونی جسمانی گروهی از بدکاران است که به عنوان بلایی آخرالزمانی توصیف شده است^[۴].

اوضاع اقتصادی و معیشتی

در آستانه ظهور، جهان با بحران‌های اقتصادی عمیق روبه‌رو خواهد شد. روایات معصومان به معرفی و بررسی گوشه‌ای از اوضاع معیشتی پرداخته‌اند که نشان می‌دهد جهان در این آستانه گرفتار ناآرمی و سختی فراوان خواهد بود؛ اوضاعی که در قالب قحطی، خشکسالی، گرسنگی مفرط و تنگدستی شدید جوامع بشری پیش‌بینی شده است^[۵].

تمدن و حکومت عصر ظهور

حکومت توحیدی آخرالزمان که پس از ظهور منجی شکل می‌گیرد، پایان دنیا نیست، بلکه برپا کننده تمدنی جهانی، کامل و فراگیر برای سعادت حقیقی بشر است^[۶]. بر اساس روایات عصر ظهور، این حکومت توحیدی از نظر گستردگی ثروت، پهناوری قلمرو در سطح کل جهان، و تسلط بر قدرت‌های شگفت‌انگیز طبیعی (نظیر تسخیر باد و جنیان)، شباهت‌های بی‌نظیری با تمدن‌های باستانی حضرت داوود و سلیمان دارد^[۷]. در این تمدن نوین، رفاهی فراگیر و بی‌سابقه حاکم گشته و ثروت‌ها به صورت کاملاً عادلانه توزیع می‌شود؛ به گونه‌ای که تمامی ساکنان زمین و آسمان‌ها از آن خشنود خواهند بود^[۸]. همچنین شیوه دادرسی و قضاوت منجی بر اساس علم الهی بوده و مانند حضرت داوود، بدون نیاز به شاهد و بینه اقدام به صدور حکم و احقاق حق می‌نماید.

آخرالزمان در سایر ادیان آسمانی

آیین زرتشت و سه موعود

در آیین مزدیسنا یا دین زرتشتی، موضوع آخرالزمان با مفهوم نجات و رهایی پیوند دارد. در متون کهن زرتشتی مانند اوستا و بندهش، از سه موعود آخرالزمانی یاد شده است که همگی با عنوان عام سوشیانت یا سوشیانس (به معنی سودرسان یا رهایی‌بخش) شناخته می‌شوند^[۹]. سومین و آخرینِ این موعودها، وظیفه نهایی پاکسازی جهان از شرارت و دروغ (دُروج) و اعطای جاودانگی به گیتی را بر عهده دارد.

رجعت مسیح در کتاب مقدس

در میان ادیان آسمانی، ایده آخرالزمان دارای نقاط مشترک بسیاری است. در سنت مسیحی، پایان جهان با بازگشت دوباره حضرت عیسی پیوند دارد. موضوع رجعت مسیح در بخش‌های مختلف کتاب مقدس با اهمیت بالا مطرح شده است؛ به گونه‌ای که این واقعه بیش از ۳۰۰ بار در متون کتاب مقدس مورد اشاره و تأکید قرار گرفته است^[۱۰]. این بازگشت به عنوان سرآغاز برچیده شدن بساط ستم و برقراری عدل الهی شناخته می‌شود.

آخرالزمان در دین هندو

در باورهای هندو، زمان به دورهای متعددی تقسیم می‌شود که آخرین آن‌ها دوره انحطاط اخلاقی و غلبه تاریکی بر نیکی است و با نام یوگه کالی (دوران آخرالزمان) شناخته می‌شود^[۱۱].

کلکی، منجی آیین هندو

بر اساس متون حماسی هندو مانند مهابارته و پورانه‌ها، در پایان دوره کالی، دهمین تجسد یا آواتار ویشنو به نام کلکی (Kalki) ظهور خواهد کرد^[۱۲]. او بر اسب سفیدی سوار شده، شمشیر به دست می‌گیرد و با نابود کردن بدکاران و پاکسازی زمین از ظلم، بشریت را به عصر طلایی جدیدی وارد می‌کند. برخی از پژوهشگران معاصر کوشش کرده‌اند ویژگی‌های کلکی را بر حضرت محمد، پیامبر اسلام، تطبیق دهند؛ هرچند این فرضیه به دلیل تأخر متون کلکی‌پورانه و تفاوت‌های ریشه‌ای زبانی با نقدهای جدی روبه‌رو شده است^[۱۳].

دیدگاه‌های غربی و معاصر

مباحث آخرالزمانی در دوران معاصر، علاوه بر جنبه‌های دینی، ابعاد رسانه‌ای و سیاسی گسترده‌ای یافته‌اند. در محافل غربی، به‌ویژه در میان پیروان کلیسای اوانجلیست (مسیحیت صهیونیستی)، نظریه‌پردازی‌های متعددی درباره نبرد نهایی آرماگدون و پایان جهان صورت می‌گیرد^[۱۴]. این جریان‌ها با بهره‌گیری از شبکه‌های تلویزیونی و رسانه‌های پرقدرت خود، همواره تلاش می‌کنند تفاسیر خاصی از حوادث خاورمیانه را به عنوان نشانه‌های قدسی پایان تاریخ ارائه دهند^[۱۵]. این رویکرد در دهه‌های اخیر به سینمای هالیوود نیز راه یافته و فیلم‌های متعددی با محوریت نابودی جهان و پیش‌گویی‌های خرافی تولید شده‌اند^[۱۶].

پانویس

↑ «این جنگ بزرگ نشانه آخرالزمان است»، تابناک.
↑ «نکاتی شنیدنی درباره حوادث اخیر و ارتباط آن با روایات آخرالزمان»، خبرگزاری حوزه.
↑ «زندگی سخت مومنان در آخرالزمان»، موسسه قرآن و نهج البلاغه.
↑ «آخرالزمان و بلاهایی که مردم خواهند خرید»، خبرگزاری ایرنا.
↑ «آخرالزمان در روایتهای اسلامی ۲؛ روزگار قحطی و گرسنگی»، خبرگزاری ایرنا.
↑ خوشدونی، ویژگی‌های تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم، ۱۴.
↑ خوشدونی، ویژگی‌های تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم، ۱۱.
↑ خوشدونی، ویژگی‌های تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم، ۱۹.
↑ «آخرالزمان و سه موعود زرتشتی»، خبرگزاری ایرنا.
↑ «ذکر رجعت مسیح بیش از ۳۰۰ بار در کتاب مقدس»، خبرگزاری شبستان.
↑ قرائی، موعود آخرالزمان در دین هندو، ۲۷.
↑ قرائی، موعود آخرالزمان در دین هندو، ۳۰.
↑ قرائی، موعود آخرالزمان در دین هندو، ۴۲.
↑ «غرب با آخرالزمان چه کار دارد؟»، جهان نیوز.
↑ «وعده الهی و سرنوشت صهیونیستها در نبرد آخرالزمان»، خبرگزاری رسا.
↑ «غرب با آخرالزمان چه کار دارد؟»، جهان نیوز.

منابع

خوشدونی، مهدی (۱۴۰۰). «ویژگی‌های تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم». پژوهش‌های نوین اسلامی. پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق. ۱ (۱): ۵۷–۸۱.

قرائی، فیاض؛ کریم‌پور، سعید (۱۳۹۷). «موعود آخرالزمان در دین هندو». تحقیقات کلامی. انجمن کلام اسلامی حوزه. ۶ (۲۱): ۲۷–۴۸.

«آخرالزمان در روایتهای اسلامی ۲؛ روزگار قحطی و گرسنگی». خبرگزاری ایرنا. ۲۳ آبان ۱۴۰۰. دریافت‌شده در ۱۳ تیر ۱۴۰۵.

«آخرالزمان و بلاهایی که مردم خواهند خرید». خبرگزاری ایرنا. ۲۸ آبان ۱۴۰۰. دریافت‌شده در ۱۳ تیر ۱۴۰۵.

«آخرالزمان و سه موعود زرتشتی». خبرگزاری ایرنا. ۱ بهمن ۱۴۰۰. دریافت‌شده در ۱۳ تیر ۱۴۰۵.

«آشفتگی و اختلاف متون». خبرگزاری فارس. ۲۸ تیر ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۱۳ تیر ۱۴۰۵.

«این جنگ بزرگ نشانه آخرالزمان است». تابناک. ۹ بهمن ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۱۳ تیر ۱۴۰۵.

«ذکر رجعت مسیح بیش از ۳۰۰ بار در کتاب مقدس». خبرگزاری شبستان. ۵ مهر ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۱۳ تیر ۱۴۰۵.

«زندگی سخت مومنان در آخرالزمان». موسسه قرآن و نهج البلاغه. ۸ مرداد ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۳ تیر ۱۴۰۵.

«غرب با آخرالزمان چه کار دارد؟». جهان نیوز. ۳ دی ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۱۳ تیر ۱۴۰۵.

«مهدویت و آخرالزمان ; ما و شما». حوزه نت. ۸ آبان ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۱۳ تیر ۱۴۰۵.

«نشانه های شگفت انگیز آخر الزمان». موسسه مهر تابان مهدوی. ۱۹ آذر ۱۴۰۰. دریافت‌شده در ۱۳ تیر ۱۴۰۵.

«نکاتی شنیدنی درباره حوادث اخیر و ارتباط آن با روایات آخرالزمان». خبرگزاری حوزه. ۲۸ آبان ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۱۳ تیر ۱۴۰۵.

«وعده الهی و سرنوشت صهیونیستها در نبرد آخرالزمان». خبرگزاری رسا. ۲۲ مهر ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۱۳ تیر ۱۴۰۵.

[1] «این جنگ بزرگ نشانه آخرالزمان است»، تابناک.

[2] «نکاتی شنیدنی درباره حوادث اخیر و ارتباط آن با روایات آخرالزمان»، خبرگزاری حوزه.

[3] «زندگی سخت مومنان در آخرالزمان»، موسسه قرآن و نهج البلاغه.

[4] «آخرالزمان و بلاهایی که مردم خواهند خرید»، خبرگزاری ایرنا.

[5] «آخرالزمان در روایتهای اسلامی ۲؛ روزگار قحطی و گرسنگی»، خبرگزاری ایرنا.

[6] خوشدونی، ویژگی‌های تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم، ۱۴.

[7] خوشدونی، ویژگی‌های تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم، ۱۱.

[8] خوشدونی، ویژگی‌های تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم، ۱۹.

[9] «آخرالزمان و سه موعود زرتشتی»، خبرگزاری ایرنا.

[10] «ذکر رجعت مسیح بیش از ۳۰۰ بار در کتاب مقدس»، خبرگزاری شبستان.

[11] قرائی، موعود آخرالزمان در دین هندو، ۲۷.

[12] قرائی، موعود آخرالزمان در دین هندو، ۳۰.

[13] قرائی، موعود آخرالزمان در دین هندو، ۴۲.

[14] «غرب با آخرالزمان چه کار دارد؟»، جهان نیوز.

[15] «وعده الهی و سرنوشت صهیونیستها در نبرد آخرالزمان»، خبرگزاری رسا.

[16] «غرب با آخرالزمان چه کار دارد؟»، جهان نیوز.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''آخرالزمان''' اصطلاحی مشترک در ادیان و مکاتب کلامی گوناگون است که به روزگار پایانی جهان، رویدادهای پیش از آستانه قیامت و ظهور منجی رهایی‌بخش اشاره دارد<ref>{{پک/بن|حوزه_نت|ف=مهدویت و آخرالزمان ; ما و شما|ک=حوزه نت}}</ref>. این مقاله به بررسی ابعاد گوناگون این مفهوم می‌پردازد؛ در بخش نخست، مباحث اسلامی و مهدویت در قالب بررسی فتنه‌های اجتماعی‌اخلاقی، بحران‌های اقتصادی‌معیشتی و شاخصه‌های تمدنی حکومت عصر ظهور (با همانندسازی به فرمانروایی داوود و سلیمان) بررسی می‌شود. بخش دوم به سایر ادیان آسمانی از جمله موعودهای سه‌گانه سوشیانت در آیین زرتشت و بازگشت دوباره عیسی مسیح در کتاب مقدس اختصاص دارد. در بخش سوم، باورهای فرجام‌شناختی در آیین هندو و به‌ویژه نقش منجی نهایی آن، کلکی، تبیین می‌گردد. در بخش پایانی نیز تحولات معاصر و نظریه‌پردازی‌های غربی پیرامون فرجام جهان و نبرد آرماگدون مورد صورت‌بندی قرار خواهد گرفت.
+'''آخرالزمان'''
+باور به «آخرالزمان» و منجی موعود، یکی از پویاترین و سرنوشت‌سازترین مفاهیم در تاریخ ادیان و تمدن‌های بشری است. این مقاله با بررسی جامع این مفهوم، از یک سو نشانه‌های فتنه‌های اجتماعی، بحران‌های معیشتی و مختصات تمدن آرمانیِ عصر ظهور را در اندیشه اسلامی و مهدویت واکاوی می‌کند؛ از سوی دیگر، ایده منجی‌باوری را در آیین‌های زرتشت (سوشیانت)، مسیحیت (رجعت مسیح) و هندو (آواتار کلکی) پیش می‌کشد و در نهایت، به تحلیل چگونگی تبدیل این باورهای کهن دینی به ابزارهای رسانه‌ای، سیاسی و سینمایی در جهان معاصر غرب می‌پردازد.
+اصطلاحی در فرهنگ ادیان و مذاهب مختلف است که به دوران پایانی جهان و رویدادهای منتهی به پایان تاریخ بشر اشاره دارد. این مقاله به بررسی ابعاد گوناگون این مفهوم می‌پردازد؛ در بخش نخست، باورهای اسلامی و مهدویت مورد واکاوی قرار می‌گیرد که شامل نشانه‌های فتنه‌های اجتماعی و اخلاقی، بحران‌های اقتصادی معیشتی و در نهایت، ویژگی‌های تمدنی و حکومتی عصر ظهور با همانندسازی به حکومت‌های آرمانی داوود و سلیمان است. در بخش دوم، دیدگاه دیگر ادیان آسمانی از جمله موعودهای سه‌گانه در آیین زرتشت و رجعت عیسی مسیح در کتاب مقدس مسیحیان بررسی می‌شود. بخش سوم به آخرالزمان در دین هندو، به ویژه ظهور آواتار «کلکی» به عنوان منجی نهایی اختصاص دارد. در پایان نیز رویکردهای معاصر غربی، به ویژه رسانه‌ای و سیاسیِ پیرامون مفاهیمی چون نبرد آرماگدون و پایان جهان صورت‌بندی می‌شود.
 == مهدویت و آخرالزمان در اسلام ==
-در اندیشه اسلامی، به‌ویژه بر اساس منابع شیعه، آخرالزمان به دورانی اشاره دارد که با تحولات عظیم طبیعی و اجتماعی همراه است و در نهایت به ظهور حضرت مهدی و وقایع پس از آن منتهی می‌گردد<ref>{{پک/بن|تابناک_جنگ|ف=این جنگ بزرگ نشانه آخرالزمان است|ک=تابناک}}</ref>. روایات اسلامی اوضاع این دوران را در حوزه‌های گوناگون ترسیم کرده‌اند.
+در اندیشه اسلامی، به‌ویژه بر اساس منابع شیعه، آخرالزمان به دورانی اشاره دارد که با تحولات عظیم و نشانه‌های الهی همراه است و به ظهور حضرت مهدی و وقایع پس از آن منتهی می‌گردد<ref>{{پک/بن|تابناک_جنگ|ف=این جنگ بزرگ نشانه آخرالزمان است|ک=تابناک}}</ref>. روایات اسلامی اوضاع این دوران را در حوزه‌های گوناگون ترسیم کرده‌اند.
 === ویژگی‌های اجتماعی، اخلاقی و بروز فتنه‌ها ===
-بر پایه روایات، یکی از مشخصه‌های اصلی آخرالزمان، آشفتگی‌های فکری، اخلاقی و فتنه‌های غبارآلود است؛ فتنه‌هایی که در آن‌ها حق و باطل با یکدیگر رو در رو می‌شوند تا یاران حقیقی هر جبهه مشخص و غربال شوند<ref>{{پک/بن|حوزه_حوادث|ف=نکاتی شنیدنی درباره حوادث اخیر و ارتباط آن با روایات آخرالزمان|ک=خبرگزاری حوزه}}</ref>. در این روزگار سخت، حفظ دینداری برای مردم با دشواری‌های فراوان همراه است و جامعه دچار انحراف اخلاقی و مادی‌گرایی شدید می‌شود<ref>{{پک/بن|موسسه_نور|ف=زندگی سخت مومنان در آخرالزمان|ک=موسسه قرآن و نهج البلاغه}}</ref>. همچنین بر اساس پیش‌گویی‌های اسلامی، پدیده‌های طبیعی و اجتماعی گوناگون همچون زلزله‌های پی‌درپی، شیوع بیماری‌های فراگیر و جنگ‌های گسترده پیش از ظهور رخ خواهد داد. یکی از پدیده‌های شگفت‌انگیز وعده‌داده‌شده در این دوران، مسخ یا دگرگونی جسمانی گروهی از بدکاران است که به عنوان بلایی آخرالزمانی توصیف شده است<ref>{{پک/بن|ایرنا_بلاها|f=آخرالزمان و بلاهایی که مردم خواهند خرید|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref>.
+بر پایه روایات، یکی از مشخصه‌های اصلی آخرالزمان، آشفتگی‌های فکری، اخلاقی و فتنه‌های غبارآلود است؛ فتنه‌هایی که در آن‌ها حق و باطل با یکدیگر رو در رو می‌شوند تا یاران حقیقی هر جبهه مشخص و غربال شوند<ref>{{پک/بن|حوزه_حوادث|ف=نکاتی شنیدنی درباره حوادث اخیر و ارتباط آن با روایات آخرالزمان|ک=خبرگزاری حوزه}}</ref>. در این روزگار سخت، حفظ دینداری برای مردم با دشواری‌های فراوان همراه است و جامعه دچار انحراف اخلاقی و مادی‌گرایی شدید می‌شود<ref>{{پک/بن|موسسه_نور|ف=زندگی سخت مومنان در آخرالزمان|ک=موسسه قرآن و نهج البلاغه}}</ref>. همچنین بر اساس پیش‌گویی‌های اسلامی، پدیده‌های طبیعی و اجتماعی گوناگون همچون زلزله‌های پی‌درپی، شیوع بیماری‌های فراگیر و جنگ‌های گسترده پیش از ظهور رخ خواهد داد. یکی از پدیده‌های شگفت‌انگیز وعده‌داده‌شده در این دوران، مسخ یا دگرگونی جسمانی گروهی از بدکاران است که به عنوان بلایی آخرالزمانی توصیف شده است<ref>{{پک/بن|ایرنا_بلاها|ف=آخرالزمان و بلاهایی که مردم خواهند خرید|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref>.
 === اوضاع اقتصادی و معیشتی ===
-در آستانه ظهور، جهان با بحران‌های اقتصادی عمیق روبه‌رو خواهد شد. روایات معصومان به معرفی و بررسی گوشه‌ای از اوضاع معیشتی پرداخته‌اند که نشان می‌دهد جهان در این آستانه گرفتار ناآرمی و سختی فراوان خواهد بود; اوضاعی که در قالب قحطی، خشکسالی، گرسنگی مفرط و تنگدستی شدید جوامع بشری پیش‌بینی شده است<ref>{{پک/بن|ایرنا_قحطی|ف=آخرالزمان در روایتهای اسلامی ۲؛ روزگار قحطی و گرسنگی|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref>.
+در آستانه ظهور، جهان با بحران‌های اقتصادی عمیق روبه‌رو خواهد شد. روایات معصومان به معرفی و بررسی گوشه‌ای از اوضاع معیشتی پرداخته‌اند که نشان می‌دهد جهان در این آستانه گرفتار ناآرمی و سختی فراوان خواهد بود؛ اوضاعی که در قالب قحطی، خشکسالی، گرسنگی مفرط و تنگدستی شدید جوامع بشری پیش‌بینی شده است<ref>{{پک/بن|ایرنا_قحطی|ف=آخرالزمان در روایتهای اسلامی ۲؛ روزگار قحطی و گرسنگی|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref>.
 === تمدن و حکومت عصر ظهور ===
-حکومت توحیدی آخرالزمان که پس از ظهور منجی شکل می‌گیرد، پایان دنیا نیست، بلکه برپا کننده تمدنی جهانی، کامل و فراگیر برای سعادت حقیقی بشر است<ref>{{پک|خوشدونی|۱۴۰۰|ک=ویژگی‌های تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|ص=۱۴}}</ref>. بر اساس روایات عصر ظهور، این حکومت توحیدی از نظر گستردگی ثروت، پهناوری قلمرو در سطح کل جهان، و تسلط بر قدرت‌های شگفت‌انگیز طبیعی (نظیر تسخیر باد و جنیان)، شباهت‌های بی‌نظیری با تمدن‌های باستانی حضرت داوود و سلیمان دارد<ref>{{پک|خوشدونی|۱۴۰۰|ک=ویژگی‌های تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|ص=۱۱}}</ref>. در این تمدن نوین، رفاهی فراگیر و بی‌سابقه حاکم گشته و ثروت‌ها به صورت کاملاً عادلانه توزیع می‌شود؛ به گونه‌ای که تمامی ساکنان زمین و آسمان‌ها از آن خشنود خواهند بود<ref>{{پک|خوشدونی|۱۴۰۰|ک=ویژگی‌های تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|ص=۱۹}}</ref>. همچنین شیوه دادرسی و قضاوت منجی بر اساس علم الهی بوده و مانند حضرت داوود، بدون نیاز به شاهد و بینه اقدام به صدور حکم و احقاق حق می‌نماید<ref>{{پک|خوشدونی|۱۴۰۰|ک=ویژگی‌های تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|ص=۱۷}}</ref>.
+حکومت توحیدی آخرالزمان که پس از ظهور منجی شکل می‌گیرد، پایان دنیا نیست، بلکه برپا کننده تمدنی جهانی، کامل و فراگیر برای سعادت حقیقی بشر است<ref>{{پک|خوشدونی|۱۴۰۰|ک=ویژگی‌های تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|ص=۱۴}}</ref>. بر اساس روایات عصر ظهور، این حکومت توحیدی از نظر گستردگی ثروت، پهناوری قلمرو در سطح کل جهان، و تسلط بر قدرت‌های شگفت‌انگیز طبیعی (نظیر تسخیر باد و جنیان)، شباهت‌های بی‌نظیری با تمدن‌های باستانی حضرت داوود و سلیمان دارد<ref>{{پک|خوشدونی|۱۴۰۰|ک=ویژگی‌های تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|ص=۱۱}}</ref>. در این تمدن نوین، رفاهی فراگیر و بی‌سابقه حاکم گشته و ثروت‌ها به صورت کاملاً عادلانه توزیع می‌شود؛ به گونه‌ای که تمامی ساکنان زمین و آسمان‌ها از آن خشنود خواهند بود<ref>{{پک|خوشدونی|۱۴۰۰|ک=ویژگی‌های تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|ص=۱۹}}</ref>. همچنین شیوه دادرسی و قضاوت منجی بر اساس علم الهی بوده و مانند حضرت داوود، بدون نیاز به شاهد و بینه اقدام به صدور حکم و احقاق حق می‌نماید.
 == آخرالزمان در سایر ادیان آسمانی ==
@@ خط ۲۱: / خط ۲۵: @@
 == آخرالزمان در دین هندو ==
-در باورهای هندو، زمان به دوره‌های متعددی تقسیم می‌شود که آخرین آن‌ها دوره انحطاط اخلاقی و غلبه تاریکی بر نیکی است و با نام '''یوگه کالی''' (دوران آخرالزمان) شناخته می‌شود<ref>{{پک|قرائی|۱۳۹۷|ک=موعود آخرالزمان در دین هندو|ص=۲۷}}</ref>.
+== آخرالزمان در دین هندو ==
+در باورهای هندو، زمان به دورهای متعددی تقسیم می‌شود که آخرین آن‌ها دوره انحطاط اخلاقی و غلبه تاریکی بر نیکی است و با نام '''یوگه کالی''' (دوران آخرالزمان) شناخته می‌شود<ref>{{پک|قرائی|۱۳۹۷|ک=موعود آخرالزمان در دین هندو|ص=۲۷}}</ref>.
 === کلکی، منجی آیین هندو ===
@@ خط ۳۱: / خط ۳۷: @@
 == پانویس ==
 {{پانویس}}
 == منابع ==
-{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی=خوشدونی|نام=مهدی|عنوان=ویژگی‌های تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|سال=۱۴۰۰|ناشر=پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق|ژورنال=پژوهش‌های نوین اسلامی|دوره=۱|شماره=۱|صفحه=۵۷–۸۱|شناسه={{شناسه یادکرد|خوشدونی۱۴۰۰}}|نشانی=https://ensani.ir/file/download/article/1670301358-10628-1-3.pdf}}
+{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی=خوشدونی|نام=مهدی|عنوان=ویژگی‌های تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|سال=۱۴۰۰|ناشر=پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق|ژورنال=پژوهش‌های نوین اسلامی|دوره=۱|شماره=۱|صفحه=۵۷–۸۱|شناسه={{شناسه یادکرد|خوشدونی۱۴۰۰}}}}
-{{یادکرد ژورنال|شناسه={{شناسه یادکرد|قرائی۱۳۹۷}}|نام خانوادگی=قرائی|نام=فیاض|نام خانوادگی۲=کریم‌پور|نام۲=سعید|عنوان=موعود آخرالزمان در دین هندو|ژورنال=تحقیقات کلامی|ناشر=انجمن کلام اسلامی حوزه|سال=۱۳۹۷|دوره=۶|شماره=۲۱|صفحه=۲۷–۴۸|نشانی=https://www.tkalam.ir/article_39080_81e27154d63971cc85b7c14401e5e926.pdf}}
+{{یادکرد ژورنال|شناسه={{شناسه یادکرد|قرائی۱۳۹۷}}|نام خانوادگی=قرائی|نام=فیاض|نام خانوادگی۲=کریم‌پور|نام۲=سعید|عنوان=موعود آخرالزمان در دین هندو|ژورنال=تحقیقات کلامی|ناشر=انجمن کلام اسلامی حوزه|سال=۱۳۹۷|دوره=۶|شماره=۲۱|صفحه=۲۷–۴۸}}
 {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|ایرنا_قحطی}}|عنوان=آخرالزمان در روایتهای اسلامی ۲؛ روزگار قحطی و گرسنگی|وبگاه=خبرگزاری ایرنا|تاریخ=۲۳ آبان ۱۴۰۰|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://www.irna.ir/news/84534988}}
@@ خط ۵۳: / خط ۵۸: @@
 {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|جهان_نیوز}}|عنوان=غرب با آخرالزمان چه کار دارد؟|وبگاه=جهان نیوز|تاریخ=۳ دی ۱۳۹۱|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://www.jahannews.com/detailed/261856}}
-{{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|حوزه_نت}}|عنوان=مهدویت و آخرالزمان ; ما و شما|وبگاه=حوزه نت|تاریخ=۸ آبان ۱۳۹۰|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://hawzah.net/fa/Article/View/63306}}
+{{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|حوزه_net}}|عنوان=مهدویت و آخرالزمان ; ما و شما|وبگاه=حوزه نت|تاریخ=۸ آبان ۱۳۹۰|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://hawzah.net/fa/Article/View/63306}}
 {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|مهر_تابان}}|عنوان=نشانه های شگفت انگیز آخر الزمان|وبگاه=موسسه مهر تابان مهدوی|تاریخ=۱۹ آذر ۱۴۰۰|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://mehretaban.ir/}}