بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۵۰: خط ۵۰:


=== روابط خارجی ===
=== روابط خارجی ===
امارات متحده عربی از اعضای مؤسس شورای همکاری خلیج فارس، اتحادیه عرب، سازمان همکاری اسلامی و جنبش عدم تعهد است و با اکثر کشورهای جهان روابط دیپلماتیک دارد. بیشتر نمایندگی‌های دیپلماتیک در ابوظبی و کنسولگری‌ها در دبی مستقر هستند. این کشور پس از نزدیک به ۶۰ سال عضویت، در سال ۲۰۲۶م از سازمان اوپک خارج شد. امارات روابط قوی با بحرین، چین، مصر، فرانسه، هند، اردن، پاکستان، روسیه، عربستان سعودی و ایالات متحده دارد.
امارات متحده عربی از اعضای مؤسس شورای همکاری خلیج فارس، اتحادیه عرب، سازمان همکاری اسلامی و جنبش عدم تعهد است و با اکثر کشورهای جهان روابط دیپلماتیک دارد.<ref>{{پک/بن|em7|ک=MOFA|ف=Foreign Policy|زبان=en}}</ref> بیشتر نمایندگی‌های دیپلماتیک در ابوظبی و کنسولگری‌ها در دبی مستقر هستند. این کشور پس از نزدیک به ۶۰ سال عضویت، در سال ۲۰۲۶م از سازمان اوپک خارج شد.<ref>{{پک/بن|em8|ک=CBC|ف=U.A.E. leaving OPEC amid Middle East energy supply crunch|زبان=en}}</ref> امارات روابط قوی با چین، روسیه و ایالات متحده آمریکا دارد.<ref>{{پک/بن|امارات۰۱۱|ک=ایراس|ف=جهان هرگز سیاه و سفید نیست: امارات چگونه روابط خود را با ایالات متحده، روسیه و چین توسعه می‌دهد}}</ref> همچنین شورای همکاری خلیج فارس به دلیل تعارضات ساختاری میان عربستان و امارات، سیاست‌های مستقل قطر و بی‌طرفی عمان، کارکرد امنیتی یکپارچه خود را از دست داده و به مجمعی مشورتی تنزل یافته است. معماری امنیتی منطقه در وضعیت کنونی بر پایه ائتلاف‌های دوجانبه سیال و موازنه تهدید میان ریاض و ابوظبی شکل گرفته که در آن مدیریت تعارض و مهار متقابل جایگزین اتحاد راهبردی شده است.<ref>{{پک/بن|امارات۰۱۰|ک=تابناک|ف=عصر جدایی عربستان از امارات!}}</ref>


رابطه امارات با آمریکا بر پایه موافقت‌نامه دفاعی ۱۹۹۶م و استقرار ۱۳۰۰ نظامی در پایگاه الضفره استوار است. امارات در سال‌های اخیر با سیاست چندجانبه‌گرایی، روابط خود را با چین و روسیه نیز گسترش داده است. در عرصه مناقشات منطقه‌ای، امارات در جنگ داخلی سودان از نیروهای واکنش سریع حمایت می‌کند و در یمن، نیروهای مورد حمایت امارات در سال ۲۰۲۵م بخش‌های بزرگی از جنوب این کشور را تصرف کردند که با ضدحمله ائتلاف سعودی در ژانویه ۲۰۲۶م مواجه شد. امارات و عربستان سعودی با وجود عضویت در شورای همکاری خلیج فارس، بر سر مسائل متعددی از جمله رهبری منطقه، سیاست‌های نفتی و موضوعات ژئوپلیتیک با یکدیگر رقابت و تنش دارند.
رابطه امارات با آمریکا بر پایه موافقت‌نامه دفاعی ۱۹۹۶م و استقرار ۱۳۰۰ نظامی در پایگاه الضفره استوار است.<ref>{{پک/بن|امارات۱۶|ک=مرکز بین‌المللی مطالعات صلح|ف=مهمترین راهبردهای نظامی و دفاعی امارات}}</ref> امارات در سال‌های اخیر با سیاست چندجانبه‌گرایی، روابط خود را با چین و روسیه نیز گسترش داده است. در عرصه مناقشات منطقه‌ای، امارات در جنگ داخلی سودان از نیروهای واکنش سریع حمایت می‌کند و در یمن، نیروهای مورد حمایت امارات در سال ۲۰۲۵م بخش‌های بزرگی از جنوب این کشور را تصرف کردند که با ضدحمله ائتلاف سعودی در ژانویه ۲۰۲۶م مواجه شد. امارات و عربستان سعودی با وجود عضویت در شورای همکاری خلیج فارس، بر سر مسائل متعددی از جمله رهبری منطقه، سیاست‌های نفتی و موضوعات ژئوپلیتیک با یکدیگر رقابت و تنش دارند.


=== راهبردهای امنیتی و نظامی ===
=== راهبردهای امنیتی و نظامی ===
امارات متحده عربی از سال ۲۰۱۰م راهبرد موازنه استراتژیک را در تقابل با ایران کنار گذاشت و رویکرد واقع‌گرایی تهاجمی را با هدف تقویت توان نظامی در مقابل ایران و استفاده مؤثر از نیروی نظامی به‌منظور مهار نفوذ منطقه‌ای ایران در پیش گرفت. این تغییر رویکرد، هم‌زمان با اتخاذ استراتژی موازنه دور از ساحل از سوی آمریکا پس از سال ۲۰۱۵م رخ داد که به برون‌سپاری برخی مسئولیت‌های هژمونیک به متحدان منطقه‌ای انجامید و شرایط جدیدی را در جنوب غرب آسیا ایجاد کرد.
امارات متحده عربی از سال ۲۰۱۰م راهبرد موازنه استراتژیک را در تقابل با ایران کنار گذاشت و رویکرد واقع‌گرایی تهاجمی را با هدف تقویت توان نظامی در مقابل ایران و استفاده مؤثر از نیروی نظامی به‌منظور مهار نفوذ منطقه‌ای ایران در پیش گرفت.<ref>{{پک|هدایتی و  پورشیرمحمدی|۱۴۰۳|ک=آفاق امنیت|ف=استراتژی نظامی امارات متحده عربی و تأثیر آن بر امنیت دفاعی - نظامی جمهوری اسلامی ایران در منطقه خلیج فارس|ص=۱۷۴}}</ref> این تغییر رویکرد، هم‌زمان با اتخاذ استراتژی موازنه دور از ساحل از سوی آمریکا پس از سال ۲۰۱۵م رخ داد که به برون‌سپاری برخی مسئولیت‌های هژمونیک به متحدان منطقه‌ای انجامید و الگوهای دوستی و دشمنی تغییر کرد.<ref>{{پک|میرفخرایی|۱۴۰۳|ک=پژوهش‌های بین‌الملل|ف=سیاست نگاه به شرق امارات متحده عربی در بستر تحول موازنه قوای منطقه ای پس از ۲۰۱۵|ص=۱۷۴}}</ref>


امارات با بهره‌گیری از جایگاه ژئوپلیتیک خود، راهبردهای متعددی را برای افزایش نفوذ خود در غرب آسیا دنبال می‌کند: امضای توافق‌های نظامی با دولت‌های غربی، در اختیار گذاشتن پایگاه‌های نظامی از جمله پایگاه الضفره به آمریکا، مشارکت در توسعه سامانه دفاع موشکی یکپارچه آمریکا، گسترش همکاری با ناتو، برگزاری مانورهای مشترک، اعزام نیرو به مأموریت‌های بین‌المللی، تأمین تجهیزات راهبردی، متنوع‌سازی منابع خرید تسلیحات از جمله چین و روسیه، سیاست خودکفایی در تولید سلاح و مداخله نظامی در بحران‌های منطقه‌ای یمن و لیبی. چشم‌انداز این کشور تبدیل شدن به نخستین قدرت نظامی در خلیج فارس است.
امارات با بهره‌گیری از جایگاه ژئوپلیتیک خود، راهبردهای متعددی را برای افزایش نفوذ خود در غرب آسیا دنبال می‌کند: امضای توافق‌های نظامی با دولت‌های غربی، در اختیار گذاشتن پایگاه‌های نظامی از جمله پایگاه الضفره به آمریکا، مشارکت در توسعه سامانه دفاع موشکی یکپارچه آمریکا، گسترش همکاری با ناتو، برگزاری مانورهای مشترک، اعزام نیرو به مأموریت‌های بین‌المللی، تأمین تجهیزات راهبردی، متنوع‌سازی منابع خرید تسلیحات از جمله چین و روسیه، سیاست خودکفایی در تولید سلاح و مداخله نظامی در بحران‌های منطقه‌ای یمن و لیبی. چشم‌انداز این کشور تبدیل شدن به نخستین قدرت نظامی در خلیج فارس است.<ref>{{پک|هدایتی و پورشیرمحمدی|۱۴۰۳|ک=آفاق امنیت|ف=استراتژی نظامی امارات متحده عربی و تأثیر آن بر امنیت دفاعی - نظامی جمهوری اسلامی ایران در منطقه خلیج فارس|ص=۱۴۳}}</ref>


دکترین نظامی این کشور بر سه محور تقابل با ایران، حفظ امنیت عربی و حضور نیابتی در مناقشات منطقه‌ای استوار است. امارات با سرمایه‌گذاری روی سامانه‌های پاتریوت و تاد با عنوان قرارداد ۷ میلیارد دلاری در سال ۲۰۱۱م و هزینه نظامی دو برابر ایران، به‌دنبال کاهش وابستگی به آمریکا از طریق صنعتی‌سازی است. این کشور حمله نظامی ایران را بزرگ‌ترین تهدید خود می‌داند.
دکترین نظامی این کشور بر سه محور تقابل با ایران، حفظ امنیت عربی و حضور نیابتی در مناقشات منطقه‌ای استوار است. امارات با سرمایه‌گذاری روی سامانه‌های پاتریوت و تاد با عنوان قرارداد ۷ میلیارد دلاری در سال ۲۰۱۱م و هزینه نظامی دو برابر ایران، به‌دنبال کاهش وابستگی به آمریکا از طریق صنعتی‌سازی است. این کشور حمله نظامی ایران را بزرگ‌ترین تهدید خود می‌داند.<ref>{{پک/بن|امارات۱۶|ک=مرکز بین‌المللی مطالعات صلح|ف=مهمترین راهبردهای نظامی و دفاعی امارات}}</ref>


=== عادی‌سازی روابط با اسرائیل ===
=== عادی‌سازی روابط با اسرائیل ===
امارات از دهه ۱۹۸۰م همکاری پنهان با اسرائیل را آغاز کرد و در سال ۲۰۲۰م با امضای پیمان ابراهیم، روابط خود را با اسرائیل عادی‌سازی کرد و به سومین کشور عربی پس از مصر و اردن تبدیل شد که با اسرائیل پیمان صلح امضا می‌کند. این توافق با محوریت تهدیدانگاری نسبت به ایران، زمینه‌ساز همکاری‌های دفاعی، اطلاعاتی و فناوری نظامی شد. در جریان جنگ رمضان، اسرائیل سامانه‌های گنبد آهنین را در اختیار امارات قرار داد و گزارش‌هایی از سفرهای محرمانه بنیامین نتانیاهو و دیوید بارنی رئیس موساد به امارات منتشر شده است.
پس از انقلاب اسلامی ایران، امارات در جنگ تحمیلی در کنار صدام قرار گرفت و هم‌زمان مسیر پنهان همکاری با اسرائیل را از دهه ۱۹۸۰م آغاز کرد.<ref>{{پک/بن|امارات۱۷|ک=مرکز اسناد انقلاب اسلامی|ف=مروری بر تاریخچه چالش‌های سیاسی و امنیتی امارات متحده عربی}}</ref> در سال ۲۰۲۰م با امضای پیمان ابراهیم، روابط خود را با اسرائیل عادی‌سازی کرد و به سومین کشور عربی پس از مصر و اردن تبدیل شد که با اسرائیل پیمان صلح امضا می‌کند.<ref>{{پک/بن|امارات۱۹|ک=تابناک|ف=در مورد توافق اسرائیل و امارات در ویکی تابناک بیشتر بخوانید}}</ref> این توافق با محوریت تهدیدانگاری نسبت به ایران، زمینه‌ساز همکاری‌های دفاعی، اطلاعاتی و فناوری نظامی شد.<ref>{{پک/بن|امارات۱۸|ک=ایرنا|ف=توافق ابراهیم؛ خروج همکاری‌های امنیتی امارات و اسرائیل از سایه}}</ref> در جریان جنگ رمضان، اسرائیل سامانه‌های گنبد آهنین را در اختیار امارات قرار داده بود.<ref>{{پک/بن|امارات۲۱|ک=خبرگزاری فارس|ف=اذعان ۲ مقام آمریکایی به ارسال گنبد آهنین از اسرائیل برای امارات}}</ref> همچنین گزارش شده که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، با سفر به امارات با محمد بن زاید رئیس امارات به‌صورت محرمانه دیدار کرده است.<ref>{{پک/بن|امارات۲۲|ک=ایرنا|ف=خشم و نگرانی از افشای سفر جنجالی محرمانه نتانیاهو به امارات}}</ref> دیوید بارنی، رئیس سازمان جاسوسی موساد، نیز دو مرتبه به‌طور محرمانه برای هماهنگی‌های مرتبط در طول جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران به کشور امارات سفر کرده است.<ref>{{پک/بن|امارات۲۳|ک=تابناک|ف=سفرهای مخفیانه رئیس موساد به امارات در طول جنگ}}</ref>


اهداف راهبردی این توافق برای امارات عبارت بود از: فرار رو به جلو از تهدیدات دموکراسی‌سازی، نفوذ جریان‌های اسلامی و پیامدهای برجام، و مقابله با نفوذ ایران، ترکیه و روسیه در شورای همکاری خلیج فارس. در مقابل، اسرائیل به دنبال شکستن شوکت فلسطین، گسترش شهرک‌سازی و بهره‌مندی از ثروت کشورهای خلیج فارس بود. تحکیم این روابط، موازنه تهدید در منطقه را تغییر داده و بر روابط همسایگی ایران و امارات تأثیر منفی گذاشته است. در مقابل، محور چهارگانه مصر، ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان به عنوان ائتلافی رقیب در حال شکل‌گیری است که بر انسجام عربی و کاهش نفوذ اسرائیل در منطقه متمرکز شده است.
اهداف راهبردی این توافق برای امارات عبارت از فرار رو به جلو از تهدیدات دموکراسی‌سازی، نفوذ جریان‌های اسلامی و پیامدهای برجام و مقابله با نفوذ ایران، ترکیه و روسیه در شورای همکاری خلیج فارس بود. در مقابل، اسرائیل به دنبال شکستن شوکت فلسطین، گسترش شهرک‌سازی و بهره‌مندی از ثروت کشورهای خلیج فارس بود. تحکیم این روابط، موازنه تهدید در منطقه را تغییر داده و بر روابط همسایگی ایران و امارات تأثیر منفی گذاشته است. در مقابل، محور چهارگانه مصر، ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان به عنوان ائتلافی رقیب در حال شکل‌گیری است که بر انسجام عربی و کاهش نفوذ اسرائیل در منطقه متمرکز شده است.<ref>{{پک|عباسی و چهارمحالی اصفهانی|۱۴۰۳|ک=پژوهش‌نامه روابط جهانی|ف=روابط امارات متحده عربی با رژیم اسرائیل در پرتو قرارداد ابراهیم و تاًثیر آن بر روابط همسایگی با جمهوری اسلامی ایران|ص=۱۲۴}}</ref><ref>{{پک/بن|امارات۲۰|ک=مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی|ف=بررسی توافق امارات متحده عربی و رژیم صهیونیستی}}</ref>


=== روابط دوجانبه ایران و امارات ===
=== روابط دوجانبه ایران و امارات ===
شکل‌گیری بی‌اعتمادی و بروز تنش در روابط دوجانبه ایران و امارات، ریشه در عواملی نظیر اختلاف بر سر مالکیت جزایر سه‌گانه، فعالیت‌های هسته‌ای و برنامه موشکی بالستیک ایران، و نگرانی امارات از نفوذ شیعیان ایرانی و تلاش برای برانگیختن احساسات سیاسی آنان دارد. سیاست کلی امارات در دوران پیش از جنگ بر پایه رویکردی دیپلماتیک و «توازن نرم» استوار بود تا از هرگونه رویارویی مستقیم نظامی اجتناب کند.
شکل‌گیری بی‌اعتمادی و بروز تنش در روابط دوجانبه ایران و امارات، ریشه در عواملی نظیر اختلاف بر سر مالکیت جزایر سه‌گانه، فعالیت‌های هسته‌ای و برنامه موشکی بالستیک ایران، و نگرانی امارات از نفوذ شیعیان ایرانی و تلاش برای برانگیختن احساسات سیاسی آنان دارد.<ref>{{پک/بن|امارات۱۳|ک=مرکز بین‌المللی مطالعات صلح|ف=وضعيت سياسی و اقتصادی و جايگاه ايرانيان در امارات}}</ref> سیاست کلی امارات در دوران پیش از جنگ بر پایه رویکردی دیپلماتیک و توازن نرم استوار بود تا از هرگونه رویارویی مستقیم نظامی اجتناب کند.<ref>{{پک/بن|امارات۱۳|ک=مرکز بین‌المللی مطالعات صلح|ف=وضعيت سياسی و اقتصادی و جايگاه ايرانيان در امارات}}</ref>


با آغاز جنگ رمضان در سال ۲۰۲۶م و درگیری مستقیم ایران با ایالات متحده و اسرائیل، امارات که به عنوان یکی از متحدان کلیدی آمریکا و اسرائیل در منطقه محسوب می‌شود، در معرض حملات موشکی و پهپادی ایران قرار گرفت. امارات اعلام کرد که نزدیک به ۳۰۰۰ پرتابه از سوی ایران را رهگیری کرده است. در این دوره، تنش‌ها به اوج خود رسید و همکاری‌های نظامی و اطلاعاتی امارات با اسرائیل و آمریکا به شکل محسوسی افزایش یافت.
با آغاز جنگ رمضان در سال ۲۰۲۶م و درگیری مستقیم ایران با ایالات متحده و اسرائیل، امارات که به عنوان یکی از متحدان کلیدی آمریکا و اسرائیل در منطقه محسوب می‌شود، در معرض حملات موشکی و پهپادی ایران قرار گرفت. امارات اعلام کرد که نزدیک به ۳۰۰۰ پرتابه از سوی ایران را رهگیری کرده است. در این دوره، تنش‌ها به اوج خود رسید و همکاری‌های نظامی و اطلاعاتی امارات با اسرائیل و آمریکا به شکل محسوسی افزایش یافت.
خط ۹۰: خط ۹۰:
=== حقوق بشر ===
=== حقوق بشر ===
وضعیت حقوق بشر در امارات متحده عربی با انتقادات سازمان‌های بین‌المللی مواجه است. در جریان جنگ منطقه‌ای در سال ۲۰۲۶م، دولت‌های شورای همکاری خلیج فارس از جمله امارات، با استناد به امنیت ملی، محدودیت‌های شدیدی بر آزادی بیان، اجتماعات و تشکیل سندیکاها اعمال کردند و دستکم ۳۷۵ نفر در امارات به اتهام اشتراک‌گذاری محتوای مرتبط با جنگ در فضای مجازی بازداشت شدند. کارگران مهاجر در این کشور با بازرسی‌های تصادفی تلفن‌های همراه و تهدید به جریمه‌های سنگین و اخراج مواجه بوده‌اند. در اوایل ۲۰۲۶م، هزاران نفر از کارگران پاکستانی، به ویژه از اقلیت شیعه، بدون ارائه دلیل رسمی، دسترسی به وکلا یا امکان اعتراض، بازداشت و به پاکستان اخراج شدند. نظام کفالت یا حق‌العمل کاری که وضعیت قانونی و اقامت کارگران مهاجر را به کارفرما گره می‌زند، به عنوان ساختاری که باعث ایجاد نابرابری عمیق قدرت و سوءاستفاده از کارگران می‌شود، توسط فعالان حقوق بشر به شدت مورد انتقاد قرار گرفته است.
وضعیت حقوق بشر در امارات متحده عربی با انتقادات سازمان‌های بین‌المللی مواجه است. در جریان جنگ منطقه‌ای در سال ۲۰۲۶م، دولت‌های شورای همکاری خلیج فارس از جمله امارات، با استناد به امنیت ملی، محدودیت‌های شدیدی بر آزادی بیان، اجتماعات و تشکیل سندیکاها اعمال کردند و دستکم ۳۷۵ نفر در امارات به اتهام اشتراک‌گذاری محتوای مرتبط با جنگ در فضای مجازی بازداشت شدند. کارگران مهاجر در این کشور با بازرسی‌های تصادفی تلفن‌های همراه و تهدید به جریمه‌های سنگین و اخراج مواجه بوده‌اند. در اوایل ۲۰۲۶م، هزاران نفر از کارگران پاکستانی، به ویژه از اقلیت شیعه، بدون ارائه دلیل رسمی، دسترسی به وکلا یا امکان اعتراض، بازداشت و به پاکستان اخراج شدند. نظام کفالت یا حق‌العمل کاری که وضعیت قانونی و اقامت کارگران مهاجر را به کارفرما گره می‌زند، به عنوان ساختاری که باعث ایجاد نابرابری عمیق قدرت و سوءاستفاده از کارگران می‌شود، توسط فعالان حقوق بشر به شدت مورد انتقاد قرار گرفته است.
=== مناسبات منطقه‌ای خلیج‌فارس<ref group="دیدگاه">آیا این بحث و همینطور بحث اسرائیل و ایران را میتوان گفت نظام سیاسی؟ نظام سیاسی معمولا به حکمرانی داخلی هم کشور گفته میشود. این مباحث روابط با دیگر کشورهاست یا روابط سیاسی. البته خلءهاییی نیز دارد: رابطه با آمریکا چندان روشن نیست. با عربستان که تنش و منازعات فراوانی دارند</ref> ===
امارات متحده عربی از سال ۲۰۱۰م راهبرد موازنه استراتژیک را در تقابل با ایران کنار گذاشت و رویکرد واقع‌گرایی تهاجمی را با هدف تقویت توان نظامی در مقابل ایران و استفاده مؤثر از نیروی نظامی به‌منظور مهار نفوذ منطقه‌ای ایران در پیش گرفت.<ref>{{پک|هدایتی و  پورشیرمحمدی|۱۴۰۳|ک=آفاق امنیت|ف=استراتژی نظامی امارات متحده عربی و تأثیر آن بر امنیت دفاعی - نظامی جمهوری اسلامی ایران در منطقه خلیج فارس|ص=۱۷۴}}</ref>
پس از سال ۲۰۱۵م، در جنوب غرب آسیا اتخاذ استراتژی موازنه دور از ساحل آمریکا که برون‌سپاری برخی مسئولیت‌های هژمونیک را به همراه داشت، شرایط جدیدی را در منطقه به وجود آورده است. یکی از پیامدهای مهم این تحولات تغییر الگوهای دوستی و دشمنی و شکل‌گیری ائتلاف‌های جدید امنیتی است که مستقیماْ بر منافع بازیگران مختلف تاثیر می‌گذارد.<ref>{{پک|میرفخرایی|۱۴۰۳|ک=پژوهش‌های بین‌الملل|ف=سیاست نگاه به شرق امارات متحده عربی در بستر تحول موازنه قوای منطقه ای پس از ۲۰۱۵|ص=۱۷۴}}</ref>
در میان کشورهای منطقه، عربستان و امارات به دلیل جایگاه ژئوپلیتیک خود، نقشی کلیدی در همکاری با قدرت‌های فرامنطقه‌ای ایفا می‌کنند. امارات با اجرای راهبردهای متعددی از جمله امضای توافق‌های نظامی با دولت‌های غربی و در اختیار گذاشتن پایگاه‌های نظامی به آن‌ها، مشارکت در توسعه سامانه دفاع موشکی یکپارچه مورد نظر آمریکا در منطقه، گسترش همکاری با ناتو، برگزاری مانورهای مشترک با کشورهای قدرتمند جهان، اعزام نیروهای نظامی به مأموریت‌های بین‌المللی، برگزاری نشست‌های نظامی-امنیتی جهانی، تلاش برای تأمین تجهیزات نظامی راهبردی، متنوع‌سازی منابع خرید تسلیحات، دنبال کردن سیاست خودکفایی در تولید سلاح و تجهیزات نظامی، و مداخله نظامی در بحران‌های منطقه‌ای، به دنبال افزایش نفوذ خود در غرب آسیا و ایفای نقشی فراتر از اندازه و جایگاه واقعی‌اش در عرصه منطقه و جهان است. این کشور با تعیین چشم‌اندازی مبنی بر تبدیل شدن به نخستین قدرت نظامی در خلیج فارس و بهره‌گیری از این توانمندی نظامی برای پیشبرد اهداف سیاسی خود در غرب آسیا، برنامه‌های توسعه نظامی خویش را طراحی کرده است.<ref>{{پک|هدایتی و پورشیرمحمدی|۱۴۰۳|ک=آفاق امنیت|ف=استراتژی نظامی امارات متحده عربی و تأثیر آن بر امنیت دفاعی - نظامی جمهوری اسلامی ایران در منطقه خلیج فارس|ص=۱۴۳}}</ref>
مهمترین راهبرد نظامی امارات، وابستگی شدید به آمریکا با استقرار ۱۳۰۰ نظامی در پایگاه الضفره و امضای موافقت‌نامه دفاعی ۱۹۹۶م است. دکترین نظامی این کشور بر سه محور تقابل با ایران، حفظ امنیت عربی و حضور نیابتی در مناقشات منطقه‌ای استوار است. امارات با سرمایه‌گذاری هنگفت روی سامانه‌های پاتریوت و تاد بر اساس قرارداد ۷ میلیارد دلاری در سال ۲۰۱۱م و هزینۀ نظامی دو برابر ایران، به‌دنبال کاهش وابستگی به آمریکا از طریق صنعتی‌سازی است. هرچند امارات با توجه به موقعیت ژئوپلیتیک خود در منطقه‌ای بحرانی و همچنین فقدان عمق راهبردی دچار تهدیدات فزاینده است که حمله نظامی ایران به خود را بزرگ‌ترین تهدید نظامی برای خود می‌داند.<ref>{{پک/بن|امارات۱۶|ک=مرکز بین‌المللی مطالعات صلح|ف=مهمترین راهبردهای نظامی و دفاعی امارات}}</ref>
=== روابط با اسرائیل ===
پس از انقلاب اسلامی ایران، امارات در جنگ تحمیلی در کنار صدام قرار گرفت و هم‌زمان مسیر پنهان همکاری با اسرائیل را از دهه ۱۹۸۰م آغاز کرد.<ref>{{پک/بن|امارات۱۷|ک=مرکز اسناد انقلاب اسلامی|ف=مروری بر تاریخچه چالش‌های سیاسی و امنیتی امارات متحده عربی}}</ref> این روند سرانجام در ۲۳ مرداد ۱۳۹۹ش به عادی‌سازی رسمی روابط با اسرائیل انجامید و امارات به سومین کشور عربی پس از مصر و اردن تبدیل شد که با رژیم صهیونیستی پیمان صلح امضا می‌کند.<ref>{{پک/بن|امارات۱۹|ک=تابناک|ف=در مورد توافق اسرائیل و امارات در ویکی تابناک بیشتر بخوانید}}</ref> [[پیمان ابراهیم]] در سال ۲۰۲۰م نقطه‌عطف رسمی‌سازی همکاری‌های امنیتی و نظامی دو طرف بود که پیش‌تر به‌صورت پنهان ادامه داشت. این توافق با محوریت تهدیدانگاری نسبت به ایران، زمینه‌ساز شکل‌گیری رژیم امنیتی در حوزه‌های دفاعی، اطلاعاتی و فناوری نظامی شد و ایران به یکی از مهمترین محورهای همکاری دو طرف تبدیل گردید.<ref>{{پک/بن|امارات۱۸|ک=ایرنا|ف=توافق ابراهیم؛ خروج همکاری‌های امنیتی امارات و اسرائیل از سایه}}</ref>
پس از امضای توافق ابراهیم، همکاری‌های دفاعی و اطلاعاتی دو طرف به شکل محسوسی افزایش یافت و حوزه‌هایی مانند فناوری‌های نظامی، سامانه‌های دفاعی و امنیت سایبری را در بر گرفت.<ref>{{پک/بن|امارات۱۸|ک=ایرنا|ف=توافق ابراهیم؛ خروج همکاری‌های امنیتی امارات و اسرائیل از سایه}}</ref> در جریان جنگ رمضان، اسرائیل سامانه‌های گنبد آهنین را در اختیار امارات قرار داده بود.<ref>{{پک/بن|امارات۲۱|ک=خبرگزاری فارس|ف=اذعان ۲ مقام آمریکایی به ارسال گنبد آهنین از اسرائیل برای امارات}}</ref> همچنین گزارش شده که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، با سفر به امارات با محمد بن زاید رئیس امارات به‌صورت محرمانه دیدار کرده است.<ref>{{پک/بن|امارات۲۲|ک=ایرنا|ف=خشم و نگرانی از افشای سفر جنجالی محرمانه نتانیاهو به امارات}}</ref> دیوید بارنی، رئیس سازمان جاسوسی موساد، نیز دو مرتبه به‌طور محرمانه برای هماهنگی‌های مرتبط در طول جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران به کشور امارات سفر کرده است.<ref>{{پک/بن|امارات۲۳|ک=تابناک|ف=سفرهای مخفیانه رئیس موساد به امارات در طول جنگ}}</ref>
این توافق اهداف راهبردی متفاوتی را برای هر یک از طرفین دنبال می‌کرد. امارات با هدف فرار رو به جلو از تهدیدات ناشی از دموکراسی‌سازی منطقه‌ای، نفوذ جریان‌های اسلامی و پیامدهای توافق برجام و همچنین مقابله با نفوذ ایران، ترکیه و روسیه در کشورهای [[شورای همکاری خلیج‌فارس]]، به این توافق تن داد. در مقابل، رژیم صهیونیستی از این توافق به دنبال شکستن شوکت فلسطین، گسترش شهرک‌سازی، مشروعیت‌بخشی به قدس به‌عنوان پایتخت و بهره‌مندی از ثروت‌های کلان کشورهای حاشیه خلیج‌فارس در توسعه اقتصادی و صنعتی خود بود.<ref>{{پک/بن|امارات۲۰|ک=مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی|ف=بررسی توافق امارات متحده عربی و رژیم صهیونیستی}}</ref> همچمنین تحکیم روابط امارات متحده عربی و رژیم اسرائیل موجب تهدید منافعِ ملی ایران شده و از طریق ایجاد بدبینی و تغییر در موازنه تهدید، بر روابط همسایگی ایران و امارات تأثیر منفی گذاشت.<ref>{{پک|عباسی و چهارمحالی اصفهانی|۱۴۰۳|ک=پژوهش‌نامه روابط جهانی|ف=روابط امارات متحده عربی با رژیم اسرائیل در پرتو قرارداد ابراهیم و تاًثیر آن بر روابط همسایگی با جمهوری اسلامی ایران|ص=۱۲۴}}</ref>
=== روابط دوجانبه ایران و امارات ===
بر اساس برخی منابع، علل شکل‌گیری بی‌اعتمادی و بروز تنش در روابط دوجانبه میان ایران و امارات، موضوعاتی نظیر اختلاف بر سر مالکیت [[جزایر سه‌گانه خلیج فارس|جزایر سه‌گانه]]، فعالیت‌های هسته‌ای و برنامه موشکی بالستیک ایران، همچنین نگرانی از نفوذ شیعیان ایرانی و تلاش برای برانگیختن احساسات سیاسی آنان در امارات است.<ref>{{پک/بن|امارات۱۳|ک=مرکز بین‌المللی مطالعات صلح|ف=وضعيت سياسی و اقتصادی و جايگاه ايرانيان در امارات}}</ref> در این راستا سیاست کلی امارات در مقابل ایران بر پایه رویکردی دیپلماتیک و مبتنی بر توازن نرم استوار است تا از هرگونه رویارویی مستقیم نظامی یا گرفتار شدن در منازعات نابرابر اجتناب کند.<ref>{{پک/بن|امارات۱۳|ک=مرکز بین‌المللی مطالعات صلح|ف=وضعيت سياسی و اقتصادی و جايگاه ايرانيان در امارات}}</ref><ref group="دیدگاه">فکر کنم این اطلاعات قدیمی باشد. یعنی در یک دوره اینطور بوده ولی در جنگ رمضان تغییر کرد و پس از جنگ دوباره تعدیل شد. این را مقداری گزارش کنید خوب است.</ref>
برون‌دادهای موازنه جدید بر منافع ملی و امنیت منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران عبارتند از:<ref group="دیدگاه">این قسمت مربوط به ایران است نه مربوط به روابط</ref>
#
== '''نظام اجتماعی''' ==
== '''نظام اجتماعی''' ==
نظام اجتماعی این کشور و جهت‌گیری حاکمان آن، با وجود تنوع قبیله‌ای، تحت تأثیر فرهنگ عربی، ارزش‌های اسلامی و آداب و رسوم قبیله‌ای قرار دارد.<ref>{{پک|ارزانی و کشاورز|۱۳۹۵|ک=شیعه‌شناسی|ف=شیعیان امارات متحده عربی|ص=۸۷ و ۹۲}}</ref>
نظام اجتماعی این کشور و جهت‌گیری حاکمان آن، با وجود تنوع قبیله‌ای، تحت تأثیر فرهنگ عربی، ارزش‌های اسلامی و آداب و رسوم قبیله‌ای قرار دارد.<ref>{{پک|ارزانی و کشاورز|۱۳۹۵|ک=شیعه‌شناسی|ف=شیعیان امارات متحده عربی|ص=۸۷ و ۹۲}}</ref>
خط ۳۰۳: خط ۲۷۵:
* {{یادکرد وب|عنوان=جنگ ایران چگونه تورم و رکود جهانی را شعله‌ور می‌کند؟|نشانی=https://www.bbc.com/persian/articles/c5yx558n4e5o|تاریخ=۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۷ تیر ۱۴۰۵|شناسه=امارات۴۴|وبگاه=بی‌بی‌سی فارسی}}
* {{یادکرد وب|عنوان=جنگ ایران چگونه تورم و رکود جهانی را شعله‌ور می‌کند؟|نشانی=https://www.bbc.com/persian/articles/c5yx558n4e5o|تاریخ=۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۷ تیر ۱۴۰۵|شناسه=امارات۴۴|وبگاه=بی‌بی‌سی فارسی}}
* {{یادکرد وب|عنوان=جنگ رمضان و پیامدهای آن|نشانی=https://www.magiran.com/article/4680571|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۷ تیر ۱۴۰۵|شناسه=|وبگاه=روزنامه شرق - مگ‌ایران|نویسندگان سایر بخش‌ها=موسوی، سیدحسین}}
* {{یادکرد وب|عنوان=جنگ رمضان و پیامدهای آن|نشانی=https://www.magiran.com/article/4680571|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۷ تیر ۱۴۰۵|شناسه=|وبگاه=روزنامه شرق - مگ‌ایران|نویسندگان سایر بخش‌ها=موسوی، سیدحسین}}
* {{یادکرد وب|عنوان=جهان هرگز سیاه و سفید نیست: امارات چگونه روابط خود را با ایالات متحده، روسیه و چین توسعه می‌دهد|نشانی=https://www.iras.ir/%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%B1%DA%AF%D8%B2-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87-%D9%88-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87/|تاریخ=۳ مرداد ۱۴۰۲|تاریخ بازبینی=۱۴ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|امارات۰۱۱؟!}}|وبگاه=ایراس}}
* {{یادکرد وب|عنوان=چرایی تغییرات سیاسی در کابینه دولت امارات متحده عربی / ماجراجویی‌های نظامی ابوظبی و دردسرهای امنیتی برای دبی|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/amp/news/7424846|تاریخ=۲۵ تیر ۱۳۹۹|تاریخ بازبینی=۵ تیر ۱۴۰۵|شناسه=امارات۱۵|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان}}
* {{یادکرد وب|عنوان=چرایی تغییرات سیاسی در کابینه دولت امارات متحده عربی / ماجراجویی‌های نظامی ابوظبی و دردسرهای امنیتی برای دبی|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/amp/news/7424846|تاریخ=۲۵ تیر ۱۳۹۹|تاریخ بازبینی=۵ تیر ۱۴۰۵|شناسه=امارات۱۵|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان}}
* {{یادکرد وب|عنوان=چه کشور‌هایی وزیر هوش مصنوعی دارند؟|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1280662/%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF|تاریخ=۱۰ دی ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=۱۴ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|امارات۰۶؟!}}|وبگاه=تابناک}}
* {{یادکرد وب|عنوان=چه کشور‌هایی وزیر هوش مصنوعی دارند؟|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1280662/%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF|تاریخ=۱۰ دی ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=۱۴ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|امارات۰۶؟!}}|وبگاه=تابناک}}
خط ۳۳۵: خط ۳۰۸:
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=عبیدیان|نام۱=محمدرضا|تاریخ=۱۴۰۳|عنوان=شاخص‌های مؤثر در توسعه اقتصادی امارات متحده عربی و گذر از رکود اقتصادی ناشی از بحران کرونا|پیوند=https://ipes.razi.ac.ir/article_3472.html|ژورنال=مطالعات اقتصاد سیاسی بین‌الملل|دوره=هفتم|شماره=دو|صفحات=۹۷–۱۱۶|نام۲=فروزان|نام خانوادگی۲=مرزبانی|نام۳=|نام خانوادگی۳=}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=عبیدیان|نام۱=محمدرضا|تاریخ=۱۴۰۳|عنوان=شاخص‌های مؤثر در توسعه اقتصادی امارات متحده عربی و گذر از رکود اقتصادی ناشی از بحران کرونا|پیوند=https://ipes.razi.ac.ir/article_3472.html|ژورنال=مطالعات اقتصاد سیاسی بین‌الملل|دوره=هفتم|شماره=دو|صفحات=۹۷–۱۱۶|نام۲=فروزان|نام خانوادگی۲=مرزبانی|نام۳=|نام خانوادگی۳=}}
* {{یادکرد وب|عنوان=عربستان از حملات مخفیانه امارات به ایران شکایت دارد|نشانی=https://www.isna.ir/news/1405030904662/عربستان-از-حملات-مخفیانه-امارات-به-ایران-شکایت-دارد|تاریخ=۹ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۶ تیر ۱۴۰۵|شناسه=امارت۳۱|وبگاه=ایسنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=عربستان از حملات مخفیانه امارات به ایران شکایت دارد|نشانی=https://www.isna.ir/news/1405030904662/عربستان-از-حملات-مخفیانه-امارات-به-ایران-شکایت-دارد|تاریخ=۹ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۶ تیر ۱۴۰۵|شناسه=امارت۳۱|وبگاه=ایسنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=عصر جدایی عربستان از امارات!|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1373710/%D8%B9%D8%B5%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA|تاریخ=۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۴ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|امارات۰۱۰؟!}}|وبگاه=تابناک}}
* {{یادکرد وب|عنوان=فرمان رئیس امارات برای تعیین اعضای مجلس ملی فدرال|نشانی=https://farsnews.ir/world/1573544906000171864/%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%81%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%84|تاریخ=۲۱ آبان ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۱۴ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|امارات۰۴؟!}}|وبگاه=خبرگزاری فارس}}
* {{یادکرد وب|عنوان=فرمان رئیس امارات برای تعیین اعضای مجلس ملی فدرال|نشانی=https://farsnews.ir/world/1573544906000171864/%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%81%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%84|تاریخ=۲۱ آبان ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۱۴ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|امارات۰۴؟!}}|وبگاه=خبرگزاری فارس}}
* {{یادکرد وب|عنوان=کارآفرینان زن در امارات متحده عربی / سهم زنان در نیروی کار افزایش یافت|نشانی=https://tejaratnews.com/بخش-اقتصاد-جهان-21/931770-سهم-زنان-در-نیروی-کار-افزایش-یافت|تاریخ=۱۲ شهریور ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=۷ تیر ۱۴۰۵|شناسه=امارات۶۰|وبگاه=تجارت نیوز}}
* {{یادکرد وب|عنوان=کارآفرینان زن در امارات متحده عربی / سهم زنان در نیروی کار افزایش یافت|نشانی=https://tejaratnews.com/بخش-اقتصاد-جهان-21/931770-سهم-زنان-در-نیروی-کار-افزایش-یافت|تاریخ=۱۲ شهریور ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=۷ تیر ۱۴۰۵|شناسه=امارات۶۰|وبگاه=تجارت نیوز}}
خط ۳۷۰: خط ۳۴۴:
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=Carter|نام۱=Robert Andrew and et.al|تاریخ=2020|عنوان=The rise and ruin of a medieval port town: A reconsideration of the development of Julfar|پیوند=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/aae.12162?af=R|ژورنال=Arabian Archaeology and Epigraphy|کد زبان=en|پیوند نویسنده۱=}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=Carter|نام۱=Robert Andrew and et.al|تاریخ=2020|عنوان=The rise and ruin of a medieval port town: A reconsideration of the development of Julfar|پیوند=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/aae.12162?af=R|ژورنال=Arabian Archaeology and Epigraphy|کد زبان=en|پیوند نویسنده۱=}}
* {{یادکرد وب|عنوان='Hope' turns into a reality as UAE leads Arab march to Mars|نشانی=https://saudigazette.com.sa/article/603371/World/Mena/Hope-turns-into-a-reality-as-UAE-leads-Arab-march-to-Mars|تاریخ=۹ فوریه ۲۰۲۱|تاریخ بازبینی=۵ جولای ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|em4؟!}}|کد زبان=en|وبگاه=Saudi Gazette}}
* {{یادکرد وب|عنوان='Hope' turns into a reality as UAE leads Arab march to Mars|نشانی=https://saudigazette.com.sa/article/603371/World/Mena/Hope-turns-into-a-reality-as-UAE-leads-Arab-march-to-Mars|تاریخ=۹ فوریه ۲۰۲۱|تاریخ بازبینی=۵ جولای ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|em4؟!}}|کد زبان=en|وبگاه=Saudi Gazette}}
* {{یادکرد وب|عنوان=Foreign Policy|نشانی=https://www.mofa.gov.ae/en/missions/paris/the-uae/foreign-policy|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۵ ژوئیه ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|em7؟!}}|کد زبان=en|وبگاه=MOFA}}
* {{یادکرد وب|عنوان=United Arab Emirates|نشانی=https://www.britannica.com/place/United-Arab-Emirates/Land|تاریخ=۲۹ ژوئن ۲۰۲۶|تاریخ بازبینی=۵ جولای ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|em5؟!}}|کد زبان=en|وبگاه=Encyclopedia Britannica}}
* {{یادکرد وب|عنوان=United Arab Emirates|نشانی=https://www.britannica.com/place/United-Arab-Emirates/Land|تاریخ=۲۹ ژوئن ۲۰۲۶|تاریخ بازبینی=۵ جولای ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|em5؟!}}|کد زبان=en|وبگاه=Encyclopedia Britannica}}
* {{یادکرد وب|عنوان=European Interest in Ras Al Khaimah|نشانی=https://rakheritage.rak.ae/chapters/european-interest-in-ras-al-khaimah/|تاریخ=۲۰۲۱|تاریخ بازبینی=۴ جولای ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|em1؟!}}|کد زبان=en|وبگاه=Department of Antiquities and Museums}}
* {{یادکرد وب|عنوان=European Interest in Ras Al Khaimah|نشانی=https://rakheritage.rak.ae/chapters/european-interest-in-ras-al-khaimah/|تاریخ=۲۰۲۱|تاریخ بازبینی=۴ جولای ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|em1؟!}}|کد زبان=en|وبگاه=Department of Antiquities and Museums}}
* {{یادکرد وب|عنوان=UAE announces initiatives to promote tolerance, coexistence, and happiness in world societies|نشانی=https://www.tolerance.gov.ae/uae-announces-initiatives-to-promote-tolerance-coexistence-and-happiness-in-world-societies/4|تاریخ=۱۴ نوامبر ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=۵ جولای ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|em6؟!}}|کد زبان=en|وبگاه=Ministry of Tolerance & Coexistence}}
* {{یادکرد وب|عنوان=UAE announces initiatives to promote tolerance, coexistence, and happiness in world societies|نشانی=https://www.tolerance.gov.ae/uae-announces-initiatives-to-promote-tolerance-coexistence-and-happiness-in-world-societies/4|تاریخ=۱۴ نوامبر ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=۵ جولای ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|em6؟!}}|کد زبان=en|وبگاه=Ministry of Tolerance & Coexistence}}
* {{یادکرد وب|عنوان=U.A.E. leaving OPEC amid Middle East energy supply crunch|نشانی=https://www.cbc.ca/lite/story/9.7179689|تاریخ=۲۸ آوریل ۲۰۲۶|تاریخ بازبینی=۵ ژوئیه ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|em8؟!}}|کد زبان=en|وبگاه=CBC}}