بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
== جغرافیا == | == جغرافیا == | ||
عمان در بخش جنوب غربی قاره آسیا و در ربع جنوب شرقی [[شبهجزیره عربستان]] واقع شده است. سواحل آن به طول ۳۱۶۵ کیلومتر از [[تنگه هرمز]] در شمال تا مرزهای [[انصارالله یمن|یمن]] امتداد دارد و بر سه [[دریای عرب]]، [[دریای عمان]] و [[خلیج فارس]] مشرف است. این کشور از سمت غرب با [[امارات متحده عربی]] و [[عربستان سعودی]]، از جنوب با جمهوری یمن، از شمال با تنگه هرمز و از شرق با دریای عرب هممرز است. این موقعیت، امکان ارتباط با جهان خارج و ایجاد کانالهای ارتباطی سیاسی، اقتصادی و فرهنگی را برای عمان فراهم کرده است. عمان سومین کشور بزرگ شبهجزیره عربستان است.<ref>{{پک/بن|۵|ک=وزارة الاقتصاد|ف=نبذة عن عُمان|زبان=ar}}</ref> مساحت آن ۳۰۹,۵۰۰ کیلومترمربع و پایتخت آن مسقط است.<ref>{{پک/بن|2|ک=bbc|ف=Oman country profile|زبان=en}}</ref> | |||
== نامگذاری == | == نامگذاری == | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
در قرن شانزدهم میلادی، پرتغال پایتخت عمان را تصرف کرد و تا سال ۱۶۵۰م آن را در اشغال داشت؛ خاندان حاکم آلبوسعید، پرتغالیها را بیرون راندند و باعث تسلط عمانیها بر بخش بزرگی از خلیج فارس شدند. قدرت تا سال ۱۹۷۰م در دست خاندان آلبوسعید باقی ماند تا اینکه به دست سلطان قابوس بن سعید افتاد که نقش بهسزایی در پیشرفت و توسعه چشمگیر عمان ایفا کرد.<ref>{{پک|الافضل|۱۴۴۴|ک=العربیه|ف=ویکیپدیا مسالة|کد=ar}}</ref> | |||
== طبیعت و اقلیم == | == طبیعت و اقلیم == | ||
بخش اعظم قلمرو حاکمیت مرکزی عمان را ارتفاعات و مناطق کوهستانی تشکیل میدهند.<ref>{{پک|الصایدی|۱۴۱۴|ک=المورخ العربی|ف=بلاد عمان (فصل من کتاب للرحالة الألمانی کارستن نیبور)|کد=ar|ص=۸۲}}</ref> عمان از نظر جغرافیایی یکی از متنوعترین کشورهای عربی است. اشکال طبیعی آن عبارتند از: | |||
* سواحل شنی، صخرههای مرتفع و دشتهای حاصلخیزی که توسط رشتهکوههای طویل محصور شده و درهها و چشمههای آب فراوانی را دربر میگیرند. | |||
* صحراهای شنی وسیع که در مرکز عمان متمرکز هستند. | |||
* استان ظفار در جنوب این کشور از فصل موسمی برخوردار است که بهدلیل آب و هوای بارانی، به مدت تقریباً ۳ ماه در هر سال (ژوئن تا سپتامبر)، گردشگرانی را از داخل و خارج از کشور به سوی خود جذب میکند.<ref>{{پک/بن|۵|ک=وزارة الاقتصاد|ف=نبذة عن عُمان|زبان=ar}}</ref> | |||
آبوهوای عمان نیز متنوع است؛ در مرکز گرم و خشک و در مناطق ساحلی گرم و مرطوب است.<ref>{{پک|الافضل|۱۴۴۴|ک=العربیه|ف=ویکیپدیا مسالة|کد=ar}}</ref> | |||
== جمعیت == | == جمعیت == | ||
جمعیت عمان در سال ۲۰۲۳م به ۴,۶۳۴,۲۰۸ نفر رسید و تراکم جمعیت آن حدود ۱۵ نفر در هر کیلومترمربع است. اکثر جمعیت در مناطق شهری ساکن هستند؛ اگرچه تعدادی همچنان در مناطق روستایی زندگی میکنند.<ref>{{پک|الافضل|۱۴۴۴|ک=العربیه|ف=ویکیپدیا مسالة|کد=ar}}</ref> جمعیت عمان در ۱۱ استان توزیع شده است که عبارتند از استان مسقط، مسندم، ظفار، بریمی، شمال و جنوب باطنه، شمال و جنوب شرقیه، وسطی و ظاهره که در مجموع شامل ۶۱ شهرستان است.<ref>{{پک/بن|۵|ک=وزارة الاقتصاد|ف=نبذة عن عُمان|زبان=ar}}</ref> منطقه ساحلی باطنه حدود یکچهارم جمعیت عمان را در خود جای داده است که دلیل آن وجود فرصتهای مناسب برای صیادی و کشاورزی است.<ref>{{پک|الافضل|۱۴۴۴|ک=العربیه|ف=ویکیپدیا مسالة|کد=ar}}</ref> | |||
جمعیت عمان در ۱۱ استان توزیع شده است که عبارتند از استان مسقط، مسندم، ظفار، بریمی، شمال و جنوب باطنه، شمال و جنوب شرقیه، وسطی و ظاهره که در مجموع شامل ۶۱ شهرستان است.<ref>{{پک/بن|۵|ک=وزارة الاقتصاد|ف=نبذة عن عُمان|زبان=ar}}</ref> | |||
== زبان و دین رسمی == | == زبان و دین رسمی == | ||
| خط ۲۰: | خط ۲۵: | ||
== نظام سیاسی و ساختار حکومتی == | == نظام سیاسی و ساختار حکومتی == | ||
از لحاظ ساختار سیاسی در دورههای گذشته، سرزمین عمان به مناطق کوچکتری با حاکمان محلی متعدد و نظامی نسبتاً غیرمتمرکز تقسیم میشده است. عالیترین و قدرتمندترین مقام سیاسی در این ساختار با عنوان «امام عمان» شناخته میشد که قدرت مرکزی را در دست داشت. در کنار این مقام، امرای محلی دیگری نیز حضور داشتند که کنترل مناطق و قبایل مختلف را بر عهده داشتند و با لقب | از لحاظ ساختار سیاسی در دورههای گذشته، سرزمین عمان به مناطق کوچکتری با حاکمان محلی متعدد و نظامی نسبتاً غیرمتمرکز تقسیم میشده است. عالیترین و قدرتمندترین مقام سیاسی در این ساختار با عنوان «امام عمان» شناخته میشد که قدرت مرکزی را در دست داشت. در کنار این مقام، امرای محلی دیگری نیز حضور داشتند که کنترل مناطق و قبایل مختلف را بر عهده داشتند و با لقب شیخ خطاب میشدند. از جمله مهمترین مناطقی که تحت حاکمیت شیوخ محلی اداره میشدند، میتوان به نواحی دژاو، جبرین، غافر، رنک، گبی، ظاهره، مقنیات و سِر اشاره کرد.<ref>{{پک|الصایدی|۱۴۱۴|ک=المورخ العربی|ف=بلاد عمان (فصل من کتاب للرحالة الألمانی کارستن نیبور)|کد=ar|ص=۸۲}}</ref> | ||
== روابط و سیاست خارجی == | == روابط و سیاست خارجی == | ||
| خط ۵۹: | خط ۶۴: | ||
== نظام اقتصادی == | == نظام اقتصادی == | ||
اقتصاد | اقتصاد عمان به بخشهای مختلفی وابسته است که مهمترین آنها تجارت، نفت، کشاورزی، گردشگری و شیلات است. نفت در سال ۱۹۶۴ با مقادیر تجاری کشف و بهسرعت بر اقتصاد کشور مسلط شد؛ بهطوری که دو پنجم تولید ناخالص داخلی و سه چهارم درآمد دولت را تشکیل میدهد.<ref>{{پک|الافضل|۱۴۴۴|ک=العربیه|ف=ویکیپدیا مسالة|کد=ar}}</ref> با این حال، دولت عمان سیاستهای تنوعبخشی به اقتصاد، صنعتیسازی و خصوصیسازی را دنبال میکند تا سهم بخش غیرنفتی در تولید ناخالص داخلی را افزایش دهد.<ref>{{پک/بن|۴|ک=وزارة الخارجیة العمانیة|ف=الاقتصاد|زبان=ar}}</ref> | ||
=== '''موقعیت استراتژیک و تجارت''' === | === '''موقعیت استراتژیک و تجارت''' === | ||
