پیش‌نویس:سازمان مجاهدین خلق ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۰۳: خط ۱۰۳:


= پس از سقوط صدام: اشرف، لیبرتی و آلبانی =
= پس از سقوط صدام: اشرف، لیبرتی و آلبانی =
پس از حمله آمریکا به عراق و سقوط صدام حسین، وضعیت اعضای سازمان در قرارگاه اشرف و سپس کمپ لیبرتی به مسئله‌ای بین‌المللی تبدیل شد. دولت عراق خواهان خروج اعضای سازمان از خاک عراق بود و سازمان نیز با بحران امنیتی و سیاسی جدیدی روبه‌رو شد. در نهایت، اعضا به آلبانی منتقل شدند و مرکز فعالیت تشکیلاتی سازمان به تیرانا انتقال یافت. (BBC Persian، ۲۰۰۹، منبع وب؛ BBC Persian، ۲۰۱۲، منبع وب؛ Deutsche Welle، ۲۰۱۶، منبع وب؛ تابناک، ۱۳۹۵، منبع وب).
بعد از خاتمهٔ جنگ، مجاهدین کلیهٔ نیروهای خود را در قرارگاه اشرف متمرکز نمودند. مسعود رجوی رهبر گروه از آن زمان به بعد دیده نشده است. <ref>{{پک/بن|کد؟!|ک=https://www.bbc.com/persian/iran/2009/04/090410_he_economist_mko|ف=مجاهدین خلق از عراق به کجا خواهند رفت؟}}</ref>گرچه سازمان مجاهدین با پخش پیام‌هایی منسوب به وی مدعی زنده بودن اوست. این شهر موضوع اصلی‌ترین اختلاف بین مجاهدین و جمهوری اسلامی بود. جمهوری اسلامی تلاش‌های زیادی برای منحل کردن و اخراج اعضای مجاهدین یا بازگرداندن آن‌ها به ایران چه مستقیماً و چه از طریق افراد وابسته به خود در دولت عراق به کار بست. متقابلاً مجاهدین نیز دست به کمپین گسترده‌ای در میان مردم عراق زدند تا حمایت‌هایی را کسب نمایند؛ از جمله اینکه ۵ میلیون و دویست هزار نفراز مردم عراق با امضای بیانیه‌ای، حمایت خودشان را از مجاهدین اعلام کرده و خواهان خلع ید از جمهوری اسلامی در عراق شدند. در این حال موفق الربیعی مشاور امنیت ملّی عراق اعلام کرد که دولت عراق به اعضای گروه مجاهدین خلق اعلام کرده است که دو راه بیش‌تر ندارند، یا این که به ایران بازگردند یا کشور دومی را برای حضور خود انتخاب کنند، چرا که تحت هیچ شرایطی دیگر نمی‌توانند در خاک عراق بمانند. <ref>{{پک/بن|کد؟!|ک=https://www.bbc.com/persian/iran/2009/01/090119_mg_iraniraq|ف=عراق: اعضای مجاهدین خلق باید از این کشور بروند}}</ref>با شروع انتقال اکثر ساکنان اشرف به کمپ لیبرتی آخرین گروه از اعضای سازمان مجاهدین خلق در تاریخ ۱۶ سپتامبر ۲۰۱۲ میلادی از قرارگاه اشرف خارج و بیشتر از ۲۰۰۰ نفر از اعضای این گروه در لیبرتی ساکن شدند.<ref>{{پک/بن|کد؟!|ک=https://www.bbc.com/persian/iran/2012/09/120916_l31_iraq_mujaheddin_iran_exile|ف=آخرین گروه از اعضای سازمان مجاهدین خلق به اردوگاه 'آزادی' منتقل شدند}}</ref> در پی وجود نا امنی در کمپ لیبرتی در سال ۱۳۹۴ ضرورت خروج مجاهدین از عراق بیش از پیش مطرح شد و مریم رجوی در یک کارزار بین‌المللی، ترتیبات انتقال را پیش برد و مجاهدین به اروپا منتقل شدند.<ref>{{پک/بن|کد؟!|ک=https://www.dw.com/fa-ir/%D8%AE%D8%B1%D9%88%D8%AC-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D9%84%D9%82-%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82/a-19541672|ف=خروج آخرین اعضای سازمان مجاهدین خلق از عراق}}</ref> در نهایت در سال ۱۳۹۵ کمپ لیبرتی تعطیل شد و آخرین افراد سازمان مجاهدین خلق ایران به کشورهای اروپایی و بیشتر به آلبانی اشرف۳ منتقل شدند.<ref>{{پک/بن|کد؟!|ک=https://www.bbc.com/persian/iran/2016/09/160912_l44_albania_iraq_mujahedin|ف=از بغداد تا تیرانا: پایان سی سال حضور مجاهدین خلق در عراق}}</ref>
 
انتقال به آلبانی سازمان را از جغرافیای جنگی عراق جدا کرد، اما فعالیت آن را بیشتر رسانه‌ای، دیپلماتیک، شبکه‌ای و سایبری ساخت. پس از این دوره، حضور نظامی گسترده در مرزهای ایران جای خود را به گردهمایی‌های بین‌المللی، رسانه‌های برون‌مرزی، شبکه‌های اجتماعی و لابی‌گری سیاسی داد.


= رسانه، تبلیغات، فعالیت سایبری و دیپلماسی عمومی =
= رسانه، تبلیغات، فعالیت سایبری و دیپلماسی عمومی =
رسانه از آغاز پس از انقلاب، ابزار اصلی سازمان برای بسیج سیاسی بود. نشریه مجاهد، بیانیه‌ها، کلاس‌های تبیین جهان، کتابچه‌ها و نوارها در دهه ۱۳۵۰ و ۱۳۶۰، و سپس سایت‌ها، شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌های برون‌مرزی و گردهمایی‌های آنلاین در دوره معاصر، بخش مهمی از کنش سازمان را تشکیل داده‌اند. پس از کاهش توان نظامی، رسانه و دیپلماسی عمومی جایگزین اصلی حضور عملیاتی شد (مؤسسه مطالعات، ۱۳۸۵، ج۲، ص۳۷۴–۳۸۷؛ ویکی‌پدیا فارسی، ۲۰۲۶، منبع وب).
رسانه از آغاز پس از انقلاب، ابزار اصلی سازمان برای بسیج سیاسی بود. نشریه مجاهد، بیانیه‌ها، کلاس‌های تبیین جهان، کتابچه‌ها و نوارها در دهه ۱۳۵۰ و ۱۳۶۰، و سپس سایت‌ها، شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌های برون‌مرزی و گردهمایی‌های آنلاین در دوره معاصر، بخش مهمی از کنش سازمان را تشکیل داده‌اند. پس از کاهش توان نظامی، رسانه و دیپلماسی عمومی جایگزین اصلی حضور عملیاتی شد.<ref>{{پک|جمعی از پژوهشگران|1385|ک=سازمان مجاهدین خلق از پیدایی تا فرجام|ص=374-387|ج=2}}</ref>


در منابع نزدیک به جمهوری اسلامی، از فعالیت سایبری سازمان و نقش آن در شبکه‌های اجتماعی با تعبیرهایی مانند «لشکر سایبری» یاد شده است. چنین منابعی باید به عنوان روایت رسمی یا رسانه‌ای جمهوری اسلامی نقل شوند، نه داده قطعی مستقل؛ با این حال، اهمیت فعالیت آنلاین سازمان در سال‌های اخیر قابل انکار نیست، زیرا ساختار مستقر در آلبانی برای اثرگذاری بر سیاست ایران بیش از گذشته به رسانه، شبکه اجتماعی و ارتباطات خارجی متکی شده است (تسنیم، ۱۳۹۸، منبع وب؛ مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۹۶، منبع وب).
در منابع رسمی جمهوری اسلامی، از فعالیت سایبری سازمان و نقش آن در شبکه‌های اجتماعی با تعبیرهایی مانند «لشکر سایبری» یاد شده است. اهمیت فعالیت آنلاین سازمان در سال‌های اخیر قابل انکار نیست، زیرا ساختار مستقر در آلبانی برای اثرگذاری بر سیاست ایران بیش از گذشته به رسانه، شبکه اجتماعی و ارتباطات خارجی متکی شده است.  


= لابی‌گری خارجی، پرونده هسته‌ای و تحریم‌ها =
= لابی‌گری خارجی، پرونده هسته‌ای و تحریم‌ها =
خط ۱۵۴: خط ۱۵۲:
* {{یادکرد وب|عنوان=Group Says Iran Has 2 Undisclosed Nuclear Laboratories|نشانی=https://www.nytimes.com/2003/05/27/world/group-says-iran-has-2-undisclosed-nuclear-laboratories.html|تاریخ=|تاریخ بازبینی=|کد زبان=ENG|وبگاه=The New York Times|نام خانوادگی۱=Stolberg|نام۱=Sheryl Gay}}
* {{یادکرد وب|عنوان=Group Says Iran Has 2 Undisclosed Nuclear Laboratories|نشانی=https://www.nytimes.com/2003/05/27/world/group-says-iran-has-2-undisclosed-nuclear-laboratories.html|تاریخ=|تاریخ بازبینی=|کد زبان=ENG|وبگاه=The New York Times|نام خانوادگی۱=Stolberg|نام۱=Sheryl Gay}}
* {{یادکرد وب|عنوان=سازمان مجاهدین خلق: دو مرکز مخفی اتمی دیگر در ایران را شناسایی کرده ایم|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran/2009/09/090924_si_mojahedin_nuclear|تاریخ=2 مهر 1388|تاریخ بازبینی=14 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|کد؟!}}|وبگاه=BBC Persian}}
* {{یادکرد وب|عنوان=سازمان مجاهدین خلق: دو مرکز مخفی اتمی دیگر در ایران را شناسایی کرده ایم|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran/2009/09/090924_si_mojahedin_nuclear|تاریخ=2 مهر 1388|تاریخ بازبینی=14 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|کد؟!}}|وبگاه=BBC Persian}}
* {{یادکرد وب|عنوان=مجاهدین خلق از عراق به کجا خواهند رفت؟|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran/2009/04/090410_he_economist_mko|تاریخ=2009|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|کد؟!}}|وبگاه=BBC Persian}}
* {{یادکرد وب|عنوان=عراق: اعضای مجاهدین خلق باید از این کشور بروند|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran/2009/01/090119_mg_iraniraq|تاریخ=2009|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|کد؟!}}|وبگاه=BBC Persian}}
* {{یادکرد وب|عنوان=آخرین گروه از اعضای سازمان مجاهدین خلق به اردوگاه 'آزادی' منتقل شدند|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran/2012/09/120916_l31_iraq_mujaheddin_iran_exile|تاریخ=2012|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|کد؟!}}|وبگاه=BBC Persian}}
* {{یادکرد وب|عنوان=خروج آخرین اعضای سازمان مجاهدین خلق از عراق|نشانی=https://www.dw.com/fa-ir/%D8%AE%D8%B1%D9%88%D8%AC-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D9%84%D9%82-%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82/a-19541672|تاریخ=1395|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|کد؟!}}|وبگاه=دویچوله}}
* {{یادکرد وب|عنوان=از بغداد تا تیرانا:پایان سی سال حضور مجاهدین خلق در عراق|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran/2016/09/160912_l44_albania_iraq_mujahedin|تاریخ=1395|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|کد؟!}}|وبگاه=BBC Persian}}
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=جمعی از پژوهشگران|عنوان=سازمان مجاهدین خلق از پیدایی تا فرجام(1344-1384ش)|سال=1385|مکان=تهران|ناشر=مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی|مترجم=|نام=|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|شابک=|دوره=2}}