بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''تغییر جنسیت در ایران'''؛ فرایند تبدیل، آشکارسازی و یا تعیین جنس فرد در ایران | '''تغییر جنسیت در ایران'''؛ فرایند تبدیل، آشکارسازی و یا تعیین جنس فرد در ایران<ref group="دیدگاه">آیا این شناسه دقیق است؟ تغییر جنسیت فقط همان فرآیند تبدیل نیست؟</ref> | ||
تغییر جنسیت در ایران، پدیدهای چندبعدی و پیچیده است که از پزشکی و روانشناسی تا فقه، حقوق، جامعه و سیاست را در برمیگیرد. پس از گذشت اندکی کمتر از یک سده از اولین تغییر جنسیت در جهان، این پدیده هنوز معرکه آراء فراوانی است و در رابطه با امکان، چیستی و چگونگی آن، دیدگاههای متفاوت و بعضاً متناقضی وجود دارد. | تغییر جنسیت در ایران، پدیدهای چندبعدی و پیچیده است که از پزشکی و روانشناسی تا فقه، حقوق، جامعه و سیاست را در برمیگیرد. پس از گذشت اندکی کمتر از یک سده از اولین تغییر جنسیت در جهان، این پدیده هنوز معرکه آراء فراوانی است و در رابطه با امکان، چیستی و چگونگی آن، دیدگاههای متفاوت و بعضاً متناقضی وجود دارد. | ||
| خط ۲۸: | خط ۲۸: | ||
نوع سوم آشکارسازی جنسیت پنهان نام دارد که شامل افراد تک جنسیتی است که از جنسیت واحد واقعی اما پنهان برخوردارند و با عمل جراحی تنها جنسیت پنهان و پوشیده خود را آشکار میسازند.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1_%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA انواع تغییر جنسیت، وبسایت ویکی فقه.]</ref><ref group="دیدگاه">از منابع معتبر گزارش شود.</ref> | نوع سوم آشکارسازی جنسیت پنهان نام دارد که شامل افراد تک جنسیتی است که از جنسیت واحد واقعی اما پنهان برخوردارند و با عمل جراحی تنها جنسیت پنهان و پوشیده خود را آشکار میسازند.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1_%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA انواع تغییر جنسیت، وبسایت ویکی فقه.]</ref><ref group="دیدگاه">از منابع معتبر گزارش شود.</ref> | ||
== وضعیت فقهی و حقوقی تغییر جنسیت در ایران<ref group="دیدگاه">نیازمند بازنویسی ادبیات به سبک ویکی و با توجه به اهمیت موضوع، استفاده از منابع بیشتری شود.</ref> == | == وضعیت فقهی و حقوقی تغییر جنسیت در ایران<ref group="دیدگاه">نیازمند بازنویسی ادبیات به سبک ویکی و با توجه به اهمیت موضوع، استفاده از منابع بیشتری شود. مقالات بسیار زیادی در این زمینه نوشته شده است.</ref> == | ||
با توجه به سکوت قانونگذار و فقدان نص قانونی در نظام قانونی ایران نسبت به مشروع و نامشروع بودن تغییر جنسیت، نظرات متعددی در این زمینه مطرح شده که در مجموع به سه گروه قابل دستهبندی است: نظریه مشروعیت مطلق، نظریه ممنوعیت مطلق و نظریه مشروعیت مشروط که دیدگاه سوم با احکام دینی و واقعیتهای پزشکی تناسب بیشتری دارد. طبق قانون مدنی مشروعیت هر عملی منوط به منفعت عقلایی مشروع است. بنابراین، شخص در صورتی می تواند اقدام به تغییر جنسیت خود نماید که دارای مشکل جنسی باشد و پزشک متخصص، تغییر جنسیت را برای رفع مشکل او مفید تشخیص دهد. بنابراین در اکثر نظامهای حقوقی و نیز طبق نظر مشهور فقها، در صورتی که از لحاظ پزشکی ضروری تشخیص داده شود، مجاز میباشد.<ref>[https://law.tabrizu.ac.ir/article_2067_856df7dc3ea5cc875a80a5d206c98e7a.pdf اصغری آقمشهدی و عبدی، «وضعیت فقهی و حقوقی تغییر جنسیت»، 1390ش، ص16.]</ref> | با توجه به سکوت قانونگذار و فقدان نص قانونی در نظام قانونی ایران نسبت به مشروع و نامشروع بودن تغییر جنسیت، نظرات متعددی در این زمینه مطرح شده که در مجموع به سه گروه قابل دستهبندی است: نظریه مشروعیت مطلق، نظریه ممنوعیت مطلق و نظریه مشروعیت مشروط که دیدگاه سوم با احکام دینی و واقعیتهای پزشکی تناسب بیشتری دارد. طبق قانون مدنی مشروعیت هر عملی منوط به منفعت عقلایی مشروع است. بنابراین، شخص در صورتی می تواند اقدام به تغییر جنسیت خود نماید که دارای مشکل جنسی باشد و پزشک متخصص، تغییر جنسیت را برای رفع مشکل او مفید تشخیص دهد. بنابراین در اکثر نظامهای حقوقی و نیز طبق نظر مشهور فقها، در صورتی که از لحاظ پزشکی ضروری تشخیص داده شود، مجاز میباشد.<ref>[https://law.tabrizu.ac.ir/article_2067_856df7dc3ea5cc875a80a5d206c98e7a.pdf اصغری آقمشهدی و عبدی، «وضعیت فقهی و حقوقی تغییر جنسیت»، 1390ش، ص16.]</ref> | ||
| خط ۴۰: | خط ۴۰: | ||
اما غیر از تغییر جنسیت فریده، روایت رسمی و دقیقتر از تغییر جنسیت در ایران به نام فریدون ملک آرا در سال 1343 ش ثبت شده است. وی شرح حال خود را در قالب چند نامه به امام خمینی ارسال می کند و می نویسد که همیشه فکر میکند یک زن است. امام خمینی در اولین پاسخ به نامههای وی، میگوید او باید سعی کند تا وظائف مردانه را به جا آورد.<ref>[https://www.ghazavat.org/article_222481_2c35bc7acc4496dae74de2e20cd28338.pdf ضیایی و فتاحی، «مطالعه تطبیقی روند تغییر جنسیت در ایران و اتحادیه اروپا»، 1397ش، ص116.]</ref> | اما غیر از تغییر جنسیت فریده، روایت رسمی و دقیقتر از تغییر جنسیت در ایران به نام فریدون ملک آرا در سال 1343 ش ثبت شده است. وی شرح حال خود را در قالب چند نامه به امام خمینی ارسال می کند و می نویسد که همیشه فکر میکند یک زن است. امام خمینی در اولین پاسخ به نامههای وی، میگوید او باید سعی کند تا وظائف مردانه را به جا آورد.<ref>[https://www.ghazavat.org/article_222481_2c35bc7acc4496dae74de2e20cd28338.pdf ضیایی و فتاحی، «مطالعه تطبیقی روند تغییر جنسیت در ایران و اتحادیه اروپا»، 1397ش، ص116.]</ref> | ||
ملک آرا در جریان تبعید حضرت امام به پاریس، به آنجا می رود تا با امام ملاقات کند اما موفق نمیشود. با وقوع انقلاب کار بر او سخت تر می شود و او که کارمند صدا و سیما بوده، به خاطر همین مسئله از کارش اخراج میشود. پس از انقلاب با تلاش بسیار به حضور امام خمینی میرسد و نهایتاً موفق می شود تا اجازه نامهای برای تغییر جنسیت دریافت کند. در این ملاقات که سه تن از پزشکان امام خمینی هم حضور داشتند با توضیحات بیشتری که در خصوص وضعیت وی ارائه می دهند، امام تغییر جنسیت با تجویز پزشک مورد اعتماد را فاقد ایراد شرعی می دانند.<ref>[https://jjfil.ut.ac.ir/article_51929_05558bf8ace99202079de399b4fb8229.pdf عباس زاده و اسدی، «آثار تغییر جنسیت در جرائم و مجازات ها»، 1392ش، ص301.]</ref> وی نهایتاً در سال 1379ش عمل تغییر جنسیت خود را در تایلند انجام میدهد.<ref>[https://jolt.ut.ac.ir/article_11388_084371a432200507cfd2ab84fdd94a0b.pdf باریکلو، وضعیت تغییر جنسیت، 1382ش، ص736.]</ref> | ملک آرا در جریان تبعید حضرت امام به پاریس، به آنجا می رود تا با امام ملاقات کند اما موفق نمیشود. با وقوع انقلاب کار بر او سخت تر می شود و او که کارمند صدا و سیما بوده، به خاطر همین مسئله از کارش اخراج میشود. پس از انقلاب با تلاش بسیار به حضور امام خمینی میرسد و نهایتاً موفق می شود تا اجازه نامهای برای تغییر جنسیت دریافت کند. در این ملاقات که سه تن از پزشکان امام خمینی هم حضور داشتند با توضیحات بیشتری که در خصوص وضعیت وی ارائه می دهند، امام تغییر جنسیت با تجویز پزشک مورد اعتماد را فاقد ایراد شرعی می دانند.<ref>[https://jjfil.ut.ac.ir/article_51929_05558bf8ace99202079de399b4fb8229.pdf عباس زاده و اسدی، «آثار تغییر جنسیت در جرائم و مجازات ها»، 1392ش، ص301.]</ref> وی نهایتاً در سال 1379ش عمل تغییر جنسیت خود را در تایلند انجام میدهد.<ref>[https://jolt.ut.ac.ir/article_11388_084371a432200507cfd2ab84fdd94a0b.pdf باریکلو، وضعیت تغییر جنسیت، 1382ش، ص736.]</ref><ref group="دیدگاه">این حجم از مطلب در تاریخچه تغییر جنسیت برای یک فرد لازم نیست. در یک خط مطلب را جمع کنید. برای این فرد مقاله دیگری خواهیم نوشت.</ref> | ||
در رابطه با پیشینه تغییر جنسیت در ایران، برخی روایتهای غیررسمی اولین تغییر جنسیت در ایران را به سال 1309ش مقارن با 1930م 22 سال قبل از آمریکا و 12 سال زودتر از انگلستان توسط دکتر محمد خلعتبری ذکر کردهاند. در این زمینه اطلاعات دقیقی در دست نیست.<ref>[https://www.manaviyat.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%88-%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA/ فدایی، تاریخچه و وضعیت فقهی مسئله تغییر جنسیت، ویسایت معنویت.]</ref> | در رابطه با پیشینه تغییر جنسیت در ایران، برخی روایتهای غیررسمی اولین تغییر جنسیت در ایران را به سال 1309ش مقارن با 1930م 22 سال قبل از آمریکا و 12 سال زودتر از انگلستان توسط دکتر محمد خلعتبری ذکر کردهاند. در این زمینه اطلاعات دقیقی در دست نیست.<ref>[https://www.manaviyat.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%88-%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA/ فدایی، تاریخچه و وضعیت فقهی مسئله تغییر جنسیت، ویسایت معنویت.]</ref> | ||
== شرایط تغییر جنسیت در ایران<ref group="دیدگاه">این بحث و بحث بعدی زیر مجچموعه وضعیت فقهی و حقوقی ...است</ref> == | == شرایط تغییر جنسیت در ایران<ref group="دیدگاه">این بحث و بحث بعدی زیر مجچموعه وضعیت فقهی و حقوقی ...است | ||
علاوه بر آن، نمیتوان گفت این موارد همه از شرایط تغییر جنسیت در ایران هستند. در صورتی شرایط تغییر جنسیت در ایران به شمار می آید که در قانون یا آیین نامه و... ذکر شده باشد. در غیر اینصورت توصیه های پزشکی و روانشناسی هستند. بنابراین یا در مطلب یا در منبع آن تجدید نظر شود.</ref> == | |||
علی رغم منع و محدودیت قانونی در اکثر کشورهای اسلامی، تغییر جنسیت در ایران به صورت قانونی امکانپذیر است. <ref group="دیدگاه">این مطلب در منبع انتهای پاراگراف نیست و افزوده نویسنده است. حتما نیاز به منبع معتبر دارد</ref>داشتن سن بالای 18 سال، تاییدیه داشتن از دو روانپزشک صاحب صلاحیت مبنی بر ترنس بودن، داشتن مجوز تغییر جنسیت از دادگاه، زندگی به مدت یکسال در کالبد جنس مخالف و برخی شرایط روحی و روانی دیگر از جمله شرایط تغییر جنسیت در ایران است.<ref>[https://www.bonyadvokala.com/blog/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «تغییر جنسیت و شرایط و قوانین آن در ایران»، وبسایت بنیاد وکلا.]</ref> | علی رغم منع و محدودیت قانونی در اکثر کشورهای اسلامی، تغییر جنسیت در ایران به صورت قانونی امکانپذیر است. <ref group="دیدگاه">این مطلب در منبع انتهای پاراگراف نیست و افزوده نویسنده است. حتما نیاز به منبع معتبر دارد</ref>داشتن سن بالای 18 سال، تاییدیه داشتن از دو روانپزشک صاحب صلاحیت مبنی بر ترنس بودن، داشتن مجوز تغییر جنسیت از دادگاه، زندگی به مدت یکسال در کالبد جنس مخالف و برخی شرایط روحی و روانی دیگر از جمله شرایط تغییر جنسیت در ایران است.<ref>[https://www.bonyadvokala.com/blog/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «تغییر جنسیت و شرایط و قوانین آن در ایران»، وبسایت بنیاد وکلا.]</ref> | ||
| خط ۵۹: | خط ۶۱: | ||
طبق نظر برخی پژوهشگران با توجه به مراجعه برخی به خارج از کشور برای عمل جراحی و عدم تمایل به آشکارسازی برخی از کسانی که تغییر جنسیت دادهاند، دستیابی به آمار دقیق از افراد تغییر جنسیت داده دشوار است. با این وجود حدود هفت هزار نفر در ایران تغییر جنسیت انجام داده اند و طبق برآوردهای تقریبی موجود در هر صد هزار نفر بین چهار تا هفت نفر ممکن است ترنس باشند.<ref>[https://ofoghhawzah.ir/?nid=831&pid=3&type=1 «تغییر جنسیت و چالش های آن»، هفته نامه افق حوزه.]</ref> | طبق نظر برخی پژوهشگران با توجه به مراجعه برخی به خارج از کشور برای عمل جراحی و عدم تمایل به آشکارسازی برخی از کسانی که تغییر جنسیت دادهاند، دستیابی به آمار دقیق از افراد تغییر جنسیت داده دشوار است. با این وجود حدود هفت هزار نفر در ایران تغییر جنسیت انجام داده اند و طبق برآوردهای تقریبی موجود در هر صد هزار نفر بین چهار تا هفت نفر ممکن است ترنس باشند.<ref>[https://ofoghhawzah.ir/?nid=831&pid=3&type=1 «تغییر جنسیت و چالش های آن»، هفته نامه افق حوزه.]</ref> | ||
= حمایت از تغییر جنسیت در ایران = | = حمایت از تغییر جنسیت در ایران<ref group="دیدگاه">به طور جدی نیاز به بازنویسی دارد. پالایش خوبی از متن منبع نشده است و گویا نقل قول مستقیم است. </ref> = | ||
حمایت قانونی و مالی خوبی از ترنس ها در ایران وجود دارد. گذشته از وجود مجوز قانونی برای تغییر جنسیت در ایران، هزینه این عمل در مقایسه با حتی کشورهای اروپایی پایین تر است. از این جهت، سالانه تعداد قابل توجهی از ترنس ها برای تغییر جنسیت به ایران سفر می کنند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401082819602/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA «'''ایران؛ بهشت «تِرَنسهای» متقاضی عمل تایید جنسیت'''»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | حمایت قانونی و مالی خوبی از ترنس ها در ایران وجود دارد. گذشته از وجود مجوز قانونی برای تغییر جنسیت در ایران، هزینه این عمل در مقایسه با حتی کشورهای اروپایی پایین تر است. از این جهت، سالانه تعداد قابل توجهی از ترنس ها برای تغییر جنسیت به ایران سفر می کنند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401082819602/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA «'''ایران؛ بهشت «تِرَنسهای» متقاضی عمل تایید جنسیت'''»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | ||
