بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۷۳: | خط ۷۳: | ||
نیروهای مسلح عمان به دلیل اشراف جغرافیایی این کشور بر کرانه جنوبی تنگه هرمز از طریق شبهجزیره مسندم، نقشی کلیدی در امنیت انرژی و ناوبری جهانی ایفا میکنند. دکترین دفاع ملی عمان بر پایه بیطرفی استراتژیک با شعار دوست همه و دشمن هیچکس استوار است؛ رویکردی که به مسقط اجازه میدهد ضمن حفظ توافقنامههای دفاعی دیرینه با بریتانیا و ایالات متحده و اعطای حق دسترسی به پایگاههای استراتژیک خود نظیر بندر دقم، روابط متوازنی نیز با همسایگان منطقهای و ایران داشته باشد. عمان علیرغم عضویت در شورای همکاری خلیج فارس، از مداخله نظامی مستقیم در تنشهای منطقهای خودداری کرده و همواره نقش میانجی را ترجیح داده است.<ref>{{پک/بن|12|ک=globalmilitary|ف=Oman Military Forces|زبان=en}}</ref> | نیروهای مسلح عمان به دلیل اشراف جغرافیایی این کشور بر کرانه جنوبی تنگه هرمز از طریق شبهجزیره مسندم، نقشی کلیدی در امنیت انرژی و ناوبری جهانی ایفا میکنند. دکترین دفاع ملی عمان بر پایه بیطرفی استراتژیک با شعار دوست همه و دشمن هیچکس استوار است؛ رویکردی که به مسقط اجازه میدهد ضمن حفظ توافقنامههای دفاعی دیرینه با بریتانیا و ایالات متحده و اعطای حق دسترسی به پایگاههای استراتژیک خود نظیر بندر دقم، روابط متوازنی نیز با همسایگان منطقهای و ایران داشته باشد. عمان علیرغم عضویت در شورای همکاری خلیج فارس، از مداخله نظامی مستقیم در تنشهای منطقهای خودداری کرده و همواره نقش میانجی را ترجیح داده است.<ref>{{پک/بن|12|ک=globalmilitary|ف=Oman Military Forces|زبان=en}}</ref> | ||
'''روابط با ایران:''' روابط میان ایران و عمان بر بستری از اعتماد متقابل، دوستی و پیوندهای تاریخی، قومی و فرهنگی استوار است. اگرچه سوابق تعامل و همکاری میان دو کشور به قرون گذشته بازمیگردد؛ اما رسمیت یافتن مناسبات دیپلماتیک این دو کشور از ۱۳۵۰ش آغاز شد. با وقوع انقلاب اسلامی، مسیر همکاریهای دوجانبه، منطقهای و بینالمللی این دو کشور، علاوه بر هموارتر شدن، شتاب گرفت. در طول دهههای متمادی، اعتماد بهعنوان رکن اصلی در مناسبات دو کشور، بستری برای گسترش همکاریها در مواجهه با تحولات منطقهای فراهم کرد. روابط ایران و عمان، علیرغم تنشهای مستمر در منطقه، بهعنوان الگویی کارآمد از همسایگی پایدار شناخته شده است.<ref>{{پک/بن|17|ک=سفارت جمهوری اسلامی ایران مسقط|ف=روابط سیاسی ایران و عمان}}</ref> این کشور در دهه ۱۹۸۰م، نقشی کلیدی در فراهمسازی بستر مذاکرات برای پایان جنگ ایران و عراق ایفا کرد. در دهههای بعد نیز مسقط کانالهای ارتباطی میان تهران و دولت باراک اوباما را برقرار ساخت که منجر به دستیابی به برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در سال ۲۰۱۵م شد؛ توافقی که در سال ۲۰۱۸م با خروج ایالات متحده در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، دستخوش تغییر شد. در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶م، عمان میزبانی دو دور مذاکرات هستهای میان تهران و واشنگتن را بر عهده داشت. با این حال، روند این گفتوگوها در هر دو دور بر اثر حملات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در ژوئن ۲۰۲۵م و در آغاز جنگ فعلی متوقف و بینتیجه ماند.<ref>{{پک/بن|18|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=عمان کدام سوی موضوع «تنگه هرمز» میایستد؛ ایران یا آمریکا؟}}</ref> | '''روابط با ایران:''' روابط میان ایران و عمان بر بستری از اعتماد متقابل، دوستی و پیوندهای تاریخی، قومی و فرهنگی استوار است. اگرچه سوابق تعامل و همکاری میان دو کشور به قرون گذشته بازمیگردد؛ اما رسمیت یافتن مناسبات دیپلماتیک این دو کشور از ۱۳۵۰ش آغاز شد. با وقوع انقلاب اسلامی، مسیر همکاریهای دوجانبه، منطقهای و بینالمللی این دو کشور، علاوه بر هموارتر شدن، شتاب گرفت. در طول دهههای متمادی، اعتماد بهعنوان رکن اصلی در مناسبات دو کشور، بستری برای گسترش همکاریها در مواجهه با تحولات منطقهای فراهم کرد. روابط ایران و عمان، علیرغم تنشهای مستمر در منطقه، بهعنوان الگویی کارآمد از همسایگی پایدار شناخته شده است.<ref>{{پک/بن|17|ک=سفارت جمهوری اسلامی ایران مسقط|ف=روابط سیاسی ایران و عمان}}</ref> این کشور در دهه ۱۹۸۰م، نقشی کلیدی در فراهمسازی بستر مذاکرات برای پایان جنگ ایران و عراق ایفا کرد. در دهههای بعد نیز مسقط کانالهای ارتباطی میان تهران و دولت باراک اوباما را برقرار ساخت که منجر به دستیابی به برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در سال ۲۰۱۵م شد؛ توافقی که در سال ۲۰۱۸م با خروج ایالات متحده در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، دستخوش تغییر شد. در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶م، عمان میزبانی دو دور مذاکرات هستهای میان تهران و واشنگتن را بر عهده داشت. با این حال، روند این گفتوگوها در هر دو دور بر اثر حملات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در ژوئن ۲۰۲۵م و در آغاز جنگ فعلی متوقف و بینتیجه ماند.<ref>{{پک/بن|18|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=عمان کدام سوی موضوع «تنگه هرمز» میایستد؛ ایران یا آمریکا؟}}</ref> در خصوص همکاری ایران و عمان در مورد تنگه هرمز، پس از آتشبس و امضای تفاهمنامۀ ایران و آمریکا، عمان مخالفت خود را دربارۀ اخذ عوارض دریایی اعلام کرد و بر تضمین آزادی دریانوردی در تنگه هرمز تأکید کرد.<ref>{{پک/بن|20|ک=خبرگزاری مهر|ف=عمان و تنگه هرمز؛ از نشست مشترک با ایران تا موضعگیری البوسعیدی}}</ref> | ||
'''روابط عمان با آمریکا:''' روابط دیپلماتیک عمان با ایالات متحده به سال ۱۸۳۳م بازمیگردد که اولین روابط آمریکا با یک کشور عربی بود. رابطه راهبردی با واشینگتن دههها پیش آغاز شد. عمان با استقرار تجهیزات نظامی آمریکا موافقت کرد و در سال ۲۰۱۹م توافقنامهای امضا شد که به ناوهای آمریکایی دسترسی رسمی به بنادر دوکم و صلاله میدهد. سالانه حدود ۸۰ تماس بندری نیروی دریایی آمریکا در عمان صورت میگیرد و نیروهای دو کشور در رزمایشهای مشترک شرکت میکنند. وزیر امور خارجه عمان در مقالهای در اکونومیست، از سیاست آمریکا در قبال ایران انتقاد کرده و استدلال کرده بود که آمریکا کنترل سیاست خارجی خود را از دست داده است. این انتقاد با واکنش مقامات آمریکایی مواجه شد.<ref>{{پک/بن|16|ک=arabcenterdc|ف=Oman and the Iran War: Neutrality Under Strain|زبان=en}}</ref> پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، همواره از پیامرسانی و اظهارنظرهای مقامات عمانی در مورد این جنگ، اظهار نارضایتی کرده و سیاستهای عمان در قبال تنگه هرمز و همکاری با ایران در این زمینه را به چالش کشیده و عمان را به حملۀ نظامی تهدید کرد.<ref>{{پک/بن|19|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=همکاری ایران و عمان در هرمز؛ عامل اصلی خشم و تهدید رئیسجمهور آمریکا}}</ref> | |||
'''روابط عمان با آمریکا:''' روابط دیپلماتیک عمان با ایالات متحده به سال ۱۸۳۳م بازمیگردد که اولین روابط آمریکا با یک کشور عربی بود. رابطه راهبردی با واشینگتن دههها پیش آغاز شد. عمان با استقرار تجهیزات نظامی آمریکا موافقت کرد و در سال ۲۰۱۹م توافقنامهای امضا شد که به ناوهای آمریکایی دسترسی رسمی به بنادر دوکم و صلاله میدهد. سالانه حدود ۸۰ تماس بندری نیروی دریایی آمریکا در عمان صورت میگیرد و نیروهای دو کشور در رزمایشهای مشترک شرکت میکنند. وزیر امور خارجه عمان در مقالهای در اکونومیست، از سیاست آمریکا در قبال ایران انتقاد کرده و استدلال کرده بود که آمریکا کنترل سیاست خارجی خود را از دست داده است. این انتقاد با واکنش مقامات آمریکایی مواجه شد.<ref>{{پک/بن|16|ک=arabcenterdc|ف=Oman and the Iran War: Neutrality Under Strain|زبان=en}}</ref> | |||
== نیروهای مسلح == | == نیروهای مسلح == | ||
| خط ۱۶۸: | خط ۱۶۶: | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=روابط سیاسی ایران و عمان|نشانی=https://oman.mfa.gov.ir/portal/generalcategoryservices/4843|تاریخ=25 تیر 1405|تاریخ بازبینی=25 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|17}}|وبگاه=سفارت جمهوری اسلامی ایران مسقط}} | * {{یادکرد وب|عنوان=روابط سیاسی ایران و عمان|نشانی=https://oman.mfa.gov.ir/portal/generalcategoryservices/4843|تاریخ=25 تیر 1405|تاریخ بازبینی=25 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|17}}|وبگاه=سفارت جمهوری اسلامی ایران مسقط}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=الصایدی|نام۱=أحمد قاید|تاریخ=۱۴۱۴|عنوان=بلاد عمان (فصل من کتاب للرحالة الألمانی کارستن نیبور)|پیوند=https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/436332/%d8%a8%d9%84%d8%a7%d8%af-%d8%b9%d9%85%d8%a7%d9%86-%d9%81%d8%b5%d9%84-%d9%85%d9%86-%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d9%84%d9%84%d8%b1%d8%ad%d8%a7%d9%84%d9%87-%d8%a7%d9%84%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%b3%d8%aa%d9%86-%d9%86%db%8c%d8%a8%d9%88%d8%b1|ژورنال=المورخ العربی|دوره=|شماره=۴۷|صفحات=۸۱-۸۸}} | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=الصایدی|نام۱=أحمد قاید|تاریخ=۱۴۱۴|عنوان=بلاد عمان (فصل من کتاب للرحالة الألمانی کارستن نیبور)|پیوند=https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/436332/%d8%a8%d9%84%d8%a7%d8%af-%d8%b9%d9%85%d8%a7%d9%86-%d9%81%d8%b5%d9%84-%d9%85%d9%86-%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d9%84%d9%84%d8%b1%d8%ad%d8%a7%d9%84%d9%87-%d8%a7%d9%84%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%b3%d8%aa%d9%86-%d9%86%db%8c%d8%a8%d9%88%d8%b1|ژورنال=المورخ العربی|دوره=|شماره=۴۷|صفحات=۸۱-۸۸}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=عمان کدام سوی موضوع «تنگه هرمز» میایستد؛ ایران یا آمریکا؟|نشانی=https://www.isna.ir/news/1405031206889/%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7|تاریخ=12 خرداد 1405|تاریخ بازبینی=27 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|18}}|وبگاه=خبرگزاری ایسنا}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=عمان و تنگه هرمز؛ از نشست مشترک با ایران تا موضعگیری البوسعیدی|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6874600/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF|تاریخ=8 تیر 1405|تاریخ بازبینی=27 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|20}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=القطاع الإستشفائي في عمان نموذج للتخطيط الإستراتيجي في مجال الصحة|نشانی=https://www.thearabhospital.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%A9/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B7%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D8%AA%D8%B4%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%8A-%D9%81%D9%8A-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86/|تاریخ=23 تیر 1405|تاریخ بازبینی=23 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|7}}|کد زبان=ar|وبگاه=المستشفی العربی}} | * {{یادکرد وب|عنوان=القطاع الإستشفائي في عمان نموذج للتخطيط الإستراتيجي في مجال الصحة|نشانی=https://www.thearabhospital.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%A9/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B7%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D8%AA%D8%B4%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%8A-%D9%81%D9%8A-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86/|تاریخ=23 تیر 1405|تاریخ بازبینی=23 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|7}}|کد زبان=ar|وبگاه=المستشفی العربی}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=كل ما تريد معرفته عن سلطنة عُمان التاريخ، الاقتصاد، السياحة، ونمط الحياة|نشانی=https://www.techmadar.com/2025/06/Sultanate%20of%20Oman.html|تاریخ=۲۲ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۲ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|۶}}|کد زبان=ar|وبگاه=المدار للمعلومات}} | * {{یادکرد وب|عنوان=كل ما تريد معرفته عن سلطنة عُمان التاريخ، الاقتصاد، السياحة، ونمط الحياة|نشانی=https://www.techmadar.com/2025/06/Sultanate%20of%20Oman.html|تاریخ=۲۲ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۲ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|۶}}|کد زبان=ar|وبگاه=المدار للمعلومات}} | ||
| خط ۱۷۴: | خط ۱۷۴: | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=نظام التعليم البوابة التعليمية قلب التعليم النابض|نشانی=https://home.moe.gov.om/module.php?m=pages-showpage&CatID=14&ID=16|تاریخ=23 تیر 1405|تاریخ بازبینی=23 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|8}}|کد زبان=ar|وبگاه=وزارة التعلیم}} | * {{یادکرد وب|عنوان=نظام التعليم البوابة التعليمية قلب التعليم النابض|نشانی=https://home.moe.gov.om/module.php?m=pages-showpage&CatID=14&ID=16|تاریخ=23 تیر 1405|تاریخ بازبینی=23 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|8}}|کد زبان=ar|وبگاه=وزارة التعلیم}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=نظام التعليم في سلطنة عمان البوابة التعليمية قلب التعليم النابض|نشانی=https://home.moe.gov.om/pages/6/show/12|تاریخ=23 تیر 1405|تاریخ بازبینی=23 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|10}}|کد زبان=ar|وبگاه=وزارة التعلیم}} | * {{یادکرد وب|عنوان=نظام التعليم في سلطنة عمان البوابة التعليمية قلب التعليم النابض|نشانی=https://home.moe.gov.om/pages/6/show/12|تاریخ=23 تیر 1405|تاریخ بازبینی=23 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|10}}|کد زبان=ar|وبگاه=وزارة التعلیم}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=همکاری ایران و عمان در هرمز؛ عامل اصلی خشم و تهدید رئیسجمهور آمریکا|نشانی=https://www.irna.ir/news/86167665/%D9%87%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%B4%D9%85-%D9%88-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1|تاریخ=9 خرداد 1405|تاریخ بازبینی=27 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|19}}|وبگاه=خبرگزاری ایرنا}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=Oman media guide|نشانی=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-14654265|تاریخ=1 مارس 2023|تاریخ بازبینی=12 ژوئیه ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|1}}|کد زبان=en|وبگاه=bbc}} | * {{یادکرد وب|عنوان=Oman media guide|نشانی=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-14654265|تاریخ=1 مارس 2023|تاریخ بازبینی=12 ژوئیه ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|1}}|کد زبان=en|وبگاه=bbc}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=Oman country profile|نشانی=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-14654150|تاریخ=7 سپتامبر 2023|تاریخ بازبینی=12 ژوئیه ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|2}}|کد زبان=en|وبگاه=bbc}} | * {{یادکرد وب|عنوان=Oman country profile|نشانی=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-14654150|تاریخ=7 سپتامبر 2023|تاریخ بازبینی=12 ژوئیه ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|2}}|کد زبان=en|وبگاه=bbc}} | ||
