سیزده‌به‌در: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۲: / خط ۲: @@
 '''<big>سیزده‌به‌در</big>'''؛ رسم طبیعت‌گردی ایرانیان در سیزدهم فروردین.
-سیزده به‌در از آیین‌های نوروزی ایرانیان است که در روز سیزدهم [[فروردین]] برگزار می‌شود و مردم از شهر خارج شده و به باغ و صحرا می‌روند تا آن روز را به شادی، سرگرمی و بازی بگذرانند.<ref>[https://www.vajehyab.com/amid/%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87+%D8%A8%D9%87+%D8%AF%D8%B1 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه «سیزده بدر»؛ معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژه «سیزده به در».]</ref> سیزدهم فروردین در [[ایران]]، تعطیل رسمی است و پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی]]، آن را «روز طبیعت» نام نهادند.
+سیزده به‌در از آیین‌های نوروزی ایرانیان است که در روز سیزدهم [[فروردین]] برگزار می‌شود و مردم از شهر خارج شده و به باغ و صحرا می‌روند تا آن روز را به شادی، سرگرمی و بازی بگذرانند.<ref>[https://www.vajehyab.com/amid/%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87+%D8%A8%D9%87+%D8%AF%D8%B1 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه «سیزده بدر»؛ معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژه «سیزده به در».]</ref> سیزدهم فروردین در [[ایران]]، تعطیل رسمی است و پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]]، آن را «روز طبیعت» نام نهادند.
 ==پیشینه==
-کهن‌ترین گزارش درباره سیزده‌بدر، توسط احمدمیرزا فرزند فتحعلی‌شاه در سال 1304ق نگارش شده و به برگزاری مراسم روز سیزده [[عید نوروز]] در دربار اشاره دارد.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86 عضدالدوله، تاریخ عضددی، 1376ش، ص۵۳-۵۴، به نقل از: «سیزده فروردین» در ویکی فقه.]</ref>  در مآخذ فارسی و عربی پیش از آن، اشاره‌ای به مراسم سیزده به‌در دیده نمی‌شود. بیشترین گزارش‌ها مربوط به دوره ناصرالدین‌شاه است که توسط عین‌السلطنه یادداشت می‌شد.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86 سالور (عین‌السلطنه)، روزنامه خاطرات عین‌السلطنه، 1374ش، ج۱، ص۱۵۹، به نقل از: «سیزده فروردین» در ویکی فقه.]</ref> عبدالله مستوفی از مستوفیان خاندان [[قاجار]]، در کتاب «شرح زندگانی من» با جزئیات به مراسم سیزده‌بدر پرداخته است.<ref>[https://www.ibna.ir/fa/report/219699 «روایت سفرنامه نویسان اروپایی و مستوفی قاجار از سیزدهمین روز فروردین»، تارنمای خبرگزاری کتاب ایران، تاریخ درج: 13 فروردین 1397ش.]</ref>
+کهن‌ترین گزارش درباره سیزده‌بدر، توسط احمدمیرزا فرزند فتحعلی‌شاه در سال 1304ق نگارش شده و به برگزاری مراسم روز سیزده عید [[نوروز]] در دربار اشاره دارد.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86 عضدالدوله، تاریخ عضددی، 1376ش، ص۵۳-۵۴، به نقل از: «سیزده فروردین» در ویکی فقه.]</ref>  در مآخذ فارسی و عربی پیش از آن، اشاره‌ای به مراسم سیزده به‌در دیده نمی‌شود. بیشترین گزارش‌ها مربوط به دوره ناصرالدین‌شاه است که توسط عین‌السلطنه یادداشت می‌شد.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86 سالور (عین‌السلطنه)، روزنامه خاطرات عین‌السلطنه، 1374ش، ج۱، ص۱۵۹، به نقل از: «سیزده فروردین» در ویکی فقه.]</ref> عبدالله مستوفی از مستوفیان خاندان [[قاجار]]، در کتاب «شرح زندگانی من» با جزئیات به مراسم سیزده‌بدر پرداخته است.<ref>[https://www.ibna.ir/fa/report/219699 «روایت سفرنامه نویسان اروپایی و مستوفی قاجار از سیزدهمین روز فروردین»، تارنمای خبرگزاری کتاب ایران، تاریخ درج: 13 فروردین 1397ش.]</ref>
 ==آداب ‌و رسوم==
 سیزده [[فروردین]]، آخرین روز از جشن‌های نوروزی ایرانیان است. در این روز، مردم از خانه‌ها بیرون ‌آمده و به دشت‌ها و باغ‌ها می‌روند و روز خود را در کنار آب روان چشمه‌ها و جویبارها، درختان و سبزه‌زارها به شادی می‌گذرانند.<ref>[http://portal.nlai.ir/EI/Wiki%20Pages/%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87%20%D8%A8%D9%87%20%D8%AF%D8%B1.aspx بلوکباشی، نوروز، جشن‌نوزایی آفرینش، 1380ش، ص 89؛ به نقل از: «سیزده به در» در دانشنامه ایران زمین.]</ref> بازی [[الک‌دولک]]، وسط‌بازی،<ref>[http://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D8%A8%D8%AF%D8%B1 «سیزده بدر»، در ویکی‌جو.]</ref> تاب‌بازی،<ref>[http://portal.nlai.ir/EI/Wiki%20Pages/%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87%20%D8%A8%D9%87%20%D8%AF%D8%B1.aspx بلوکباشی، نوروز، جشن‌نوزایی آفرینش،1380ش، صص 98-109؛ به نقل از: «سیزده به در» در دانشنامه ایران زمین.]</ref> گره‌زدن سبزه، سپردن سبزه به آب روان، خوردن کاهو و سکنجبین و پختن غذاهای مختلف به‌ویژه [[آش رشته]] در دامان طبیعت، از آداب و رسوم ایرانیان در روز سیزدهم فروردین است.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86 «سیزده فروردین» در ویکی فقه.]</ref>