خط ۵۷: خط ۵۷:


=== جایگاه مادری در آیین‌های اعتقادی ===
=== جایگاه مادری در آیین‌های اعتقادی ===
* در آیین زرتشت، مادری و تربیت فرزند رسالت اصلی زن شمرده شده است.<ref>[https://www.tarafdari.com/node/2442423 یدالله‌پور، «موقعیت زن در دیدگاه زرتشتیان»، در وب‌سایت ویستا.]</ref>
* در آیین زرتشت، جایگاه مادری رسالت اصلی زنانه شمرده شده است.<ref>[https://www.tarafdari.com/node/2442423 یدالله‌پور، «موقعیت زن در دیدگاه زرتشتیان»، در وب‌سایت ویستا.]</ref>
* در آیین بودایی، نقش مادری متضمن بیشتری رنج برای فرزندان به‌شمار آمده و مقام مادری از مقام‌های بالای دینی نیز برتر معرفی می‌شود.<ref>[https://sanad.iau.ir/Journal/earq/Article/1113332/FullText جعفری و دادفر، «زن، خانواده و ازدواج در آیین بودا»، ص78.]</ref>  
* در آیین بودایی، جایگاه مادری مستلزم تحمل بیشترین رنج بوده و مقام مادری از مقام‌های بالای دینی نیز برتر معرفی می‌شود.<ref>[https://sanad.iau.ir/Journal/earq/Article/1113332/FullText جعفری و دادفر، «زن، خانواده و ازدواج در آیین بودا»، ص78.]</ref>  
* در یهودیت، مادری اوج کمال زن به‌شمار می‌آید.<ref>[https://journals.iau.ir/article_522962.html عزیزی خادم و حسینی، «بررسی نقش زن در یهودیت»، 1393ش، ص74.]</ref>  
* در یهودیت، احراز جایگاه مادری، بازتابنده اوج کمال زن به‌شمار می‌آید.<ref>[https://journals.iau.ir/article_522962.html عزیزی خادم و حسینی، «بررسی نقش زن در یهودیت»، 1393ش، ص74.]</ref>  
* در مسیحیت جایگاه مادری از منزلت ویژه‌ای برخوردار است و تصویر هنری مریم و فرزندش بازتاب دهنده اهمیت نقش مادری در این آیین تفسیر شده است.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142584/زن_در_ادیان_ابراهیمی_اسلام_یهودیت_مسیحیت_ توکلی، «زن در ادیان ابراهیمی (اسلام، یهودیت، مسیحیت)»، در پرتال امام خمینی.]</ref>
* در مسیحیت جایگاه مادری از منزلت ویژه‌ای برخوردار است و تصویر هنری مریم و فرزندش نشان دهنده اهمیت جایگاه مادری در این آیین تفسیر شده است.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142584/زن_در_ادیان_ابراهیمی_اسلام_یهودیت_مسیحیت_ توکلی، «زن در ادیان ابراهیمی (اسلام، یهودیت، مسیحیت)»، در پرتال امام خمینی.]</ref>
* در اسلام مادری نمودی عالی از کمال زن معرفی می‌شود<ref name=":12">سوره نساء، آیه 36.</ref> و بر پایهٔ روایتی منسوب به پیامبر اسلام، زن در دوران بارداری همچون مجاهد، عابدی روزه‌دار و شب‌زنده‌دار به‌شمار می‌آید و پس از زایمان پاداشی بزرگ دریافت می‌کند؛ همچنین در ازای هر بار شیردهی به فرزند، پاداشی معادل آزادکردن برده‌ای از نسل اسماعیل برای او در نظر گرفته شده و در پایان دوران شیردهی، گناهانش بخشوده می‌شود.<ref name=":32">حرعاملی، وسائل‌الشیعه، 1409ق، ج21، ص451.</ref> اهمیت مادری در این نگرش، ناشی از نقش‌ محوری مادر در پرورش انسان است؛ لذا نقش مادرانه تقدیس شده و ایفای آن، موجب تعالی زن دانسته می‌شود.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n119321/%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1_%D9%88_%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C عفتی، قدرت الله، «مادر و مادری در اندیشه امام خمینی»، وب‌سایت پرتال جامع امام خمینی.]</ref>
* در اسلام مادری نمودی عالی از کمال زن معرفی می‌شود<ref name=":12">سوره نساء، آیه 36.</ref> و بر پایهٔ روایتی منسوب به پیامبر اسلام، زن در دوران بارداری همچون مجاهد، عابدی روزه‌دار و شب‌زنده‌دار به‌شمار می‌آید و پس از زایمان پاداشی بزرگ دریافت می‌کند؛ همچنین در ازای هر بار شیردهی به فرزند، پاداشی معادل آزادکردن برده‌ای از نسل اسماعیل برای او در نظر گرفته شده و در پایان دوران شیردهی، گناهانش بخشوده می‌شود.<ref name=":32">حرعاملی، وسائل‌الشیعه، 1409ق، ج21، ص451.</ref> اهمیت جایگاه مادری در این نگرش، ناشی از نقش‌ محوری مادر در پرورش انسان (فرزند) و تعالی وجودی زن در این جایگاه است.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n119321/%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1_%D9%88_%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C عفتی، قدرت الله، «مادر و مادری در اندیشه امام خمینی»، وب‌سایت پرتال جامع امام خمینی.]</ref>


===جایگاه مادری در رویکردهای علمی معاصر===  
===جایگاه مادری در رویکردهای علمی معاصر===  


* در جامعه‌شناسی خانواده، مادر یکی از ارکان اصلی روابط عاطفی در خانواده به‌شمار می‌رود و نقش مهمی در ایجاد آرامش و تقویت پیوند میان اعضای خانواده دارد. برپایه برخی پژوهش‌ها، توجه به نقش مادری در ساختار خانواده و به‌تبع آن در نظام اجتماعی، از عوامل مؤثر در توسعه اجتماعی دانسته شده است. به گفته برخی محققین؛ تکریم مادر، تأمین نیازهای مادی و عاطفی و قدردانی از نقش‌های مادری، می‌تواند به ارتقای جایگاه مادری در نظام خانواده و اجتماع کمک کرده و زمینه‌ساز توجه بیشتر زنان به نقش مادری شود.<ref>منجم، زن- مادر، نگاهی متفاوت به مسئله زن، 1381ش. ص39</ref>
* در جامعه‌شناسی خانواده، مادر یکی از ارکان اصلی روابط عاطفی در خانواده به‌شمار می‌رود و نقش مهمی در ایجاد آرامش و تقویت پیوند میان اعضای خانواده دارد. برپایه برخی پژوهش‌ها، توجه به جایگاه مادری، از عوامل مؤثر توسعه اجتماعی به‌شمار می‌آید و تکریم مادر، تأمین نیازهای مادی و عاطفی و قدردانی از مادر، به ارتقای جایگاه مادری کمک کند.<ref>منجم، زن- مادر، نگاهی متفاوت به مسئله زن، 1381ش. ص39</ref>
* غالب نظریه پردازان موج سوم فمنیست، جایگاه مادری را موجب قدرت و اقتدار زنانه می‌دانند<ref>[https://www.jsi-isa.ir/article_33891.html رفعت‌جاه، «زنان جوان و بازتعریف معنا و نقش مادری مطالعه‌ای بر روی مادران 25 تا 40 ساله ساکن شهر ری»، 1396ش، ص142.]</ref> و برای بهبودی این جایگاه تلاش کرده و معتقد بودند؛ بدن مادرانه هم‌چون آبژه‌ای است که پتانسیل قدرت بی‌بدیل را دارا است.<ref>ا[https://jsr.ut.ac.ir/article_92472_47891f3c81963ebade305b94b8cc7d2d.pdf زکیا و دیگران، «تحلیل پارادایمی مفهوم زنانه انگاری مادری با روش نظریه بنیانی مورد مطالعه (کارمندان شرکت آبفای منطقه یک تهران»، 1401ش، ص309.]</ref>
* غالب نظریه پردازان موج سوم فمنیست، جایگاه مادری را موجب اقتدار زنانه می‌دانند<ref>[https://www.jsi-isa.ir/article_33891.html رفعت‌جاه، «زنان جوان و بازتعریف معنا و نقش مادری مطالعه‌ای بر روی مادران 25 تا 40 ساله ساکن شهر ری»، 1396ش، ص142.]</ref> و برای بهبودی این جایگاه تلاش کرده و معتقدند؛ بدن مادرانه هم‌چون آبژه‌ای است که پتانسیل قدرت بی‌بدیل را دارا است.<ref>ا[https://jsr.ut.ac.ir/article_92472_47891f3c81963ebade305b94b8cc7d2d.pdf زکیا و دیگران، «تحلیل پارادایمی مفهوم زنانه انگاری مادری با روش نظریه بنیانی مورد مطالعه (کارمندان شرکت آبفای منطقه یک تهران»، 1401ش، ص309.]</ref>
* از منظر روان‌شناسی، دلبستگی مادرانه، نقش محوری در فرایند جامعه‌پذیری فرزندان دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/453490/fa#downloadbottom ﺳﻠﻄﺎﻧﻲﻓﺮ و دیگران، «همبستگی سبک دلبستگی مادر با میزان دلبستگی مادر به شیرخوا»، 1390ش، ص87.]</ref>
* از منظر روان‌شناسی، جایگاه مادری مستلزم دلبستگی مادرانه است و چنین دلبستگی‌ای نقش ویژه در استحکام خانواده، جامعه‌پذیری فرزندان و خودشکوفایی مادر دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/453490/fa#downloadbottom ﺳﻠﻄﺎﻧﻲﻓﺮ و دیگران، «همبستگی سبک دلبستگی مادر با میزان دلبستگی مادر به شیرخوا»، 1390ش، ص87.]</ref>


==اهمیت نقش‌ مادری==
==اهمیت نقش‌ مادری==