نرگس علیپور (بحث | مشارکتها) |
نرگس علیپور (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۱۰۸: | خط ۱۰۸: | ||
رسانه از آغاز پس از انقلاب، ابزار اصلی سازمان برای بسیج سیاسی بود. نشریه مجاهد، بیانیهها، کلاسهای تبیین جهان، کتابچهها و نوارها در دهه ۱۳۵۰ و ۱۳۶۰، و سپس سایتها، شبکههای اجتماعی، رسانههای برونمرزی و گردهماییهای آنلاین در دوره معاصر، بخش مهمی از کنش سازمان را تشکیل دادهاند. پس از کاهش توان نظامی، رسانه و دیپلماسی عمومی جایگزین اصلی حضور عملیاتی شد.<ref>{{پک|جمعی از پژوهشگران|1385|ک=سازمان مجاهدین خلق از پیدایی تا فرجام|ص=374-387|ج=2}}</ref> | رسانه از آغاز پس از انقلاب، ابزار اصلی سازمان برای بسیج سیاسی بود. نشریه مجاهد، بیانیهها، کلاسهای تبیین جهان، کتابچهها و نوارها در دهه ۱۳۵۰ و ۱۳۶۰، و سپس سایتها، شبکههای اجتماعی، رسانههای برونمرزی و گردهماییهای آنلاین در دوره معاصر، بخش مهمی از کنش سازمان را تشکیل دادهاند. پس از کاهش توان نظامی، رسانه و دیپلماسی عمومی جایگزین اصلی حضور عملیاتی شد.<ref>{{پک|جمعی از پژوهشگران|1385|ک=سازمان مجاهدین خلق از پیدایی تا فرجام|ص=374-387|ج=2}}</ref> | ||
در منابع رسمی جمهوری اسلامی، از فعالیت سایبری سازمان و نقش آن در شبکههای اجتماعی با تعبیرهایی مانند «لشکر سایبری» یاد شده است. اهمیت فعالیت آنلاین سازمان در سالهای اخیر قابل انکار نیست، زیرا ساختار مستقر در آلبانی برای اثرگذاری بر سیاست ایران بیش از گذشته به رسانه، شبکه اجتماعی و ارتباطات خارجی متکی شده است. | در منابع رسمی جمهوری اسلامی، از فعالیت سایبری سازمان و نقش آن در شبکههای اجتماعی با تعبیرهایی مانند «لشکر سایبری» یاد شده است.<ref>{{پک/بن|کد؟!|ک=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1398/04/20/2052024/%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%85%D8%A7-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF|ف=لشکر سایبری منافقین در شبکههای اجتماعی ما چگونه فعالیت میکند؟}}</ref> اهمیت فعالیت آنلاین سازمان در سالهای اخیر قابل انکار نیست، زیرا ساختار مستقر در آلبانی برای اثرگذاری بر سیاست ایران بیش از گذشته به رسانه، شبکه اجتماعی و ارتباطات خارجی متکی شده است. | ||
= | = پرونده هستهای و تحریمها = | ||
سازمان مجاهدین خلق طی اطلاعیهای اعلام کرد با هدف جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای و «خدمت به عالیترین مصالح خلق و میهن خود و صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی»، در ۳۴ سال گذشته دست به «۱۳۳ رشته افشاگری» زده است.<ref>{{پک/بن|کد؟!|ک=https://www.iranintl.com/fa/202508082277|ف=سازمان مجاهدین خلق دست داشتن در ترور عوامل برنامه هسته ای جمهوری اسلامی را تکذیب کرد}}</ref> افشای فعّالیتهای مخفی هستهای جمهوری اسلامی از جمله سایت نطنز در سال ۲۰۰۲ برای اولین بار توسط سازمان مجاهدین صورت گرفت <ref>{{پک|Stolberg|2003-5-27|ک=https://www.nytimes.com/2003/05/27/world/group-says-iran-has-2-undisclosed-nuclear-laboratories.html|ف=Group Says Iran Has 2 Undisclosed Nuclear Laboratories|کد=en}}</ref>که در نهایت منجر به صدور چهار قطعنامه توسط شورای امنیت سازمان ملل متحد و اعمال تحریمهای مختلف علیه دولت جمهوری اسلامی شد. همچنین در سال ۲۰۰۹ میلادی، این سازمان ادعاهای تازهای پیرامون برنامهٔ هستهای ایران ارائه داد.<ref>{{پک/بن|کد؟!|ک=https://www.bbc.com/persian/iran/2009/09/090924_si_mojahedin_nuclear|ف=سازمان مجاهدین خلق: دو مرکز مخفی اتمی دیگر در ایران را شناسایی کرده ایم}}</ref> در مهر ۱۳۹۹ برابر با سپتامبر ۲۰۲۰ سازمان دو سایت سرخهحصار در تهران و مریوان در آباده، و فعالیتهای آنها برای «تولید سلاح هستهای» را افشا کرد.<ref>{{پک/بن|کد؟!|ک=https://www.iranintl.com/fa/202508082277|ف=سازمان مجاهدین خلق دست داشتن در ترور عوامل برنامه هسته ای جمهوری اسلامی را تکذیب کرد}}</ref> | سازمان مجاهدین خلق طی اطلاعیهای اعلام کرد با هدف جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای و «خدمت به عالیترین مصالح خلق و میهن خود و صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی»، در ۳۴ سال گذشته دست به «۱۳۳ رشته افشاگری» زده است.<ref>{{پک/بن|کد؟!|ک=https://www.iranintl.com/fa/202508082277|ف=سازمان مجاهدین خلق دست داشتن در ترور عوامل برنامه هسته ای جمهوری اسلامی را تکذیب کرد}}</ref> افشای فعّالیتهای مخفی هستهای جمهوری اسلامی از جمله سایت نطنز در سال ۲۰۰۲ برای اولین بار توسط سازمان مجاهدین صورت گرفت <ref>{{پک|Stolberg|2003-5-27|ک=https://www.nytimes.com/2003/05/27/world/group-says-iran-has-2-undisclosed-nuclear-laboratories.html|ف=Group Says Iran Has 2 Undisclosed Nuclear Laboratories|کد=en}}</ref>که در نهایت منجر به صدور چهار قطعنامه توسط شورای امنیت سازمان ملل متحد و اعمال تحریمهای مختلف علیه دولت جمهوری اسلامی شد. همچنین در سال ۲۰۰۹ میلادی، این سازمان ادعاهای تازهای پیرامون برنامهٔ هستهای ایران ارائه داد.<ref>{{پک/بن|کد؟!|ک=https://www.bbc.com/persian/iran/2009/09/090924_si_mojahedin_nuclear|ف=سازمان مجاهدین خلق: دو مرکز مخفی اتمی دیگر در ایران را شناسایی کرده ایم}}</ref> در مهر ۱۳۹۹ برابر با سپتامبر ۲۰۲۰ سازمان دو سایت سرخهحصار در تهران و مریوان در آباده، و فعالیتهای آنها برای «تولید سلاح هستهای» را افشا کرد.<ref>{{پک/بن|کد؟!|ک=https://www.iranintl.com/fa/202508082277|ف=سازمان مجاهدین خلق دست داشتن در ترور عوامل برنامه هسته ای جمهوری اسلامی را تکذیب کرد}}</ref> | ||
| خط ۱۱۶: | خط ۱۱۶: | ||
== '''وضعیت فعلی و بین المللی سازمان مجاهدین خلق''' == | == '''وضعیت فعلی و بین المللی سازمان مجاهدین خلق''' == | ||
این سازمان پس از انتقال اعضای خود از | این سازمان پس از انتقال اعضای خود از عراق،از سال ۲۰۱۶ مرکز اصلی فعالیت خود را در مجموعه «اشرف ۳» در آلبانی مستقر کرده است.<ref>{{پک|حق بین|1383|ک=از مجاهدین تا منافقین|ص=310|ج=1}}</ref> فعالیتهای کنونی این سازمان عمدتاً شامل برگزاری نشستهای سیاسی، فعالیت رسانهای، لابیگری در کشورهای غربی و حمایت از جریانهای مخالف جمهوری اسلامی است.<ref>{{پک/بن|کد؟!|ک=https://www.cfr.org/backgrounders/mujahadeen-e-khalq-mek|ف=Mujahadeen-e-Khalq (MEK)|زبان=en}}</ref> رهبری سازمان بهصورت رسمی با '''مریم رجوی''' ادامه یافته است. وی از سال ۱۹۸۵ بهعنوان دبیرکل سازمان و رئیس برگزیده شورای ملی مقاومت ایران معرفی شده و در سالهای اخیر چهره اصلی سیاسی و بینالمللی سازمان محسوب میشود.<ref>{{پک/بن|کد؟!|ک=https://www.congress.gov/crs_external_products/R/PDF/R48433/R48433.3.pdf|ف=The Mojahedin-e-Khalq (MEK) or People's Mojahedin Organization of Iran (PMOI)|زبان=en}}</ref> در مقابل، '''مسعود رجوی'''، رهبر تاریخی سازمان، از زمان حمله ایالات متحده به عراق در سال ۲۰۰۳ در انظار عمومی ظاهر نشده است. تاکنون هیچ سند رسمی و قابل راستیآزمایی درباره مرگ یا محل اقامت وی منتشر نشده است. شورای ملی مقاومت و سازمان مجاهدین خلق اعلام میکنند که وی زنده است و به دلایل امنیتی در انظار عمومی حضور ندارد؛ در مقابل، بسیاری از تحلیلگران و گزارشهای پژوهشی احتمال میدهند که وی درگذشته باشد، اما این موضوع تاکنون بهطور مستقل تأیید نشده است.<ref>{{پک/بن|کد؟!|ک=https://www.congress.gov/crs_external_products/R/PDF/R48433/R48433.3.pdf|ف=The Mojahedin-e-Khalq (MEK) or People's Mojahedin Organization of Iran (PMOI)|زبان=en}}</ref> از منظر حقوقی، سازمان مجاهدین خلق پیشتر در فهرست سازمانهای تروریستی ایالات متحده و اتحادیه اروپا قرار داشت، اما پس از بازنگریهای قضایی، در سال ۲۰۰۹ از فهرست اتحادیه اروپا و در سال ۲۰۱۲ از فهرست وزارت امور خارجه آمریکا خارج شد. با این حال، جمهوری اسلامی ایران همچنان این سازمان را یک گروه تروریستی میداند. <ref>{{پک|جمعی از پژوهشگران|1385|ک=سازمان مجاهدین خلق از پیدایی تا فرجام|ص=386|ج=3}}</ref><ref>{{پک/بن|کد؟!|ک=https://www.congress.gov/crs_external_products/R/PDF/R48433/R48433.3.pdf|ف=The Mojahedin-e-Khalq (MEK) or People's Mojahedin Organization of Iran (PMOI)|زبان=en}}</ref> | ||
درباره میزان نفوذ و پایگاه اجتماعی این سازمان، ارزیابیها متفاوت است. سازمان مدعی برخورداری از شبکهای از هواداران در داخل و خارج ایران است، اما بسیاری از پژوهشگران و ناظران مستقل معتقدند که به دلیل سابقه همکاری با حکومت عراق در دوران جنگ ایران و عراق، ساختار تشکیلاتی بسته و سوابق فعالیت مسلحانه، از پایگاه اجتماعی گستردهای در داخل ایران برخوردار نیست.<ref>{{پک/بن|کد؟!|ک=https://www.congress.gov/crs_external_products/R/PDF/R48433/R48433.3.pdf|ف=The Mojahedin-e-Khalq (MEK) or People's Mojahedin Organization of Iran (PMOI)|زبان=en}}</ref> | |||
درباره میزان نفوذ و پایگاه اجتماعی این سازمان، ارزیابیها متفاوت است. سازمان مدعی برخورداری از شبکهای از هواداران در داخل و خارج ایران است، اما بسیاری از پژوهشگران و ناظران مستقل معتقدند که به دلیل سابقه همکاری با حکومت عراق در دوران جنگ ایران و عراق، ساختار تشکیلاتی بسته و سوابق فعالیت مسلحانه، از پایگاه اجتماعی گستردهای در داخل ایران برخوردار نیست. ( | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۱۵۸: | خط ۱۵۲: | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=از بغداد تا تیرانا:پایان سی سال حضور مجاهدین خلق در عراق|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran/2016/09/160912_l44_albania_iraq_mujahedin|تاریخ=1395|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|کد؟!}}|وبگاه=BBC Persian}} | * {{یادکرد وب|عنوان=از بغداد تا تیرانا:پایان سی سال حضور مجاهدین خلق در عراق|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran/2016/09/160912_l44_albania_iraq_mujahedin|تاریخ=1395|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|کد؟!}}|وبگاه=BBC Persian}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=جمعی از پژوهشگران|عنوان=سازمان مجاهدین خلق از پیدایی تا فرجام(1344-1384ش)|سال=1385|مکان=تهران|ناشر=مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی|مترجم=|نام=|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|شابک=|دوره=2}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=جمعی از پژوهشگران|عنوان=سازمان مجاهدین خلق از پیدایی تا فرجام(1344-1384ش)|سال=1385|مکان=تهران|ناشر=مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی|مترجم=|نام=|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|شابک=|دوره=2}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=لشکر سایبری منافقین در شبکههای اجتماعی ما چگونه فعالیت میکند؟|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1398/04/20/2052024/%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%85%D8%A7-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF|تاریخ=1398|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|کد؟!}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=Mujahadeen-e-Khalq (MEK)|نشانی=https://www.cfr.org/backgrounders/mujahadeen-e-khalq-mek|تاریخ=2014|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|کد؟!}}|وبگاه=Council on Foreign Relations(CFR)}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=Congressional Research Service (2025), The Mojahedin-e-Khalq (MEK) or People's Mojahedin Organization of Iran (PMOI)|نشانی=https://www.congress.gov/crs_external_products/R/PDF/R48433/R48433.3.pdf|تاریخ=2025|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|کد؟!}}|وبگاه=CRS}} | |||