| خط ۳: | خط ۳: | ||
در اصطلاح فقهی مادر کسی است که فرزند از رحم او متولد و به همین سبب صاحب منزلت مادری میشود. به عبارت دیگر مادر کسی است که؛ امر پرورش فرزندان را در دوران حمل و پس از آن بر عهده داشته و در انجام این وظیفه، بدون هیچ چشمداشت مادی یا معنوی، کوشا است. در مباحث فرهنگی و اجتماعی، پایگاه مادری حامل منزلت و نقشهایی است که دیگران از زن بهعنوان مادر انتظار دارند. ملاکهای منزلت در فرهنگهای مختلف متفاوت است که عمدترین آنها عبارتند از: ثروت، قدرت، نَسب، سن و ارزشهای فرهنگی و معنوی.<ref>ابراهیمیپور و دیگران، شاخصهای خانواده مطلوب، 1395ش، ص549.</ref>در آیات قران، مادری به سه دسته؛ مادری جسمانی،<ref>سوره نحل، آیه 72.</ref> مادری اجتماعی یا معنوی<ref>سوره احزاب، آیه 6.</ref> و مادری شیری یا رضاعی تقسیم شده است.<ref>سوره نساء، آیه 23.</ref> | در اصطلاح فقهی مادر کسی است که فرزند از رحم او متولد و به همین سبب صاحب منزلت مادری میشود. به عبارت دیگر مادر کسی است که؛ امر پرورش فرزندان را در دوران حمل و پس از آن بر عهده داشته و در انجام این وظیفه، بدون هیچ چشمداشت مادی یا معنوی، کوشا است. در مباحث فرهنگی و اجتماعی، پایگاه مادری حامل منزلت و نقشهایی است که دیگران از زن بهعنوان مادر انتظار دارند. ملاکهای منزلت در فرهنگهای مختلف متفاوت است که عمدترین آنها عبارتند از: ثروت، قدرت، نَسب، سن و ارزشهای فرهنگی و معنوی.<ref>ابراهیمیپور و دیگران، شاخصهای خانواده مطلوب، 1395ش، ص549.</ref>در آیات قران، مادری به سه دسته؛ مادری جسمانی،<ref>سوره نحل، آیه 72.</ref> مادری اجتماعی یا معنوی<ref>سوره احزاب، آیه 6.</ref> و مادری شیری یا رضاعی تقسیم شده است.<ref>سوره نساء، آیه 23.</ref> | ||
== | ==انواع مادر== | ||
مادر زیستی | |||
مادر جانشین | |||
مادر اجتماعی | |||
==نقشهای مادر== | |||
==منزلت مادر== | |||
مادر از جایگاه ویژه در اندیشه و زیست تاریخی انسانها برخوردار بوده و از مفاهیم مهمی فرهنگی بهشمار میآید. مادر در تمدنهای باستانی دارای منزلت والا تلقی شده و ادیان نیز در تقدس بخشی آن نقش برجستهای داشته<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3674/6071/64084/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C احسانی، «جایگاه مادر در اندیشه دینی»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه]</ref> و امروزه در رویکردهای مختلف علمی اهمیت آن مورد بررسی قرار میگیرد: | مادر از جایگاه ویژه در اندیشه و زیست تاریخی انسانها برخوردار بوده و از مفاهیم مهمی فرهنگی بهشمار میآید. مادر در تمدنهای باستانی دارای منزلت والا تلقی شده و ادیان نیز در تقدس بخشی آن نقش برجستهای داشته<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3674/6071/64084/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C احسانی، «جایگاه مادر در اندیشه دینی»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه]</ref> و امروزه در رویکردهای مختلف علمی اهمیت آن مورد بررسی قرار میگیرد: | ||
| خط ۲۳: | خط ۲۹: | ||
* در آیین یهود، یهودیبودن فرد از طریق مادر به ارث میرسد.<ref>[https://journals.iau.ir/article_522962.html عزیزی خادم و حسینی، «بررسی نقش زن در یهودیت»، 1393ش، ص74.]</ref> برخی پژوهشگران بر پایهٔ همین جایگاه، احتمال وجود مادرسالاری در این آیین را مطرح کردهاند؛ با این حال، پژوهشهای معتبرتر این نقش را محدود به حوزهٔ خانواده میدانند.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142584/زن_در_ادیان_ابراهیمی_اسلام_یهودیت_مسیحیت_ توکلی، «زن در ادیان ابراهیمی (اسلام، یهودیت، مسیحیت)»، در پرتال امام خمینی.]</ref> | * در آیین یهود، یهودیبودن فرد از طریق مادر به ارث میرسد.<ref>[https://journals.iau.ir/article_522962.html عزیزی خادم و حسینی، «بررسی نقش زن در یهودیت»، 1393ش، ص74.]</ref> برخی پژوهشگران بر پایهٔ همین جایگاه، احتمال وجود مادرسالاری در این آیین را مطرح کردهاند؛ با این حال، پژوهشهای معتبرتر این نقش را محدود به حوزهٔ خانواده میدانند.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142584/زن_در_ادیان_ابراهیمی_اسلام_یهودیت_مسیحیت_ توکلی، «زن در ادیان ابراهیمی (اسلام، یهودیت، مسیحیت)»، در پرتال امام خمینی.]</ref> | ||
* در مسیحیت، برخی پژوهشگران، فراوانیِ نقاشیهای مریم به همراه فرزندش عیسی مسیح را نشانهای از جایگاه رفیع مادری در این آیین میدانند.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142584/زن_در_ادیان_ابراهیمی_اسلام_یهودیت_مسیحیت_ توکلی، «زن در ادیان ابراهیمی(اسلام، یهودیت، مسیحیت)»، پرتال امام خمینی.]</ref> | * در مسیحیت، برخی پژوهشگران، فراوانیِ نقاشیهای مریم به همراه فرزندش عیسی مسیح را نشانهای از جایگاه رفیع مادری در این آیین میدانند.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142584/زن_در_ادیان_ابراهیمی_اسلام_یهودیت_مسیحیت_ توکلی، «زن در ادیان ابراهیمی(اسلام، یهودیت، مسیحیت)»، پرتال امام خمینی.]</ref> | ||
* جایگاه [[مادر]] در آموزههای [[اسلام]] نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ بخش قابلتوجهی از آیات [[قرآن]] و روایات اسلامی به احترام و نیکی به مادر اختصاص یافتهاند. در این آیین، مادری نمودی عالی از کمال زن معرفی شده و پاداش معنوی بزرگی برای آن در نظر گرفته شده است، تا جایی که نیکی به مادر در ردیف پرستش خداوند قرار گرفته است.<ref name=":12">سوره نساء، آیه 36.</ref> | * جایگاه [[مادر]] در آموزههای [[اسلام]] نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ بخش قابلتوجهی از آیات [[قرآن]] و روایات اسلامی به احترام و نیکی به مادر اختصاص یافتهاند. در این آیین، مادری نمودی عالی از کمال زن معرفی شده و پاداش معنوی بزرگی برای آن در نظر گرفته شده است، تا جایی که نیکی به مادر در ردیف پرستش خداوند قرار گرفته است.<ref name=":12">سوره نساء، آیه 36.</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
