جز حمید گلزار صفحهٔ سرپوش ماد را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به سرپوش مادها منتقل کرد
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۵: خط ۳۵:


==جنس==
==جنس==
قوم ماد<ref group="یادداشت"> ماد نام قومی است آریایی- ایرانی نژاد، دام‌پرور و کوچنده که در حدود سه هزار سال پیش نام خود را آریا نهاده بودند.آریایی‌ها شامل سه قوم پارت‌ها، مادها و پارس‌ها بودند. مادها پس از شکست آشوری‌ها و خارج شدن از سلطه آنها توانستند در غرب ایران ساکن شوند و اولین دولت متمرکز و متشکل از اقوام آریایی را شکل دهند.</ref>
[[مادها|قوم ماد]]<ref>[https://www.sid.ir/search/journal/paper/%d9%85%d8%a7%d8%af%d9%87%d8%a7/fa?str=%d9%85%d8%a7%d8%af%d9%87%d8%a7&page=1&sort=0&fgrp=all&ftyp=all&fyrs=all پناهی واخباری، «ساختار و کارکردهای خانواده ایرانی دردوره مادها»، 1397ش، ص60.]</ref> به‌علت دامپرور بودن، هنر ریسیدن نخ از پشم را آموخته بودند.<ref>  [https://ganj.irandoc.ac.ir/viewer/04e4f636094017feb48d968509137862 کرمی، «‌مطالعه پوشاک معاصر زنان لر منطقه لرستان با پوشاک زنان دوره باستان با تکیه بر قوم ماد»، 1396ش، ص38.]</ref>  مادها در اغلب موارد برای پوشش سر از کلاهی از جنس پارچه یا نمد استفاده می‌کردند. ثروتمندان همین کلاه را از پوست پلنگ و یوزپلنگ تهیه می‌کردند.<ref>  [https://omdehstyle.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F-%D9%88%DB%8C%DA%98%DA%AF%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D9%85/ «تاریخچه لباس مادها چیست؟ ویژگی پوشاک مادها!»، ‌وب‌سایت پخش پوشاک.]</ref>
<ref>[https://www.sid.ir/search/journal/paper/%d9%85%d8%a7%d8%af%d9%87%d8%a7/fa?str=%d9%85%d8%a7%d8%af%d9%87%d8%a7&page=1&sort=0&fgrp=all&ftyp=all&fyrs=all پناهی واخباری، «ساختار و کارکردهای خانواده ایرانی دردوره مادها»، 1397ش، ص60.]</ref> به‌علت دامپرور بودن، هنر ریسیدن نخ از پشم را آموخته بودند.<ref>  [https://ganj.irandoc.ac.ir/viewer/04e4f636094017feb48d968509137862 کرمی، «‌مطالعه پوشاک معاصر زنان لر منطقه لرستان با پوشاک زنان دوره باستان با تکیه بر قوم ماد»، 1396ش، ص38.]</ref>  مادها در اغلب موارد برای پوشش سر از کلاهی از جنس پارچه یا نمد استفاده می‌کردند. ثروتمندان همین کلاه را از پوست پلنگ و یوزپلنگ تهیه می‌کردند.<ref>  [https://omdehstyle.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F-%D9%88%DB%8C%DA%98%DA%AF%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D9%85/ «تاریخچه لباس مادها چیست؟ ویژگی پوشاک مادها!»، ‌وب‌سایت پخش پوشاک.]</ref>


==انواع سرپوش‌ها در میان قوم ماد==
==انواع سرپوش‌ها در میان قوم ماد==
خط ۶۲: خط ۶۱:
==کارکرد اجتماعی سر‌پوش‌ها در تمدن ماد==
==کارکرد اجتماعی سر‌پوش‌ها در تمدن ماد==
مادها از اقوام مختلف سکاها و سغدی‌ها بودند و تلاش می‌کردند هویت خود را با استفاده از سرپوش‌‌ها نشان دهند. اهمیت پوشش سر در میان مادها از میزان تنوع اشکال مختلف آنها مشخص شده است.<ref> [https://civilica.com/doc/1193352/ شریف‌نژاد و محمودی ‌عالمی، «بررسی پوشش زنان و مردان دوره ماد، تاثیر، پیشه، اقلیم و ارتباط با دیگر جوامع بر روی نوع پوشش قوم ماد»، 1399ش، ص1.] </ref>  در تمدن ماد سرپوش‌ها برای تفکیک جایگاه اجتماعی افراد در جامعه کاربرد داشته است.<ref>  ثاقب‌فر، دین مهر در جهان باستان، 1385ش، ص148.</ref>  سرپوش‌ها در این تمدن علاوه برای ایمن‌سازی انسان از سرما و تابش آفتاب، کارکرد حفظ زیبایی ظاهر و نمایشی نیز داشته است. مادها برای نمایش طبقه اجتماعی، قومیت و مذهب خود سرپوش ویژه‌ای را به ‌کار می‌بردند.<ref>  [https://seeiran.ir/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%88-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7/ «لباس و پوشاک در دوره مادها»، وب‌سایت سیری در ایران.] </ref>  از دیگر کارکردهای اجتماعی سرپوش‌های ماد ایجاد تمایز میان مردان خویشاوند پادشاه با مردم عادی بود. به این منظور گاهی اوقات نواری به دور کلاه (تیاره) می‌بستند که دنباله نوار به همراه دنبالۀ کوتاه در پشت سر قرار می‌گرفت.<ref>  یار‌شاطر، پوشاک در ایران زمین، 1383ش، ص‌52.</ref>  همچنین در نوشته‌های هرودوت به هدیۀ تیاره‌ای زربفت که برای جلب دوستی به‌عنوان پیشکش برای خشایارشاه فرستاده شده، اشاره شده است.<ref> یار‌شاطر، پوشاک در ایران زمین،1383ش، ‌ص‌50.</ref>  
مادها از اقوام مختلف سکاها و سغدی‌ها بودند و تلاش می‌کردند هویت خود را با استفاده از سرپوش‌‌ها نشان دهند. اهمیت پوشش سر در میان مادها از میزان تنوع اشکال مختلف آنها مشخص شده است.<ref> [https://civilica.com/doc/1193352/ شریف‌نژاد و محمودی ‌عالمی، «بررسی پوشش زنان و مردان دوره ماد، تاثیر، پیشه، اقلیم و ارتباط با دیگر جوامع بر روی نوع پوشش قوم ماد»، 1399ش، ص1.] </ref>  در تمدن ماد سرپوش‌ها برای تفکیک جایگاه اجتماعی افراد در جامعه کاربرد داشته است.<ref>  ثاقب‌فر، دین مهر در جهان باستان، 1385ش، ص148.</ref>  سرپوش‌ها در این تمدن علاوه برای ایمن‌سازی انسان از سرما و تابش آفتاب، کارکرد حفظ زیبایی ظاهر و نمایشی نیز داشته است. مادها برای نمایش طبقه اجتماعی، قومیت و مذهب خود سرپوش ویژه‌ای را به ‌کار می‌بردند.<ref>  [https://seeiran.ir/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%88-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7/ «لباس و پوشاک در دوره مادها»، وب‌سایت سیری در ایران.] </ref>  از دیگر کارکردهای اجتماعی سرپوش‌های ماد ایجاد تمایز میان مردان خویشاوند پادشاه با مردم عادی بود. به این منظور گاهی اوقات نواری به دور کلاه (تیاره) می‌بستند که دنباله نوار به همراه دنبالۀ کوتاه در پشت سر قرار می‌گرفت.<ref>  یار‌شاطر، پوشاک در ایران زمین، 1383ش، ص‌52.</ref>  همچنین در نوشته‌های هرودوت به هدیۀ تیاره‌ای زربفت که برای جلب دوستی به‌عنوان پیشکش برای خشایارشاه فرستاده شده، اشاره شده است.<ref> یار‌شاطر، پوشاک در ایران زمین،1383ش، ‌ص‌50.</ref>  
==یادداشت‌ها==
<references group="یادداشت" />
==پانویس==
==پانویس==
{{پانویس}}
{{پانویس}}