شیعه: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۲:

'''{{درشت|شیعه؛}}''' گروهی از مسلمانان که انتصاب الهی امام علی برای جانشینی حضرت محمد را باور دارند.

«شیعه» به‌معنای پیرو و یار است و در اصطلاح به مسلمانانی گفته می‌شود که به امامت و ولایت بلافصل امام علی~~(ع)~~ پس از پیامبر ~~اسلام(ص)~~ باور دارند. ریشهٔ تشیع به زمان خود پیامبر بازمی‌گردد و عنوان «شیعهٔ علی» نخستین‌بار از سوی او به کار رفت. اختلاف دربارهٔ شمار امامان، سبب پیدایش سه فرقهٔ اصلی امامیه، زیدیه و اسماعیلیه شد. امامیه به دوازده امام تا مهدی موعود(عج) معتقدند، زیدیه قیام را شرط امامت می‌دانند و اسماعیلیه پیرو امامت اسماعیل فرزند امام صادق~~(ع)~~ هستند. امروزه شیعیان در کشورهای ایران، عراق، لبنان، هند و دیگر نقاط جهان پراکنده‌اند و حدود ۱۰ تا ۲۳ درصد از جمعیت مسلمانان را تشکیل می‌دهند.

«شیعه» به‌معنای پیرو و یار است و در اصطلاح به مسلمانانی گفته می‌شود که به امامت و ولایت بلافصل [[امام علی]] پس از [[حضرت محمد|پیامبر اکرم]] باور دارند. ریشهٔ تشیع به زمان خود پیامبر بازمی‌گردد و عنوان «شیعهٔ علی» نخستین‌بار از سوی او به کار رفت. اختلاف دربارهٔ شمار امامان، سبب پیدایش سه فرقهٔ اصلی امامیه، زیدیه و اسماعیلیه شد. امامیه به دوازده امام تا مهدی موعود(عج) معتقدند، زیدیه قیام را شرط امامت می‌دانند و اسماعیلیه پیرو امامت اسماعیل فرزند [[امام جعفر صادق]] هستند. امروزه شیعیان در کشورهای ایران، عراق، لبنان، هند و دیگر نقاط جهان پراکنده‌اند و حدود ۱۰ تا ۲۳ درصد از جمعیت مسلمانان را تشکیل می‌دهند.

==مفهوم‌شناسی شیعه==

خط ۱۰:

==پیدایش شیعه==

دربارهٔ پیدایش شیعه، دیدگاه‌های مختلفی بیان شده است:

#بر اساس دیدگاهی که بسیاری از شیعیان، آن را تأیید کرده‌اند، ریشه تشیع به آغاز دعوت اسلامی بازمی‌گردد و عنوان «شیعه» نخستین بار توسط [[حضرت محمد~~|پیامبر خدا~~]]، بر معتقدین به لزوم اطاعت از [[امام ~~علی|~~علی]] اطلاق شد.<ref>[https://lib.efatwa.ir/40680/4/106 ابن‌اثیر، النهایة، ج4، 1979م، ص106؛ سبحانی تبریزی،] [https://www.ghbook.ir/index.php?name=بحوث%20في%20الملل%20و%20النحل بحوث فی الملل و النحل، 1384ش، ج6، صص114-102.]</ref>

#بر اساس دیدگاهی که بسیاری از شیعیان، آن را تأیید کرده‌اند، ریشه تشیع به آغاز دعوت اسلامی بازمی‌گردد و عنوان «شیعه» نخستین بار توسط [[حضرت محمد]]، بر معتقدین به لزوم اطاعت از [[امام علی]] اطلاق شد.<ref>[https://lib.efatwa.ir/40680/4/106 ابن‌اثیر، النهایة، ج4، 1979م، ص106؛ سبحانی تبریزی،] [https://www.ghbook.ir/index.php?name=بحوث%20في%20الملل%20و%20النحل بحوث فی الملل و النحل، 1384ش، ج6، صص114-102.]</ref>

#برخی که به جعل و وضع حدیث متهم هستند، پیدایش شیعه را به یک یهودی موهوم با نام عبداللّه سبأ نسبت داده‌اند، در حالی که نامی از او در میان یاران [[امام علی]] نیست.<ref>[https://lib.efatwa.ir/41483/1/4 رشید رضا، السنة و الشیعة، 1947م، ص4ـ6؛] سامی النشار، نشأة الفکر الفلسفی فی الإسلام، 1997م، ص18؛ [https://ebookshia.com/books/view/2658/عبد+الله+بن+سبأ+و+ديگر+افسانه+هاى+تاريخى+(جلد+1%252 عسگری، افسانه عبداللّه سبأ، 1403ق، ج1، ص40ـ48؛] [https://lib.eshia.ir/15271/1/14 صدر، نشأة الشیعه والتشیع، 1417ق، ص14.]</ref>

#برخی، تشیع و انگارهٔ وصایت و وراثت در [[امامت]] را برگرفته از نظام شاهنشاهی در فرهنگ ایرانیان دانسته و با این بهانه، ایرانیان را به انتقام‌جویی از عرب‌ها در فتح [[ایران]]، متهم کرده‌اند.<ref>[https://lib.eshia.ir/50079/1/128 مطهری، خدمات متقابل اسلام و ایران، 1400ش، ج1، ص128-154.]</ref> این در حالی است که ایرانیان، آموزه‌های عدالت‌محور [[اسلام]] را با آغوش باز پذیرفته‌اند و شیعیان، باور به وصایت و [[امامت]] [[امام علی|علی]] را برگرفته از آیات [[قرآن]]، روایات نبوی و دلایل عقلی می‌دانند.<ref>براون، تاریخ ادبیات ایران، 1398ش، ج1، ص297؛ [https://lib.eshia.ir/50079/1/128 مطهری، خدمات متقابل اسلام و ایران، 1400ش، ج1، صص128ـ154]</ref>

خط ۱۸:

===امامیه===

امامیه اکثریت شیعیان را تشکیل می‌دهند. این گروه از شیعیان، به وجود امام در هر زمان، و وجوب نص صریح برای هر امامی معتقدند و امامت را منحصر در [[امام علی]]، [[امام حسن]]، [[امام حسین]] و نه فرزند از نسل [[امام حسین]] می‌دانند که آخرین آنها [[مهدی موعود]] است.<ref>شیخ مفید، اوائل المقالات، 1372ش، ص۳۸.</ref> از آن‌جا که تعداد جانشینان [[پیامبر اکرم]]، نزد شیعیان امامیه، دوازده نفر است، آنها شیعیان اثناعشریه نیز نامیده شده‌اند. [[توحید]]، [[عدل]]، [[نبوت]]، [[امامت]] و [[معاد]]، اصول عقاید امامیه است.

امامیه اکثریت شیعیان را تشکیل می‌دهند. این گروه از شیعیان، به وجود امام در هر زمان، و وجوب نص صریح برای هر امامی معتقدند و امامت را منحصر در [[امام علی]]، [[امام حسن]]، [[امام حسین]] و نه فرزند از نسل امام حسین می‌دانند که آخرین آنها [[مهدی موعود]] است.<ref>شیخ مفید، اوائل المقالات، 1372ش، ص۳۸.</ref> از آن‌جا که تعداد جانشینان [[پیامبر اکرم]]، نزد شیعیان امامیه، دوازده نفر است، آنها شیعیان اثناعشریه نیز نامیده شده‌اند. [[توحید]]، [[عدل]]، [[نبوت]]، [[امامت]] و [[معاد]]، اصول عقاید امامیه است.

===زیدیه===

@@ خط ۲: / خط ۲: @@
 '''{{درشت|شیعه؛}}''' گروهی از مسلمانان که انتصاب الهی امام علی برای جانشینی حضرت محمد را باور دارند.
-«شیعه» به‌معنای پیرو و یار است و در اصطلاح به مسلمانانی گفته می‌شود که به امامت و ولایت بلافصل امام علی(ع) پس از پیامبر اسلام(ص) باور دارند. ریشهٔ تشیع به زمان خود پیامبر بازمی‌گردد و عنوان «شیعهٔ علی» نخستین‌بار از سوی او به کار رفت. اختلاف دربارهٔ شمار امامان، سبب پیدایش سه فرقهٔ اصلی امامیه، زیدیه و اسماعیلیه شد. امامیه به دوازده امام تا مهدی موعود(عج) معتقدند، زیدیه قیام را شرط امامت می‌دانند و اسماعیلیه پیرو امامت اسماعیل فرزند امام صادق(ع) هستند. امروزه شیعیان در کشورهای ایران، عراق، لبنان، هند و دیگر نقاط جهان پراکنده‌اند و حدود ۱۰ تا ۲۳ درصد از جمعیت مسلمانان را تشکیل می‌دهند.
+«شیعه» به‌معنای پیرو و یار است و در اصطلاح به مسلمانانی گفته می‌شود که به امامت و ولایت بلافصل [[امام علی]] پس از [[حضرت محمد|پیامبر اکرم]] باور دارند. ریشهٔ تشیع به زمان خود پیامبر بازمی‌گردد و عنوان «شیعهٔ علی» نخستین‌بار از سوی او به کار رفت. اختلاف دربارهٔ شمار امامان، سبب پیدایش سه فرقهٔ اصلی امامیه، زیدیه و اسماعیلیه شد. امامیه به دوازده امام تا مهدی موعود(عج) معتقدند، زیدیه قیام را شرط امامت می‌دانند و اسماعیلیه پیرو امامت اسماعیل فرزند [[امام جعفر صادق]] هستند. امروزه شیعیان در کشورهای ایران، عراق، لبنان، هند و دیگر نقاط جهان پراکنده‌اند و حدود ۱۰ تا ۲۳ درصد از جمعیت مسلمانان را تشکیل می‌دهند.
 ==مفهوم‌شناسی شیعه==
@@ خط ۱۰: / خط ۱۰: @@
 ==پیدایش شیعه==
 دربارهٔ پیدایش شیعه، دیدگاه‌های مختلفی بیان شده است:
-#بر اساس دیدگاهی که بسیاری از شیعیان، آن را تأیید کرده‌اند، ریشه تشیع به آغاز دعوت اسلامی بازمی‌گردد و عنوان «شیعه» نخستین بار توسط [[حضرت محمد|پیامبر خدا]]، بر معتقدین به لزوم اطاعت از [[امام علی|علی]] اطلاق شد.<ref>[https://lib.efatwa.ir/40680/4/106 ابن‌اثیر، النهایة، ج4، 1979م، ص106؛ سبحانی تبریزی،] [https://www.ghbook.ir/index.php?name=بحوث%20في%20الملل%20و%20النحل بحوث فی الملل و النحل، 1384ش، ج6، صص114-102.]</ref>
+#بر اساس دیدگاهی که بسیاری از شیعیان، آن را تأیید کرده‌اند، ریشه تشیع به آغاز دعوت اسلامی بازمی‌گردد و عنوان «شیعه» نخستین بار توسط [[حضرت محمد]]، بر معتقدین به لزوم اطاعت از [[امام علی]] اطلاق شد.<ref>[https://lib.efatwa.ir/40680/4/106 ابن‌اثیر، النهایة، ج4، 1979م، ص106؛ سبحانی تبریزی،] [https://www.ghbook.ir/index.php?name=بحوث%20في%20الملل%20و%20النحل بحوث فی الملل و النحل، 1384ش، ج6، صص114-102.]</ref>
 #برخی که به جعل و وضع حدیث متهم هستند، پیدایش شیعه را به یک یهودی موهوم با نام عبداللّه سبأ نسبت داده‌اند، در حالی که نامی از او در میان یاران [[امام علی]] نیست.<ref>[https://lib.efatwa.ir/41483/1/4 رشید رضا، السنة و الشیعة، 1947م، ص4ـ6؛] سامی النشار، نشأة الفکر الفلسفی فی الإسلام، 1997م، ص18؛ [https://ebookshia.com/books/view/2658/عبد+الله+بن+سبأ+و+ديگر+افسانه+هاى+تاريخى+(جلد+1%252 عسگری، افسانه عبداللّه سبأ، 1403ق، ج1، ص40ـ48؛] [https://lib.eshia.ir/15271/1/14 صدر، نشأة الشیعه والتشیع، 1417ق، ص14.]</ref>
 #برخی، تشیع و انگارهٔ وصایت و وراثت در [[امامت]] را برگرفته از نظام شاهنشاهی در فرهنگ ایرانیان دانسته و با این بهانه، ایرانیان را به انتقام‌جویی از عرب‌ها در فتح [[ایران]]، متهم کرده‌اند.<ref>[https://lib.eshia.ir/50079/1/128 مطهری، خدمات متقابل اسلام و ایران، 1400ش، ج1، ص128-154.]</ref> این در حالی است که ایرانیان، آموزه‌های عدالت‌محور [[اسلام]] را با آغوش باز پذیرفته‌اند و شیعیان، باور به وصایت و [[امامت]] [[امام علی|علی]] را برگرفته از آیات [[قرآن]]، روایات نبوی و دلایل عقلی می‌دانند.<ref>براون، تاریخ ادبیات ایران، 1398ش، ج1، ص297؛ [https://lib.eshia.ir/50079/1/128 مطهری، خدمات متقابل اسلام و ایران، 1400ش، ج1، صص128ـ154]</ref>
@@ خط ۱۸: / خط ۱۸: @@
 ===امامیه===
-امامیه اکثریت شیعیان را تشکیل می‌دهند. این گروه از شیعیان، به وجود امام در هر زمان، و وجوب نص صریح برای هر امامی معتقدند و امامت را منحصر در [[امام علی]]، [[امام حسن]]، [[امام حسین]] و نه فرزند از نسل [[امام حسین]] می‌دانند که آخرین آنها [[مهدی موعود]] است.<ref>شیخ مفید، اوائل المقالات، 1372ش، ص۳۸.</ref> از آن‌جا که تعداد جانشینان [[پیامبر اکرم]]، نزد شیعیان امامیه، دوازده نفر است، آنها شیعیان اثناعشریه نیز نامیده شده‌اند. [[توحید]]، [[عدل]]، [[نبوت]]، [[امامت]] و [[معاد]]، اصول عقاید امامیه است.
+امامیه اکثریت شیعیان را تشکیل می‌دهند. این گروه از شیعیان، به وجود امام در هر زمان، و وجوب نص صریح برای هر امامی معتقدند و امامت را منحصر در [[امام علی]]، [[امام حسن]]، [[امام حسین]] و نه فرزند از نسل امام حسین می‌دانند که آخرین آنها [[مهدی موعود]] است.<ref>شیخ مفید، اوائل المقالات، 1372ش، ص۳۸.</ref> از آن‌جا که تعداد جانشینان [[پیامبر اکرم]]، نزد شیعیان امامیه، دوازده نفر است، آنها شیعیان اثناعشریه نیز نامیده شده‌اند. [[توحید]]، [[عدل]]، [[نبوت]]، [[امامت]] و [[معاد]]، اصول عقاید امامیه است.
 ===زیدیه===