پیش‌نویس:بیعت: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۶۲: / خط ۶۲: @@
 == اثربخشی بیعت در بستر جامعه و حکومت ==
 در عصرهای متقدم و در قیام‌های اجتماعی، بیعت صرفاً به معنای تعیین حاکم و امرا نبوده است، بلکه بر امور کلی‌تری مانند اساس حکمرانی و عضویت در جامعهٔ اسلامی نیز کاربرد قابل‌توجهی داشته است. این امر نشان می‌دهد که کارکرد بیعت فراتر از تعیین امرا و حکام بوده و به‌گونه‌ای گسترده‌تر در تشکیل جامعه و پس از آن، در تکوین ساختار قدرت سیاسی و دخل‌وتصرف در توسعه و تضییق آن تأثیرگذار بوده است.<ref name=":0211">{{پک|کلانتر نیستانکی|صالحی|۱۴۰۳|ک=مطالعات میان رشته‌ای تمدنی انقلاب اسلامی|ف=ظرفیت‌شناسی نظام‌سازی بیعت در تمدن نوین اسلامی|ص=۸۹}}</ref>
+== نسبت بیعت با انتخابات ==
+در اندیشهٔ سیاسی اسلام، نسبت بیعت با انتخابات از مسائل بحث‌انگیز است. برخی بیعت را پیمانی شرعی مبتنی بر تکلیف الهی می‌دانند که با رأی که تبلور خواست و منافع اجتماعی است، تفاوت بنیادین دارد؛ بیعت در این نگاه، تجسّد وفاداری به شایسته‌ترین فرد برای سرپرستی جامعه بر مدار توسعهٔ عبودیت است.<ref>{{پک/بن|بیعت۱|ک=خبرگزاری مهر|ف=رأی در جامعه اسلامی به مثابه بیعت است/ تفاوت بیعت و انتخابات}}</ref><ref>{{پک/بن|بیعت۳|ک=خبرگزاری مهر|ف=نقش امت در شكل‌گيری حكومت دينی/ رای با بیعت تفاوت دارد}}</ref> در مقابل، دیدگاهی دیگر انتخابات را در عصر غیبت، مصداقی از بیعت و وظیفه‌ای شرعی برای انتخاب اصلح می‌شمارد و بر التزام حاکم به شریعت تأکید می‌ورزد.<ref>{{پک/بن|بیعت۲|ک=خبرگزاری رسا|ف=شرکت در انتخابات نوعی بیعت و اعلام وفاداری به نظام اسلامی است / ۹دی روز دفاع جانانه مردم از ارزش های دینی و انقلابی است}}</ref> بیشتر پژوهشگران بر تفاوت ماهوی این دو مفهوم تأکید دارند؛ بیعت در خاستگاه تاریخی خود، پیمانی دوسویه و مبتنی بر حضور و رضایت طرفین بوده، در حالیکه انتخابات سازوکاری مدرن برای مشارکت عمومی و اعطای نمایندگی است و کارکردهای آن با بیعتِ دوران نخستین اسلامی تفاوت اساسی دارد. با این حال، برخی اندیشمندان معاصر کوشیده‌اند با بازتعریف بیعت به‌عنوان پیمانی اجتماعی، آن را با سازوکارهای مشارکت مدرن از جمله انتخابات قابل‌انطباق بدانند؛ هرچند این رویکرد نیز با انتقاداتی از سوی نگاه‌های سنتی‌تر مواجه بوده است.<ref>{{پک|مهسوری|۱۳۷۷|ک=حکومت اسلامی|ف=بیعت یا انتخابات|ص=۷۲-۷۵}}</ref>
 == منابع ==
@@ خط ۸۳: / خط ۸۶: @@
 {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=راغب اصفهانی|نام=حسین بن محمد|عنوان=مفردات الفاظ القرآن|سال=۱۴۱۲|مکان=بیروت|ناشر=دار الشامیة|پیوند نویسنده=حسین بن محمد راغب اصفهانی|پیوند=|کوشش=صفوان عدنان داوودی|مترجم=|شابک=|دوره=}}
+{{یادکرد وب|عنوان=رأی در جامعه اسلامی به مثابه بیعت است/ تفاوت بیعت و انتخابات|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/3980856/%D8%B1%D8%A3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%AB%D8%A7%D8%A8%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA|تاریخ=۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۶|تاریخ بازبینی=۲۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|بیعت۱؟!}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}}
 {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=زحیلی|نام=وهبه|عنوان=الفقه الاسلامی و ادلّته|سال=۱۴۲۵|مکان=دمشق|ناشر=دار الفکر|پیوند نویسنده=وهبه زحیلی|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}}
+{{یادکرد وب|عنوان=شرکت در انتخابات نوعی بیعت و اعلام وفاداری به نظام اسلامی است / ۹دی روز دفاع جانانه مردم از ارزش های دینی و انقلابی است|نشانی=https://rasanews.ir/fa/news/120066/%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-9%D8%AF%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D8%AC%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA|تاریخ=۹ دی ۱۳۹۰|تاریخ بازبینی=۲۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|بیعت۲؟!}}|وبگاه=خبرگزاری رسا}}
 {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=شوشتری|نام=محمدتقی|عنوان=بهج الصباغة في شرح نهج البلاغة|سال=۱۳۷۶|مکان=تهران|ناشر=امیرکبیر|پیوند نویسنده=محمدتقی شوشتری|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}}
@@ خط ۱۰۳: / خط ۱۱۰: @@
 {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=میبدی|نام۱=محمدفاکر|تاریخ=۱۳۷۶|عنوان=بیعت و نقش آن در حکومت اسلامی|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/118746/%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C|ژورنال=حکومت اسلامی|دوره=دوم|شماره=پنجم|صفحات=۱۸۰-۲۰۶}}
+{{یادکرد وب|عنوان=نقش امت در شكل گيری حكومت دينی/ رای با بیعت تفاوت دارد|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/3590252/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%83%D9%84-%DA%AF%D9%8A%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%AF%D9%8A%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF|تاریخ=۱۶ فروردین ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۲۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|بیعت۳؟!}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}}
 {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=هاشمی|نام۱=سیدرضا|تاریخ=۱۳۸۰|عنوان=بیعت|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1705841/%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA|ژورنال=دانشنامه جهان اسلام|دوره=جلد ۵ (بهمنیان دکن - پیوند گیاهان)|شماره=|صفحات=۲۴۶–۲۳۹}}