ایجاد لینک داخلی |
|||
| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
[[غزنی]]، از ولایتهای باستانی [[افغانستان]] بوده و از نظر تاریخی، از مراکز فرهنگ و ادب منطقه بهشمار میرود. در این ولایت، شاعران، نویسندگان، پژوهشگران، هنرمندان و عالمان زیادی زیستهاند که در غنیسازی فرهنگ و کسب افتخارات تاریخی غزنی، نقش مهم داشتهاند. غزنی در دورهٔ غزنویان به یک «میدان فرهنگی» مسلط تبدیل شد که در آن، سرمایههای فرهنگی، اجتماعی و نمادین حول محور دربار سلطان محمود غزنوی بازتولید میشد. این شهر با جذب و حمایت از روشنفکران و هنرمندان برجستهای چون [[فردوسی]] و [[ابوریحان بیرونی]]، اقدام به تولید «سرمایه نمادین» کرد که تسلط فرهنگی و مشروعیت سیاسی امپراتوری غزنوی را تثبیت کرد. دستاوردهای این دوره، از [[شاهنامه]] تا معماری ترکیبی، به مثابه ابزارهایی برای نمایش قدرت و ایجاد یک «هویت جمعی» ممتاز عمل میکرد که جایگاه غزنی را بهعنوان قطب فرهنگی جهان فارسیزبان تثبیت کرد. این ولایت، که در دوران جنگهای داخلی متحمل خسارات گسترده بهویژه در بناهای تاریخی شد، در دورهٔ حکومت جمهوری اسلامی افغانستان پس از ۱۳۸۱ش با حمایت جامعهٔ بینالمللی، روند بازسازی و نوسازی را آغاز کرد. | [[غزنی]]، از ولایتهای باستانی [[افغانستان]] بوده و از نظر تاریخی، از مراکز فرهنگ و ادب منطقه بهشمار میرود. در این ولایت، شاعران، نویسندگان، پژوهشگران، هنرمندان و عالمان زیادی زیستهاند که در غنیسازی فرهنگ و کسب افتخارات تاریخی غزنی، نقش مهم داشتهاند. غزنی در دورهٔ غزنویان به یک «میدان فرهنگی» مسلط تبدیل شد که در آن، سرمایههای فرهنگی، اجتماعی و نمادین حول محور دربار سلطان محمود غزنوی بازتولید میشد. این شهر با جذب و حمایت از روشنفکران و هنرمندان برجستهای چون [[فردوسی]] و [[ابوریحان بیرونی]]، اقدام به تولید «سرمایه نمادین» کرد که تسلط فرهنگی و مشروعیت سیاسی امپراتوری غزنوی را تثبیت کرد. دستاوردهای این دوره، از [[شاهنامه]] تا معماری ترکیبی، به مثابه ابزارهایی برای نمایش قدرت و ایجاد یک «هویت جمعی» ممتاز عمل میکرد که جایگاه غزنی را بهعنوان قطب فرهنگی جهان فارسیزبان تثبیت کرد. این ولایت، که در دوران جنگهای داخلی متحمل خسارات گسترده بهویژه در بناهای تاریخی شد، در دورهٔ حکومت جمهوری اسلامی افغانستان پس از ۱۳۸۱ش با حمایت جامعهٔ بینالمللی، روند بازسازی و نوسازی را آغاز کرد. | ||
== نامگذاری | == نامگذاری == | ||
واژهٔ غزنی در ریشهشناسی تاریخی خود حامل معانی متعددی بوده که هر یک ابعاد مختلف هویت این شهر کهن را بازتاب میدهد. بر اساس مستندات تاریخی، این نام از واژهٔ «غزنه» مشتق شده که به مفهوم گشادهترین و پاکیزهترین شهرها تفسیر شده است. پیش از این نامگذاری، این منطقه با عنوان زاول شناخته میشده که پس از استیلای ترکان غز، بهصورت تدریجی به غزنه و سپس غزنین تغییر یافته است.<ref>ارزگانی، مختصر المنقول، بیتا، ص۴۰</ref> | واژهٔ غزنی در ریشهشناسی تاریخی خود حامل معانی متعددی بوده که هر یک ابعاد مختلف هویت این شهر کهن را بازتاب میدهد. بر اساس مستندات تاریخی، این نام از واژهٔ «غزنه» مشتق شده که به مفهوم گشادهترین و پاکیزهترین شهرها تفسیر شده است. پیش از این نامگذاری، این منطقه با عنوان زاول شناخته میشده که پس از استیلای ترکان غز، بهصورت تدریجی به غزنه و سپس غزنین تغییر یافته است.<ref>ارزگانی، مختصر المنقول، بیتا، ص۴۰</ref> | ||
| خط ۴۲: | خط ۴۲: | ||
مورخان دورهٔ اسلامی در آثار خود بهصورت متناوب از دو صورت غزنه و غزنین استفاده کردهاند. در میان نظریات دیگر، برخی پژوهندگان غزنی را با «کخره» در متون اوستایی مرتبط دانستهاند (سیزدهمین سرزمین اوستایی)، حال آن که منابع یونانی باستان این شهر را تحت عنوان «غازوس» معرفی کردهاند. محققان این تنوع در نامگذاری را بیانگر غنای تاریخی و تمدنی این منطقه میدانند.<ref>ناهض، قاموس جغرافیایی افغانستان، ۱۳۹۴ش، ص ۸۰.</ref> | مورخان دورهٔ اسلامی در آثار خود بهصورت متناوب از دو صورت غزنه و غزنین استفاده کردهاند. در میان نظریات دیگر، برخی پژوهندگان غزنی را با «کخره» در متون اوستایی مرتبط دانستهاند (سیزدهمین سرزمین اوستایی)، حال آن که منابع یونانی باستان این شهر را تحت عنوان «غازوس» معرفی کردهاند. محققان این تنوع در نامگذاری را بیانگر غنای تاریخی و تمدنی این منطقه میدانند.<ref>ناهض، قاموس جغرافیایی افغانستان، ۱۳۹۴ش، ص ۸۰.</ref> | ||
== تاریخچه | == تاریخچه == | ||
غزنی از کهنترین سکونتگاههای بشری در افغانستان محسوب میشود و آثار کشفشده از دشت «ناوُر» این ولایت، با قدمت بیش از ۱۰۰ هزار سال، گواهی بر حضور انسان در دورهٔ پارینهسنگی است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3168884/_____-____-__-_____-__-___-__-_______-_____-____ «ولایت غزنی، از سنایی تا یکی از کهنترین مناطق جهان»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> در سدهٔ ششم پیش از میلاد، این منطقه به قلمرو هخامنشیان پیوست و در دورهٔ اسکندر مقدونی (۳۲۹ پیش از میلاد) بهعنوان «اسکندریه در اُپیانا» بازسازی شد. تا سدهٔ هفتم میلادی، غزنی یکی از کانونهای مهم بودایی در آسیای مرکزی بود که با ورود اسلام، تحولات فرهنگی و دینی جدیدی را تجربه کرد.<ref>[https://www.infoplease.com/encyclopedia/places/asia/afghanistan/ghazni "Ghazni", infoplease Website]</ref> | غزنی از کهنترین سکونتگاههای بشری در افغانستان محسوب میشود و آثار کشفشده از دشت «ناوُر» این ولایت، با قدمت بیش از ۱۰۰ هزار سال، گواهی بر حضور انسان در دورهٔ پارینهسنگی است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3168884/_____-____-__-_____-__-___-__-_______-_____-____ «ولایت غزنی، از سنایی تا یکی از کهنترین مناطق جهان»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> در سدهٔ ششم پیش از میلاد، این منطقه به قلمرو هخامنشیان پیوست و در دورهٔ اسکندر مقدونی (۳۲۹ پیش از میلاد) بهعنوان «اسکندریه در اُپیانا» بازسازی شد. تا سدهٔ هفتم میلادی، غزنی یکی از کانونهای مهم بودایی در آسیای مرکزی بود که با ورود اسلام، تحولات فرهنگی و دینی جدیدی را تجربه کرد.<ref>[https://www.infoplease.com/encyclopedia/places/asia/afghanistan/ghazni "Ghazni", infoplease Website]</ref> | ||
| خط ۸۵: | خط ۸۵: | ||
علاوهبر حیوانات اهلی، حیوانات وحشی گرگ، شغال، روباه، خرگوش، خوک، جیره، موش، خارپشت، پشک کوهی، گوزن، آهوی مارخور، آهوی رنگ، آهوی غزال، موش صحرایی و موش خرما در این ولایت پیدا میشود. همچنین پرندگانی مانند: عقاب، باشه، باز، مینا، موسیچه، بوم - جغد، قمری، کبوتر، کبک، مرغابی، یورمه دغدغ، مرغ کلنگ، گنجشک، بلبل، ساهره، بودنه، زاغ، هدهد و برخی دیگر از انوع پرندگان در غزنی وجود دارند. این جانوران نقش حیاتی در حفظ تعادل اکوسیستم منطقه داشته و بهعنوان بخشی جداییناپذیر از سبک زندگی روستایی و عشایری، در معیشت، فرهنگ و باورهای درمانی سنتی مردم غزنی تأثیر عمیقی بر جای گذاشته است.<ref>[https://www.mail.gov.af/sites/default/files/2020-01/معرفی%20یک%20ولایت،%20غزنی.doc «زراعت و زمینهها در غزنی باستان»، وبسایت وزارت رزاعت، آبیاری و مالداری.]</ref> | علاوهبر حیوانات اهلی، حیوانات وحشی گرگ، شغال، روباه، خرگوش، خوک، جیره، موش، خارپشت، پشک کوهی، گوزن، آهوی مارخور، آهوی رنگ، آهوی غزال، موش صحرایی و موش خرما در این ولایت پیدا میشود. همچنین پرندگانی مانند: عقاب، باشه، باز، مینا، موسیچه، بوم - جغد، قمری، کبوتر، کبک، مرغابی، یورمه دغدغ، مرغ کلنگ، گنجشک، بلبل، ساهره، بودنه، زاغ، هدهد و برخی دیگر از انوع پرندگان در غزنی وجود دارند. این جانوران نقش حیاتی در حفظ تعادل اکوسیستم منطقه داشته و بهعنوان بخشی جداییناپذیر از سبک زندگی روستایی و عشایری، در معیشت، فرهنگ و باورهای درمانی سنتی مردم غزنی تأثیر عمیقی بر جای گذاشته است.<ref>[https://www.mail.gov.af/sites/default/files/2020-01/معرفی%20یک%20ولایت،%20غزنی.doc «زراعت و زمینهها در غزنی باستان»، وبسایت وزارت رزاعت، آبیاری و مالداری.]</ref> | ||
=== | === آبوهوا === | ||
ولایت غزنی دارای آبوهوای نیمهصحرایی و کوهستانی با تنوع دمایی قابل توجه است که در تنوع سبک زندگی، معماری و الگوی معیشت مردم منطقه نقش مهم دارد. برای مثال در دشت ناهور در شمال غزنی، دمای هوا در تابستان به ۲۵ تا ۳۰ درجهٔ سانتیگراد میرسد، در حالی که [[زمستان]]<nowiki/>های بسیار سردی دارد با دمای منفی ۲۵ درجهٔ سانتیگراد و این سرما شرایطی دشوار برای سکونت ایجاد میکند.<ref>جمعی از نویسندگان، غزنی بستر تمدن شرق اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۴، ص۴۱۹.</ref> | ولایت غزنی دارای آبوهوای نیمهصحرایی و کوهستانی با تنوع دمایی قابل توجه است که در تنوع سبک زندگی، معماری و الگوی معیشت مردم منطقه نقش مهم دارد. برای مثال در دشت ناهور در شمال غزنی، دمای هوا در تابستان به ۲۵ تا ۳۰ درجهٔ سانتیگراد میرسد، در حالی که [[زمستان]]<nowiki/>های بسیار سردی دارد با دمای منفی ۲۵ درجهٔ سانتیگراد و این سرما شرایطی دشوار برای سکونت ایجاد میکند.<ref>جمعی از نویسندگان، غزنی بستر تمدن شرق اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۴، ص۴۱۹.</ref> | ||
منطقهٔ آبایستاده در جنوب غزنی با حداقل دمای منفی ۱۵ درجه در زمستان، هوای معتدلتری دارد. دورهٔ گرم سال در برخی مناطق غزنی ۱۸۸ روز به طول میانجامد و دورهٔ سرد و بارانی از ۱۲ اکتبر تا ۱۰ آوریل ادامه دارد. میانگین بارندگی سالانه ۲۲۹/۶ میلیمتر که بر الگوی کشاورزی و سبک زندگی ساکنان تأثیر مستقیم دارد.<ref>[https://www.mail.gov.af/sites/default/files/2020-01/معرفی%20یک%20ولایت،%20غزنی.doc «زراعت و زمینهها در غزنی باستان»، وبسایت وزارت رزاعت، آبیاری و مالداری.]</ref> | منطقهٔ آبایستاده در جنوب غزنی با حداقل دمای منفی ۱۵ درجه در زمستان، هوای معتدلتری دارد. دورهٔ گرم سال در برخی مناطق غزنی ۱۸۸ روز به طول میانجامد و دورهٔ سرد و بارانی از ۱۲ اکتبر تا ۱۰ آوریل ادامه دارد. میانگین بارندگی سالانه ۲۲۹/۶ میلیمتر که بر الگوی کشاورزی و سبک زندگی ساکنان تأثیر مستقیم دارد.<ref>[https://www.mail.gov.af/sites/default/files/2020-01/معرفی%20یک%20ولایت،%20غزنی.doc «زراعت و زمینهها در غزنی باستان»، وبسایت وزارت رزاعت، آبیاری و مالداری.]</ref> | ||
== جمعیتشناسی | == جمعیتشناسی == | ||
براساس احصائیهٔ مرکزی در ۱۳۹۹ش، ولایت غزنی دارای ۱٬۳۶۲٬۵۰۴ نفر جمعیت بوده و از ولایتهای پرنفوس [[افغانستان]] بهشمار میرود.<ref>[https://newsmedia.tasnimnews.com/Tasnim/Uploaded/Document/1400/01/31/140001311234299482260266.pdf سالنامة احصائیوی ۱۳۹۹ش، ص۹.]</ref> [[قوم هزاره|هزارهها]]، [[قوم پشتون|پشتونها]]، [[تاجیکهای افغانستان|تاجیکها]] و [[قزلباش]]ها، جمعیت اصلی این ولایت را تشکیل میدهند و مردمان این ولایت [[مسلمان]] حنفی و [[شیعه]] هستند.<ref>جمعی از نویسندگان، غزنی بستر تمدن شرق اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۴، ص۴۵۳؛ ناهض، قاموس جغرافیایی افغانستان، ۱۳۹۴ش، ص۸۰.</ref> | براساس احصائیهٔ مرکزی در ۱۳۹۹ش، ولایت غزنی دارای ۱٬۳۶۲٬۵۰۴ نفر جمعیت بوده و از ولایتهای پرنفوس [[افغانستان]] بهشمار میرود.<ref>[https://newsmedia.tasnimnews.com/Tasnim/Uploaded/Document/1400/01/31/140001311234299482260266.pdf سالنامة احصائیوی ۱۳۹۹ش، ص۹.]</ref> [[قوم هزاره|هزارهها]]، [[قوم پشتون|پشتونها]]، [[تاجیکهای افغانستان|تاجیکها]] و [[قزلباش]]ها، جمعیت اصلی این ولایت را تشکیل میدهند و مردمان این ولایت [[مسلمان]] حنفی و [[شیعه]] هستند.<ref>جمعی از نویسندگان، غزنی بستر تمدن شرق اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۴، ص۴۵۳؛ ناهض، قاموس جغرافیایی افغانستان، ۱۳۹۴ش، ص۸۰.</ref> | ||
| خط ۱۴۱: | خط ۱۴۱: | ||
برای پاسخگویی به چالشهای موجود، طرح استراتژیک (ماستر پلان) جدیدی برای شهر غزنی تهیه و توسط وزارت شهرسازی و مسکن در ۱۴۰۴ش تأیید و برای اجرا به شهرداری غزنی سپرده شده است. بر اساس گزارشها، این طرح که یک استراتژی ۲۰ ساله است، توسعهٔ سرکهای داخلی، تعیین ساحات اختصاصی برای امور تجاری، صنعتی، صحی (بهداشتی) و خدمات عامه را در بر میگیرد و برای نخستینبار، اجازهٔ ساخت ساختمانهای بلندمرتبه (از ۳ تا ۱۵ طبقه) در چارچوب این طرح صادر شده است.<ref>[https://tolonews.com/fa/afghanistan-195407 «پلانهای استراتیژیک و اصلاحی غزنی به شهرداری این ولایت سپرده شد»، وبسایت طلوع نیوز.]</ref> | برای پاسخگویی به چالشهای موجود، طرح استراتژیک (ماستر پلان) جدیدی برای شهر غزنی تهیه و توسط وزارت شهرسازی و مسکن در ۱۴۰۴ش تأیید و برای اجرا به شهرداری غزنی سپرده شده است. بر اساس گزارشها، این طرح که یک استراتژی ۲۰ ساله است، توسعهٔ سرکهای داخلی، تعیین ساحات اختصاصی برای امور تجاری، صنعتی، صحی (بهداشتی) و خدمات عامه را در بر میگیرد و برای نخستینبار، اجازهٔ ساخت ساختمانهای بلندمرتبه (از ۳ تا ۱۵ طبقه) در چارچوب این طرح صادر شده است.<ref>[https://tolonews.com/fa/afghanistan-195407 «پلانهای استراتیژیک و اصلاحی غزنی به شهرداری این ولایت سپرده شد»، وبسایت طلوع نیوز.]</ref> | ||
== اقتصاد | == اقتصاد == | ||
=== کشاورزی و دامداری === | === کشاورزی و دامداری === | ||
بیش از ۸۵ درصد از ساکنان ولایت غزنی به فعالیتهای زراعی و دامداری اشتغال دارند که این امر، پایههای اقتصاد و سبک زندگی در این منطقه را تشکیل میدهد. محصولات عمده شامل گندم، [[سیب زمینی|سیبزمینی]] (کچالو)، آلوبخارا، [[انگور]] و جو است که انگور و آلوبخارای غزنی بهویژه در قالب کشمش و آلوی خشکشده به بازارهای جهانی صادر میشوند.<ref>جمعی از نویسندگان، غزنی بستر تمدن شرق اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۴، ص۴۵۶؛ [http://sefvatollah.blogfa.com/post/33 «غزنی پایتخت فرهنگی جهان اسلام»، وبسایت پایگاه فرهنگی- سیاسی سحر.]</ref> | بیش از ۸۵ درصد از ساکنان ولایت غزنی به فعالیتهای زراعی و دامداری اشتغال دارند که این امر، پایههای اقتصاد و سبک زندگی در این منطقه را تشکیل میدهد. محصولات عمده شامل گندم، [[سیب زمینی|سیبزمینی]] (کچالو)، آلوبخارا، [[انگور]] و جو است که انگور و آلوبخارای غزنی بهویژه در قالب کشمش و آلوی خشکشده به بازارهای جهانی صادر میشوند.<ref>جمعی از نویسندگان، غزنی بستر تمدن شرق اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۴، ص۴۵۶؛ [http://sefvatollah.blogfa.com/post/33 «غزنی پایتخت فرهنگی جهان اسلام»، وبسایت پایگاه فرهنگی- سیاسی سحر.]</ref> | ||
| خط ۱۷۰: | خط ۱۷۰: | ||
== فرهنگ == | == فرهنگ == | ||
=== آداب و رسوم | === آداب و رسوم === | ||
* '''شبنشینی''': آدابورسوم مردم در ولایت غزنی برخاسته از فرهنگ دینی و قومی است. برای مثال [[شبنشینی]] (شبزندهداری)، رسمی محلی است که در بسیاری مناطق غزنی بهویژه ولسوالیهای هزارهنشین، بعد از تولد نوزاد برگزار میشود. مهمانان، شب را با تعریف جوک، قصهگویی و بازی به صبح میرسانند.<ref>[http://www.bonyadesaba.com/index.php/2013-07-14-02-31-52/40-shahidbasir اکبری، «مالستان در یک نگاه»، وبسایت سروش صبا، 18 مهر 1401ش.]</ref> | * '''شبنشینی''': آدابورسوم مردم در ولایت غزنی برخاسته از فرهنگ دینی و قومی است. برای مثال [[شبنشینی]] (شبزندهداری)، رسمی محلی است که در بسیاری مناطق غزنی بهویژه ولسوالیهای هزارهنشین، بعد از تولد نوزاد برگزار میشود. مهمانان، شب را با تعریف جوک، قصهگویی و بازی به صبح میرسانند.<ref>[http://www.bonyadesaba.com/index.php/2013-07-14-02-31-52/40-shahidbasir اکبری، «مالستان در یک نگاه»، وبسایت سروش صبا، 18 مهر 1401ش.]</ref> | ||
| خط ۱۷۶: | خط ۱۷۶: | ||
* '''پیشگویی با دالو''': پیشگویی از طریق مشاهدهٔ استخوان دالو (کتف) گوسفند، یکی از اشکال دانش بومی و آیندهنگری در میان مردم غزنی بهویژه در هزارههای این منطقه است. در این روش، افراد خبرهٔ جامعه با بررسی استخوان دالوی سالم و دنداننخوردهٔ گوسفند، به پیشبینی رویدادهای آینده میپردازند. این واقعیت که ریشه در سنتهای کهن دارد، حتی در ضربالمثلهای محلی نیز انعکاس یافته است؛ چنانچه گفته میشود: «جوانان آنچه در دالو نمیبینند، پیران در خیشت خام میبینند». شواهد تاریخی نشان میدهد که این روش پیشگویی محدود به فرهنگ محلی نبوده و حتی هیوانگ تسنگ، جهانگرد چینی در سدههای اولیه اسلامی، به وجود چنین فرهنگی در میان مردم منطقه اشاره کرده است که این امر گویای غنای دانش بومی و تداوم میراث فرهنگی کهن در خراسان بزرگ است.<ref>جمعی از نویسندگان، غزنی بستر تمدن شرق اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۱، ص۴۲۹.</ref> | * '''پیشگویی با دالو''': پیشگویی از طریق مشاهدهٔ استخوان دالو (کتف) گوسفند، یکی از اشکال دانش بومی و آیندهنگری در میان مردم غزنی بهویژه در هزارههای این منطقه است. در این روش، افراد خبرهٔ جامعه با بررسی استخوان دالوی سالم و دنداننخوردهٔ گوسفند، به پیشبینی رویدادهای آینده میپردازند. این واقعیت که ریشه در سنتهای کهن دارد، حتی در ضربالمثلهای محلی نیز انعکاس یافته است؛ چنانچه گفته میشود: «جوانان آنچه در دالو نمیبینند، پیران در خیشت خام میبینند». شواهد تاریخی نشان میدهد که این روش پیشگویی محدود به فرهنگ محلی نبوده و حتی هیوانگ تسنگ، جهانگرد چینی در سدههای اولیه اسلامی، به وجود چنین فرهنگی در میان مردم منطقه اشاره کرده است که این امر گویای غنای دانش بومی و تداوم میراث فرهنگی کهن در خراسان بزرگ است.<ref>جمعی از نویسندگان، غزنی بستر تمدن شرق اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۱، ص۴۲۹.</ref> | ||
=== فعالیتهای رسانهای | === فعالیتهای رسانهای === | ||
فعالیتهای رسانهای در ولایت غزنی با تأسیس نخستین نشریه به نام سنایی در ۱۳۳۱ش آغاز شد و به تدریج گسترش یافت. پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی افغانستان در ۱۳۸۱ش این فعالیتها رشد چشمگیری پیدا کرد و کانونهای فرهنگی متعددی در مرکز و ولسوالیهای این ولایت ایجاد شد. رسانهها با پوشش رویدادهای محلی، انعکاس مسائل اجتماعی و ترویج آموزشهای مدنی، سهم قابل توجهی در ارتقای آگاهی عمومی و تقویت گفتمان مردم سالاری داشتهاند. همچنین، حضور رسانههای محلی به زبانهای فارسی و پشتو، تنوع فرهنگی و زبانی منطقه را منعکس کرده و به تقویت [[هویت ملی]] کمک کرده است.<ref>جمعی از نویسندگان، غزنی بستر تمدن شرق اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۴، ص۵۰۸–۵۰۱۰.</ref> | فعالیتهای رسانهای در ولایت غزنی با تأسیس نخستین نشریه به نام سنایی در ۱۳۳۱ش آغاز شد و به تدریج گسترش یافت. پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی افغانستان در ۱۳۸۱ش این فعالیتها رشد چشمگیری پیدا کرد و کانونهای فرهنگی متعددی در مرکز و ولسوالیهای این ولایت ایجاد شد. رسانهها با پوشش رویدادهای محلی، انعکاس مسائل اجتماعی و ترویج آموزشهای مدنی، سهم قابل توجهی در ارتقای آگاهی عمومی و تقویت گفتمان مردم سالاری داشتهاند. همچنین، حضور رسانههای محلی به زبانهای فارسی و پشتو، تنوع فرهنگی و زبانی منطقه را منعکس کرده و به تقویت [[هویت ملی]] کمک کرده است.<ref>جمعی از نویسندگان، غزنی بستر تمدن شرق اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۴، ص۵۰۸–۵۰۱۰.</ref> | ||
| خط ۲۰۷: | خط ۲۰۷: | ||
مساجد در ولایت غزنی بهعنوان کانون اصلی حیات [[معنویت|معنوی]]، نقش محوری در تقویت باورهای دینی و انسجام اجتماعی مردم دارد. این نهادها همچنین با برگزاری مراسم مذهبی و آموزشی، به حفظ و انتقال ارزشهای فرهنگی و هویت جمعی جامعه کمک شایانی مینمایند. در این ولایت بیش از ۴۰۰ باب مسجد وجود دارد که بیشتر آنها توسط مردم ساخته شده و همه توسط عالمان دینی مدیریت میشود. از جملهٔ آنها ۱۱۴ باب مسجد تحت پوشش دولت قرار دارد و امامان آنها از سوی وزارت ارشاد، [[حج]] و اوقاف معاش میگیرند.<ref>[https://www.avapress.com/fa/news/128772/غزنی-تنها-۱۱۴-مسجد-تحت-پوشش-حکومت «در غزنی تنها ۱۱۴ مسجد تحت پوشش حکومت است»، خبرگزاری آوا.]</ref> | مساجد در ولایت غزنی بهعنوان کانون اصلی حیات [[معنویت|معنوی]]، نقش محوری در تقویت باورهای دینی و انسجام اجتماعی مردم دارد. این نهادها همچنین با برگزاری مراسم مذهبی و آموزشی، به حفظ و انتقال ارزشهای فرهنگی و هویت جمعی جامعه کمک شایانی مینمایند. در این ولایت بیش از ۴۰۰ باب مسجد وجود دارد که بیشتر آنها توسط مردم ساخته شده و همه توسط عالمان دینی مدیریت میشود. از جملهٔ آنها ۱۱۴ باب مسجد تحت پوشش دولت قرار دارد و امامان آنها از سوی وزارت ارشاد، [[حج]] و اوقاف معاش میگیرند.<ref>[https://www.avapress.com/fa/news/128772/غزنی-تنها-۱۱۴-مسجد-تحت-پوشش-حکومت «در غزنی تنها ۱۱۴ مسجد تحت پوشش حکومت است»، خبرگزاری آوا.]</ref> | ||
=== مناسبتهای ملی و مذهبی | === مناسبتهای ملی و مذهبی === | ||
[[پرونده:غزنی16.jpg|جایگزین=برگزاری جشن نوروز- حومه شهر غزنی|بندانگشتی|برگزاری جشن نوروز در زیارتگاه موسوم به نظرگاه حضرت علی در حومه شهر غزنی. ]] | [[پرونده:غزنی16.jpg|جایگزین=برگزاری جشن نوروز- حومه شهر غزنی|بندانگشتی|برگزاری جشن نوروز در زیارتگاه موسوم به نظرگاه حضرت علی در حومه شهر غزنی. ]] | ||
