| خط ۷: | خط ۷: | ||
== '''فعالیتهای علمی و سیاسی''' == | == '''فعالیتهای علمی و سیاسی''' == | ||
اردستانی پژوهشگر ادیان است و آثار متعددی در قالب تألیف، [[ترجمه]] و مقاله در این حوزه دارد. او عضو بازنشسته [[هیئت علمی]] دانشگاه مفید قم<ref>[https://www.pgnews.ir/%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ «سلیمانی اردستانی کیست؟+عکس»، وبسایت خلیج فارس.]</ref> و عضو سابق [[مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم]] است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1343774/%D9%81%D8%AA%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C «فتوای سنگین علیه یک روحانی»، وبسایت تابناک.] </ref> اردستانی از نظر سیاسی به جریان اصلاحطلب گرایش دارد و از شاگردان حسینعلی منتظری به شمار میرود.<ref>[https://www.goodreads.com/author/show/535700._ «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی»، وبسایت گودریدرز.]</ref> وی در سال ۱۳۸۸ش، همزمان با اعتراضات پس از [[انتخابات ریاستجمهوری ایران (۱۳۸۸)|انتخابات دهم ریاستجمهوری]]، در یکی از مراسمهای برگزارشده در [[ | اردستانی پژوهشگر ادیان است و آثار متعددی در قالب تألیف، [[ترجمه]] و مقاله در این حوزه دارد. او عضو بازنشسته [[هیئت علمی]] دانشگاه مفید قم<ref>[https://www.pgnews.ir/%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ «سلیمانی اردستانی کیست؟+عکس»، وبسایت خلیج فارس.]</ref> و عضو سابق [[مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم]] است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1343774/%D9%81%D8%AA%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C «فتوای سنگین علیه یک روحانی»، وبسایت تابناک.] </ref> اردستانی از نظر سیاسی به جریان اصلاحطلب گرایش دارد و از شاگردان حسینعلی منتظری به شمار میرود.<ref>[https://www.goodreads.com/author/show/535700._ «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی»، وبسایت گودریدرز.]</ref> وی در سال ۱۳۸۸ش، همزمان با اعتراضات پس از [[انتخابات ریاستجمهوری ایران (۱۳۸۸)|انتخابات دهم ریاستجمهوری]]، در یکی از مراسمهای برگزارشده در [[بهشت زهرا]] بازداشت و در [[شهریور]] همان سال آزاد شد.<ref>[https://www.pgnews.ir/%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ «سلیمانی اردستانی کیست؟+عکس»، وبسایت خلیج فارس.]</ref> | ||
=== '''رویکرد علمی''' '''سلیمانی اردستانی''' === | === '''رویکرد علمی''' '''سلیمانی اردستانی''' === | ||
سلیمانی اردستانی نماینده جریانی است که با استفاده از [[عقلانیت مدرن]] و [[پدیدارشناسی]] درصدد ارائه قرائتی نوین از تاریخ تشیع است.<ref>[https://tirdadname.ir/ardestani-bio/ صالحزاده، «بیوگرافی عبدالرحیم سلیمانی اردستانی و اظهارات او درباره حضرت علی (ع) و فاطمه (س)»، وبسایت تیردادنامه.]</ref> | سلیمانی اردستانی نماینده جریانی است که با استفاده از [[عقلانیت مدرن]] و [[پدیدارشناسی]] درصدد ارائه قرائتی نوین از [[تاریخ تشیع]] است.<ref>[https://tirdadname.ir/ardestani-bio/ صالحزاده، «بیوگرافی عبدالرحیم سلیمانی اردستانی و اظهارات او درباره حضرت علی (ع) و فاطمه (س)»، وبسایت تیردادنامه.]</ref> | ||
== '''دیدگاههای عبدالرحیم سلیمانی اردستانی''' == | == '''دیدگاههای عبدالرحیم سلیمانی اردستانی''' == | ||
1. '''نگاه عقلانی به | 1. '''نگاه عقلانی به قیام امام حسین''': او [[واقعه کربلا|واقعۀ کربلا]] و کنش امام حسین را کاملاً عقلایی و بر اساس محاسبات عینی و زمینی تفسیر میکند. از نظر او، هر مصلح عاقلی در آن شرایط همان کاری را میکرد که [[امام حسین]] انجام داد و این حرکت لزوماً بر پایه دستور خاص الهی یا [[علم غیب]] نبوده است.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/437976/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D8%B3-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B8%DB%B8 «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی کیست؟ | روحانی شیعه با ادعای عجیب درباره شهادت حضرت زهرا (س) و سابقه زندان در سال ۸۸»، وبسایت رویداد24.]</ref> | ||
2. '''منشأ مشروعیت حکومت''': اردستانی معتقد است [[پیامبر]] و امامان [[ولایت سیاسی]] از جانب خداوند نداشتند و امر [[حکومت]] صرفاً مربوط به مردم است. به باور او، [[مشروعیت]] حکومتها تنها با اقبال و خواست مردم محقق میشود.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/437976/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D8%B3-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B8%DB%B8 «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی کیست؟ | روحانی شیعه با ادعای عجیب درباره شهادت حضرت زهرا (س) و سابقه زندان در سال ۸۸»، وبسایت رویداد24.]</ref> | 2. '''منشأ مشروعیت حکومت''': اردستانی معتقد است [[حضرت محمد|پیامبر]] و [[امامان شیعه|امامان]] [[ولایت سیاسی]] از جانب خداوند نداشتند و امر [[حکومت]] صرفاً مربوط به مردم است. به باور او، [[مشروعیت]] حکومتها تنها با اقبال و خواست مردم محقق میشود.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/437976/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D8%B3-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B8%DB%B8 «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی کیست؟ | روحانی شیعه با ادعای عجیب درباره شهادت حضرت زهرا (س) و سابقه زندان در سال ۸۸»، وبسایت رویداد24.]</ref> | ||
3. '''دیدگاه درباره | 3. '''دیدگاه درباره اشغال فلسطین''': او ضمن انتقاد از اشغالگری اسرائیل، شعار [[نابودی اسرائیل در سیاست جمهوری اسلامی ایران|نابودی اسرائیل]] را به نفع خود اسرائیل و باعث تداوم جنگ بیپایان میداند. او معتقد است راهکار نظامی نتیجهبخش نیست و باید بر راهکارهای دیپلماتیک تمرکز کرد و نباید دلسوزتر از خود مردم [[فلسطین]] بود.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/437976/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D8%B3-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B8%DB%B8 «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی کیست؟ | روحانی شیعه با ادعای عجیب درباره شهادت حضرت زهرا (س) و سابقه زندان در سال ۸۸»، وبسایت رویداد24.]</ref> | ||
4. '''رویکرد الهیاتی''': او بهجای [[فقه سنتی]] و اتمیستیک (تکنگر)، طرفدار [[الهیات سیستماتیک]] است. او معتقد است اگر حُکمی حتی با وجود روایت با اصول بنیادین مانند [[عدالت خداوند]] در تضاد باشد، باید کنار گذاشته شود.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/437976/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D8%B3-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B8%DB%B8 «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی کیست؟ | روحانی شیعه با ادعای عجیب درباره شهادت حضرت زهرا (س) و سابقه زندان در سال ۸۸»، وبسایت رویداد24.]</ref> | 4. '''رویکرد الهیاتی''': او بهجای [[فقه سنتی]] و اتمیستیک (تکنگر)، طرفدار [[الهیات سیستماتیک]] است. او معتقد است اگر حُکمی حتی با وجود روایت با اصول بنیادین مانند [[عدالت خداوند]] در تضاد باشد، باید کنار گذاشته شود.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/437976/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D8%B3-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B8%DB%B8 «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی کیست؟ | روحانی شیعه با ادعای عجیب درباره شهادت حضرت زهرا (س) و سابقه زندان در سال ۸۸»، وبسایت رویداد24.]</ref> | ||
5. '''همسویی | 5. '''همسویی اسلام با مدرنیته''': اردستانی بر همسویی کامل اسلام با مدرنیته تأکید دارد. او با نظریه پیامبر ظاهر ([[قرآن]]) و پیامبر باطن (عقل جمعی)، [[اعلامیه جهانی حقوق بشر]] را تجلی [[عقل]] و جوهره پیام قرآن میداند. به باور او، قرائت رسمی فقهی ممکن است با [[حقوق بشر]] در تضاد باشد؛ اما فهم عقلانی از [[دین]] با آن سازگار است.<ref>[https://www.didarnews.ir/fa/news/168544/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%D8%B4%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی: «بزرگترین دستاورد پیامبر باطن اعلامیه جهانی حقوق بشر است»»، دیدارنیوز.]</ref> | ||
== '''مناظره عبدالرحیم سلیمانی اردستانی با حامد کاشانی''' == | == '''مناظره عبدالرحیم سلیمانی اردستانی با حامد کاشانی''' == | ||
پس از اظهارات عبدالرحیم سلیمانی اردستانی در [[شبکه کلمه|شبکه تلویزیونی کلمه]] و تشکیک در [[شهادت حضرت فاطمه|شهادت حضرت زهرا]]، جمعی از علما خواستار پاسخگویی شدند. حامد کاشانی نیز با شرط رعایت موازین اخلاقی آمادگی خود را برای مناظره اعلام کرد. در ادامه، رسانه «آزاد» از برگزاری مناظره زنده میان این دو در | پس از اظهارات عبدالرحیم سلیمانی اردستانی در [[شبکه کلمه|شبکه تلویزیونی کلمه]] و تشکیک در [[شهادت حضرت فاطمه|شهادت حضرت زهرا]]، جمعی از علما خواستار پاسخگویی شدند. [[حامد کاشانی]] نیز با شرط رعایت موازین اخلاقی آمادگی خود را برای مناظره اعلام کرد. در ادامه، رسانه «آزاد» از برگزاری مناظره زنده میان این دو در [[۹ آذر]] ۱۴۰۴ش خبر داد؛ مناظرهای که بهسرعت بازتاب گستردهای در [[شبکه اجتماعی|شبکههای اجتماعی]] یافت.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/437976/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D8%B3-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B8%DB%B8 «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی کیست؟ | روحانی شیعه با ادعای عجیب درباره شهادت حضرت زهرا (س) و سابقه زندان در سال ۸۸»، وبسایت رویداد24.]</ref> | ||
سلیمانی اردستانی در این مناظره، [[هجوم به خانه حضرت فاطمه]] را بهسبب ناسازگاری با [[عدالت]] و [[مروت]] [[امام علی|حضرت علی]] رد کرد و آن را با شیوۀ حکمرانی خلیفه وقت ـ که بهگفته او مخالفانش را به [[قتل]] نمیرساند ـ ناسازگار دانست. او همچنین علت شهادت [[امام محمد تقی|امام جواد]] را [[حسادت]] همسرش، [[ | سلیمانی اردستانی در این مناظره، [[هجوم به خانه حضرت فاطمه]] را بهسبب ناسازگاری با [[عدالت]] و [[مروت]] [[امام علی|حضرت علی]] رد کرد و آن را با شیوۀ حکمرانی خلیفه وقت ـ که بهگفته او مخالفانش را به [[قتل]] نمیرساند ـ ناسازگار دانست. او همچنین علت شهادت [[امام محمد تقی|امام جواد]] را [[حسادت]] همسرش، امفضل دختر [[مأمون]]، عنوان کرد و تأکید کرد که پس از گذشت حدود ۱۳۰۰ سال، [[عزاداری]] برای این واقعه بیمعنی است.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1404/09/11/3461583/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%A7%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%B9 «نقد اظهارات سلیمانی اردستانی درباره امام جواد (ع)»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
=== '''واکنشها به مناظره''' '''اردستانی و کاشانی''' === | === '''واکنشها به مناظره''' '''اردستانی و کاشانی''' === | ||
[[جعفر سبحانی]] از مراجع | [[جعفر سبحانی]] از [[مرجع تقلید|مراجع تقلید]]، اصل هجوم به خانه حضرت زهرا را تاریخی و قطعی دانست؛ اما بررسی جزئیات را تخصصی و طرح عمومی مسائل را تفرقهانگیز و غیرعقلانی شمرد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/932226/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%D8%A8%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B8%D8%B1%D9%87-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «انتقاد آیتالله سبحانی از انتشار مناظره سلیمانی اردستانی و کاشانی: چه انگیزهای پشت طرح این مسائل است؟!»، خبرگزاری فرارو.]</ref> جریان اصلاحطلب ضمن پذیرش برخی از دیدگاههای وی، به ادبیات ناپخته اردستانی اعتراض کردند و نگران آسیب به جریان نواندیشی شدند.<ref>[https://www.entekhab.ir/fa/news/898445/%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84%DA%AF%D8%B1%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B8%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%81%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D8%AF-%D8%A2%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%AF%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%AF «روزنامه اصولگرا: حامد کاشانی در دام مناظره افتاد/ خاتمی حرفهای سلیمانی اردستانی را رد نمیکند، آن را غیرمودبانه میداند»، وبسایت انتخاب.]</ref> مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم نیز مواضع اردستانی را شخصی دانست و برخی اعضا از شیوه بیان او ابراز نگرانی کردند.<ref>[https://fararu.com/fa/news/929601/%D8%AC%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B8%D8%B1%D9%87-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D9%86 «جنجالهای ادامهدار مناظره سلیمانی اردستانی/ از اعتراض خاتمی تا بیانیه مجمع مدرسین»، وبسایت فرارو.]</ref> [[مصطفی ملکیان]] با دفاع از اردستانی، واکنش منتقدان را غیرعقلانی و غیراخلاقی دانست و تأکید کرد سخنان او در مناظره، علمی و بیاشکال بوده و نقدها باید منصفانه، مستدل و اخلاقمدار باشد.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=b1QxCRnVeUM «سخنان استاد مصطفی ملکیان در دیدار با دکتر عبدالرحیم سلیمانی»، وبسایت یوتیوب.]</ref> | ||
== '''آثار سلیمانی اردستانی''' == | == '''آثار سلیمانی اردستانی''' == | ||