حمید گلزار (بحث | مشارکتها) جز حمید گلزار صفحهٔ پیشنویس:بدخشان را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به بدخشان منتقل کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:بدخشان.jpg|جایگزین=شهر فیضآباد مرکز ولایت بدخشان افغانستان|بندانگشتی|شهر فیضآباد مرکز ولایت بدخشان افغانستان]] | |||
{{درشت|'''بدخشان؛'''}} منطقهای تاریخی با طبیعت بکر، معادن غنی و تنوع فرهنگی و زبانی کمنظیر در فلات پامیر. | {{درشت|'''بدخشان؛'''}} منطقهای تاریخی با طبیعت بکر، معادن غنی و تنوع فرهنگی و زبانی کمنظیر در فلات پامیر. | ||
| خط ۱۷۷: | خط ۱۷۸: | ||
===ازدواج=== | ===ازدواج=== | ||
[[پرونده:بدخشان۵.jpg|جایگزین= محفل عروسی دستجمعی در بدخشان|بندانگشتی|محفل عروسی دستجمعی در بدخشان]] | |||
[[مراسم عروسی]] در این ولایت، بهویژه در محیطهای روستایی با آدابورسوم قدیمی و شکوه خاصی برگزار میشود.<ref>[https://tolonews.com/fa/afghanistan/ده-زوج-در-بدخشان-مراسم-عروسی-شان-را-بگونۀ-دستهجمعی-برگزار-کردند «ده زوج در بدخشان مراسم عروسی شان را بگونۀ دستهجمعی برگزار کردند»، وبسایت طلوع نیوز.]</ref> در سالهای اخیر، برای کاهش فشار اقتصادی، تلاشهایی برای برگزاری مراسم عروسی دستهجمعی صورت گرفته است. این محافل با پایکوبی، [[رقص]] و آهنگهای محلی بدخشانی پیوند خورده است.<ref>[https://tolonews.com/fa/afghanistan/ده-زوج-در-بدخشان-مراسم-عروسی-شان-را-بگونۀ-دستهجمعی-برگزار-کردند «ده زوج در بدخشان مراسم عروسی شان را بگونۀ دستهجمعی برگزار کردند»، وبسایت طلوع نیوز.]</ref> | [[مراسم عروسی]] در این ولایت، بهویژه در محیطهای روستایی با آدابورسوم قدیمی و شکوه خاصی برگزار میشود.<ref>[https://tolonews.com/fa/afghanistan/ده-زوج-در-بدخشان-مراسم-عروسی-شان-را-بگونۀ-دستهجمعی-برگزار-کردند «ده زوج در بدخشان مراسم عروسی شان را بگونۀ دستهجمعی برگزار کردند»، وبسایت طلوع نیوز.]</ref> در سالهای اخیر، برای کاهش فشار اقتصادی، تلاشهایی برای برگزاری مراسم عروسی دستهجمعی صورت گرفته است. این محافل با پایکوبی، [[رقص]] و آهنگهای محلی بدخشانی پیوند خورده است.<ref>[https://tolonews.com/fa/afghanistan/ده-زوج-در-بدخشان-مراسم-عروسی-شان-را-بگونۀ-دستهجمعی-برگزار-کردند «ده زوج در بدخشان مراسم عروسی شان را بگونۀ دستهجمعی برگزار کردند»، وبسایت طلوع نیوز.]</ref> | ||
| خط ۱۸۹: | خط ۱۹۱: | ||
===آموزش=== | ===آموزش=== | ||
[[پرونده:بدخشان۲.jpg|جایگزین=مکتبی در ولسوالی کشم بدخشان|بندانگشتی|مکتبی در ولسوالی کشم بدخشان]] | |||
بر اساس گزارش رسانهها در ۱۳۹۱ش ولایت بدخشان بیش از ۶۴۰ باب مکتب ابتدائیه، متوسطه و لیسه داشت که بیش از ۳۲۸ هزار شاگرد، شامل ۱۵۰ هزار دختر، در آن مشغول به تحصیل بودند و توسط حدود ۱۰ هزار معلم از جمله ۳ هزار معلم زن، تدریس میشدند.<ref>[https://pajhwok.com/fa/2015/04/25/معارف-بدخشان-در-سردرگمی-مطلق-قرار-دارد/ «معارف بدخشان در سردرگمی مطلق قرار دارد»، خبرگزاری پژواک.]</ref> با تسلط مجدد [[طالبان]]، [[آموزش و پروش]] در ولایت بدخشان به سمت آموزش دینی سوق داده شده است. این تغییر، ضمن تأکید بر تفکیک کامل جنسیتی در محیطهای آموزشی، دسترسی دختران بالاتر از صنف ششم به مکتب را بهشدت محدود کرده و بر کیفیت زندگی و آیندهٔ تحصیلی آنان تأثیر منفی گذاشته است. علاوهبر این، نگرانیها دربارهٔ کادر معلمین افزایش یافته و تأکید بر بهکارگیری طلاب علوم دینی در امر آموزش، افزایش یافته است.<ref>[https://8am.media/fa/changing-the-curriculum-taliban-converted-25-schools-in-takhar-and-badakhshan-into-schools/ «تغییر نصاب معارف؛ طالبان ۲۵ مکتب را در تخار و بدخشان به مدرسه تبدیل کردند»، وبسایت روزنامۀ 8 صبح.]</ref> | بر اساس گزارش رسانهها در ۱۳۹۱ش ولایت بدخشان بیش از ۶۴۰ باب مکتب ابتدائیه، متوسطه و لیسه داشت که بیش از ۳۲۸ هزار شاگرد، شامل ۱۵۰ هزار دختر، در آن مشغول به تحصیل بودند و توسط حدود ۱۰ هزار معلم از جمله ۳ هزار معلم زن، تدریس میشدند.<ref>[https://pajhwok.com/fa/2015/04/25/معارف-بدخشان-در-سردرگمی-مطلق-قرار-دارد/ «معارف بدخشان در سردرگمی مطلق قرار دارد»، خبرگزاری پژواک.]</ref> با تسلط مجدد [[طالبان]]، [[آموزش و پروش]] در ولایت بدخشان به سمت آموزش دینی سوق داده شده است. این تغییر، ضمن تأکید بر تفکیک کامل جنسیتی در محیطهای آموزشی، دسترسی دختران بالاتر از صنف ششم به مکتب را بهشدت محدود کرده و بر کیفیت زندگی و آیندهٔ تحصیلی آنان تأثیر منفی گذاشته است. علاوهبر این، نگرانیها دربارهٔ کادر معلمین افزایش یافته و تأکید بر بهکارگیری طلاب علوم دینی در امر آموزش، افزایش یافته است.<ref>[https://8am.media/fa/changing-the-curriculum-taliban-converted-25-schools-in-takhar-and-badakhshan-into-schools/ «تغییر نصاب معارف؛ طالبان ۲۵ مکتب را در تخار و بدخشان به مدرسه تبدیل کردند»، وبسایت روزنامۀ 8 صبح.]</ref> | ||
| خط ۱۹۴: | خط ۱۹۷: | ||
===رسانهها=== | ===رسانهها=== | ||
[[پرونده:بدخشان۴.jpg|جایگزین=مجله بدخشان|بندانگشتی|مجله بدخشان]] | |||
رسانهها در ولایت بدخشان در حکومت طالبان با بحران مالی و اعمال محدودیتها و سانسور مواجه شده است. رسانههای خصوصی، منابع درآمدی خود مانند اعلانات تجاری و پروژههای آگاهیدهی را از دست دادهاند و برخی، قادر به پرداخت حقوق کارمندان خود نیستند. همچنین اعمال ممنوعیتهای سختگیرانه علیه خبرنگاران، بهویژه زنان، منجر به توقف فعالیت رسانههای مختص زنان شده است. خبرنگاران و نهادهای حامی رسانهها معتقدند که مداخله طالبان، عامل فروپاشی رسانهها در این ولایت است.<ref>[https://8am.media/fa/bad-situation-of-the-media-in-badakhshan-out-of-49-media-outlets-7-media-outlets-remain-active/ «وضعیت بد رسانهها در بدخشان؛ از ۴۹ رسانه ۷ رسانه فعال مانده است»، وبسایت روزنامۀ 8 صبح.]</ref> | رسانهها در ولایت بدخشان در حکومت طالبان با بحران مالی و اعمال محدودیتها و سانسور مواجه شده است. رسانههای خصوصی، منابع درآمدی خود مانند اعلانات تجاری و پروژههای آگاهیدهی را از دست دادهاند و برخی، قادر به پرداخت حقوق کارمندان خود نیستند. همچنین اعمال ممنوعیتهای سختگیرانه علیه خبرنگاران، بهویژه زنان، منجر به توقف فعالیت رسانههای مختص زنان شده است. خبرنگاران و نهادهای حامی رسانهها معتقدند که مداخله طالبان، عامل فروپاشی رسانهها در این ولایت است.<ref>[https://8am.media/fa/bad-situation-of-the-media-in-badakhshan-out-of-49-media-outlets-7-media-outlets-remain-active/ «وضعیت بد رسانهها در بدخشان؛ از ۴۹ رسانه ۷ رسانه فعال مانده است»، وبسایت روزنامۀ 8 صبح.]</ref> | ||
| خط ۲۲۳: | خط ۲۲۷: | ||
===صنایع دستی=== | ===صنایع دستی=== | ||
[[پرونده:بدخشان۳.jpg|جایگزین=نمایشگاه موقت صنایع دستی زنان ولایت بدخشان|بندانگشتی|نمایشگاه موقت صنایع دستی زنان ولایت بدخشان]] | |||
مردم بدخشان و بهویژه زنان از دیرباز به اَلچَهبافی، کَرباسبافی، گِیلمبافی، چَکمندوزی، قاقمهبافی، [[زرگری]]، آهنگری، مسگری، موزه و کفشدوزی، چَموسدوزی، پیزار دوزی، کَلالی، معماری، نجاری، گلدوزی و خامَکدوزی مصروف بودهاند. نمد و پارچههای نخی نیز در این ولایت تهیه میشود.<ref>[https://tourism.gov.af/persian/badakhshan.php «آثار تاریخی ولایت بدخشان»، وبسایت ولایت بدخشان.]</ref> | مردم بدخشان و بهویژه زنان از دیرباز به اَلچَهبافی، کَرباسبافی، گِیلمبافی، چَکمندوزی، قاقمهبافی، [[زرگری]]، آهنگری، مسگری، موزه و کفشدوزی، چَموسدوزی، پیزار دوزی، کَلالی، معماری، نجاری، گلدوزی و خامَکدوزی مصروف بودهاند. نمد و پارچههای نخی نیز در این ولایت تهیه میشود.<ref>[https://tourism.gov.af/persian/badakhshan.php «آثار تاریخی ولایت بدخشان»، وبسایت ولایت بدخشان.]</ref> | ||
===معادن=== | ===معادن=== | ||
[[پرونده:بدخشان۶.jpg|جایگزین= یکی از معدنهای لاجورد در ولایت بدخشان|بندانگشتی|یکی از معدنهای لاجورد در ولایت بدخشان]] | |||
ولایت بدخشان ذخایر معدنی متنوع دارد؛ ازجمله آهن در ساجر و فارماره؛ [[مس]] در گلیک؛ سرب و جست در بایقره؛ [[لاجورد]] و قلعی در دهگال؛ [[طلا]] در ویکادور؛ تورمالین در رباط؛ کوارتز در صندوقول؛ تراورتین در سرجنگل؛ زغالسنگ در اندمین؛ [[فیروزه]] در کفترخانه.<ref>فرامکین، باستانشناسی در آسیای مرکزی، ج۱، ۱۳۷۲ش، ص ۱۰۵؛ [https://momp.gov.af/ظواهر-معدنی-ولایت-بدخشان «ظواهر معدنی ولایت بدخشان»، وبسایت وزارت معادن و پترولیم.]</ref> | ولایت بدخشان ذخایر معدنی متنوع دارد؛ ازجمله آهن در ساجر و فارماره؛ [[مس]] در گلیک؛ سرب و جست در بایقره؛ [[لاجورد]] و قلعی در دهگال؛ [[طلا]] در ویکادور؛ تورمالین در رباط؛ کوارتز در صندوقول؛ تراورتین در سرجنگل؛ زغالسنگ در اندمین؛ [[فیروزه]] در کفترخانه.<ref>فرامکین، باستانشناسی در آسیای مرکزی، ج۱، ۱۳۷۲ش، ص ۱۰۵؛ [https://momp.gov.af/ظواهر-معدنی-ولایت-بدخشان «ظواهر معدنی ولایت بدخشان»، وبسایت وزارت معادن و پترولیم.]</ref> | ||
==جاذبههای گردشگری ولایت بدخشان== | ==جاذبههای گردشگری ولایت بدخشان== | ||
[[پرونده:بدخشان۱.jpg|جایگزین=ولسوالی واخان ولایت بدخشان|بندانگشتی|ولسوالی واخان ولایت بدخشان]] | |||
ولایت بَدَخشان با طبیعت کوهستانی و دستنخورده، کانون ظرفیتهای عظیم [[گردشگری]] در شمال شرق افغانستان است. ساختار جغرافیایی و زیستمحیطی، این ولایت را به یک مقصد منحصر به فرد تبدیل کرده است.<ref>[https://tourism.gov.af/persian/badakhshan.php «آثار تاریخی ولایت بدخشان»، وبسایت ولایت بدخشان.]</ref> | ولایت بَدَخشان با طبیعت کوهستانی و دستنخورده، کانون ظرفیتهای عظیم [[گردشگری]] در شمال شرق افغانستان است. ساختار جغرافیایی و زیستمحیطی، این ولایت را به یک مقصد منحصر به فرد تبدیل کرده است.<ref>[https://tourism.gov.af/persian/badakhshan.php «آثار تاریخی ولایت بدخشان»، وبسایت ولایت بدخشان.]</ref> | ||
| خط ۲۴۴: | خط ۲۵۱: | ||
===گردشگری=== | ===گردشگری=== | ||
[[پرونده:بدخشان۷.jpg|جایگزین=چشمۀ آب گرم|بندانگشتی|چشمۀ آب گرم]] | |||
بدخشان تاجیکستان بهدلیل جاذبههای طبیعی زیاد به یک مقصد اصلی گردشگری بینالمللی تبدیل شده است. این منطقه دارای قلههای مرتفع مانند اسماعیل سامانی و پدیدههای زمینشناختی نایابی چون یخچال طبیعی فدچنکو و دریاچهٔ سریز است. همچنین، وجود چشمههای آبگرم شفابخش مانند اوجند و بیبی فاطمه زهرا و آثار تاریخی همچون قلعههای یمچون و قهقهه در کنار مسیر تاریخی راه ابریشم، عمق فرهنگی منطقه را برجسته میسازد.<ref>[https://www.irna.ir/news/83386848/بدخشان-نگین-گردشگری-تاجیکستان «بدخشان نگین گردشگری تاجیکستان»، خبرگزاری ایرنا]</ref> | بدخشان تاجیکستان بهدلیل جاذبههای طبیعی زیاد به یک مقصد اصلی گردشگری بینالمللی تبدیل شده است. این منطقه دارای قلههای مرتفع مانند اسماعیل سامانی و پدیدههای زمینشناختی نایابی چون یخچال طبیعی فدچنکو و دریاچهٔ سریز است. همچنین، وجود چشمههای آبگرم شفابخش مانند اوجند و بیبی فاطمه زهرا و آثار تاریخی همچون قلعههای یمچون و قهقهه در کنار مسیر تاریخی راه ابریشم، عمق فرهنگی منطقه را برجسته میسازد.<ref>[https://www.irna.ir/news/83386848/بدخشان-نگین-گردشگری-تاجیکستان «بدخشان نگین گردشگری تاجیکستان»، خبرگزاری ایرنا]</ref> | ||
