جز ویکی سازی |
جز ویکی سازی |
||
| خط ۲۶: | خط ۲۶: | ||
حکومت عثمانی در مقابل متفقین قرار گرفت. بههمین دلیل، دولت انگلیس، از شورش اعراب علیه دولت عثمانی حمایت و قدرت عثمانی را تضعیف کرد.<ref>ژان پیر درینیک، خاورمیانه در قرن بیستم، ۱۳۶۸ش، ص68.</ref> با پایان یافتن جنگ جهانی اول، دولتهای عربی در حکومت عثمانی که تجربههایی در زمینههای آموزش کشورداری، دانش حکومت، ارتباط با دیوانسالاری حکومتی، تبعیت از اصول و قوانین جدید از طریق سرشماری، ثبت اراضی، اداره امور مالیاتی و نیز خدمت سربازی کسب کرده بودند، اجازه یافتند که ضمن پذیرش قیمومت دولتهای بزرگ (انگلستان و فرانسه)، بهصورت کشورهای مستقل درآیند. بهدلیل نارضایتی ملتها، از مستعمره شدن کشورهای خود، هدف جدید دولتهای عرب، کسب استقلال از حکومتهای استعماری شد. به این ترتیب، پس از جنگ جهانی اول، دولتهای جدید روی کار آمدند و تلاش کرند تا بهتدریج خود را در جامعه بینالملل تثبیت کنند. هرچند، این تحولات منطقهای، مشکلات بزرگی را در ادامه به همراه داشت، مانند اشغال فلسطین توسط صهیونیستها، منازعه اعراب و اسرائیل و درنهایت بیثباتی سیاسی کشورهای خاورمیانه.<ref>فیلیپ خوری حتی، شرق نزدیک در تاریخ: یک سرگذشت پنج هزار ساله، ۱۳۸۲ش، ص531.</ref> | حکومت عثمانی در مقابل متفقین قرار گرفت. بههمین دلیل، دولت انگلیس، از شورش اعراب علیه دولت عثمانی حمایت و قدرت عثمانی را تضعیف کرد.<ref>ژان پیر درینیک، خاورمیانه در قرن بیستم، ۱۳۶۸ش، ص68.</ref> با پایان یافتن جنگ جهانی اول، دولتهای عربی در حکومت عثمانی که تجربههایی در زمینههای آموزش کشورداری، دانش حکومت، ارتباط با دیوانسالاری حکومتی، تبعیت از اصول و قوانین جدید از طریق سرشماری، ثبت اراضی، اداره امور مالیاتی و نیز خدمت سربازی کسب کرده بودند، اجازه یافتند که ضمن پذیرش قیمومت دولتهای بزرگ (انگلستان و فرانسه)، بهصورت کشورهای مستقل درآیند. بهدلیل نارضایتی ملتها، از مستعمره شدن کشورهای خود، هدف جدید دولتهای عرب، کسب استقلال از حکومتهای استعماری شد. به این ترتیب، پس از جنگ جهانی اول، دولتهای جدید روی کار آمدند و تلاش کرند تا بهتدریج خود را در جامعه بینالملل تثبیت کنند. هرچند، این تحولات منطقهای، مشکلات بزرگی را در ادامه به همراه داشت، مانند اشغال فلسطین توسط صهیونیستها، منازعه اعراب و اسرائیل و درنهایت بیثباتی سیاسی کشورهای خاورمیانه.<ref>فیلیپ خوری حتی، شرق نزدیک در تاریخ: یک سرگذشت پنج هزار ساله، ۱۳۸۲ش، ص531.</ref> | ||
==جنگ جهانی دوم و پیامدهای آن== | ==جنگ جهانی دوم و پیامدهای آن== | ||
در طول جنگ جهانی دوم، کشورهای عضو خاورمیانه، بهصورت مستقیم در جنگ شرکت نکردند. اما، بهدلیل مستعمره بودن بسیاری از دولتهای عربی، آنها با وعدۀ استقلال، به حمایت از کشورهای انگلیس و فرانسه پرداختند. با پایان یافتن جنگ، دولتهای استعمارگر، به وعدههای خود عمل نکردند. درنتیجه، کشورهای عربی برای دستیابی به استقلال خود دست به تلاشهایی بیوقفه زدند. عربستان سعودی، یمن، عراق و مصر به استقلال رسیدند. پس از آن، در 1322ش، با خروج اجباری نیروهای فرانسه، کشورهای سوریه و لبنان نیز مستقل شدند. در 1324ش، اتحادیه عرب شکل گرفت. در 1325ش، کشور امیرنشین اردن نیز مستقل شد. پس از آن، جنبشهای استقلالطلبانه در سایر کشورهای عربی نیز به وقوع پیوست و کشورهای لیبی (در 1330ش)، کویت (در 1340ش)، یمن جنوبی (در 1346ش) و امارات متحده عربی (در 1350ش) مستقل شدند.<ref>برنارد لوئیس، خاورمیانه: دو هزار سال تاریخ از ظهور مسیحیت تا امروز، ۱۳۸۱ش، ج1، ص362؛ <br> | در طول جنگ جهانی دوم، کشورهای عضو خاورمیانه، بهصورت مستقیم در جنگ شرکت نکردند. اما، بهدلیل مستعمره بودن بسیاری از دولتهای عربی، آنها با وعدۀ استقلال، به حمایت از کشورهای انگلیس و فرانسه پرداختند. با پایان یافتن جنگ، دولتهای استعمارگر، به وعدههای خود عمل نکردند. درنتیجه، کشورهای عربی برای دستیابی به استقلال خود دست به تلاشهایی بیوقفه زدند. عربستان سعودی، یمن، عراق و مصر به استقلال رسیدند. پس از آن، در 1322ش، با خروج اجباری نیروهای فرانسه، کشورهای سوریه و لبنان نیز مستقل شدند. در 1324ش، اتحادیه عرب شکل گرفت. در 1325ش، کشور امیرنشین اردن نیز مستقل شد. پس از آن، جنبشهای استقلالطلبانه در سایر کشورهای عربی نیز به وقوع پیوست و کشورهای لیبی (در 1330ش)، کویت (در 1340ش)، یمن جنوبی (در 1346ش) و [[امارات متحده عربی]] (در 1350ش) مستقل شدند.<ref>برنارد لوئیس، خاورمیانه: دو هزار سال تاریخ از ظهور مسیحیت تا امروز، ۱۳۸۱ش، ج1، ص362؛ <br> | ||
پیتر منسفیلد، تاریخ خاورمیانه، ۱۳۸۵ش، ج1، ص259-263.</ref> | پیتر منسفیلد، تاریخ خاورمیانه، ۱۳۸۵ش، ج1، ص259-263.</ref> | ||
==خاورمیانه و جنگ سرد== | ==خاورمیانه و جنگ سرد== | ||
دو قدرت جهانی یعنی آمریکا و شوروی از 1324ش، خاورمیانه را وارد یک جنگ سرد کردند که پیامدهایی تأثیرگذار بر منطقه داشته است. کارشناسان، دو دلیل اصلی این جنگ سرد را دستیابی به منابع نفتی و نیز دستیابی به برتری راهبردی در خاورمیانه میدانند. این جنگ، یک جنگ ایدئولوژیک میان دو نظام متفاوت یعنی سرمایهداری و کمونیسم بود. نفوذ این دو قدرت فرامنطقهای، خاورمیانه را به مدت چهار دهه درگیر این جنگ سرد کرده و همچنین، کشورهای خاورمیانه بر اساس گرایش خود به شعارهای اقتصادی و سیاسی آمریکا و شوروی، به دو بلوک غرب و شرق تقسیم شدند.<ref>Peter Sluglett, "The coldwar in the Middle East", 2010, P41-42; <br> | دو قدرت جهانی یعنی آمریکا و شوروی از 1324ش، خاورمیانه را وارد یک جنگ سرد کردند که پیامدهایی تأثیرگذار بر منطقه داشته است. کارشناسان، دو دلیل اصلی این جنگ سرد را دستیابی به منابع نفتی و نیز دستیابی به برتری راهبردی در خاورمیانه میدانند. این جنگ، یک جنگ ایدئولوژیک میان دو نظام متفاوت یعنی سرمایهداری و کمونیسم بود. نفوذ این دو قدرت فرامنطقهای، خاورمیانه را به مدت چهار دهه درگیر این جنگ سرد کرده و همچنین، کشورهای خاورمیانه بر اساس گرایش خود به شعارهای اقتصادی و سیاسی آمریکا و شوروی، به دو بلوک غرب و شرق تقسیم شدند.<ref>Peter Sluglett, "The coldwar in the Middle East", 2010, P41-42; <br> | ||