بدون خلاصۀ ویرایش
جز ویکی سازی و تمیزکاری
خط ۸۸: خط ۸۸:
# '''جنگ خلیج فارس:''' [[جنگ خلیج فارس]] که از نظر حجم تجهیزات و گستردگی ائتلاف، بزرگ‌ترین نبرد پس از [[جنگ جهانی دوم]] در قرن بیستم محسوب می‌شود، در پی حملهٔ عراق به کویت در مرداد ۱۳۶۹ش آغاز شد.<ref>[https://farsnews.ir/FarsNews/1421097360000422612/مقایسه-جبهه-ائتلاف-جنگ-اول-خلیج-فارس-با-ائتلاف-مبارزه-با-داعش «مقایسه جبهه ائتلاف جنگ اول خلیج فارس با ائتلاف مبارزه با داعش»، خبرگزاری فارس.]</ref> نام‌گذاری این جنگ به خلیج فارس از آن رو است که جنگ بین عراق و کویت در محدوده آبی سرزمینی طرفین در خلیج فارس، رخ داد.<ref>[https://karimeh.com/News/fa/2/107/جنگ%20خلیج%20فارس%20War%20Gulf%20Persian اشرفی، «جنگ خلیج فارس War Gulf Persian»، وب‌سایت اندیشکده مطالعات راهبردی کریمه.]</ref> صدام حسین با انگیزه‌هایی مانند تصاحب ذخایر نفتی کویت، حل بحران اقتصادی و بدهی‌های کلان به کویت، حمله و آن را در مدت کوتاهی اشغال کرد. با صدور قطعنامهٔ ۶۷۸ در نوامبر ۱۹۹۰م توسط [[سازمان ملل متحد]]، ائتلافی میان کشورها به سرکردگی [[ایالات متحده]] با حدود ۶۰۰٬۰۰۰ نفر نیرو و هزاران هواپیما، تانک و ناوگان دریایی صورت گرفت و پس از ۴۲ روز برتری هوایی، تنها با ۱۰۰ ساعت عملیات زمینی به پیروزی انجامید. ارتش عراق به‌سرعت متلاشی و [[کویت]] در فوریهٔ ۱۹۹۱م آزاد شد.<ref>[https://farsnews.ir/FarsNews/1421097360000422612/مقایسه-جبهه-ائتلاف-جنگ-اول-خلیج-فارس-با-ائتلاف-مبارزه-با-داعش «مقایسه جبهه ائتلاف جنگ اول خلیج فارس با ائتلاف مبارزه با داعش»، خبرگزاری فارس.]</ref> اهمیت این جنگ از آن رو است که برخی تحلیلگران سیاسی، وقوع آن را نقطهٔ عطفی در تداوم حضور نظامی ایالات متحده در خلیج فارس برای دهه‌های آینده دانسته‌اند.<ref>[https://karimeh.com/News/fa/2/107/جنگ%20خلیج%20فارس%20War%20Gulf%20Persian اشرفی، «جنگ خلیج فارس War Gulf Persian»، وب‌سایت اندیشکده مطالعات راهبردی کریمه.]</ref>
# '''جنگ خلیج فارس:''' [[جنگ خلیج فارس]] که از نظر حجم تجهیزات و گستردگی ائتلاف، بزرگ‌ترین نبرد پس از [[جنگ جهانی دوم]] در قرن بیستم محسوب می‌شود، در پی حملهٔ عراق به کویت در مرداد ۱۳۶۹ش آغاز شد.<ref>[https://farsnews.ir/FarsNews/1421097360000422612/مقایسه-جبهه-ائتلاف-جنگ-اول-خلیج-فارس-با-ائتلاف-مبارزه-با-داعش «مقایسه جبهه ائتلاف جنگ اول خلیج فارس با ائتلاف مبارزه با داعش»، خبرگزاری فارس.]</ref> نام‌گذاری این جنگ به خلیج فارس از آن رو است که جنگ بین عراق و کویت در محدوده آبی سرزمینی طرفین در خلیج فارس، رخ داد.<ref>[https://karimeh.com/News/fa/2/107/جنگ%20خلیج%20فارس%20War%20Gulf%20Persian اشرفی، «جنگ خلیج فارس War Gulf Persian»، وب‌سایت اندیشکده مطالعات راهبردی کریمه.]</ref> صدام حسین با انگیزه‌هایی مانند تصاحب ذخایر نفتی کویت، حل بحران اقتصادی و بدهی‌های کلان به کویت، حمله و آن را در مدت کوتاهی اشغال کرد. با صدور قطعنامهٔ ۶۷۸ در نوامبر ۱۹۹۰م توسط [[سازمان ملل متحد]]، ائتلافی میان کشورها به سرکردگی [[ایالات متحده]] با حدود ۶۰۰٬۰۰۰ نفر نیرو و هزاران هواپیما، تانک و ناوگان دریایی صورت گرفت و پس از ۴۲ روز برتری هوایی، تنها با ۱۰۰ ساعت عملیات زمینی به پیروزی انجامید. ارتش عراق به‌سرعت متلاشی و [[کویت]] در فوریهٔ ۱۹۹۱م آزاد شد.<ref>[https://farsnews.ir/FarsNews/1421097360000422612/مقایسه-جبهه-ائتلاف-جنگ-اول-خلیج-فارس-با-ائتلاف-مبارزه-با-داعش «مقایسه جبهه ائتلاف جنگ اول خلیج فارس با ائتلاف مبارزه با داعش»، خبرگزاری فارس.]</ref> اهمیت این جنگ از آن رو است که برخی تحلیلگران سیاسی، وقوع آن را نقطهٔ عطفی در تداوم حضور نظامی ایالات متحده در خلیج فارس برای دهه‌های آینده دانسته‌اند.<ref>[https://karimeh.com/News/fa/2/107/جنگ%20خلیج%20فارس%20War%20Gulf%20Persian اشرفی، «جنگ خلیج فارس War Gulf Persian»، وب‌سایت اندیشکده مطالعات راهبردی کریمه.]</ref>
# '''جنگ عراق و آمریکا:''' پس از [[حملات ۱۱ سپتامبر]]، ائتلافی به رهبری آمریکا و [[بریتانیا]] با طرح اتهاماتی مبنی بر حمایت [[عراق]] از [[تروریسم]] و در اختیار داشتن سلاح‌های کشتار جمعی، در مارس ۲۰۰۳م آمریکا به این کشور حمله کرد که به سقوط حکومت [[صدام حسین]] انجامید.<ref>[https://jangaavaran.ir/golf-war1991/ تارخ، «جنگ دوم خلیج فارس، عملیات اشغال عراق توسط آمریکا در سال 2003 میلادی»، وب‌سایت جنگاوران.]</ref>
# '''جنگ عراق و آمریکا:''' پس از [[حملات ۱۱ سپتامبر]]، ائتلافی به رهبری آمریکا و [[بریتانیا]] با طرح اتهاماتی مبنی بر حمایت [[عراق]] از [[تروریسم]] و در اختیار داشتن سلاح‌های کشتار جمعی، در مارس ۲۰۰۳م آمریکا به این کشور حمله کرد که به سقوط حکومت [[صدام حسین]] انجامید.<ref>[https://jangaavaran.ir/golf-war1991/ تارخ، «جنگ دوم خلیج فارس، عملیات اشغال عراق توسط آمریکا در سال 2003 میلادی»، وب‌سایت جنگاوران.]</ref>
# '''اختلافات ارضی ایران و امارات متحده عربی:''' پس از پایان جنگ عراق با ایران، روابط ایران و شورای همکاری خلیج فارس تحت تأثیر ادعاهای ارضی امارات متحده عربی علیه [[جزایر سه‌گانه خلیج فارس]] قرار گرفت. اوج این ادعاها در نخستین اجلاس سران شورا پس از طرح این مسئله در سال ۱۳۷۱ش، مشاهده شد. جمهوری اسلامی ایران همواره بر اصولی چون حسن همجواری، گسترش روابط دوستانه با همسایگان و حل مسالمت‌آمیز اختلافات تأکید داشته و با خویشتن‌داری، تنش‌زدایی و اعتمادسازی کوشید تا [[حسن نیت]] خود را نشان دهد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/128346/خلیج-فارس-امنیت-منطقه-ای-و-اهداف-سیاسیت-خارجی-جمهوری-اسلامی-ایران باقری، «خلیج فارس امنیت منطقه‌ای و اهداف سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، 1386ش، ص120.]</ref>
# '''اختلافات ارضی ایران و [[امارات متحده عربی]]:''' پس از پایان جنگ عراق با ایران، روابط ایران و شورای همکاری خلیج فارس تحت تأثیر ادعاهای ارضی امارات متحده عربی علیه [[جزایر سه‌گانه خلیج فارس]] قرار گرفت. اوج این ادعاها در نخستین اجلاس سران شورا پس از طرح این مسئله در سال ۱۳۷۱ش، مشاهده شد. جمهوری اسلامی ایران همواره بر اصولی چون حسن همجواری، گسترش روابط دوستانه با همسایگان و حل مسالمت‌آمیز اختلافات تأکید داشته و با خویشتن‌داری، تنش‌زدایی و اعتمادسازی کوشید تا [[حسن نیت]] خود را نشان دهد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/128346/خلیج-فارس-امنیت-منطقه-ای-و-اهداف-سیاسیت-خارجی-جمهوری-اسلامی-ایران باقری، «خلیج فارس امنیت منطقه‌ای و اهداف سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، 1386ش، ص120.]</ref>
# [[پرونده:جنگ_منطقه‌ای۲.jpg|جایگزین=دود سیاه در مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین|بندانگشتی|ستون‌هایی از دود سیاه بر فراز منطقه‌ای در نزدیکی مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین]]'''حضور نظامی ایالات متحده در منطقه خلیج فارس:''' آمریکا در هر شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس، دارای پایگاه‌های نظامی یا حق استفاده از تأسیسات دفاعی است. این پایگاه‌ها در درگیری‌های نظامی منطقه‌ای نقش پشتیبانی لجستیک و راداری ایفا کرده‌اند.<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-بین-الملل-15/1706326-پایگاه-های-آمریکا-در-خلیج-فارس-اهداف-یا-عوامل-بازدارنده «پایگاه‌های آمریکا در خلیج فارس؛ اهداف یا عوامل بازدارنده؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران- تهران.]</ref> در [[عملیات وعده صادق#عملیات وعده صادق ۱|عملیات وعده صادق ۱]] و [[عملیات وعده صادق#عملیات وعده صادق ۲|۲]] و نیز [[جنگ دوازده‌روزه|جنگ دوازده روزه]]  نقش فعال پایگاه‌های آمریکا در منطقه آشکار شد. این پایگاه‌ها در مقابله، با موشک‌ها، پشتیبانی راداری و سوخت‌رسانی مشارکت داشتند. ایران تا آن زمان از حمله به این پایگاه‌ها خودداری کرده بود و تنها یک پایگاه آمریکایی در قطر را در پاسخ به [[حمله آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران|حملهٔ آمریکا]] به [[تأسیسات هسته‌ای فردو]]، هدف قرار داده بود.<ref>[https://www.irna.ir/news/86122465/فرازمند-کشورهای-حاشیه-خلیج-فارس-منطق-قدرت-را-خوب-می-فهمد «فرازمند: کشورهای حاشیه خلیج فارس منطق قدرت را خوب می‌فهمند»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> پس از این‌که آمریکا به‌همراه [[اسرائیل]]، جنگی نظامی را علیه ایران آغاز کرد، ایران نیز در پاسخ‌دهی محدودیتی قائل نشد و در [[جنگ رمضان]]<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-بین-الملل-15/1706326-پایگاه-های-آمریکا-در-خلیج-فارس-اهداف-یا-عوامل-بازدارنده «پایگاه‌های آمریکا در خلیج فارس؛ اهداف یا عوامل بازدارنده؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران- تهران.]</ref> پایگاه‌ها و منافع آمریکا در منطقه را مستقیماً مورد هدف قرار داد<ref>[https://www.irna.ir/news/86122465/فرازمند-کشورهای-حاشیه-خلیج-فارس-منطق-قدرت-را-خوب-می-فهمد «فرازمند: کشورهای حاشیه خلیج فارس منطق قدرت را خوب می‌فهمند»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و مدیریت [[تنگه هرمز|تنگهٔ هرمز]] را به دست گرفت. این اقدام بر [[بازار انرژی]] جهان<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1351721/مرحله-جدید-مدیریت-تنگه-هرمز عظیم‌نیا، «مرحله جدید مدیریت تنگه هرمز»، جوان‌آنلاین.]</ref> ازجمله [[ایالات متحده آمریکا]]، [[اروپا]]، [[چین]]، [[هند]] و کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس تأثیر گسترده داشت.<ref>[https://www.irna.ir/news/86139666/بحران-تنگه-هرمز-اقتصاد-جهانی-در-کما «بحران تنگه هرمز؛ اقتصاد جهانی در کما»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> مدیریت جدید این آبراه توسط ایران، ابزاری برای تنظیم‌گری اقتصادی محسوب می‌شود؛ زیرا این امر به ایران امکان می‌دهد بر جریان انرژی، نظارت مستقیم داشته باشد.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1351721/مرحله-جدید-مدیریت-تنگه-هرمز عظیم‌نیا، «مرحله جدید مدیریت تنگه هرمز»، جوان‌آنلاین.]</ref> در پی این کنترل، حساب رسمی سازمان مدیریت آبراهه خلیج‌فارس (PGSA) برای اطلاع‌رسانی فعالیت‌های این سازمان، راه‌اندازی شد که به ارائهٔ آخرین اخبار و اطلاعات دربارهٔ تنگه هرمز و تحولات منطقه‌ای می‌پردازد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1405022816622/آغاز-به-کار-حساب-مدیریت-آبراهه-خلیج-فارس «آغاز به کار حساب «مدیریت آبراهه خلیج فارس»»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
# [[پرونده:جنگ_منطقه‌ای۲.jpg|جایگزین=دود سیاه در مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین|بندانگشتی|ستون‌هایی از دود سیاه بر فراز منطقه‌ای در نزدیکی مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین]]'''حضور نظامی ایالات متحده در منطقه خلیج فارس:''' آمریکا در هر شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس، دارای پایگاه‌های نظامی یا حق استفاده از تأسیسات دفاعی است. این پایگاه‌ها در درگیری‌های نظامی منطقه‌ای نقش پشتیبانی لجستیک و راداری ایفا کرده‌اند.<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-بین-الملل-15/1706326-پایگاه-های-آمریکا-در-خلیج-فارس-اهداف-یا-عوامل-بازدارنده «پایگاه‌های آمریکا در خلیج فارس؛ اهداف یا عوامل بازدارنده؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران- تهران.]</ref> در [[عملیات وعده صادق#عملیات وعده صادق ۱|عملیات وعده صادق ۱]] و [[عملیات وعده صادق#عملیات وعده صادق ۲|۲]] و نیز [[جنگ دوازده‌روزه|جنگ دوازده روزه]]  نقش فعال پایگاه‌های آمریکا در منطقه آشکار شد. این پایگاه‌ها در مقابله، با موشک‌ها، پشتیبانی راداری و سوخت‌رسانی مشارکت داشتند. ایران تا آن زمان از حمله به این پایگاه‌ها خودداری کرده بود و تنها یک پایگاه آمریکایی در قطر را در پاسخ به [[حمله آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران|حملهٔ آمریکا]] به [[تأسیسات هسته‌ای فردو]]، هدف قرار داده بود.<ref>[https://www.irna.ir/news/86122465/فرازمند-کشورهای-حاشیه-خلیج-فارس-منطق-قدرت-را-خوب-می-فهمد «فرازمند: کشورهای حاشیه خلیج فارس منطق قدرت را خوب می‌فهمند»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> پس از این‌که آمریکا به‌همراه [[اسرائیل]]، جنگی نظامی را علیه ایران آغاز کرد، ایران نیز در پاسخ‌دهی محدودیتی قائل نشد و در [[جنگ رمضان]]<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-بین-الملل-15/1706326-پایگاه-های-آمریکا-در-خلیج-فارس-اهداف-یا-عوامل-بازدارنده «پایگاه‌های آمریکا در خلیج فارس؛ اهداف یا عوامل بازدارنده؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران- تهران.]</ref> پایگاه‌ها و منافع آمریکا در منطقه را مستقیماً مورد هدف قرار داد<ref>[https://www.irna.ir/news/86122465/فرازمند-کشورهای-حاشیه-خلیج-فارس-منطق-قدرت-را-خوب-می-فهمد «فرازمند: کشورهای حاشیه خلیج فارس منطق قدرت را خوب می‌فهمند»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و مدیریت [[تنگه هرمز|تنگهٔ هرمز]] را به دست گرفت. این اقدام بر [[بازار انرژی]] جهان<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1351721/مرحله-جدید-مدیریت-تنگه-هرمز عظیم‌نیا، «مرحله جدید مدیریت تنگه هرمز»، جوان‌آنلاین.]</ref> ازجمله [[ایالات متحده آمریکا]]، [[اروپا]]، [[چین]]، [[هند]] و کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس تأثیر گسترده داشت.<ref>[https://www.irna.ir/news/86139666/بحران-تنگه-هرمز-اقتصاد-جهانی-در-کما «بحران تنگه هرمز؛ اقتصاد جهانی در کما»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> مدیریت جدید این آبراه توسط ایران، ابزاری برای تنظیم‌گری اقتصادی محسوب می‌شود؛ زیرا این امر به ایران امکان می‌دهد بر جریان انرژی، نظارت مستقیم داشته باشد.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1351721/مرحله-جدید-مدیریت-تنگه-هرمز عظیم‌نیا، «مرحله جدید مدیریت تنگه هرمز»، جوان‌آنلاین.]</ref> در پی این کنترل، حساب رسمی سازمان مدیریت آبراهه خلیج‌فارس (PGSA) برای اطلاع‌رسانی فعالیت‌های این سازمان، راه‌اندازی شد که به ارائهٔ آخرین اخبار و اطلاعات دربارهٔ تنگه هرمز و تحولات منطقه‌ای می‌پردازد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1405022816622/آغاز-به-کار-حساب-مدیریت-آبراهه-خلیج-فارس «آغاز به کار حساب «مدیریت آبراهه خلیج فارس»»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>