عبدالرحیم سلیمانی اردستانی: تفاوت میان نسخه‌ها

سلیمانی اردستانی نماینده جریانی است که با استفاده از «[[عقلانیت مدرن]]» و «[[پدیدارشناسی]]» درصدد ارائه قرائتی نوین از تاریخ تشیع است.<ref>[https://tirdadname.ir/ardestani-bio/ صالح‌زاده، «بیوگرافی عبدالرحیم سلیمانی اردستانی و اظهارات او درباره حضرت علی (ع) و فاطمه (س)»، وب‌سایت تیردادنامه.]</ref>

1. نگاه عقلانی به [[قیام]] [[امام حسین]] (ع): او [[واقعه کربلا]] و کنش امام حسین را کاملاً عقلایی و بر اساس محاسبات عینی و زمینی تفسیر می‌کند. از نظر او، هر مصلح عاقلی در آن شرایط همان کاری را می‌کرد که امام حسین انجام داد و این حرکت لزوماً بر پایه «دستور خاص الهی» یا «[[علم غیب]]» نبوده است.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/437976/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D8%B3-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B8%DB%B8 «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی کیست؟ | روحانی شیعه با ادعای عجیب درباره شهادت حضرت زهرا (س) و سابقه زندان در سال ۸۸»، وب‌سایت رویداد24.]</ref>

2. منشأ مشروعیت حکومت: اردستانی معتقد است [[پیامبر]] و امامان [[ولایت سیاسی]] از جانب خداوند نداشتند و امر [[حکومت]] صرفاً مربوط به مردم است. به باور او، [[مشروعیت]] حکومت‌ها تنها با اقبال و خواست مردم محقق می‌شود.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/437976/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D8%B3-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B8%DB%B8 «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی کیست؟ | روحانی شیعه با ادعای عجیب درباره شهادت حضرت زهرا (س) و سابقه زندان در سال ۸۸»، وب‌سایت رویداد24.]</ref>

3. دیدگاه درباره [[فلسطین]] و [[رژیم صهیونیستی]]: او ضمن انتقاد از اشغالگری اسرائیل، شعار «[[نابودی اسرائیل در سیاست جمهوری اسلامی ایران|نابودی اسرائیل]]» را به نفع خود اسرائیل و باعث تداوم جنگ بی‌پایان می‌داند. او معتقد است راهکار نظامی نتیجه‌بخش نیست و باید بر راهکارهای دیپلماتیک تمرکز کرد و نباید «دلسوزتر از خود مردم فلسطین» بود.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/437976/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D8%B3-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B8%DB%B8 «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی کیست؟ | روحانی شیعه با ادعای عجیب درباره شهادت حضرت زهرا (س) و سابقه زندان در سال ۸۸»، وب‌سایت رویداد24.]</ref>

4. رویکرد الهیاتی: او به‌جای [[فقه سنتی]] و «اتمیستیک» (تک‌نگر)، طرفدار «الهیات سیستماتیک» است. او معتقد است اگر حُکمی (حتی با وجود روایت) با اصول بنیادین مانند «عدالت خداوند» در تضاد باشد، باید کنار گذاشته شود.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/437976/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D8%B3-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B8%DB%B8 «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی کیست؟ | روحانی شیعه با ادعای عجیب درباره شهادت حضرت زهرا (س) و سابقه زندان در سال ۸۸»، وب‌سایت رویداد24.]</ref>

5. همسویی [[اسلام]] با [[مدرنیته]] و [[حقوق بشر]]: اردستانی بر همسویی کامل اسلام با مدرنیته تأکید دارد. او با نظریه «پیامبر ظاهر ([[قرآن]])» و «پیامبر باطن (عقل جمعی)»، [[اعلامیه جهانی حقوق بشر]] را تجلی عقل و جوهره پیام قرآن می‌داند. به باور او، قرائت رسمی فقهی ممکن است با حقوق بشر در تضاد باشد؛ اما فهم عقلانی از [[دین]] با آن سازگار است.<ref>[https://www.didarnews.ir/fa/news/168544/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%D8%B4%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی: «بزرگترین دستاورد پیامبر باطن اعلامیه جهانی حقوق بشر است»»، وب‌سایت دیدارنیوز.]</ref>

سلیمانی اردستانی در این مناظره، [[هجوم به خانه حضرت فاطمه]] را به‌سبب ناسازگاری با [[عدالت]] و [[مروت]] حضرت علی رد کرد و آن را با شیوه حکمرانی خلیفه وقت ـ که به‌گفته او مخالفانش را به [[قتل]] نمی‌رساند ـ ناسازگار دانست. او همچنین علت شهادت [[امام محمد تقی|امام جواد]] (ع) را «[[حسادت]]» همسرش، [[ام‌ فضل دختر مأمون]]، عنوان کرد و تأکید نمود که پس از گذشت حدود ۱۳۰۰ سال، [[عزاداری]] برای این واقعه بی‌معنی است.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1404/09/11/3461583/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%A7%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%B9 «نقد اظهارات سلیمانی اردستانی درباره امام جواد (ع)»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>

[[جعفر سبحانی]] از مراجع تقلید، اصل هجوم به خانه حضرت زهرا را تاریخی و قطعی دانست؛ اما بررسی جزئیات را تخصصی و طرح عمومی مسائل را تفرقه‌انگیز و غیرعقلانی شمرد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/932226/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%D8%A8%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B8%D8%B1%D9%87-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «انتقاد آیت‌الله سبحانی از انتشار مناظره سلیمانی اردستانی و کاشانی: چه انگیزه‌ای پشت طرح این مسائل است؟!»، خبرگزاری فرارو.]</ref> جریان اصلاح‌طلب ضمن پذیرش برخی از دیدگاه‌های وی، به ادبیات ناپخته اردستانی اعتراض کردند و نگران آسیب به جریان نواندیشی شدند.<ref>[https://www.entekhab.ir/fa/news/898445/%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84%DA%AF%D8%B1%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B8%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%81%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D8%AF-%D8%A2%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%AF%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%AF «روزنامه اصولگرا: حامد کاشانی در دام مناظره افتاد/ خاتمی حرف‌های سلیمانی اردستانی را رد نمی‌کند، آن را غیرمودبانه می‌داند»، وب‌سایت انتخاب.]</ref> مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم نیز مواضع اردستانی را شخصی دانست و برخی اعضا از شیوه بیان او ابراز نگرانی کردند.<ref>[https://fararu.com/fa/news/929601/%D8%AC%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B8%D8%B1%D9%87-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D9%86 «جنجال‌های ادامه‌دار مناظره سلیمانی اردستانی/ از اعتراض خاتمی تا بیانیه مجمع مدرسین»، وب‌سایت فرارو.]</ref> [[مصطفی ملکیان]] با دفاع از اردستانی، واکنش منتقدان را غیرعقلانی و غیراخلاقی دانست و تأکید کرد سخنان او در مناظره علمی و بی‌اشکال بوده و نقدها باید منصفانه، مستدل و اخلاق‌مدار باشد.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=b1QxCRnVeUM «سخنان استاد مصطفی ملکیان در دیدار با دکتر عبدالرحیم سلیمانی»، وب‌سایت یوتیوب.]</ref>

برخی از کتاب‌های عبدالرحیم سلیمانی اردستانی شامل «دین و خودفرمانروایی انسان»، «ادیان ابتدایی و خاموش»، «بررسی متنی و سندی متون مقدّس یهودی-مسیحی» و «ادیان زنده جهان» است. آثار ترجمه‌ای او نیز شامل «سرشت انسان در اسلام و مسیحیت»، «اسطوره تجسد خدا» (اثر جان هیک) و «فلسفه در مسیحیت باستان» (اثر کریستوفر استید) است.<ref>[https://www.iranketab.ir/profile/23057-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C «معرفی عبدالرحیم سلیمانی اردستانی»، وی‌سایت ایران کتاب.]</ref>